Archive for the ‘Ngô Nguyên Nghiễm’ Category

Ngô Nguyên Nghiễm

pham_trich_tien
Nhà thơ Phạm Trích Tiên

Điển cố ngày xưa thường ghi lại những cuộc gặp gỡ tri giao, lắm lúc do định số an bài, giữa những người tâm đắc sơ ngộ với nhau. Không có phút giây hẹn trước, đột nhiên tiếng đàn réo rắc âm ba trên một phiến đá bên sườn đồi vắng lặng. Đàn chim thu không bỗng chợt im ắng tiếng hót, cho không gian dịu vơi cung bậc thăng trầm của người thượng trí, được loang tỏa ngan ngát với thiên địa. Bá nha đâu nghĩ rằng khoảng cách của một rừng cây dại hoang sơ, mà trong cuộc viễn du công vụ, đã dừng chân bên dốc đá, ngơ ngẩn giữa vài cánh lá rơi, và tiếng chim thu không còn quây quần dưới sắc ấm của chiếc ráng chiều nơi cố xứ. Âm thanh của nhạc khúc thấm đẫm sự nhung nhớ ly hương, như nước chảy mây trôi, đánh thức một Tử Kỳ vong niên, rúng động châu thân, vắt vai lưỡi búa tiều phu tìm về cội gió thanh ba đơn sắc dội xuống lòng người trong khói hoàng hôn lỗ đỗ sa. Người xưa đã vậy, huống hồ hiện đại thế nhân, cũng nhiều phen rong duỗi giữa chợ đời, áo lạnh phong trần còn chờ người tri kỷ, mà đời chỉ cần một cảm thông để dài hơi cho vó ngựa đạp cầu sương…
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm

Đối với thơ Tân hình thức ở Việt Nam, cách đây hơn 10 năm vẫn còn xa lạ, và ít người hiểu sâu thẳm loại thơ ca đột biến và mới toanh nầy. Ở Mỹ, Khế Iêm dựng lên tạp chí Thơ, quy tụ nhiều nhà thơ quần hùng, để khơi hoạt nông sâu về thơ Tân hình thức. Tâm ý của tạp chí Thơ, cũng được nhiều hưởng ứng từ bạn bè, nhất là những người tâm huyết yêu chuộng cái mới, có tâm tìm tòi khơi nguồn cho thi ca có một hướng chảy sang trọng và hùng vĩ trong tương lai. Dĩ nhiên, thơ Tân hình thức không thể đại diện cho các dòng thơ thế giới, từ cổ điển, tiền chiến, tự do… hoặc bao quát được tát cả khuynh hướng nghệ thuật thơ, mà cả bao nhiêu ngàn năm nhân loại phải kinh qua lối sống, tinh thần, tri thức, trí thức kể cả sáng tạo để đi dần về những thi hướng trong từng thời đại xuyên suốt thời gian trôi qua. Tất nhiên, những thành công hay mò mẫm của thơ Tân Hình Thức, đều được đáng quý trọng, tạo nên một sự sấm chớp, tượng hình, vũ trụ quan… cho bảo sáng thi ca được thêm tượng sáp kỳ bí, sáng hoá và hoằng dương thêm chính khí cho vũ trụ thơ hiện có.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Nhà thơ Trịnh Bửu Hoài (Ảnh tư liệu tác giả)

Sau tết Mậu Thân, những đột biến của đất nước tiếp diễn ngày càng khốc liệt, tôi đằng đẵng trú ngụ tại Sài Gòn xem ra cũng non 4 năm tiếp bước sách đèn. Khác với những năm đầu khép mình nuôi mộng thư sinh, chuyện thành đạt trên bước đường lều chõng, vốn là một hướng tối ưu của kẻ sĩ. Tôi có gắng thu mình hòa mình vào nét sống phồn hoa, dù dặn lòng không rơi chân vào cám dỗ phù du, nhưng cũng hoá thân phong vũ cho trọn vẹn từng giai đoạn sống nhân sinh. Cái say mê văn nghệ cũng giúp tôi trang trải hồn xanh, trong những ngày tháng xa quê quạnh quẽ. Mỗi lần, có dịp rong xe ngang đường Petrus Ký ( nay là đường Lê Hồng Phong, bến xe lục tỉnh nằm trải dài yên vị trên khoảng đường dài hai cây số, là mỗi lần tôi không kiềm chế được nỗi nhớ nhà, nhớ núi, nôn nao kỳ lạ trong tâm hồn. Về thôi, tôi không thể cưỡng lại nỗi thôi thúc không rời, bắt buộc phải quầy quã thường xuyên trở lại nơi chôn rau cắt rốn, gần như mỗi nguyệt kỳ là một lần xuyên suốt bay về, với 300 km đường chim. Để thăm lại ngôi nhà phủ ấm suốt quãng đời ấu thơ, để nhìn lại những giọt mồ hôi tần tảo của song thân, suốt ngày quần quật trên cuộc sống, và để rong ruổi cùng bạn bè tỉnh lẻ, lướt thướt đi dưới trận mưa bay, mà uống café lý sự.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Nhà thơ Chu Ngạn Thư

