Archive for the ‘Phạm Đức Nhì’ Category

Phạm Đức Nhì

hoang_cam
Thi sĩ Hoàng Cầm (1922-2010)

Hôm nọ dự họp mặt hội Cựu Học Sinh Trung Học Ban Mê Thuột, trong lúc hàn huyên, tán gẫu, các đàn anh lớp trước của tôi (đều đã xấp xỉ 7 bó) có lẽ thấm cái nỗi buồn bạc tóc của mình, bỗng cùng nhau ngâm nga 4 câu đầu của bài thơ Nếu Anh Còn Trẻ của Hoàng Cầm

Nếu anh còn trẻ như năm ấy [1]
Quyết đón em về sống với anh
Những khoảng chiều buồn [2] phơ phất lại
Anh đàn em hát níu xuân xanh

Ai cũng mắt lim dim như đang thả hồn vào một giấc mơ tình thơ mộng. Có người còn cao giọng:

Mẹ cha nó! Lão Hoàng Cầm đưa chữ “níu” vào bài thơ hết sẩy.
(more…)

Phạm Đức Nhì

the_poet
The poet – Marc Chagall

Đọc xong Một Chút Tâm Tình khá đông bạn bè và người đọc đã gởi đến tôi những lời bình phẩm. Đồng tình cũng nhiều mà chỉ trích cũng không ít. Một vị (lớn tuổi, có uy tín) đã trách tôi “không còn cái tinh thần của người lính, nghe hiệu lệnh là cùng đồng đội xung phong chiếm lĩnh mục tiêu.” Một người khác cho rằng bài thơ của tôi đã “lạc giọng, lỗi nhịp với giàn đồng ca của người Việt hải ngoại.” Biết trả lời sao bây giờ? Bèn viết bài thơ.

Có một thời bị đọa đày hành hạ
thơ của tôi rực lửa căm thù
máu và nước mắt
ướt đẫm những trang thơ
nực mùi tử khí
thơ cũng đậm màu chính trị
màu này thật dễ thương
còn màu đó…
thấy mà ghê!
ôi! Đẹp quá phe mình
còn phe bên kia
phải chọn góc nhìn
để chỉ thấy toàn điều xấu
mỗi câu thơ
một bài ca chiến đấu
một viên đạn đồng đen
bắn vào chế độ cộng sản bạo tàn
tôi bỗng thành người lính hiên ngang
cầm bút
(more…)

Phạm Đức Nhì

Con ơi!
Đây là cây vàng
nhà mình có bốn chỉ
sáu chỉ kia mượn của bà con
lạy trời chuyến này con đi trót lọt
qua đó gắng đi làm
gởi tiền về trả nợ nghe con

đó là hậu cảnh vượt biên
không đủ vàng, không đủ tiền
nên nhiều gia đình
phải chấp nhận hy sinh
người đi kẻ ở
(more…)

Phạm Đức Nhì


Lovers – Marc Chagall

Buổi sáng trời se lạnh
anh dậy sớm
ngồi viết vội mấy vần thơ
vừa chợt hiện ra
sau một đêm dài ngon giấc
bỗng thấy hương thơm ngào ngạt
em vẫn trong áo ngủ
đem đến cho anh tách cà phê
ngun ngút nóng
hai đứa vai tựa má kề
cà phê chưa uống đã nghe lòng rất ấm
em choàng tay ôm vai anh
giọng nũng nịu, mắt mơ màng
“Anh đang làm thơ về đất nước, quê hương
hay ơn cha, nghĩa mẹ?
về những năm tháng ngục tù
hay tình yêu đôi lứa?”
“Em ơi!
dù có viết về đề tài gì đi nữa
thơ anh ít nhiều
cũng thấp thoáng
bóng hình em.”

