Sóng nước

Posted: 27/03/2012 in Truyện Ngắn, Võ Hoàng

Võ Hoàng

MỘT

Ba bốn ngày liên tiếp, mưa có lúc dịu bớt nhưng không chịu ngưng. Mưa xối xả, mưa ầm ì sấm chớp rồi mưa rả rích dai dẳng giữa trời đất tối om om. Mưa làm tả tơi cây cỏ, đất nổi bong bóng rồi gió tuy không lạnh mà ào ào át cả tiếng sóng biển lâu nay ngự trị, suốt năm suốt tháng. Ai đời khoảng giữa tháng mười rồi mà trời nổi giông, nổi gió như thế này.

Người ta nói với nhau về chuyện “Ông lụy” mấy hôm trước, người nghe mường tượng đâu đó tiếng âm binh kêu gào than khóc, ai cũng thấy não lòng.

Lão Một cũng thấy não lòng. Ai không biết vì sao chớ bà vợ lão thì biết rõ. Suốt một ngày hôm kia, lão vác chài đi từ sáng tới tối mang về được ba bốn con bống mú bằng hai ngón tay, lão cằn nhằn và thú nhận đã định quăng đi vì mắc cỡ. Bị cái chứng gì mà nước dâng đùng đùng, bọt nổi trắng nước vẫn cuốn chài không cả buổi.

Làm sao mà chuẩn bị cá mắm cho kịp với cơn giông bất thần kỳ lạ này? Bà vợ thì không thích ăn khô mặn, cũng không thích ăn trứng luộc, đã không ngon lành gì lại mắc quá đâm ra chú trọng tới cái chuyện ông chồng chài suốt ngày mấy con cá, lải nhải mãi đến hôm sau vẫn chưa chịu thôi.

“Bà coi, mai mà không bớt gió làm gì tui cũng rủ Cả Thọ lòn ra cửa, thưng một mẻ…”

Mai, là ngày hôm nay đây. Lão Một cũng đã rủ được Cả Thọ đi cùng. Vậy mà bà vợ đâm lo:

“’Ông lụy’ mấy hôm trước, chắc giông gió thêm ít ngày nữa cũng dứt, ăn khô mặn cũng được. Ông nó đừng làm liều, năm nay chưa có chiếc ghe nào chìm hết đó, phải coi chừng…”

“Nói gở! Nói gở!” Lão Một gắt. “Trời này mà có một ‘cần xé’ cá đụt là quí như vàng. Xế xế là bận áo mưa, đi coi tui ra cửa nè. Giông nhỏ mà!”

Giông nhỏ mà dai, thổi không ngớt ngọn. ‘Ông lụy’ mấy hôm trước ở Gành Gió, mình lớn hơn thùng phuy đã được liệm và chôn gần Miếu Bà, Cả Thọ có đi coi về kể lại và lấy làm ngạc nhiên lắm:

“Làm sao biết được là ‘Ông,’ chú Sáu? Sao tui thấy giống cá lúp, cá nược, cá heo.”

“Bậy mầy! ‘Ông’ là ‘Ông’ chứ gì mà cá nược, cá lúp! Mầy dân miệt ruộng làm sao biết được. Hễ ‘Ông lụy’ thì trời làm giông hai ba ngày, ba bốn ngày liên tiếp vậy đó. Nhiều khi người ta thấy làm giông dai quá thì chia nhau đi dài theo biển kiếm, ai thấy ‘Ông’ trước phải để tang.”

“Mà ‘Ông lụy’ năm sáu ngày ruồi cũng không bu phải không chú Sáu? Tui nghe người ta nói.”

“Ừ, ‘Ông’ đi ngoài biển có cặp cá đao theo phò. Hễ ai gặp nạn, gõ lườn ghe ba tiếng, ‘Ông’ tới đưa vô bờ. Hồi trước tao có thằng cháu kêu bằng Cù được ‘Ông’ đưa một lần. Dân miền Trung kêu là Ông Nam Hải, bà con vùng này chỉ kêu là ‘Ông’…”

Cả Thọ nhớ lại, Dinh Bà có cặp đao dài gần ba sải tay, biết chắc rằng con cá đao đó dài ít nhất cũng sáu bảy sải tay, vị chi là mười thước thì lè lưỡi.