Thời gian hơn mấy thập niên trở lại đây, nghệ thuật chuyển biến sáng tạo và lập dựng nhiều trường phái tân hoá, cách điệu và đầy trí dũng. Đương nhiên, giữa sự đột biến của một thời văn minh xã hội, đưa khoa học lên hàng kiệt xuất mà cách đây cả thế kỷ trở về trước có ai ngờ một cuộc cách mạng tri thức tuyệt vời, y như nguyên bản của những ước mơ phù thuỷ hay thần thoại của thời cổ tích Phong Thần, Liêu Trai Chí Dị, U Minh Liệt Truyện, Harry Potter…đều trở nên hiện thực. Cái chớp cánh lên không xuyên suốt hàng trăm ngàn cây số, phiêu du trong vũ trụ, đến mọi chuyển biến trong các độ nhạt chuyên ngành khác đều như một giấc mộng phù sinh, thời @ đã đưa thuần phong nhĩ, thiên lý nhãn và những cách điệu truyền âm như một cách phiêu thoát. Đường đời con người không dài, nhìn lại bản thể có được phục nguyên như tư chất tiên thiên lúc mới khai sinh không thì mới thấy cái uyên nguyên của trời đất đã là một bí mật với những kẻ thoát thai lại chìm đắm trong ngõ tối của mọi khuynh loát u mê trong dòng luân lưu của cuộc sống. Người ta có tâm huyết và duyên cơ đi tìm kẻ đạo, vạch mù sương trên ánh đuốc giác ngộ lầm lũi vượt đỉnh thái hư, hầu chấp cánh cho bản lai bước vào cái vô tử vô sinh, dù đó là nghệ thuật hay tâm thức, thì sự diệu kỳ đã giải thoát con người qua khỏi trăm nẻo u mê. Đạo giáo sinh ra khá nhiều, mà bước đi chung vẫn chưa hề có mặt, mỗi hình thái cực đoan và phi đạo vẫn tiếp diễn xảy ra. Cái ác vẫn chập chùng giăng mắc trong kiếp sống lưu sinh của con người, đâu biết đâu hiểu nẻo ra đã lạc lối chưa nào. Càng ngày, càng chất chồng những bất hạnh lên vai nhân loại, bởi đi đôi với cái tạm gọi là Thiện, cái tạm gọi là Ác, vẫn ngang ngửa nhau sức tàn phá và đối kháng như thời Siddhartha chờ bình minh giác ngộ, Ma vương hiện hình đầy rẫy, gieo mọi tư hướng để đẩy lùi nền sáng của ngọn đuốc minh triết đang hùng vĩ soi rọi. Cái đối kháng nhiều lúc thần lực không thua sút nhau, vì mỗi bên đạt ngộ theo cách chuyển bí mật của kẻ hở vũ trụ, của duyên nghiệp thông hành trên ngõ ngách của huyền vi. Đến “Om mani pad me hum”, hoa sen nở trong lòng, thì chân lý là dấu ấn pháp giới cũng chính chiến thắng bản thân mình.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Nhà văn Thượng Hồng

