Archive for the ‘Tùy Bút / Tản Mạn / Tạp Ghi’ Category

Tưởng Năng Tiến

Tình thế “trần trụi trước miệng sói” của Việt Nam đã khiến những chuyến thăm qua, viếng lại của các viên chức Việt Nam và Hoa Kỳ nảy lên mầm hy vọng trong lòng công chúng Việt Nam. Những tuyên bố hợp tác, đặc biệt là về quốc phòng giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, những tin kiểu như năm tới, lần đầu tiên, một hàng không mẫu hạm của Hoa Kỳ sẽ ghé thăm Việt Nam có tác dụng “an thần,” chúng không trị “căn,” không giúp Việt Nam có một đối trọng đủ thực lực để kiểm chế Trung Quốc. (G.Đ – Người Việt Online)

Mãi tới xế chiều tôi mới chợt nhận ra là mình có chút máu giang hồ (vặt). Cứ hễ vợ con sểnh mắt ra chút xíu là tôi lại vội vã khoác ba lô, chạy vù ra phi trường, hối hả bay ngay đi đâu đó. Bởi cứ đi hoài nên có lúc tôi bị lạc.

Tôi lạc tới một huyện lỵ nhỏ bé, sống bằng nghề nông, giữa miền Trung nước Thái. Nơi đây có con sông Chao Phraya hiền hoà, đậm sắc phù sa, chầm chậm trôi qua. Dòng nước đỏ luôn cuốn theo những đám lục bình, cùng mấy cọng hoa bèo tim tím.
(more…)

Song Thao


Đứng trước hành lang dành cho người đi bộ
trên cầu lợp kín ở Hartland, New Brunswick

Trong phần 1, tôi viết cầu Confederation là cây cầu dài nhất thế giới, điều này không đúng. Cầu dài nhất thế giới là cầu Danyang-Kunshan Grand Bridge ở Trung Quốc. Sách kỷ lục Guinness ghi nhận vào năm 2011, đây là cầu dài nhất thế giới với chiều dài 164 cây số 8. Có điều chiếc cầu dài nhất này chỉ là cầu cho xe lửa chứ không phải xa lộ cho xe cộ qua lại. Cầu Confederation, với chiều dài chỉ có 12 cây số 9, là thứ tép riu, đứng tới hạng 45 lận, sau cả cầu Trung Lương của Việt Nam, dài 16 cây số. Nhưng tôi không hoàn toàn sai, chỉ viết thiếu. Cầu Confederation là cây cầu dài nhất thế giới băng qua mặt nước đóng băng!

Có một cây cầu khác ở tỉnh bang New Brunswick cũng nhất thế giới. Cái nhất này được viết rõ trên cầu. Đó là cầu Hartland Cover Bridge. Cây cầu được lợp mái, đóng tường ván kín mít. Cũng trên cầu ghi rõ chiều dài của cầu là 1282 feet. Tính ra là gần 400 thước. Dài có vậy mà cũng nhất thế giới! Cầu bắc ngang sông Saint John ở Hartland, tỉnh bang New Brunswick. Người vượt qua cầu đầu tiên là Bác sĩ Estey khi cầu chưa hoàn tất để đáp ứng một ca bệnh khẩn cấp. Đó là ngày 13 tháng 5 năm 1901. Thợ thuyền làm cầu phải bắc tạm những tấm ván cho ông qua. Gần hai tháng sau, ngày 4 tháng 7 năm 1901, cầu mới chính thức được khánh thành. Qua cầu phải trả tiền. Lúc đầu cầu chưa được bao kín. Năm 1920, cầu bị sập hai nhịp phải đóng để sửa chữa. Hai năm sau mới hoàn tất. Cầu được bao kín dù dân địa phương phản đối kịch liệt.
(more…)

Viết từ Sài Gòn

Người Việt có câu cửa miệng “con ếch nó chết vì cái miệng” và xem đó như một thứ triết lý tồn tại, thậm chí triết lý sống để đối nhân xử thế. Và đây cũng là câu nói biểu lộ rất rõ căn tính cũng như lựa chọn tập thể của một dân tộc chưa bao giờ thoát khỏi thảm trạng nhược tiểu: Tính Nhược Tiểu! Bởi thử đặt câu hỏi: Tại sao người ta không ví tiếng nói của mình như sư tử hống, như đại bàng đập cánh, như cọp gầm, voi thét…? Có hàng trăm loài vật để ví nghe vừa mạnh mẽ, vừa oai vệ, người ta lại chọn con ếch để răn đe, nhắc nhở bản thân. Vì sao?
(more…)

Mỹ Trí Tử

Đường vô xứ Huế quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ
Thương em anh cũng muốn vô
Sợ truông Nhà Hồ, sợ phá Tam Giang…

(Ca Dao VN)