Tháng 6 năm 2012

Phạm Đức Nhì
Nguồn: Tác giả gửi

Phạm Đức Nhì


Thiếu nữ và sen – Nguyễn Trung

Có một thời
những người hoang tưởng
muốn tạo dựng một thiên đường
trên trái đất
Kác- Mác nghĩ ra chủ thuyết
để Lê Nin, Hồ Chí Minh
rồi Mao Trạch Đông
Fidel Castro
Kim Nhật Thành
áp dụng trên đất nước mình
nhưng thay vì thiên đường
họ đã tạo nên địa ngục
khiến cả tỷ dân lành
khốn khổ, điêu linh
(more…)

Phạm Đức Nhì
Có người nhắc tôi: “Đừng gởi tiền về Việt Nam nữa. Làm thế là hà hơi tiếp sức cho chế độ cộng sản đang lụi tàn.”

Di cư vào nam được mấy năm
em gái tôi mắc bệnh giun
ăn uống vào người giun moi rúc hết
bụng ỏng, da vàng, mông teo đét
thỉnh thoảng lại cúi gập người
gào khóc đến toát mồ hôi
vì đau đớn
ông già bà cả trong xóm
mách bảo loại thuốc nào
bố mẹ tôi cũng tìm mua
nhưng rồi đành tạm thua
lũ giun vẫn còn đó
và em tôi khốn khổ
(more…)

Phạm Đức Nhì

Đức tin

Putin đi đâu cũng tiền hô hậu ủng
cận vệ một bước không rời
cũng dễ hiểu,
hắn chỉ dựa vào sức người
chứ không tin ở Phật, Trời
hay Thiên Chúa
(more…)

Phạm Đức Nhì

Phân biệt Ý và Tứ

Ý: Điều tác giả muốn nói đến

Tứ: Cách để tiếp cận, diễn đạt ý

Khi tác giả chọn cách nói trực tiếp, nói thẳng vảo điều muốn nói, bài thơ có ý và tứ giống nhau. Ý là tứ, tứ là ý, ý với tứ là một.

Thí dụ:

Anh Lái Đò của Nguyễn Bính

Ý và Tứ là một: Anh lái đò nói về mối tình tuyệt vọng của mình.

Hồ Trường của Nguyễn Bá Trác

Ý và Tứ là một: Hào khí của một sĩ phu trước cảnh đất nước điêu linh
(more…)

Phạm Đức Nhì

Thưa các ông anh
cùng màu da tiếng nói
cùng nòi giống Lạc Hồng
có phải chăng các anh
ít nhiều đã đắc tội với non sông
khi buông tay súng
để lũ quỷ mặc chiếc áo màu nhập cảng
nhảy múa trên xác thân muôn triệu dân lành?
(more…)

Phạm Đức Nhì

Ai chẳng muốn có một mái nhà êm ấm
khi đã bước qua tuổi ba mươi
một cô vợ
hiền lành
duyên dáng
một, hai đứa con
kháu khỉnh
tươi cười
(more…)

Vì quá yêu em

Posted: 29/04/2012 in Phạm Đức Nhì, Thơ

Phạm Đức Nhì


Thiếu phụ quàng khăn xanh – Lê Phổ

Một số người sợ bạo lực cường quyền
không dám nói những điều muốn nói
không dám làm những điều muốn làm
họ mất tự do
do áp lực từ thế giới bên ngoài
(more…)

Phạm Đức Nhì


Prison of Life – Haris Imtiyaz Khan

Sau khi bị đánh đập, cùm kẹp đến liệt hai chân và rối loạn cơ tròn, không kiểm soát được đường tiểu tiện và đại tiện, tôi nằm chờ chết trong xà lim. Nhờ sự can thiệp tận tình của hai bác sĩ tù Trần Quý Nhiếp và Trần Văn Lịch, cộng thêm đề nghị của một phái đoàn Thanh Tra Y Tế từ trung ương, tôi được chuyển vào một bệnh xá nhỏ ở Phân Trại B, nơi giam giữ tù hình sự. Tôi đã sống chung với đủ mọi loại tội phạm: giết người, trộm cướp, hiếp dâm, lừa đảo, xì ke ma tuý …v. v.