Phiêu bạt trong một thế giới hoang tưởng, đậm nét huyền hoặc thực hư khác biệt đời thường, tức là đi vào một cõi du hành tràn đầy ảo mộng. Cảnh vật thoạt biến thoạt hiện, phù ảo như sương như khói, vượt thoát ra ngoài ảnh hưởng vật lý của khoa học thực nghiệm, đã bám chặt đời người suốt lộ trình hóa sinh hữu hạn. Cảnh giới (cõi Đông Thắng Thần Châu, Tây Ngưu Hóa Châu, Bắc Cu Lô Châu và Nam Thiệm Bộ Châu) phân chia của cổ sử tôn giáo, thì Nam Thiệm Bộ Châu là cõi Trời và Đất của hiện tại. Vạn vật và người đang oằn lưng gánh bao nỗi truân chuyên của kiếp hóa sinh. Trên lộ trình sinh diệt của thế giới con người, có nhiều đẳng cấp của cuộc sống tâm linh và trí tuệ, đưa đẩy sự hoàn thiện của những trùng kiếp, nhân quả luân hồi, tạo lập thiện căn hay ác nghiệp. Chính vậy, rèn luyện bản ngã bước qua vòng sinh tử lục đạo, thì vạn vật phải hòa mình trong mọi tư thế chánh giác của lẽ đạo, lẽ đời và lẽ người. Bao nhiêu tôn giáo từ cổ đại đến hiện tại, là những bước đường tu tĩnh mà vật thể phải bước qua. Mỗi lúc một hoàn chỉnh sai phạm, như điều chỉnh ốc vít cho một công trình cỗ máy khoa học. Ở thế giới loài người, văn thể mỹ là bản chất giúp tinh thần tinh tấn, để sắp xếp cho bước đi vạn vật đồng nhất thể. Thế gian nhiều ngõ ngách, biến thể của vạn vật cũng nhiều hình dáng phù hợp với môi trường sinh hóa, dù là tâm linh hay vật chất thường hằng…Văn chương là một loại hình riêng biệt trong hằng ngàn loại hình, để chỉnh chan cho hướng đi tạo vật hợp thể với bản ngã…đậm đà tính Folklore trong quá trình hoàn thiện sự sống. Hàng ngàn năm qua, những triết thuyết, khoa học, văn chương, xã hội…đều hướng dẫn trực tiếp (hay gián tiếp) siêu hình, đầy quyền năng lập hạnh phúc hay khổ đau. Thuyết thần đạo, bén sâu vào gốc rễ tâm hồn  người dân Việt Nam. Tin tưởng, nghe theo, làm theo, liều mình tử sinh, bảo vệ đức tin, là chuyện không thể bàn luận chối cãi. Sự thật, họ đã được ấm cúng với lòng tin mà thần thánh ban phát. Tục lệ thờ cúng đình làng, thần hoàng bổn cảnh, miếu hoang ven đường, là một nền văn hóa đặc trưng của bản Việt, không có một quốc gia nào trên thế gian này đa sắc đa diện như đất nước và lòng người nước ta. Văn hóa 5000 – 8000 năm, như Trung Quốc, Hy Lạp, Ấn Độ, Ba Tư… có được bao nhiêu chuyện thần thoại làm giàu chất văn học đầy nhân bản?
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm

Hành trình về một phương hướng vĩnh cửu, là đặt sâu trong tâm thức nhiều yếu tố cật lực, mang đầy tâm huyết trọng đại cho một quyết định mang bản ngã siêu tuyệt. Nhất nhất động thái diễn biến trên con đường bước đến ý niệm, là một sát na chuyển giới thật hoành tráng, trong suốt đời tự thân của hành giả. Ánh mắt xuyên thấu vào cõi vô cùng, cũng chỉ là bước đầu của những thử thách, giúp bước du hành thêm nhiều ý nghĩa , cũng cố một chân tâm hoạt hóa đa diện cho cuộc hóa thân. Suốt ngày tháng đem chân tâm đối lưu cùng cuộc sống thường hằng dưới ánh nắng chợt đến, rồi chợt tắt, bất chợt làm xao động chân tướng, thực hư giữa cõi tạm phù đồ. Mũi tên được vạch sẵn, chỉ hướng vào con đường trước mặt, là tạo một cơ hội cho hành giả bước đến, như một la bàn dẫn dắt bước chân định mệnh trên hướng tới rời bỏ mê lộ một cách tự tại. Vầng trăng cũng là một ý niệm, thi vị hóa của thiền học, làm sáng tỏ vầng sáng của chân tâm trong một thế giới lưỡng nghi, nửa trần tục nửa thanh thoát. Sự diễn biến cõi đời nhiều khi như một con nước lúc vơi lúc đầy, theo khí hậu của vạn vật và sự tĩnh động của hồn người. Ở trong cõi mang mang khuất nẽo, một vầng trăng vằng vặc chiếu xuống đỉnh đời lạnh lẽo. Một vầng trăng phương Đông, ghi đầy trong nỗi nhớ của quê hương, diệu vợi trong cuộc rong du của đời người phiêu bạt, ngơ ngẩn quạnh hiu giữa mấy ngõ u trầm…
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Chân dung Nguyễn Lê La Sơn
(Ảnh tư liệu tác giả)