Có một Huế với những đền đài lăng tẩm mang vẻ đẹp trầm mặc, u huyền, đài các và cũng có bên cạnh đó một vùng đầm phá mang vẻ đẹp yên bình, hoang sơ, phiêu lãng của mênh mông sóng nước, lênh đênh mạn thuyền. Thiên nhiên ban tặng cho vùng Thừa Thiên Huế một phá Tam Giang với cảnh sắc tuyệt đẹp lúc ban mai rực rỡ, buổi hoàng hôn êm ả hoặc những đêm trăng thơ mộng…

Mỗi ban mai, khi mặt trời pha sắc hồng nồng nàn trên sóng nước, những thuyền câu lướt nhẹ, văng vẳng điệu hò mái nhì xa xăm diệu vợi. Làn sương khói lan tỏa lãng đãng trên mặt nước, cảnh vật im lìm như bức tranh thủy mặc. Những rừng cây chá đang ngái ngủ, chợt rung nhẹ dưới làn gió thoảng qua. Lũ chim sâm cầm, cò, vạc, đàn vịt trời, ngỗng trời, chim chìa vôi… trong đầm gọi nhau ríu rít tạo thành bản hòa ca đón chào ngày mới. Phá Tam Giang chỉ có vài con sóng lăn tăn, mặt nước êm đềm với gam màu ngọc bích. Những ngư phủ chuẩn bị cất vó giăng câu, tiếng chân họ lội bì bõm theo nghiệp mưu sinh. Cả không gian mênh mông, hoang sơ và bình yên đến lạ thường.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

“Đời không Facebook, đời nghe chơi vơi!” Một cô gái trẻ đẹp đã viết thế. Đăng kèm bức ảnh chụp nửa người ngó mát mắt, thông thoáng. Cô có gần 500 người bạn, không rõ có bao nhiêu kẻ thù mà bên dưới hiển thị lắm lời bàn, theo đúng thuật ngữ phổ thông của tín đồ facebook: “Sự thặc là em thít lộ hàng, phại hông?” “Em đang ở đâu vại? Hăm mún gặp nhao sao?” “Kiếm chiện hen. Òi, thì thoy!”…

Tôi rất chơi vơi, lòng nghe hụt hơi, những muốn ra khơi, bơi vào facebook. Muốn thiền đạo tu tập cũng bị rớt mạng, mất sóng. Ngày qua rất chóng, dù thời tiết đang nóng, lắm chuyện để hóng. Chẳng giàu kinh nghiệm gì, nhưng tôi mang nhận xét là ở thế giới facebook, bạn chớ mất công theo dõi những gì mà các ông bà cụ tuổi trên 50 đưa lên, chán lắm, tẻ nhạt lắm, chả học hỏi được gì mới lạ cả! Từ 50 trở xuống, cách suy nghĩ, tầm nhìn, lối viết bộc trực của họ khiến mình “đã”, chưa kể họ biết lấy nguồn hình từ đâu đó về minh hoạ thêm. Vui đáo để! Một người nữ tuổi 35, có nghĩa là sanh sau 1975 đăng dòng tâm trạng, chữ trắng trên khung hình đen:

“Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà
Miền Nam nhớ bác nổi da gà!”
(more…)

Nguyễn Tường Thụy

Một vai gánh vác giang san
Một vai nữa gánh muôn vàn nhớ thương


Chị Nguyễn Thị Lành và hai con

Giang san trong hai câu thơ này của Nguyễn Bính không phải là đất nước mà là giang san nhà chồng. Câu thơ nói đến thân phận người con gái khi đi lấy chồng. Bước chân về đến nhà chồng là thuộc về gia đình chồng, trở thành một một công cụ thuộc sở hữu của nhà chồng. Không chỉ riêng chồng mà còn phải phục vụ, nhường nhịn, chăm lo bố mẹ chồng, anh em nhà chồng. Có người còn phải lo trả nợ cho nhà chồng.

Câu thơ nói về thân phận người phụ nữ xưa nhưng bây giờ vẫn còn đúng với nhiều người. Chị Nguyễn Thị Lành, vợ Mục sư Nguyễn Trung Tôn đang vác trên vai mình gánh nặng như thế.
(more…)

Song Thao


Cầu Confederation phía tỉnh bang Prince Edward Island

Nói về cách ăn ở trong đời sống, các cụ khuyên: bán họ hàng xa, mua láng giềng gần. Tôi chúa ngại chuyện buôn bán nhưng không thể làm lơ lời khuyên bán buôn của các cụ. Cái chi gần gũi thường bị rẻ rúng. Ông hàng xóm thường không được chúng ta mặn mà vì quá quen thuộc. Chuyện đi chơi cũng vậy. Bước chân chúng ta thường nhảy xa hơn là lò cò gần. Tôi là người có thể bị các cụ đét đít vì không nghe lời các cụ. Bao nhiêu năm đi đó đây, bước ra khỏi cửa nhà là tớn lên đi cho xa. Chuyện ghé chơi anh hàng xóm gần xịt lại ít khi nghĩ tới. Lần này nhất định phải làm cháu ngoan của các cụ, ghé chơi anh hàng xóm. Hàng xóm của tỉnh bang Quebec chúng tôi là vùng biển maritime. Nhìn quanh anh em bạn bè, có lẽ tôi là người có lỗi với các cụ nhất. Hầu như người nào cũng đã đi thăm hàng xóm láng giềng cả rồi. Họ nói tới tôm hùm trước tiên, rồi cầu Conferedation, con đường nam châm magnetic, Titanic. Chỉ hài ra như vậy thôi, chẳng có ông bà nào kể cho rõ ràng. Nghe không có chi nhiều. Nhân ngày hè nắng gọi, tôi dấn bước thử coi nó ra sao. Vậy là lên đường.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Chúng ta chưa tự làm được cái đinh vít! (Nhà báo Quang Đông, Tiền Phong Online)