Tôi đến đây
trong một lần đi trốn
khi đang trong cuộc một trò chơi lớn
trò chơi đấu tranh
(more…)

Phạm Đức Nhì


Cựu tù nhân cải tạo Tăng Ngọc Hiếu

Lúc mới đến Trại Trừng Giới A20 tôi với anh Tăng Ngọc Hiếu[1] tuy khác đội nhưng cùng ở nhà 3. Cả hai đều ở tầng trên; tôi nằm cách anh 5, 6 người; tuy gần… mà xa. Cả tháng chỉ nhìn nhau chứ không ai nói với ai câu nào. Sau khi điểm danh đóng cửa phòng anh Hiếu ngồi ra mép ngoài tầng trên, chân xếp bằng, mắt đeo kính cận, thả hồn về một cõi xa xăm. Mặt anh lúc nào cũng nghiêm và buồn, lại thêm đôi kính cận dầy cộm nên trông khó đăm đăm. Tôi có cảm tưởng như anh đang bị bệnh táo bón kinh niên. (Sau này mới biết hoàn cảnh gia đình anh thật đáng…lo đến táo bón. Năm 1975 lúc anh đi tù gia cảnh một vợ 6 đứa con , 3 trai, 3 gái; đứa con gái lớn nhất sinh năm 1968, mới 7 tuổi, đứa nhỏ nhất mới tượng hình còn nằm trong bụng mẹ, mãi đầu năm 1976 mới chào đời)
(more…)

Phạm Đức Nhì

Tôi vừa cầm ly nước mía lợn cợn đá mát lạnh đưa lên miệng thì giật mình tỉnh dậy. Cơn mơ bị gián đoạn. Có tiếng lao xao nói chuyện của cán bộ Tri an ninh và mấy tên trật tự. Tiếng lọc cọc mở cửa xà lim số 1 và số 2. “Sao lại mở cửa xà lim giờ này?” Tôi tự hỏi. Cơm chiều đã phát, tôi đã cho vào bụng lâu rồi. Tính đến hôm nay tôi đã chịu sự đày đọa của Thân Yên [1], Lê Đồng Vũ [2] và đám cán bộ an ninh, trực trại được 16 ngày. Bao phủ bởi cái khí lạnh mùa Đông của đồi núi miền Trung, trên người lại chỉ phong phanh một bộ đồ tù mỏng dính, tôi ngồi co ro, tê cóng trên bệ đá. Sự thiếu nước lâu ngày (mỗi ngày chỉ được phát nước 2 lần, mỗi lần 2 muỗng canh nhỏ cùng với lúc phát cơm) đã làm môi tôi khô rát, cổ đắng ngắt; chợp mắt một tý là lại mơ uống nước mía Viễn Đông [3] hoặc ăn thạch chè Hiển Khánh [4]. Mỗi bữa chỉ có 2 muỗng cơm nên hậu môn của tôi đã ngừng hoạt động được 15 ngày (ngày đầu tiên phải làm việc để tống khứ những thức ăn cũ có sẵn trong bụng.)
(more…)

Phạm Đức Nhì

Chị Cả sợ cơm ôi
chờ nước sôi
mới đổ gạo vào nồi
rồi chị khơi lò, trở củi
để ngọn lửa cháy đều, cháy mạnh
cho đến lúc nồi cơm cạn nước
“Cơm sôi cả lửa thì ngon”
câu ca dao mẹ dạy
chị vẫn còn ghi nhớ
(more…)

Hai thằng bạn

Posted: 28/12/2011 in Phạm Đức Nhì, Thơ

Phạm Đức Nhì

Bạn tôi
con trai ông trùm
gia đình tin Chúa lâu năm
yêu cô gái rất xinh cùng lớp
đi bên nhau nhiều tiếng trầm trồ
“Chúng nó thật đẹp đôi.”
(more…)

Phạm Đức Nhì
Viết sau khi đọc Bùi Tín & Tôi của Đỗ Xuân Tê trên Thư Viện Sáng Tạo

Làm đĩ như Con Tư Gò Vấp
mỗi lần đi khách
được chia tiền chỉ vừa đủ tô bún riêu
làm đĩ như Thúy Kiều
“Đĩ có tàn, có tán
đĩ có hương án thờ vua.” (1)
khi bỏ nghề
cũng đều có tiếng là đã từng làm đĩ
(more…)