Thấm thoát cũng hơn 40 năm, thời gian xuyên suốt đi ngang cõi sống của đời người một cách vô tình, nhưng lạ thay vẫn thấm đẫm trong ký ức nhiều hình ảnh kỷ niệm xa vời nhưng khó tàn phai giữa cát bụi trần gian. Người đi ngoảnh lại, tóc xanh giờ đã điểm sương, mà sự vụn rời của tuổi trẻ hầu như vẫn bám chặt và nối kết hóa thạch thành từng khối hoa cương. Tô điểm thêm cho đời người nhiều bảo vật quý giá, tích tụ thời gian như những viên xá lợi đầy màu sắc. Những gì còn lưu trữ trên thế gian nầy, phải chăng là tấm lòng trung trinh và tình người là những bảo vật khó tìm và bất tử. Vạn vật sẽ luân chuyển đổi thay, thương hải biến vi tang điền, nhưng tâm thức và hồn người là hiện thể vô sắc, miên viễn trường tồn giữa bao nhiêu biến đổi tang thương trong cuộc đời. Những ngày tháng bước qua lối rẻ không bao giờ trở lại , nhưng cân não vẫn chập chùng ký ức chiếu rọi thường trực trên nẻo nhớ. Kẻ vừa đi qua, người ở lại trông vọng thân yêu, mà cuộc sống có tàn phai theo thời gian, nhưng nỗi hoài vọng vẫn là yếu điểm giúp bản chất người đầy sắc tố nhân bản. Ký ức tôi cũng lưu lại nhiều khúc phim tĩnh-động trong bước đường theo đuổi văn nghệ. Cái nhớ cái quên cứ lẫn lộn trong một mê cung, nhưng điều hay nhất thì không thể quên được, vì chúng khảm chặt vào trí óc bằng thứ keo sơn tình nghĩa cùa thời gian .
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Chân dung Lâm Hảo Dũng (Nhiếp ảnh Thái Văn Sơn)

Chư Pao ai oán hờn trong gió / Mỗi chiếc khăn tang một tấc đường. Không hiểu sao, mỗi lần liên tưởng về Lâm Hảo Dũng, nỗi buồn rười rượi phủ trùm lên trái tim tôi, là mỗi lần hiện về hai câu thơ oan nghiệt đó. Không phải ở đây chỉ là một sự rung động chân phương, nghiệt ngã thẩm thấu trong một không gian vàng bay ngơ ngác, phủ trùm tang tóc suốt ấn tượng chiêu hồn, đang mọc nấm hoang dại trên con đường sử của quê hương . Mà còn đậm nét nhân bản, tàn bạo phủ chụp xuống kiếp người, kéo dài dằng dặc định kiếp của hơn mấy ngàn năm qua. Bản chất tôi, thường vô tình quá đổi với cuộc sống đời thường, suốt đời lặng lẽ đi vào ngõ vắng văn nghệ. Tôi chưa hề thuộc bất cứ một bài thơ nào, dù thơ tôi hay của thế nhân. Có lẽ ngoài điểm yếu đó, phải chăng cũng có cái hay không trùng lấp ngoại lai khi sáng tác? Nhưng với thơ Lâm Hảo Dũng, không hiểu sao vẫn thường nhỏ giọt quanh trí não tôi, từng câu thơ loáng thoáng bay nhảy khảm chặt vào từng tế bào. Nhiều lúc, bật tung lên như có một sự đồng cảm phù thủy, khiến tôi khổ sở có lúc gắng sức đè nén những câu thơ anh không trôi nổi quanh nỗi nhớ. Tôi vẫn thường xuyên du hành trong cái tâm không, quầy quả chấp tay sau lưng, tĩnh du cho đầy ngõ trống. Thơ Lâm Hảo Dũng như một bức tường pha lê dựng lên trước mặt, mặc khí hậu ra sao, vẫn hóa thân vào nhãn giới tôi và lặng lẽ bước đến…
(more…)

Mật tụng

Posted: 17/08/2012 in Ngô Nguyên Nghiễm, Thơ

Ngô Nguyên Nghiễm

Một chiều, ráng đùn như sấm sét
Khách kề vai quang gánh hết cô liêu
Khách liền vai đỡ hoàng hôn rụng xuống
Cả ba nghìn thế giới khói quạnh hiu
Thõng tay bước lang thang kẻ chợ
Hồn bỗng dưng đầy ấp sương chiều
(more…)

Thu Không Ca

Posted: 08/08/2012 in Ngô Nguyên Nghiễm, Thơ

Ngô Nguyên Nghiễm
Tặng bằng hữu Châu Ðốc và Thầy Thiện Chí

Ðá dựng hồn xanh mây chớm chở
Hoàng hôn lồng lộng phố mù mưa
Rượu dăm ba hớp đời ngây dại
Rót xuống linh hoa, rót xuống mãi
Ðậm đà từng giọt thạch anh xưa
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Vương Bột (647-675)

Ngẩn ngơ đứng vớt ráng chiều rơi
Ồ, trong ánh sáng đầy âm sắc
Ðộng rền tia sét giật ngang mày
Ðiên đảo trường canh ma bằn bặt
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Bồ Tùng Linh (1640-1715)

Mơ hồ có tiếng chim gì lạ
Rung rúc chuyền quanh gác sách xưa
Gió thoảng vấn vương tim bạch lạp
Mồ hôi âm khí mới bay qua
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm

Gói trọn hoàng hôn chấp chới bay
Phải không ngày vắng để đêm dài
Nghe trong điệu cỏ lời sương dậy
Mang chút ân tình vướng vất trôi
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm

Phố trưa nắng hiu hắt
Quán nhỏ người không đông
Nhắm nháp từng giọt đắng
Và nhìn cảnh lạ quen
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm

Ðã mấy năm tiếng núi thét gầm
Tên lãng tử bỏ đằng sau khói bếp
Rạ mới nhóm, chim quyên mới hót
Bước phiêu bồng đeo nặng trời quê
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm

Tiếng Mõ rằng:
Những bất hạnh trải dài trên tổ quốc
Năm ngàn năm, dựng sử giữa ngoại xâm
Cổ đại, ngàn xưa biết bao liệt sĩ anh hùng
Bám đất thiêng, dựng cờ lập nước
Đất đá còn khắc ghi hồn tử sĩ
Tiếng Mõ rằng:
Trải thiên niên chuyển luân từ bộ lạc
Biến sử thi đậm nét rồng bay
Biến biển Đông đậm nét Long ngai
Sơn cước, chập chùng khí Tiên lộng lẫy
Nước hình thành, máu tổ tiên hóa hải
Hồn phách Hùng Vương trí não chất chưa đầy
Mười tám đời lập quốc mệnh trời
Bao kỳ tích đậm hình sử sách
Mõ nổi lên trong đêm dồn dập:
Từ Phù Đổng Thiên Vương gậy tre ngựa sắt
Từ Thần nhân truyền hịch Lý Thường Kiệt :
Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Nhữ hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Thi sĩ Nguyễn Tất Nhiên (1952-1992) qua nét vẽ Tạ Tỵ

Cách đây hơn 40 năm, những năm đầu thập niên 70, trong giai đoạn đất nước dầu sôi lửa bỏng, những tác phẩm phản chiến được phát triển rầm rộ. Một phần, trước cuộc chiến càng ngày càng leo thang một cách cùng cực, sinh mệnh người dân như tấm bia thử nghiệm cho những thể chế, không biết ngày nào hy vọng bình yên trở lại quê hương. Một phần sự loạn ly làm đình trệ tư tưởng, đời sống và văn minh văn hóa khoa học, đem lợi ích phát triển hơn là sự tàn phá nghiệt ngã vô ích. Thơ văn là tiếng nói của người làm văn nghệ, được bày tỏ bằng những bức xúc, chứa đầy cảm năng đối thoại với chiến tranh đang phủ chụp khắp xóm làng. Thật vậy, nghệ sĩ với lửa con tim đều biểu lộ bằng những sáng tác trên hội họa, văn chương, âm nhạc,…Trịnh Công Sơn là một hình ảnh tượng trưng về nét phản chiến thực tiễn trong những thập niên 60-70. Chuỗi tác phẩm của Trịnh Công Sơn đã ghi lại những dấu ấn siêu việt ảnh hưởng từ trong và ngoài nước, mà bất cứ hàng quán nào kể cả tư gia của người thôn dã đều chất đống âm vang những ca khúc giữa đời sống hằng ngày…
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm

Vắt chùm ánh sáng lấy mùi hương
Rặn nát mù sa máu dặm trường
Tụ đỉnh giang hồ thương dép cỏ
Vô tình in đậm vết phong sương
Tóc mây búi ngược người thiên cổ
Giũ áo chưa bay hết bụi đường
Ðá chẳng nặng bằng hương xử nữ
Ngàn năm nhuộm kín buổi tà dương
Ô hay, hồn bỗng chùn như núi
Ðứng lặng câm hàn nhiệt khác thường
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm

Bẻ cong đêm Sài Gòn
Nhập nghiêng trời New York
Ðời thường đường chim bay
Hóa thân trong gang tấc
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Nhà văn, nhà thơ Nguyễn Mai (1944-2006)

Những cơn gió man dại tràn qua, lan rộng trên một vùng không gian đồi núi loáng thoáng những giọt cà phê đen ngập ngừng rót nhẹ vào hồn, vỗ về sự tỉnh thức của một tiềm thức đầy rẫy chông gai trên đoạn đường đời vừa bước qua. Nguyễn Mai ngồi tâm sự cùng tôi tại một quán cóc gần Lăng Ông Lê Văn Duyệt, giữa buổi trưa cuối năm 1997, trước sự biến đổi của đời mình. Anh cho biết đã lập dựng gia đình trên Buôn Mê Thuột và cai quản một vài mẫu cà phê, sống đạm bạc giữa gió núi cây ngàn. Nguyễn Mai cho rằng định số chắc đã an bài cho anh một giai đoạn hòa lắng tâm hồn trong bối cảnh thiên nhiên. Xa xa là bạt ngàn cây cỏ, và tiếng chim rừng le lói tận bản sóc, lại là nơi ổn định thân tâm thanh tịnh, bù đắp những ngày lang bạt phá phách suốt khoảng đường cơ cực tuổi thanh niên.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Chân dung Trần Yên Thảo (qua ống kính Lâm Hồng Lân)