Tôi học nhiều, hiểu rộng (trên thông thiên văn, dưới đạt địa lý) thấu đáo mọi lẽ huyền cơ của hoá công nên có thể giải thích tất tần tật mọi hiện tượng trong vũ trụ – trừ mỗi chuyện này: chả hiểu sao tôi rất ít khi có tiền, và nếu có thì cũng khó mà giữ trong túi được quá ba hôm.

Vợ tôi cũng thế. Tôi cứ nghe người bạn đời của mình than thở rằng không biết bụi từ đâu đến mà nhà cứ lau chùi hoài vẫn thấy, còn tiền thì chả biết biến đi mô mà lúc nào cũng thiếu.

Hỏi thăm bà con láng giềng, và bạn bè thân sơ mới biết là (hoá ra) ai cũng đều thế cả, đều hơi thiếu thốn, hoặc rất cần tiền. Ở bình diện quốc gia cũng vậy luôn. Gần như nhà nước nào cũng đang trong tình trạng bội chi, cần cắt giảm ngân sách, và đều vô cùng lúng túng khi buộc phải giải trình (minh bạch) về việc chi/thu – chỉ trừ mỗi Bắc Hàn.
(more…)

Giao Chỉ. San Jose.

Ngày chủ nhật 6 tháng 8-2017 vừa qua, khi chương trình Cám ơn Anh lần 11 mới mở đầu thì thành quả tài chánh đã đi được nửa đường. Ban tổ chức cho biết đã ghi nhận được từ các nơi quyên góp trước con số hết sức khích lệ là 700 trăm ngàn. Năm vừa qua kỳ thứ 10 tổ chức tại miền Nam kết quả sau cùng là 1 triệu 300 ngàn. Năm nay, hy vọng tổng kết cuối tháng 8 có thể lên đến con số 1 triệu và 500 ngàn. Hơn 10 năm trước đại hội mở đầu tại Nam CA dù hết sức thành công nhưng cũng chỉ thu được hơn 200 ngàn. Con đường đi của chương tình đã tăng dần theo thời gian. Danh sách các thương binh và quả phụ ghi nhận thêm ngày cũng gia tăng. Lòng người hưởng ứng cũng dâng cao và tiền quyên góp cũng vượt qua một triệu mỹ kim.
(more…)

Ngô Thế Vinh
Gửi Bộ Tài Nguyên và Môi Trường Việt Nam
Gửi Nhóm bạn Cửu Long


Hình 1: GWRS, nơi đây mỗi ngày sản xuất và cung cấp 100 triệu gallons (378,000 mét khối) nước tinh khiết cho cư dân Quận Cam, từ phải: Phạm Phan Long, Becky Mudd, Ngô Thế Vinh.

NGÀY NƯỚC THẾ GIỚI 2017

Cách đây 24 năm, kể từ 1993, Liên Hiệp Quốc đã chọn ngày 22 tháng 3 mỗi năm là Ngày Nước Thế Giới / World Water Day, do sáng kiến từ Hội nghị Môi Sinh và Phát Triển/ United Nations Conference on Environment and Development/ UNCED tại Rio de Janeiro, Brazil [1992].


Hình 2a: Logo Ngày Nước Thế giới 2017
(more…)

Phan Ni Tấn

Mùa hè năm nay nhà thơ Luân Hoán và bầu đoàn thê tử từ Montreal vừa làm một cuộc du hành xuyên tỉnh bang Ontario. Lúc ngang qua thành phố Toronto tiện đường đại gia đình nhà thơ kéo nhau tới nhà tôi chơi.

Mới đó mà đã 15 năm nước chảy qua cầu. 15 năm trước anh chị Luân Hoán ghé thăm vợ chồng tôi, mang theo sự trẻ trung, hạnh phúc, duyên dáng và lương thiện vào nhà. 15 năm sau, tức là sáng thứ Tư ngày 2 tháng 8-2017 vừa qua, anh chị Luân Hoán lại ghé thăm, lại mang theo hạnh phúc, duyên dáng và lương thiện vào nhà. Lần này, dĩ nhiên nhà thơ đã già hơn xưa, tóc bạc bạc, lưng cong cong nhưng vẫn cười hiền như nước mưa. Chị Lý, vợ anh cũng rứa: cái giọng Quảng Nam trọ trẹ dễ thương không hề phai, con mắt thì lúc nào cũng cười theo môi.
(more…)

Phạm Đình Trọng
(Kể chuyện phim)