Phạm Đức Nhì
Viết sau khi đọc Hoa Xuyên Tuyết của Bùi Tín


Nhà văn Bùi Tín

Ba mươi tháng tư bẩy mươi lăm
ngồi xe tăng
ủi tung cổng sắt dinh Độc Lập
phá sập
thành lũy tự do
bức tử nền Cộng Hòa
Bùi Tín nghênh ngang bước vào lịch sử
đem kinh hoàng đau khổ
cho mấy mươi triệu dân Nam
rồi suốt mười lăm năm
làm thằng Cuội (1)
nói dối
có môn bài
được phi cơ tàu thủy xe hơi
đưa đi khắp nơi
bịp lừa thiên hạ
bỗng nhiên có chuyện lạ
thằng Cuội bỏ gốc cây đa
tuyên bố chán chị Hằng Nga trên cung Quảng
(more…)

Phạm Đức Nhì

Nhiều đức ông chồng
vỗ ngực ta đây một dạ, một lòng
với vợ
“cả đời, tớ chưa một lần nghĩ đến chuyện ăn phở
thay cơm (1)
phở dù có thơm ngon nóng hổi
dọn lên bàn
tớ vẫn quyết để bụng chờ cơm
dù là cơm nguội”
(more…)

Phạm Đức Nhì

Trong một chuyến về thăm quê hương, nhờ trang Web Trần Nhương tôi đã quen biết nhà thơ, họa sĩ Trần Nhương (chủ trang Web). Nhà thơ kiêm họa sĩ này rất cởi mở, vui vẻ, và nhiệt tình giúp tôi có dịp gặp gỡ, trò chuyện với các nhà văn, nhà thơ Việt Nam trong đó có nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ Tịch Hội Nhà Văn Việt Nam. Biết quê vợ tôi ở Đồ Sơn, anh Trần Nhương đã mách nước cho tôi đến tìm gặp một nhà thơ nổi tiếng của Hải Phòng, làm chủ khách sạn Hoa Thành Đạt đồ sộ ở Đồ Sơn, nhà thơ Trịnh Anh Đạt. Trịnh Anh Đạt và tôi đã mau chóng vượt qua được cái hàng rào xã giao khô cứng. Chúng tôi có nhiều buổi ngồi uống chè Núi Đối nói chuyện thơ, đọc và nghe thơ của nhau. Hai anh em đã thân nhau và trao đổi với nhau khá nhiều điều sâu kín. Qua Trịnh Anh Đạt tôi nhận được giấy mời tham dự ngày thơ Nguyên Tiêu và gặp, trò chuyện với một số nhà thơ trong Hội Nhà Văn Việt Nam. Rời các sân thơ Văn Miếu tôi may mắn được tháp tùng một nhóm các nhà thơ miền Bắc đi ăn khuya. Bên chén chè, ly rượu các anh đã cho phép tôi bước vào khung trời thơ rất riêng tư, rất chân thật của mỗi người. Sau đó, nhân cuộc triển lãm mỹ thuật của một số họa sĩ Hải Phòng tôi lại được gặp các anh một lần nữa. Những cuộc trò chuyện bên lề này đã giúp tôi vỡ lẽ ra nhiều điều thú vị; sự hiểu biết về thơ ca của tôi cũng được mở rộng thêm. Tôi đã được các tác giả tặng nhiều tập văn, thơ có giá trị tham khảo. Anh Đạt cũng cho tôi một phần khá nhiều trong số thơ anh sưu tập. Và đặc biệt, anh đã cao hứng viết tặng tôi một bài thơ kỷ niệm Ngày Thơ Nguyên Tiêu tại Văn Miếu.
(more…)

Phạm Đức Nhì

Mười mấy năm trong trại tập trung
ngày bị đẩy lên núi, ra rừng
quần quật dầm mưa, dãi nắng
đêm đến, thân xác rã rời
bụng đói cồn cào
khó ngủ
nằm nghĩ về cha mẹ anh em
người yêu, bè bạn
đau xót nhớ thương
lúc ấy tôi hận người Mỹ thấu xương
nhiều lần lôi cả ba đời Nixon, Kissinger ra nguyền rủa
“Thứ quân bội hứa!
Đành lòng bỏ bạn bè giữa lúc nguy nan”
(more…)