Cái hứng khởi của người làm văn nghệ là tìm được sự đồng điệu với tha nhân, tất cả những nỗi niềm đột ngộ được bùng vỡ một cách hạo nhiên, tự tại vô cùng giữa trời đất mang mang. Người tri kỷ phải chăng cũng được sắp đặt giữa định mệnh, chỉ cần một tiếng sét vô minh đánh vụt xuống sân tiềm thức, cho chợt vỡ oà trong bức màn đêm còn phủ dụ của cái riêng ta. Đó là lúc giao cảm sáp nhập vào tri ngộ, đưa đẩy khí thiêng trở về với bản lai…Trứng đá bỗng nhiên thoát thai cung nghênh cùng thiên địa bao la, một cái nhảy cũng vung vẩy pháp hoa ra tận tam thiên đại thiên thế giới, cho xanh ngát một lời thơ, như tiếng hét lạnh ngập thái hư…Có lúc , thi nhân cô độc ôm cái đạo phi thường, đứng lặng lẽ trên đỉnh núi cao, với tay chạm vào ngàn sao phiêu bạc, mây trời và gió núi là những tri âm bao phủ quanh một hồn thơ tiền định, giữa bao la của thương hải tang điền, ngơ ngẩn suốt mấy hướng thơ đi. Giờ đây, suốt hành trình với tâm thức, đằng đẵng hơn nửa thế kỷ du phương, hành giả vẫn lặng lẽ chống gậy vàng, trôi suốt dọc đường phong vũ, rải thơ như rải hoa vô ưu, rực rỡ bên cát bụi. Cát bụi thì vẫn vô tâm lăn lóc giữa trần gian đầy thay đổi biến thiên, nhưng hoa vô ưu đã sáng rực trong pháp âm vi diệu, hoá thân thành rừng cây già đầy trái tinh hoa, nặng trĩu giữa cuộc đời. Với tay mà hái cái hạo nhiên huyền diệu ấy , cắn vào răng ngà dòng sữa ngọt tụ đẫm thần khí hậu thiên, phải chăng người thơ vẫn ngơ ngác trước thành tựu ngàn năm vừa tụ lại trong đêm. Trăng thì vàng óng, hoa thì say sưa nở nhuỵ, nhưng trăng có soi xuống êm đềm cho hoa nở, và hoa có bừng nở lúc trăng soi? Mơ màng trong cái giao hoà của hư và thực, đã đẩy đưa tinh tuý được chắt lọc diệu kỳ cho thơ anh rực rỡ, và đẹp như chiếc ráng hoàng hôn nghiêng bên vùng cổ địa biên giới và núi cao…
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Horse and rider – Leonardo da Vinci

Vào mươi năm trước, khách ra đi
Mang cố hương theo đường gió bụi
Một phút vô tình con ngựa mỏi
Dừng chân thư thả gót giang hồ
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Nhà thơ Vũ Hữu Định (1942-1981)

Bóng dáng của Vũ Hữu Định như một con ngựa hoang, ngày tháng chất chồng trên vó ngược mà chính bản thân chủ nhân cũng không lường trước được phương hướng để định vị cuộc đời trước mặt. Đã là hóa thân loài ngựa hoang, sự thuần hóa là điều không tưởng, bước đi nhảy vọt không hai chắn mắt, vì vậy hướng tương lai như chiếc bóng phù ảo, cứ chạy đuổi miệt mài trong cái hư không vô cùng tận. Có lẽ định mệnh quy cách cho một số phận đầy nghiệt ngã, khiến Vũ Hữu Định cứ rong cương cất vó vô định hình trong không gian lưu trú, lãng bạt suốt bề dài tuổi thanh niên. Cũng có lẽ bao nhiêu bất trắc cứ đổ đầy trên số phận nhà thơ, đem tất cả phong trần thế gian phủ chụp cho nát nhàu kiếp số. Long đong và nghiệt ngã bám đầy trên vai áo Vũ Hữu Định không biết bắt đầu từ lúc nào, nhưng khi anh gặp tôi tại Sài Gòn, hình như gió bụi cộng sinh đã là chiếc bóng gắn chặt vào cuộc đời, không tách rời khỏi được số phận và thơ Vũ Hữu Định. Chan hòa tan nát trong sự vần vũ của vũ trụ, bản thân như hạt cát lẻ loi giữa sa mạc, cái mất đi còn có hình thể gì đâu mà phải phân trần, nhưng cái còn lại của một tâm thức người thơ trụ lại được trong cái an nhiên, thì đó là cái khó được thử thách thật quyết liệt. Vũ Hữu Định biến hóa sự nghiệt ngã trở thành sự tịch tịnh hằng ngày trong hành xử với thế sự và chính bản thân, như một đóa sen hồng điềm đạm thanh khiết giữa tứ bề sương khói phủ vây. Trong đời tôi, giao tiếp thân tình với bằng hữu bốn phương, dĩ nhiên cũng gặp nhiều khuôn mẫu tuyệt vời trong cuộc sống. Nhiều nhân dáng chuyên chở từ tâm thức kỳ diệu gần như những đạo vị, được hóa thân tự tại, dù có quay cuồng trong nghiệt ngã… Vũ Hữu Định là một con ngựa bạch lãng bạt phiêu du dưới những giọt trăng vàng, đói hớp sương tạo dựng sự sung mãn cho khí thơ, hiện thành bất chợt luân lưu hòa nhập với từng đoạn đường trường sải vó qua truông.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Nhà thơ Lê Thị Thu Tuyết (ảnh tư liệu tác giả)