Bộ phim đang chiếu trên truyền hình kể lại một câu chuyện có thật: Một tên tội phạm chạy trốn và bị bắt. Nhưng để được hội đồng duyệt cho công chiếu rộng rãi, bộ phim đã phải sửa là kẻ tội phạm ra đầu thú. Tên phim Chiếc Smartphone Trên Thảm Cỏ phải đổi thành Đầu Thú và chuyện phim chỉ bắt đầu từ khi tên tội phạm xuất hiện trên truyền hình với bộ mặt trì độn, âm u của một trí não đang còn trong cõi mịt mù tăm tối chưa thoát hẳn ra khỏi giấc ngủ cưỡng bức kéo dài. Với bộ mặt ngây ngô, trì độn, tên tội phạm nói lời ân hận đã chạy trốn tội lỗi do mình gây ra nhưng lương tâm con người xã hội chủ nghĩa đã không buông tha nên đã trở về đầu thú, đối mặt với sự thật.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Với tiềm lực kinh tế như vậy, với năng lực quản lý và làm kinh tế như đã thấy suốt nửa thế kỉ qua, Việt Nam chỉ có bán và bán, và khi không còn thứ gì để bán nữa, người ta xoay sang bán nước, đó là hệ quả tất yếu của những kẻ chỉ biết bán để ăn. (VietTuSaigon)

Thỉnh thoảng, tôi vẫn nghe bà con hay hay bằng hữu nói (ngay) trước mặt là mình tần tiện quá. Phía sau lưng, miệng lưỡi người đời (chắc) phải khắt khe và khó nghe hơn: “Cái đồ keo kiệt!”

Mà tui kẹo thiệt, và kẹo lắm, từ thuở nào tới giờ lận. Càng già, dường như, tôi càng kẹo dữ nữa khiến rất nhiều người phải phàn nàn.

Thay vì mua vé thẳng từ Bangkok qua Manila, chỉ chừng ba tiếng – tốn cỡ 300 Mỹ Kim – tôi lại bay vòng vèo tuốt sang đến Kuala Lumpur rồi mới đáp xuống phi trường Ninoy Aquino. Tổng cộng mất hơn 7 giờ đồng hồ nhưng tôi … hà tiện được cả trăm (đô la) chớ đâu phải ít.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Tôi biết là các anh Trội, Đài, Truyển, Đức, Tôn, em Hà và nhiều anh chị em cựu tù khác đều đã chuẩn bị tinh thần để đón nhận tù đày thêm lần nữa. Bởi đó là con đường để đi đến tự do. (Phạm Thanh Nghiên)


Từ trái: Trương Minh Đức, Nguyễn Trung Tôn, Phạm Văn Trội, Nguyễn Bắc Truyển. (RFA)

Tôi nghe nhà văn Phạm Thị Hoài luận về cách ăn mặc, và ăn nói, của qúi vị lãnh đạo chính phủ hiện hành mà không khỏi sinh lòng ái ngại:

“Song vấn đề của phần lớn các quan chức trong một chính quyền kiểu Việt Nam là họ không có một diện mạo riêng nào hết. Họ nhuộm tóc và rẽ ngôi giống nhau, phụ nữ thì đều uốn tóc.

Thân hình họ phát triển mạnh ở những an toàn khu như nhau. Họ đoàn kết trong những chiếc áo sơ mi trắng giắt trong quần màu đen và cả trong những chiếc quần tắm nhiều màu trên bãi biển, phụ nữ thì trong những chiếc áo dài râm ran hoa và kim tuyến…

Họ đọc những bài diễn văn trùng nhau và ra những chỉ đạo giống hệt nhau, cả tốc độ nói và cách ngắt câu của họ cũng y chang nhau.”
(more…)

Phan Ni Tấn


Kiều Chinh và tác giả tại Toronto
(Ảnh do Trần Thái Lực chụp ngày 30/7/2017)

Khi vào lính tôi mới “phát hiện” một điều khá thú vị. Không riêng gì tôi mà hễ là lính ưa thích nghệ thuật thứ bảy thì hầu như ai cũng ngưỡng mộ nữ minh tinh Kiều Chinh khả ái, xinh đẹp nổi tiếng của nền điện ảnh miền Nam Việt Nam trước 1975 đến nay.

Nhớ có lần đóng quân ở Pleiku, nhóm sĩ quan trẻ tụi tôi, tự phong là “Tứ Kỳ” gồm Bắc kỳ, Trung kỳ, Nam kỳ và Cao nguyên… kỳ. Cả bốn thằng “kỳ” tụi tôi đều mến chuộng nữ minh tinh màn bạc Kiều Chinh. Đi đâu, làm gì, lan man chuyện gì một hồi rồi cũng lộn hồn về với Kiều Chinh. Rốt cuộc tên nào cũng giành: “Xin lỗi. Kiều Chinh là của tôi” cho bằng được.