Nặng vía

Posted: 19/10/2011 in Phạm Đức Nhì, Thơ

Phạm Đức Nhì

Cơn bão số 5 cuồng nộ
thổi sập một góc nhà
hình Bác Hồ lộng kiếng treo trên vách
rơi vỡ tan tành
mặt bác bê bết đất sình
ba nhặt bỏ vào sọt rác
(more…)

À ra thế [1]

Posted: 15/09/2011 in Phạm Đức Nhì, Thơ

Phạm Đức Nhì


Nguồn: Internet

Mấy đứa con tưởng tôi hà tiện
sợ tốn điện
hao tiền
thật ra không phải vậy
(more…)

Phạm Đức Nhì


Wild flowers by Mario Zampedroni

Hoa dại

(Tâm sự một nhà thơ)

Tôi là loài hoa dại
mọc bên đường
tỏa sắc hương
dịu lòng những ông bố trên đường đến xưởng
những bà mẹ đi thăm ruộng
trở về
tôi thêm nét vui tươi cho cô gái quê
xách làn đi chợ
(more…)

Phạm Đức Nhì


Vá cờ – Hình Nguyễn Ngọc Hạnh

Tự do như muối
hạnh phúc như đường
khi còn đang ăn đủ miếng ngọt miếng ngon
khó thấy được giá trị của hạt đường hạt muối

tôi sống ở miền nam
nhìn dòng đời trôi nổi
nở lại tàn
bao nhiêu mùa hoa
hai nền Cộng Hòa
một cuộc chiến tranh dài đẫm máu
tôi đã dốc lòng chiến đấu
bảo vệ tự do
dưới lá cờ
nền vàng ba sọc đỏ
(more…)

Phạm Đức Nhì


Poet in construction by Jose Manuel Merello

Lê Đạt và Tô Thùy Yên là hai tài năng thơ đặc biệt của Văn Học Việt Nam. Khi đất nước chia đôi năm 1954, Lê Đạt ở miền bắc. Từ những năm 50 ông đã nỗ lực thay đổi bộ mặt của hình thức thơ. Về nội dung, ông tham gia phong trào Nhân Văn Giai Phẩm, đứng về phía nhân dân chĩa mũi dùi vào những bất công, bất cập của chế độ. Bài thơ Nhân Câu Chuyện  Mấy Người Tự Tử được nhiều người biết đến và một thời đã gây xao động văn đàn miền bắc.Tô Thùy Yên ở miền nam. Cũng vào những năm cuối thập niên 50 ông nằm trong nhóm Sáng Tạo, tìm một hướng đi mới cho thơ ca và văn học miền nam. Sau năm 1975, ông bị đi cải tạo 10 năm. Được thả, ông sáng tác bài Ta Về được rất nhiều người tìm đọc và khen ngợi.
(more…)

Phạm Đức Nhì

Trúng gió

Viết đã lâu. Chỉ nhớ khoảng 7,8 năm trước.

Buổi chiều
mặc phong phanh
lại ngồi gần cửa sổ
không may phải cơn gió độc
nàng nằm ngay đơ
mặt tái xanh
mắt nhắm nghiền
môi tím ngắt
(more…)

Phạm Đức Nhì

Câu trả lời chân xác

Một bác sĩ khám tử thi
thấy rất lạ kỳ
có những xác người trái tim nát vụn
có những xác người trái tim chai cứng
có cả những xác người không có trái tim
(more…)

Phạm Đức Nhì

Ngày xưa anh hát:
“quê hương là chùm khế ngọt”
sao bây giờ cắn quả khế nào
anh cũng che mặt bảo… chua
có phải tại ngày xưa khế chua
nhưng muốn được lòng người anh yêu1
anh nói bừa là khế ngọt?
hay tại sống với kẻ vô tình
lâu rồi khế ngọt cũng thành chua?
(more…)

Phạm Đức Nhì

Vì thế tôi ra đi 1

Bước chân xuống thuyền
coi như ngồi vào chiếu bạc
một còn một mất
tôi đặt cả cuộc đời mình
(more…)