Mang nặng hành trang phiêu bạt vào cõi lãng du của thế giới văn nghệ, chắc hẳn người nghệ sĩ đã đặt nặng một dấu ấn nghiệp chướng trong vai trò sáng tạo đa mang. Tôi luôn luôn giật mình và tâm đắc với phát biểu của nhà thơ Hạc Thành Hoa, xem một người cầm bút tâm huyết với sự lựa chọn một vũ trụ quan nghệ thuật cho chính mình, là một định danh vào sổ đoạn trường. Thật sự, những khinh khoái  của người làm văn nghệ được tôn vinh như thế nào, sáng tác bộc phá có làm cho sự góp mặt với nghệ thuật thay đổi được chân thiện mỹ cuộc sống? Nhưng tất cả say mê như dâng hiến, đã làm rõ ràng một ước vọng hoàn thiện cho tương lai, đến ngôn ngữ dù còn quá hạn hẹp trong trình diễn được hiện diện bằng tất cả tâm huyết, còn chút suy nghĩ lãng du của người phê bình ngoài cuộc. Cái say mê trong sáng tạo, đã lập dựng một thế giới riêng tư cho tâm hướng trong lành của nghệ sĩ. Một thế giới chắc còn nhiều suy nghĩ về dự phóng vĩnh cửu còn nằm khuất trong một con đường trước mặt mù mờ và khá gay go. Nhưng cây bút của kẻ sáng tạo, vẫn hình dung viễn tượng và kẻ vạch cho mình một hướng đi ngang trời, bằng những tạo dựng phi thường của nghệ thuật và sáng tạo.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Nhạc sĩ Phạm Nguyên Lộc

Những giọt nắng lạ thường, nhễu xuống khung đời và vô tình đọng lại, hóa thân thành những trường canh, bay nhảy suốt quãng đời thanh niên đầy vọng ước, và mặc nhiên cùng người nghệ sĩ xuôi ngược đằng đẵng suốt nẻo đời lãng bạt phong trần. Gió có thổi qua, hạt bụi nào còn vương trên mái tóc, và hoa có nở âm thầm trên mọi nẻo đường đi,  thì tâm thức của chàng trai vẫn vang vọng đầy ắp những thần khí mà nghệ thuật vẫn tháng năm chan hòa sinh hóa với cơn mê… Thật vậy, sự ảo diệu trên hướng tới của thi ca, của âm nhạc vẫn cuốn hút, gắn chặt vào định số của Phạm Nguyên Lộc, như một nhu cầu không thể tách rời khỏi tử sinh đời người. Năm Phạm Nguyên Lộc tuổi vừa lên 18, một vóc dáng phiêu bồng lãng tử với mái tóc dày cuốn quýt như gói trọn thần sắc, trong ngần của thời niên thiếu. Tài hoa bộc phát, hình như không đợi thời gian để tôi luyện tiềm năng, phát tiết nhất thời dũng mãnh, lắng đọng từ tiền kiếp. Người nghệ sĩ vừa hóa thân trở lại nhân gian, đã đeo gọn hành trang trên đôi vai bước vội qua ngưỡng cửa sinh phù, một cách mặc khải.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm

Trăng xanh ca

Tặng Nguyễn Lê La Sơn

Nửa đêm bên ngọn đèn mờ tỏ , có người thư sinh đang lật từng trang tình sử , nghe tiếng chim sơn ca từ phương trời nạm ngọc bay về hót vu vơ . Thì ra , trên ngọn cỏ vườn xưa , có giọt sương bay lóng lánh , có cánh rêu xanh oằn mình im lặng dưới bóng trăng xanh , và có người hoá thân trọn kiếp nhìn mình say đắm trong cuộc truy hoan tâm hồn .
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Họa sĩ Rừng / nhà văn Kinh Dương Vương