Trong một cuộc rượu cuối tuần ở cuối doanh trại, bàn về phim “Người Tình Không Chân Dung” do Hoàng Vĩnh Lộc đạo diễn, Kiều Chinh trong vai chính Mỹ Lan, bốn thằng vừa khề khà ba lít đế vừa gân cổ bình loạn. Đến hồi sanh tử lửa, rượu vào lời ra, cách xưng hô lịch sự “anh anh, tôi tôi” thường ngày bị lật nhào thành “mầy, tao” tuýt suỵt.
(more…)

Trần Huy Sao
gởi cô gái rượu

Buổi sáng bảnh mắt tiếng điện thoại reo vang, vội vàng chạy xuống phòng Văn. Tiếng cô Ba Quyên hỏi Ba còn giữ chìa khóa nhà con không? Có, chuyện gì vậy con. Không chi, chỉ nhờ Ba qua nhà tưới cây, hoa và…cỏ. Tưởng chuyện gì, chuyện nhỏ, giờ con đang ở đâu. Con đã vào phòng chờ chuyến bay. Ồ, thôi đi chơi vui vẻ. Dạ, cám ơn Ba.

Cuộc điện đàm ngắn gọn nhưng không ngắn thời gian giao phó cho Ba tưới tắm cây, hoa, và …cỏ.

Mới hôm qua ghé qua nhà thấy tướng công của cô đang tưới đẵm mấy khóm cây mấy khóm hoa và (không phải mấy) um tùm đám cỏ nửa đang héo nắng nửa khô giòn rụm vàng. Hỏi, con đang tưới cỏ hay tưới cây. Đáp, một hai ngày con chỉ tưới vậy thôi, Ba. Không trúng trật chi trơn bởi thấy đám cỏ tranh nhau quyết sống giữa đám hoa nửa xanh nửa ố vàng tội nghiệp núp bóng e dè giữa bạo tàn che khuất. Vậy là con tưới cỏ rồi, đâu phải tưới hoa. Cười xẻn lẻn.
(more…)

Trạch An – Trần Hữu Hội


Nhà văn Trạch An – Trần Hữu Hội

Tuyền mất cũng đã gần ba năm, nhưng với tôi, chỉ như mới ngày nào!

Sau cải tạo nhiếp ảnh, tôi vào làm cho cửa hàng ảnh. Hàng ngày, tôi lên cửa hàng ảnh ngồi tán linh tinh rồi qua cửa hàng giải khát, uống nước hoặc uống rượu với bạn bè. Cuộc sống của tôi tẻ nhạt và trống trải, ý nghĩ vào lại Sài gòn thường đến với tôi…

Nhưng gần một tuần nay, những cơn ho thường xuất hiện, ngây ngấy sốt vào buổi chiều…Hôm nay, cũng vào buổi chiều, những cơn ho nhiều hơn, xẩm tối thì thấy nhói đau ở vùng ngực. Tôi ngồi chờ cơn đau tức qua di nhưng không thấy giảm mà càng lúc càng đau hơn…Nửa đêm thì không chịu được nữa, người tôi nóng bừng và rên khe khẽ. Mẹ tôi vào phòng, sờ lên trán tôi rồi hốt hoảng hỏi:

– Con đau ở đâu?

Tôi vỗ nhè nhẹ vào vùng ngực phải. Mẹ tôi chạy bộ xuống nhà chị tôi, chị chạy lên với cháu gái. Nhìn tôi vã mồ hôi và rên, chị tôi quết định phải đi bệnh viện.
(more…)

Nguyên Giác

Vua Trần Nhân Tông thời xưa đã từng dạy thiền cho quân binh hàng ngày? Không có tài liệu nào nói như thế, cho dù Ngài để lại một sự nghiệp lớn về Thiền Tông và dòng Thiền Trúc Lâm còn ảnh hưởng tới bây giờ. Tuy nhiên, từ bên kia bờ Thái Bình Dương, thiền tập đang được huấn luyện trong quân đội Hoa Kỳ. Thiền tập đã trở thành một vũ khí để tự vệ cho chiến binh Hoa Kỳ — để tỉnh thức trong mọi tình huống, để giảm căng thẳng, để giảm đau đớn khi bệnh hoạn và thương tích, để không bị mất ngủ, và để an vui trong từng khoảnh khắc.
(more…)

Hoàng Hương Thủy

Chị Thủy, chị của tôi.

Rất ngắn, không có chị Thủy, tôi không phải là tôi ngày hôm nay. Không có bút, không có văn, không có nhạc, và có lẽ cũng không có tâm, không có lòng trong tôi.

Rất ngắn, vì không thể viết hết những gì muốn viết về chị.

Chỉ biết, bây giờ – thấy CHỊ như thấy MẠ.

LoLo

“Huế Từ Phong Vũ” là tựa đề một bài thơ của Hoàng Xuân Sơn trong tập thơ “Huế Buồn Chi”.