Lão Một thì chỉ thắc mắc có một điều, giông chướng ban ngày thổi chắc là không nói làm gì, sao giữa khuya đổi qua “mặt trời,” gió nhẹ hơn nhưng không đều. Chính cái gió này lão sợ hơn hết vì đúng vào lúc lão sẽ vô cửa. Cái thứ gió đâm hơi này làm sóng đi bậy, lão sợ chế không kịp. Nhưng dù thế nào thì cũng phải đi. Lão nói với vợ mà như nói với chính mình:

“Ra cửa cũng gian nan lắm chớ phải chơi đâu!”

Bà vợ cột cái nắp nồi bằng sợi dây bố, ba bốn nuộc mới an lòng và đưa cho Lão Một.

“Ông cắt dây mà mở nắp, tui sợ sóng đánh thì đổ hết. Nhớ bỏ hai cây muỗng vô hộp.”

Cả Thọ cũng vừa cài xong hai cái móc câu đè đống phao lưới xuống thật chắc rồi ra mũi ngồi hút thuốc mặc cho mưa rỉ rả hắt vô mặt. Cái áo mủ chỉ che phần trên người. “Phần dưới không cần, ướt quần thì ướt.”

Ở trong sông mà cũng có sóng bạc đầu, nước chảy cuồn cuộn, chà cây trên nguồn đổ xuống theo giòng nhấp nhô như những con rắn ngụp lặn dưới nước. Ngoài cửa chắc sóng ghê lắm. Cả Thọ thật ra không mấy hứng thú lắm trong việc đi thưng lưới lúc này với Lão Một, nhưng nghĩ tới món tiền sẽ có được, nếu đúng như lời lão nói thì cũng cam tâm.

Lão Một tự tay quay máy rồi mở dây xô ghe ra, Cả Thọ chỉ ngồi nhìn vì nghĩ rằng công việc không có gì khó khăn lắm. Ghe dài năm sáu sải tay, Lão Một chỉ xô mạnh một lần, ghe trôi ngang ra giữa giòng. Bà vợ bước trở lên nhà dặn mấy đứa nhỏ vài câu xong, trùm tấm mủ đi nhanh về hướng cửa biển.

Ngang qua chợ cá, vắng tanh người. Dưới bến, những chiếc ghe hàng từ đất liền tới nằm im lìm chịu đựng cơn mưa dai dẳng mấy ngày nay chưa bốc hàng lên được. Người ta chịu đựng đủ mọi thứ dưới cơn giận dữ của trời đất. “Ở miền biển sao có nhiều chuyện kỳ cục, chớ ở xứ mình, giờ này nếu không nắng cũng đâu có mưa, những ngày này là những ngày phơi cải làm dưa mà…” Cả Thọ thấy nhớ nhà ghê.

Tới rạch Ông Chi, hai bên bờ người ta hé cửa nhà nhìn ra sông đều hay biết. Lão Một hôm nay đi thưng lưới, ai cũng lấy làm ái ngại.

“Tóm chèo nghe Cả. Ra tới cửa khi nào tao bắt vô lạch thì mày dọc chèo ghe, bên trái thôi, núp trong sóng cũng được. Ăn thua tao chế hà!”

Cả Thọ im lặng làm theo lời Lão Một, tóm chèo trái xong ngồi bẹp xuống cạnh đó, nghĩ tới một mẻ lưới đầy cá thì tự nhiên nhịp nhịp giò, quên cả lạnh. Sắp tới rồi, đây ra tới Kiến Vu còn xa mà không biết phải làm gì. Cả Thọ cảm thấy mình thừa đi suốt chặng đường. “Ra cửa xong, xuống hầm nghỉ một giấc cho đã!”