Bước vào không phận nghệ thuật, người nghệ sĩ đã hóa thân cùng cực trên sự sáng hóa kỳ vĩ mà chính bản thân đã soi rọi bằng ánh lửa biểu tượng đã chọn. Nhưng với Rừng- Kinh Dương Vương, thật tình nhiều lúc nghiêng tâm để chiêm nghiệm và định danh hướng đi kỳ ảo, mảnh liệt đầy lửa của anh, tôi cũng chưa bao giờ phân biệt giữa một họa sĩ Rừng và một nhà văn Kinh Dương Vương. Bề dày, của hai nhánh rẽ trên con đường chung anh đi, lại là những hóa thân kỳ diệu tụ chung của một con người đa bản ngã. Sự ngồn ngộn tư tưởng, phát sinh từ tâm thức sáng tạo, có lúc như vạch ra từ hiện thực những bí ẩn cực đoan của nhu cầu sự sống và hình thể.  Cũng có lúc như quạt đỏ ngọn lửa, đưa tri thức lập dựng một thế giới cùng cực săn đuổi bản ngã. Nét kỳ diệu trong tác phẩm của Rừng – Kinh Dương Vương, đều bộc phá mãnh liệt dù trên văn chương hay hội họa…đã khiến cháy bỏng cả một vũ trụ quan được lập dựng, hiển hiện đặc thù riêng biệt, dù ở đó là ký ức nguyên sơ, hay một dự phóng tương lai của một phương trời tạo lập khai sinh… Tác phẩm của Rừng – Kinh Dương Vương, đặt nặng một nhân bản sáng hóa thật bộc phá, hầu như tất cả nhào lộn trên ngọn lửa hóa sinh lập dựng một sinh thái đa dạng, mà ngôn ngữ chỉ là một cách diễn đạt sâu lắng của ý tưởng.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Nhà thơ Trúc Thanh Tâm

Gần 20 năm trước, Châu đốc đón nhận thêm một nhà thơ lãng du bước vào địa phận của vùng khí thiêng sông núi Thất Sơn. Hành trang phiêu bạt chỉ là một túi thơ, gói gọn những ước mơ tuổi trẻ. Trúc Thanh Tâm có những cái hay như những người làm văn nghệ miền sông nước, là sự phiêu lãng, an nhiên, không xem danh vọng như một điều tối cần thiết trên bước đường đi – về. Dù rằng, Trúc Thanh Tâm cũng có một bề dầy quá trình cật lực với văn nghệ, anh bước đến nghệ thuật thật sớm, vững chãi trên bước thơ đi. Làm thơ từ lúc còn tuổi thiếu niên, một lớp tuổi học trò 15 – 16 ôm tràn đầy ảo mộng tình yêu trinh nguyên và trong sáng.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Nhà thơ Lý Thừa Nghiệp

Thời gian bước đi thần tốc với những biến dịch trọng đại suốt đời sống con người không ngờ trước dược. Thấm thoát, đã hơn 30 năm đằng đẵng trôi qua, đến giữa mùa thu 2005, tôi mới diện kiến lại nhà thơ Trầm Mặc Nghệ Thế. Mọi sự thay đổi chóng vánh, trước thế sự, trước tâm linh, làm ngơ ngác bước đi của bao nhiêu tâm thức, dù đã được định vị trong sự khai nguyên của đức tin và trầm lặng đời người. Tôi mang trong trí nhớ, nhân dáng lãng bạt đầy trực tính của một nhà thơ đồng bằng Nam bộ này.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Thi sĩ Trần Kiêu Bạt (1948-2005)

Dòng sông Hậu chảy vắt ngang một ngôi nhà cổ, mái lợp âm dương đầy nét cổ kính của miền đồng bằng sông nước Nam bộ. Nhiều lần trong đời, tôi có dịp lưu trú và hòa mình trên nếp sống  nơi này, như bao nhiêu sự thân quen kỳ cựu từ tiền kiếp vọng về. Cái đến thật nhẹ nhàng nhưng mang  tất cả tâm hồn, chan hòa trong tình nghĩa của gia đình, cái ở lai hòa mình trong những thân thuộc máu thịt mà ngỡ rằng tổ ấm là đây, và khi ra đi những lời nhắn nhủ chân thật, và tình thương làm nhung nhớ lạ lùng, nhiều khi làm chùn chân bước. Nhà Trần Kiêu Bạt có một sinh khí hiền nhân kỳ là vương vải đầy ắp tình người, mà kẻ đến như con cháu ở xa về, người đi lòng lại u hoài một nẻo nhớ nhung. Tất cả,  gia đình nhân hậu từ song thân đến đàn em tài hoa lịch lãm, chan hòa đầy phương cách sống của những tâm hồn tri kỷ Đông phương.
(more…)