Tôi mượn lời và ý của bài thơ để dễ dàng đến với Huế, với Đồng Khánh và Quốc Học khi mà tôi đã rời xa nơi chốn thương yêu ấy cũng đã hơn 45 năm. Vậy xin cho tôi được trở lại Huế, làm học sinh của Huế, ngày hai buổi dầm mưa đến trường, áo dài trắng sủng nước, chiếc nón lá phập phồng muốn bay. Rét mướt và ướt át, thế mà sao lại thấy quá vui và ấm áp? Có lẽ vì trên con đường Lê Lợi ấy lũ lượt bầy con gái Đồng Khánh và lũ con trai Quốc Học, rổn rảng nói cười hay e ấp kéo vành nón để che dấu đôi mắt vương tơ khi có một chàng Quốc Học đạp xe qua với ánh nhìn lung linh sương khói.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Nếu bạn để chính phủ (cộng sản) điều hành sa mạc Sahara, trong 5 năm chúng ta sẽ thiếu cát. (Milton Friedman)

Bắt đầu từ thế kỷ thứ XII, người Nhật Bản “phát minh” ra một nghi thức tự tử (hara-kiri) mà ai ngó thấy cũng phải hết hồn. Họ đâm dao vào bụng trái, rồi rạch qua phải, xong thốc ngược mũi lên phần ngực. Chết là cái chắc!

Bởi vậy mới có thành ngữ “gan như Nhựt.” Qua đến đầu thế kỷ 21, nhân loại mới được nghe nói tới một trường hợp tự tử cũng bằng dao nhưng ghê rợn hơn nhiều – theo bản tin (“Một Phụ Nữ Chết Ở Trụ Sở Công An Với Nhiều Vết Đâm”) của báo Dân Trí:
(more…)

Lê Mạnh Hùng


George Orwell (1903-1950)

Khi George Orwell viết cuốn tiểu thuyết 1984 vào năm 1948, ông nghĩ đến một thế giới dưới một chế độ độc tài toàn trị như Liên Xô của Stalin hay Trung Quốc dưới thời Mao. Và khi hệ thống Cộng Sản sụp đổ, nhà phê bình Harold Bloom viết rằng 1984 có nguy cơ trở thành một cuốn tiểu thuyết lỗi thời giống như Uncle Tom’s Cabin vậy.

Thế nhưng thay vì mờ dần để trở thành một tài liệu lịch sử, những năm gần đây 1984 bổng trở nên thịnh hành trở lại không phải chỉ trong thế giới nói tiếng Anh mà trên toàn thế giới. Sự mất đi bối cảnh lịch sử không những đã không làm cho cuốn tiểu thuyết này mất đi giá trị mà còn có vẻ như giải phóng nó khiến nó trở thành một thông điệp nói lên một vấn đề căn bản của thế giới hiện đại.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Trịnh Công Sơn từng viết, lời yếm thế:

“… một ngày như mọi ngày, quanh đời mình chợt tối
một ngày như mọi ngày, giọng buồn lên tiếp nối…”

Ngày nào cũng giống ngày nào? Ừ, cũng đành chấp nhận đi! Nhưng ngày 26 tháng 7 của năm 2017 là một ngày tuyệt đối lạ mặt, rất mực lạ thường, trước sau chưa hề xẩy ra. Không nguyệt thực, chẳng nhật thực. Màu trời vẫn xanh, nếu nhiều mây xám thì cuối ngày có cơn giông cho hạ hoả nỗi hạn mùa hè. Một thứ mưa thuận gió hoà.

26 tháng 7 năm nay, tin buồn chợt tối và tiếp nối. Sự lạ nằm ngay ở cái thất thường ấy. Người chị của nhà thơ Luân Hoán, chị Lê Thị Kim Anh qua đời vào ngày này. Người chị của nhà thơ Hoàng Xuân Sơn, chị Hoàng Hương Thuỷ cũng làm cuộc đi xa cùng lịch trình, như kiểu đã có giao ước với nhau trước, rằng có lên tàu thì hãy mua vé một cặp đi chung cho đỡ quạnh. Hai đứa em trai mình đều ở nơi xa tít mù khơi. Khúc ruột ngàn dặm.
(more…)

Phan Ni Tấn


Thiếu nữ trong thành nội
dinhcuong

Huế, từ bao giờ vẫn nổi tiếng về vẻ trầm mặc, cổ kính. Nơi đó đã sinh ra, lớn lên những người con thông minh, sắc sảo, những ngườì con làm nên Huế đởm lược, những người con của miền đất anh hùng.

Huế cũng là nơi tôi bỏ đi vào một buổi chiều mưa dầm sùi sụt. Tôi bỏ Huế đi như em đã bỏ tôi đi xa ngái. Nhưng Huế, là nơi tôi sẽ trở về, dù tôi biết không còn em tóc dài, mắt sáng, ngấn cổ cao nôn nao chờ đón tôi ở đó.