Vợ Lão Một đứng dưới chân tượng Đức Mẹ, gió thổi tốc tấm mủ che mưa, trông giống như những chiến sĩ thời cổ La Mã đứng dưới chân một tượng thần linh khổng lồ. Bà vừa thấy dạng chiếc ghe Lão Một lú ra khỏi cua quẹo đầu cồn thì lùi xuống đi lần về Gành Cậu. Ở đó cao, có thể trông ra xa được. Không nói ra lời chớ trong thâm tâm, bà lo lắm.

Tới đầu cồn thì đã có sóng, sóng ngay giáp nước theo ngọn tràn vào và nước trên nguồn theo giòng đổ ra. Nước xoáy trông thấy rõ. Lão Một bớt nhỏ ga, kiểm soát trong trí tất cả mọi thứ cần thiết trong vòng vài chục giây đồng hồ. Lão liếc vội về phía Cả Thọ đang đứng lom khom, mông tựa hầm máy, chân đạp tấn vô be, mặt hết sức bình thản. Cả Thọ đã sẵn sàng.

“Cởi áo mủ ra mầy, Cả. Xuống nước làm sao mầy lội cho nổi. Rán chịu ướt một chút.”

Cả Thọ không nghĩ tới chuyện phải “xuống nước” nhưng cũng nghe lời Lão Một. Gió thổi tạt vô mặt, gió thổi rung rinh sợi giây neo căng thẳng, gió đánh phành phạch lá cờ sau lái đã rách hết viền. Lão Một nhìn thấy bà vợ đứng tựa chân đèn hải đăng đang nhìn chằm chặp về phía mình, tự dưng lão nghe lòng ấm áp.

Lọt vô lạch thì ghe đi phon phon như bị đẩy mạnh. Sóng bên ngoài tràn vào tới đá giăng thì rạp xuống và tan dần. Lão Một biết rằng mình chịu ít nhất cũng bốn ngọn sóng, ba ngọn thẳng và một ngọn ngang. Tiếng máy ghe nổ giòn đều làm lão có cảm tưởng mình đang ở trên lưng một con ngựa chiến khỏe mạnh. Vấn đề còn lại là con đường trước mặt phải qua, mà phải qua cho khéo!

“Tui dọc chèo nghe chú Sáu,” Cả Thọ hét nhỏ.

“Ừ, dựng thẳng một chút, đừng lo cạn nữa. Trúng lạch rồi.”

Cây chèo, bỏ dọc theo be ghe cắm sâu xuống nước làm cản được nhiều sức đẩy của sóng trên mình ghe. Cả Thọ còn biết phải kéo mái chèo mỗi lúc ghe nghiêng bên phải và đẩy mái chèo mỗi lúc ghe nghiêng bên trái. Bây giờ thì lòng Cả Thọ lắc lư theo những cái lắc lư của chiếc ghe tội nghiệp này.

Ngọn đầu phủ dài ra tới tận sau lái. Ở trên gành, bà vợ không nhìn thấy Lão Một đâu nữa, kể cả Cả Thọ. Tiếng máy ghe như ngưng lại một chút và tới lúc những bọt trắng tràn tới chân đá giăng thì nổ vang dội lên như thách thức.

Lão Một xô lái về bên trái và bớt ga, ngọn thứ hai cất cao đầu ùa tới từ phía bên phải như một tàng cây cổ thụ sập đổ ụp xuống. “Mình đang ở cuối ngọn, sau lái sẽ chịu nặng…” Lão Một đạp mạnh chân vào bục chắn hai bên hầm máy, cắn răng chờ đợi. Cả Thọ quay lại nhìn về hướng Gành Cậu, mái chèo áp vào ngực, cũng trong tư thế chờ đợi.

“Đẩy mạnh chèo nghe Cả, coi chừng té.”

Như lần trước, bà vợ cố giương mắt nhìn cho kỹ cái bóng dáng đen đủi của Lão Một dưới lớp sóng bạc phũ phàng. Tới lúc này, bà thấy mình bất lực hoàn toàn. Ngoài việc van vái trời phật, thật tình bà không biết phải làm gì khác hơn được. Bà thì thầm:

“Mình có cản ổng cũng không được.”

