Archive for the ‘Ngô Nguyên Nghiễm’ Category

Ngô Nguyên Nghiễm


Thi sĩ Trần Kiêu Bạt (1948-2005)

Dòng sông Hậu chảy vắt ngang một ngôi nhà cổ, mái lợp âm dương đầy nét cổ kính của miền đồng bằng sông nước Nam bộ. Nhiều lần trong đời, tôi có dịp lưu trú và hòa mình trên nếp sống  nơi này, như bao nhiêu sự thân quen kỳ cựu từ tiền kiếp vọng về. Cái đến thật nhẹ nhàng nhưng mang  tất cả tâm hồn, chan hòa trong tình nghĩa của gia đình, cái ở lai hòa mình trong những thân thuộc máu thịt mà ngỡ rằng tổ ấm là đây, và khi ra đi những lời nhắn nhủ chân thật, và tình thương làm nhung nhớ lạ lùng, nhiều khi làm chùn chân bước. Nhà Trần Kiêu Bạt có một sinh khí hiền nhân kỳ là vương vải đầy ắp tình người, mà kẻ đến như con cháu ở xa về, người đi lòng lại u hoài một nẻo nhớ nhung. Tất cả,  gia đình nhân hậu từ song thân đến đàn em tài hoa lịch lãm, chan hòa đầy phương cách sống của những tâm hồn tri kỷ Đông phương.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm

Cuối năm uống rượu một mình

Chiều cuối năm gió thổi bật hồn ngươi
Tên lãng tử phiêu bồng thế kỷ
Cốc rượu đắng đổ đầy râu bạc
Hay là trăng soi xuống lệch đường trăng
Chiều cuối năm khí hậu mênh mang
Chau cổ tháp hồn xanh đá chảy
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Thi sĩ Hư Vô

Đi vào cõi thơ Hư Vô như một cuộc du hành chiêm nghiệm đầy tình cờ, giống như suốt bao nhiêu năm tháng qua, sự tò mò đã giúp tôi tìm đọc và phân tích tính thơ của các bằng hữu. Hôm đọc tạp bút của nhà văn Toại Khanh, về điện thư chủ đề Vàng Em Áo Hạ, kèm theo file video thơ Hư Vô, nhạc Phạm Quang Ngọc, nhận định của ông, khiến tôi thật sự tâm đắc về nét nhìn thoáng rộng và sâu sắc của hai người bạn văn nghệ chưa hề quen biết hay gặp mặt nhau một lần. Ngôn ngữ mà nhà văn Toại Khanh ghi nhận về thơ Hư Vô có một góc cạnh tinh khôi, mà ông cho là mới lạ… theo tinh thần Phật pháp. Quả nhiên, rải rác trong dòng thơ tình của nhà thơ Hư Vô, sự tinh khiết chìm đắm trong ngôn ngữ kỳ diệu một con tim, tạm gọi là kinh tình yêu… Lật lại từng trang sách ẩn hiện dòng thi ca đầy ảo hóa của nhà thơ, hầu như tâm thức anh đi thẳng vào một đề tài muôn thuở. Thời gian xa xưa trôi qua cuộc hóa thân trên ngôn từ, chiêu niệm cho một thời áo trắng tàn phai theo năm tháng. Anh ngược dòng nắm bắt lại những hình tượng mơ hồ còn đọng lại trong kỷ niệm: Hình ảnh tinh khôi của tình yêu muôn đời vĩnh cửu, trải dài trên bước đường phiêu lãng mà Hư Vô đang ngược chiều trở lại quá khứ. Ôm những vầng nhật nguyệt bay quanh những ngày tình, những ngày còn vang đầy tiếng guốc mộc, trên mê lộ phố xưa, vẫn còn nghe lạ lẫm mùi hương trải vô biên xuống tiệc đời…
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Nhà thơ Đặng Kim Côn