Mùa hè tôi trở lại Huế. Đứng trên bờ sông Hương nước vẫn lặng lờ. Nhưng Huế thương, Huế nhớ nên Huế vẫn nhận ra tôi, vẫn dang đôi cánh tay thần thoại ôm xiết tôi vào lòng. Bởi vì tôi là một nửa đứa con của Huế, cho dù tôi đã bỏ Huế đi từ nửa thế kỷ mịt mù cơn mưa thuở trước.
(more…)

Giao Chỉ San Jose


Nhạc sĩ Vũ Đức Nghiêm (1930-2017)

Chuyện mấy ông già chúng tôi, quanh đi quẩn lại toàn là chuyện xưa và sau cùng là chung sự. Mới đọc được bài ông Huy Phuơng viết về tuổi lên Tám… chục. Rất thú vị. Biết được chuyện vua tổ chức mừng thọ Bốn chục chưa được bao lâu thì ngài băng hà. Cuối tuần nay chúng tôi lại được mời tham dự tiệc mừng tuổi thọ của ông chủ tiệm phở Hiền Vương. Ông lên chức 90. Được coi là đại thọ. Nhờ đọc tiểu sử nên được biết bạn Hiền một thời nổi tiếng phở gà từ Sài Gòn đến San Jose nguyên là chiến binh từ lực luợng đăc biệt mà chuyển qua nhẩy dù. Ở San Jose chúng ta có đô đốc Trần văn Chơn đã qua tuổi 90 từ nhiều năm và đang tiến dần đến con số 100. Thượng thọ.

Hồ sơ bảo hiểm nhân thọ Hoa Kỳ hiện nay chấp nhận còn số hưởng thọ cao nhất là 121 tuổi. Thực tế chưa thấy ai sống đến tuổi thượng thừa như thế. Bạn thân Vũ Đức Nghiêm của chúng tôi vừa ra đi ở tuổi 87. Tin tức ở miền Nam do người em Vũ Ngọc Bích loan báo. Ở miền Bắc do cô con gái Vũ Thơ Trinh báo tin. Dù mới ra đi nhưng tang gia đã kịp thời thông báo chi tiết về tang lễ. Sẽ quàn tại nghĩa trang Oak Hill, khu Oak Chapel, San Jose. Lễ cất đám thứ Bẩy ngày 5 tháng 8-2017 Giờ thăm viếng: 9 am đến 12 pm.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Vấn đề với chủ nghĩa xã hội là tới lúc nào đó nó sẽ dùng hết tiền của người khác. (Margaret Thatcher)

Chừng mười năm trước, tôi tình cờ đọc được một bài báo ngắn (“Tuần Lễ Vàng 1945”) của Trà Phương – trên trang Vnexpress, số ra ngày 13 tháng 10 năm 2010 – mà cứ cảm động và bâng khuâng mãi. Xin ghi lại nguyên văn, cùng hình ảnh, để chia sẻ với mọi người:

“Sau khi giành độc lập, đất nước gặp nhiều khó khăn về tài chính, 4/9/1945 Bác Hồ đã phát động Tuần lễ Vàng kêu gọi mọi người ủng hộ ngân sách quốc gia. Trong tuần lễ này, giới công thương có đóng góp nhiều nhất.
(more…)

Nguyễn Nguyên Bình

Đến địa phận xã Đồng Tâm, hỏi thăm đường về làng Hoành, may gặp một chị người làng, chị tận tình chỉ đường, nhưng lại dặn chúng tôi đừng hỏi thăm nhiều nữa, cứ đi như thế là đến nơi. Chị còn nhỏ giọng: “Hôm qua công bố kết quả thanh tra, “họ” chặn đường ghê lắm, trong cuộc họp, chỉ họ nói là chính, dân nói mấy câu là họ cắt luôn không cho nói”. Trời, chưa đi đến nơi mà đã nghe “mùi thuốc súng” rồi, lạ thế!

Vào tới sân nhà cụ Kình, một lát sau, nhiều người làng đã kéo đến, có lẽ mọi người biết tin những người bạn của Đồng Tâm mới về. Trong nhà, cụ Kình cũng loay hoay trở dậy để tiếp chúng tôi. Hỏi thăm sức khỏe và thương tật, thì cụ đưa ra tấm phim mới chụp, thấy rõ cái xương đùi bị vỡ, đã phải nẹp lại và bắt tới 11 con vít, vẫn chưa liền. Cụ nói cái xương ấy bị vỡ (chứ không phải gãy) làm mấy mảnh, còn xương mỏm trên đùi thì bị gãy không nối lại được, rồi đây có khỏi thì cũng thành tật, đi lại sẽ khó khăn lắm (về việc vỡ, gãy xương đó, vừa rồi trên mạng có người thắc mắc, cho rằng xương đã gãy làm mấy đoạn, lại không chữa trị ngay, với một cụ già như vậy mà chưa nguy đến tính mạng thì không tin được! Ai không tin có thể xem trên tấm phim này- trong ảnh). Sự kỳ lạ đó chỉ có thể giải thích đó là do hồng phúc tổ tiên, và cũng là sự may mắn hiếm hoi của làng Hoành.
(more…)

Ngô Thế Vinh

Đây là bài mới bổ sung cho một bài viết khởi đầu chỉ là hồi tưởng và những kỷ niệm rất riêng tư với Giáo sư Phạm Biểu Tâm nhân dịp lễ tưởng niệm 100 năm ngày sinh của một vị danh sư đã để lại những dấu ấn lâu dài trong Ngành Y của Việt Nam từ thế kỷ trước.