Thêm một ngọn, rồi một ngọn nữa. Ghe Lão Một lúc này đã thoát ra khỏi vùng nước trắng xóa, trườn lên sóng. Những lượn sóng như những dãy núi liên tiếp nối lưng nhau tiến vào bờ. Lão Một kéo mạnh ga xô lái hướng thẳng lên ngọn chỉ vừa kịp bỏ vòi. Chiếc ghe có lúc mất hút trong lòng nước giữa hai lượn sóng. Cả Thọ đã gác mái chèo và loay hoay mặc lại chiếc áo mủ. Trời tối thật rồi, ở hướng tây, bầu trời và mặt biển liền nhau một màu xám ngắt.

Bà vợ Lão Một quay trở về nhà lúc bóng tối che hết tầm nhìn, chiếc ghe lẩn khuất trong đó.

oOo

HAI

“Bốn cần xé có bị thu mua không chú Sáu? Sao tui lo quá. Gần ba trăm ký chớ có ít đâu…”

Lão Một không trả lời Cả Thọ. Bị thu mua thì uổng công thật, đâu có được bao nhiêu tiền. Lão hết còn hứng thú khi nghĩ tới chuyện phải giấu giếm lại chút ít về bán lén ra cho hàng xóm. Một cần xé thì không sao, đàng này nhiều quá làm sao tránh khỏi.

Lão nghĩ tới bà vợ sẽ phải quýnh lên vì số cá nhiều hơn sự tưởng tượng của bà, rồi thì còn phải phập phồng lo âu suốt buổi bán cá không lấy gì làm hứa hẹn sẽ trót lọt êm xuôi. Mà phải đổ bỏ bớt cá xuống biển là điều mà lão không thể làm được. Cả Thọ cũng nghĩ đến điều này rồi.

“Mầy dọn hầm mũi cào một mớ xuống đó đi Cả, chừa lại chừng một cần xé cho xuống khoang để lưới. Thế nào thì mình cũng phải ghé trạm cho tụi nó kiểm soát, có ra sao thì ra.”

Lão định rằng nhân viên hải sản thấy ít cá sẽ cho phép lão đem bán chợ, chừng đó sẽ đem ra từ từ mà bán. “Dầu máy chợ đen mua mắc quá mà phải bán cá cho hải sản thì còn gì mà ăn.”

Cả Thọ hút xong điếu thuốc thì đi lần về phía đàng trước. Trời vẫn mưa như hai ba ngày nay đã mưa. Mưa mà không có sấm chớp, mưa như một thứ buồn tủi ngậm ngùi của những con người miền biển nước mênh mông bị trời đất dành mất đi đất sống. Lão Một có linh cảm như mình và Cả Thọ đang làm một chuyện trái với tự nhiên. Lão cố nhớ mà không thể nhớ nổi tâm trạng của mình kể từ sau ngọn sóng thứ hai bủa ngang ghe lúc ra cửa. Lão chỉ nhớ một điều là mình cố ghì lái thật chắc và gục đầu để sóng nước khỏi đánh rát vào mặt, còn thì phó thác cho “bà Cậu” như nhiều lần lão từng phó thác.

“Chắc ba bốn giờ khuya rồi hén chú Sáu?” Cả Thọ đã làm xong việc rồi loạng choạng về phía sau lái, ngồi cạnh Lão Một. “Bây giờ tui hết thấy lạnh, nhưng vô cửa chắc lạnh…”

“Chừng ba giờ. Còn ít cơm nguội mầy có ăn thì ăn.”

“Thôi, còn no, chú Sáu.” Cả Thọ vừa ngáp vừa nói.

“Buồn ngủ hả, chút nữa vô cửa rồi. Mầy lau tay khô vấn cho tao điếu thuốc, Cả.”

Tàng cây bàng hiện ra mờ mờ. Ở xóm đầu cồn, vài ánh đèn chớp tắt ẩn hiện sau sóng. Lão Một nghĩ tới miình sắp phải chống chọi với cái gian nan nhất trong chuyến đi này thì mặt đanh lại. Lá cờ sau lái thỉnh thoảng tốc nhẹ lên, nhưng không cùng hướng, lão lo lắm.