Phạm Đức Nhì

Trong Thơ Đến Từ Đâu của Nguyễn Đức Tùng, do tên ở vần B, Nguyễn Thị Hoàng Bắc được xuất hiện ngay ở phần đầu cuốn sách. Khi được hỏi “cái gì là quan trọng nhất trong thơ?” câu trả lời của chị dứt khoát và gây ấn tượng:

Sự tự khai….. Lúc nào tôi nói thật, nói thẳng được, nổi điên lên mà nói, nói mặc kệ thiên hạ sự, nói cóc sợ ai, không ‘quan trên ngó xuống người ta trông vào’ thì tôi viết được mấy lời kha khá.” Bài Ngọn Cỏ được chị viết ra trong tinh thần đó. Một số người bảo thủ thì mỉa mai là chị đã “đái ra thơ”. Nhưng cũng có nhiều người khen trong đó có Đinh Linh (đã dịch bài thơ sang tiếng Anh) và nhà phê bình văn học Nguyễn Hưng Quốc. Tôi cũng thích Ngọn Cỏ và hôm nay có hứng đưa ra mấy lời bình phẩm.
(more…)

Phạm Đức Nhì
Tặng bạn thơ Trịnh Anh Đạt* và cô vợ người Hoa

Tôi, người lính Lữ Đoàn 1 Nhảy Dù
năm 75, 29 tháng tư
khi đoàn tàu chở đơn vị tôi
chuẩn bị rời Vũng Tàu hướng ra Đông Hải
thương cha mẹ già, đàn em dại
tôi bước lên bờ
ở lại quê hương
nhưng cha mẹ già chưa được gặp
cũng chưa thấy mặt đàn em
các anh, những người chiến thắng
súng dí sau lưng
đẩy tôi vào trại tập trung
(more…)

Phạm Đức Nhì

Lời nói đầu
Cách đây 29 năm, vào ngày mồng 1 tết năm Nhâm Tuất (1982) ở phân trại E, A 20 có 3 thằng điên – giữa lúc không khí căng thẳng, kỷ luật khắt khe, ăng ten lộng hành, đã tụ họp, bàn tính tổ chức một buổi văn nghệ “phản cách mạng“ biểu dương tinh thần bất khuất, ý chí quật khởi của những người tù chính trị, những chiến sĩ đấu tranh đòi tự do, nhân quyền. Tôi và một số anh em khác bỗng biến thành những kẻ dại khờ bị 3 thằng điên gây máu lửa đẩy vào cuộc chơi. Sau này ngồi nghĩ lại những hành động điên khùng, dại khờ lúc đó, lòng bỗng thấy vui vui. Té ra hình ảnh những ngày tết năm ấy đã chiếm một khoảng trong tâm hồn mình, đã thành một kỷ niệm khó quên. Xin được phép chia sẻ kỷ niệm ấy với các bạn tù A 20.

GẦY SÒNG THẤT BẠI

Khoảng giữa năm 1979 tôi bị giải từ Bù Gia Mập – Phước Long – về Z30D Hàm Tân. Ở đây tôi làm bạn với Vũ Mạnh Dũng – một sinh viên bị bắt vì tham gia những hoạt động của sinh viên đại học chống chính quyền Cộng Sản. Dũng chơi guitar khá nhuyễn, biết nhạc lý và hát cũng rất hay. Dũng cho tôi biết ở trại có ca sĩ Duy Trác (một trong hai nam ca sĩ hát hay nhất miền nam trước 75) và anh Trác đã sáng tác hai bản nhạc được anh em ưa thích là Lời Nguyện Trong Tù và Sài Gòn Chỉ Vui Khi Các Anh Về. Tôi nhờ Dũng đưa đến gặp anh Trác. Anh Trác vui vẻ trò chuyện với tôi và đồng ý về một buổi văn nghệ bỏ túi để các bạn tù từ các trại trao đổi tù ca với nhau. Dũng cũng cho biết ở đội trốn trại bên một khu khác có Mưa Trên Ngục Tù của Nguyễn Hưng Đạo và Nếu Quả Ta Là Người – không biết của ai – mà anh Ruyệt hát rất hay.
(more…)