Bước vào thế giới sáng tạo của Đặng Kim Côn, nét nhìn chân thật nhất, là sự bộc phát trong ngần trong tư tưởng sáng hóa, nếu không muốn nói có một sự mãnh liệt của tâm và ý hòa quyện với tri thức cần mẫn, tạo dựng một khuôn hình riêng biệt không lẫn vào các khuynh hướng sáng tác của các tác giả khác. Sự chuẩn mực trên ý hướng,  hóa hiện trong tác phẩm, là những ý thức chân thực, nhiều lúc có vẻ bạch hóa ngôn ngữ, khiến thơ văn anh có nét hài hòa của một khóm hoa hướng dương, vàng rực trước tia sáng chiêu dương… Quả thật, cái chân thật được dàn trải trong sáng tác Đặng Kim Côn, không che đậy một ý niệm, bắt chộp những kỷ vãng ngưng đọng lại, giải bày và như một cuộc tình cờ soi rọi xuống chân phương, huyền hóa những tư hướng quan hoài còn đọng sâu thẳm trên dung nhan. Dù thời gian thanh thoát trôi đi, những cái có – không chỉ là những phôi pha, dần dần tan chảy trước khí hậu của đời sống. Nhưng với Đặng Kim Côn, sự nắm bắt ý thức dừng lại và hóa hiện trên tư hướng sáng tạo, cực kỳ thông thái mà vẫn giữ được sự thật của một tâm hồn nghệ sĩ, không thay đổi để làm lệch biến dịch của thiên cổ. Khi tôi đọc ý kiến của Du Tử Lê, về tính định đề trong thơ Đặng Kim Côn, sự thật chưa thấm sâu vào ý hướng mà nhà thơ Du Tử Lê bóc trần trên thể xác thơ Đặng Kim Côn. Vì có lẽ, anh Du Tử Lê nạp đề không phải riêng cho người bạn thơ mình, mà diễn dịch hầu như cho tất cả ý nghĩ được dàn trải trên tư thức cho mọi khuynh hướng thơ khác. Theo Du Tử Lê, là câu thơ tự thân thơ vượt qua được bản chất xóa bỏ không ngưng nghỉ, rất cần mẫn với thời gian!… Anh dùng chữ lạ sẩy chân cho câu thơ trong cõi giới thi ca, thật ra là một cách diễn giải trên quan điểm tư thân, nó tự nhiên hiện ra, như khí trời, như mưa nắng. Chính chữ sẩy chân đã làm đắc địa thêm cho thơ Đặng Kim Côn, vì sự sáng tạo ngôn từ nhiều khi phải kéo dài bao nhiêu đoạn đường năm tháng, để hình thành một chữ hanh thông. Nó vừa như một định mệnh, vừa đánh dấu được mầm móng khai sinh của một hóa hiện trên cõi đời này, mặc nhiên, không định trước được, mà cái có – không trong vũ trụ này, hay cái sáng tạo của người nghệ sĩ, hình như đột biến từ mầm móng bí tử, được hoàn chỉnh từ ADN trên những vòng xoắn định vị cho một hình hài. Hình hài đó là thi ca, cũng có thể là cái khác, nhưng tụ chung những vật chất hữu cơ không thể đi từ chuyển biến của vụn vặt, mà hóa thành. Hóa thành từ bản chất vô ngã, tượng hình theo cơ duyên nghiệp lực, hiển hiện phong phú hình hài thơ, theo từng cấp bậc vô niệm trong lành của nhà thơ…
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Nhà thơ Âu Thị Phục An

Chui ra từ nẻo càn khôn hiu quạnh, hình ảnh mặc khải đầy vẻ hoang vu của bước đầu đi vào cửa ngõ luân hồi, để chập chững đứng lên trong một quá trình làm người. Nẻo đi trước mặt chưa có một định hướng, và suốt con đường hóa sinh còn vấp phải bao nhiêu lớp cát bụi ngăn cách tâm thức, đâu dễ tạo dựng hoàn mỹ hình tượng vững chãi cho kiếp người. Nguyên lý hầu như bất di bất dịch, suốt mấy ngàn năm mà ý thức con người vẫn trần trụi hoang sơ giữa vũ trụ thiên nhiên. Nhà thơ Âu Thị Phục An bày tỏ sự có mặt bản thể,  bằng câu thơ chui ra từ một nẻo càn khôn hiu quạnh,  lập dựng bối cảnh sân khấu lộ thiên hoang dại, thần bí cho một kiếp hóa sinh. Quá khứ từ đâu hiện hữu, ôm một tiền căn không rõ rệt, mông lung mờ mịt từ cõi vô hạn nào, hiu quạnh xuất hiện như một định kiếp. Giữa mênh mông lẻ loi hóa hiện như giọt tinh quang rơi rụng, từ kẽ hở của một đêm trăng, của đêm Nguyệt Thực. Thơ Phục An, nhiều lúc có nét sáng hóa kỳ quái và huyền bí như vậy, tạo dựng một khuynh hướng thi ca có nét sống mãnh liệt, đầy dương tính, pha trộn ý thức hóa sinh đầy rẫy hơi thở tiềm phục. Mở ngõ tử sinh cho gió bốn phương tràn ngập, mang âm sắc thinh lặng ngàn xưa lang thang về cõi sống… Mê đắm trong từng nét thở dài, mà vẽ lên bóng chiều xưa, sức sống tinh khôi cựa mình chồm lên cơn đau lạnh lẽo từ năm tháng nào. Vang dội thanh âm khát khao, kỳ vọng tụ hình, phá chấp và lập dựng, trong nẻo đời hư tạm là sự tự do trên cõi đi – về. Mặc ảo ảnh phù du phủ kín kiếp người lẻ loi, mặc lối du hành đang hủy diệt hay không hề tồn tại, người kỵ sĩ vẫn cỡi ngựa đen điên cuồng / chạy ngược tìm bóng… Thơ Phục An đầy rẫy những hình ảnh lập dựng sáng hóa một cách kỳ diệu, tức khắc giữa từng hơi thở, dù bình thản hay đang chơi vơi… Sự nắm bắt dòng thơ, không thể dễ dàng, vì sự đột biến trong thơ Âu Thị Phục An, nhiều lúc hóa hiện một cách kỳ lạ, giữa đạo và đời không tách biệt, hòa nắn nhào trộn tạo thành một sinh khí diệu hoặc, đầy hình tượng lập dựng một thế giới ảo giác, khác nẻo thường hằng: Phất lá cờ màu trắng / Đi trong im thinh… cái âm tính phục trang rõ ràng trong tiềm thức, thì tức khắc Cơn mơ tái sinh giục / ngày bừng lên hơi thở… hai dòng thơ chỉ cách nhau một câu chuyển hướng Phơi ngoài lồng ngực mở kế cận, để xuống hàng đầy nét phục sinh. Chính vậy, sự bay nhảy trong không gian sáng tạo của nhà thơ, hình như sự trộn lẫn tư thức và định mệnh thành một khối hoa cương ép chặt từng phẩn tử li ti, không thể phân chia. Dù trong đó, còn nhiều tư tưởng đối lập phải sống chung sinh tử cùng nhau, một loài thực vật thượng đẳng và một loài cộng sinh cần thiết trong một thế giới thai sinh bất khả kháng không thể tách rời, để tạo lập một vũ trụ riêng mình.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm

Mã lộ mất dấu không phương hướng
Mây đùn ngơ ngác bên thiên tượng
Lạ lùng cố thổ hoàng điệp rơi
Đầy sân nhểu thắm cơn gió chướng.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Hồ Chí Bửu

Để có được cái nhìn sâu thẳm và bước đi trên thơ của Hồ Chí Bửu, quả thật tôi chọn gần 7 tựa đề để mô tả sát sao nhất biểu tượng cuộc hành hương kỳ diệu, mà nhà thơ đang lướt thướt biến ảo trong cơn mộng thi ca. Quả tình, chỉ có chữ ngao du trần thế của một kẻ lãng tử mà Võ Tấn Cường gói gọn như một dấu ấn, là tôi coi như ngôn từ đắt địa, để mô tả mọi tư hướng lãng bạt bùng cháy một cách quỷ quái trong quan điểm thơ Hồ Chí Bửu. Cách thức lập trình một quan điểm nghệ thuật của nghệ sĩ, phải chăng được bao quát bằng một khối óc đầy tinh huyết, hầu sáng tạo được khung trời riêng biệt cho chính nơi cư trú thiên hình vạn trạng của tha nhân. Người ta thường đứng núi nầy nhìn cảnh quan lập thể của cao sơn khác, nên sự thiên kiến giữa nhận định đối tượng quả tình mang nặng tư chất cục bộ. Nếu một vườn hoa chỉ đầy rẫy một sắc hoa như một sự trùng điệp của sự vô tính thì nghệ thuật là cái vất vưởng cô hồn, không tinh khí, nghèo nàn bằng những phục trang tiền sử thô kệch, lạnh lùng. Như thế, thì còn phân biệt làm gì giữa cõi vĩnh cửu và cái nhất thời, cũng như lập dựng một thế giới chỉ bằng những hình ảnh robot, cứ lập lòe tư tưởng bằng những phản xạ của con chip vô hồn, đã có phân biệt gì nhau. Hoa thì phải có hương và ngan ngát muôn loài tung nhụy vàng rực rỡ khắp cùng không gian sinh hóa. Đâu nhất thiết một cọng cỏ rêu xanh nhòe mình làm lung lay được một ánh trăng vàng, cũng như đâu nhất thiết vầng trăng phải soi mình cho cỏ dại phiêu linh. Tất cả đã có sẵn chan hòa trong vũ trụ mênh mông, tự nhiên mà hằng hiện hữu, vì nghệ thuật hóa sinh bằng tư hướng cơ địa nguyên khai của kẻ ngao du. Trăng có bày tỏ gì đâu, cỏ có thì thầm gì đâu, mà người nghệ sĩ cứ phải oằn mình lưu đày cho trọn kiếp sơ nguyên. Mỗi cá thể đều chiêu nghiệm cho chính bản thân mình, không thể vay mượn hình hài hay hơi thở của chung quanh làm lẽ sống. Cái bất chợt không tương ngộ trong sự sáng tạo của mọi tha nhân, đều là cái hữu tình thuần túy, tự nhiên mà có được trong cơn mộng nghệ thuật. Chính vậy, vườn hoa mới chao nở vun đầy bằng vạn sắc hoa. Tinh hoa của mỗi loài mỗi khác, cách biệt nhau như một cá tính siêu việt riêng lẻ, lập dựng cho mỗi loài một thế giới riêng tư, kỳ bí như chính bản ngã hóa thân. Thơ của một thi nhân, cũng chính là sự hóa thân diệu hoặc như vậy, nên cái riêng của từng thần hồn đã lập dựng được cả một thế giới sinh diệt quanh ta…
(more…)