“Gió mặt trời hén chú Sáu, vô cửa khỏe thôi.”

“Không khỏe đâu Cả, mầy chuẩn bị dọc chèo đó, mà nhớ đừng cựa quậy gì hết, để cho tao. Gió này kỳ lắm nghe.

“Đâu có lớn, chú Sáu.”

“Vậy mới kỳ,” Lão Một nói nhỏ. “Sóng đi bậy bạ không biết đâu mà mò đó mầy.”

Lão Một dán mặt vào bóng đêm. Cây đèn sáng nhất ở đầu cồn là tiệm cà phê A-Phú, ngọn hải đăng trên gành không còn cháy vì Ủy Ban Huyện tiết kiệm chất đốt vào lúc biển động, lão chỉ có thể bắt trúng lạch bằng vùng ngời sáng của bọt sóng. Nhưng ở gần như cùng một mặt phẳng thế này, nhìn thấy cho rõ hướng sóng là chuyện không thể làm được mặc dầu sóng đi có ngời. Lão Một chỉ thấy loáng thoáng trước mặt mình một tấm thảm bông trắng xóa trông đến chóa mắt.

“Làm gì cũng phải tới sát một bên,” lão lầm bầm. “Trời tối quá!”

“Gài lưới lại hết chưa, Cả? Để nó tuôn xuống là nó kéo ghe lật úp à, nghe hông.”

“Rồi, khỏi lo chú Sáu.”

“Thằng này không coi trời đất vào đâu.” Trong một thoáng, Lão Một nhớ ra mình cũng đang có cuộc sống, bất giác, như quên hết mọi chuyện chung quanh, quên cả Cả Thọ có dọc chèo hay chưa, lão kéo mạnh ga về phía sau, bỏ hẳn ý định đảo một vòng gần bọt sóng để nhìn cho rõ. Cùng một lúc ở hai bên lườn ghe, hai ngọn đổ ập vào, giáp nhau ngay trên mình và phủ dài từ trước mũi tới hầm máy. Cả Thọ buông chèo nằm rạp xuống sàn, một tay ôm cứng bục chắn hầm máy, tay kia thòng ra ngoài be cố bám thật chắc.

“Bỏ chèo, Cả. Kệ nó!” Lão Một hét.

Lão thấy hối hận ngay vì sự nông nổi của mình. Cái nông nổi bắt đầu từ sự bực tức vô cớ, không đâu. Từ bóng dáng gầy còm của bà vợ, những gương mặt phờ phạc của con Thực, của thằng Thà, của một lũ nhỏ nữa nheo nhóc, từ những rổ cá đầy ắp đến giọng cười lảnh lót của bọn con gái trong tổ thu mua, rồi gương mặt lúc nào cũng có vẻ bình thản của Cả Thọ… Tất cả những thứ tạp nhạp nhưng chắc nịch ghì buốt đầu óc, quấn cứng lồng ngực. Lão Một không muốn nhớ tới bất cứ gì có thể làm lão phát giác ra rằng mình đang chống chọi với một thứ địch thủ mà ít nhất trong lúc này, lão chịu thua.

Dưới những bọt sóng phũ phàng đánh ập trên tấm lưng xương xẩu, chịu đựng. Lão Một kẹp chắc lấy cần lái hướng thẳng về phía trước. Trong thâm tâm lão, lão biết chắc chắn mình vẫn còn có cuộc sống, cuộc sống được dựng đứng từ những con cá chết cứng dưới hầm, trước mũi.

Gió và mưa vẫn một nhịp như mấy hôm nay, không hề thay đổi. Sóng biển cũng một nhịp vô tình, dấu kín trong lòng nó, trên lưng nó, sự sống và sự chết.

Lúc đó, khoảnh trời ở hướng đông vẫn tối đen.

Võ Hoàng
Trích tập truyện Măng Đầu Mùa, tuyển truyện Võ Hoàng & Tưởng Năng Tiến, Hương Quê phát hành 1982.
Nguồn: gocbebentroi.wordpress.com

Bình luận đã được đóng.