Hình 1: Giáo sư Phạm Biểu Tâm tại Bệnh viện Bình Dân (1960), mỗi buổi sáng cùng các nội trú và sinh viên đi thăm trại bệnh trước khi vào phòng mổ. [nguồn: hình tư liệu gia đình Gs Phạm Biểu Tâm*]

ĐÔI DÒNG TIỂU SỬ

Giáo sư Phạm Biểu Tâm sinh ngày 13 tháng 12 năm 1913 tại Thừa Thiên, Huế; mất ngày 11 tháng 12 năm 1999 tại Hoa Kỳ, hưởng thọ 86 tuổi.

Vào cuối đời, thầy Tâm cho biết thực sự thầy gốc người Nam Bộ, sinh ra và lớn lên tại miền Trung. Sau đây là thông tin từ người em ruột Gs Phạm Biểu Tâm, Băng-sĩ Phạm Hữu Nhơn nguyên là một tướng lãnh thuộc Bộ Tổng Tham Mưu Quân Lực VNCH từ Falls Church, Virginia gửi cho Bông, tức tên gọi ở nhà của Phạm Biểu Trung, trưởng nam của thầy Tâm:
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Trung Hoa (dường như) chưa từng thoát khỏi đêm trường trung cổ.
(Phạm Thanh Nghiên)

Gần hai mươi năm trước, tôi hân hạnh được Đại Tá Phạm Văn Liễu gửi cho mấy tập hồi ký (Trả Ta Sông Núi) cùng lời yêu cầu viết một bài giới thiệu về tác phẩm của ông. Tôi thưa lại rằng mình rất vinh dự khi được nhờ cậy. Tuy nhiên, theo công tâm, tôi sẽ góp đôi lời về những trang sách mà tác giả đề cập đến những nhân vật quá cố (Ngô Đình Diệm & Hoàng Cơ Minh) với quá nhiều hằn học.

Ông không đồng ý như thế nên chút duyên nợ, về chữ nghĩa, giữa chúng tôi đã không có cơ thành tựu. Từ đó đến nay – thỉnh thoảng – tôi vẫn được đọc thêm những cuốn hồi ký khác, của nhiều nhân vật khác.
(more…)

Phạm Nga


Bé Phụng và mèo

1.
Tánh anh nóng nảy, nổi cộc lên thì coi hung lắm, phải đi chùa cho nó trầm tính lại”. Đã một thời, nhiều lần vợ tôi đã nhận xét và đề nghị như vậy.

Ngày xưa, bố tôi theo Tây học, từ Bắc vào Nam làm báo, ra cả báo Pháp và dịch sách, tánh khí nghệ sĩ, phóng dật, khiến cho căn nhà nhỏ của gia đình ở khu Đa Kao thời đó thỉnh thoảng lại chộn rộn cái không khí văn chương chữ nghĩa. Có lần, lấy cớ khui một chai rượu chát rất xưa, bố tôi mời vài người bạn thân đến nhà chơi. Cần nói thêm là trong số văn hữu của bố tôi thời đó, tôi khoái một bác cùng dân Bắc kỳ, để chút râu kiểu Hitler dưới mũi, thường phong nhã với bộ cánh veston, foulard với ống píp, đó là nhà thơ/nhà văn Tchya Đái Đức Tuấn. Núp phía sau một bức bình phong, tôi lén theo dõi người lớn nói đủ thứ chuyện trên đời. Chợt tôi nghe bác Tchya cười, vỗ vai bố tôi, gật gù bảo: “…Vậy là toa cũng rất libéral về vấn đề tôn giáo!”.
(more…)

Huyền Chiêu

Cuối năm học lớp đệ tứ, thầy giáo dạy Việt văn tổ chức một buổi tổng kết về các tác giả. Thầy đặt câu hỏi cho cả lớp “Trong chương trình Việt văn chúng ta vừa học, em thích nhà thơ nào nhất?” Câu trả của đa số là Nguyễn Du với Truyện Kiều. Một vài bạn nói thích Nguyễn Công Trứ, Cao Bá Quát. Chỉ mình tôi trả lời là Trần Tế Xương. Tôi chọn Trần Tế Xương không phải vì hiểu thơ của ông mà vì tôi thương ông ấy. Trần Tế Xương gợi tôi nhớ đến hình ảnh người cậu quá cố của tôi.

Cậu tôi biết chữ nho, lúc nào cũng vui vẻ hài hước và lúc nào cũng nghèo. Mẹ tôi nói “người vợ đầu bỏ ổng vì ổng …lười biếng.” Người vợ thứ hai chán ngán cảnh nghèo túng, bỏ đi làm ăn xa, cậu tôi sống một mình trong ngôi nhà bà ngoại tôi để lại. Cậu tôi chẳng có nghề nghiệp gì. Ông lại vụng về, không sửa được cái hàng rào, không lợp được cái mái nhà, không cầm được cái cuốc. Lạ thay, những ngón tay vụng về của ông lại thoăn thoắt trên phiếm cây đàn nguyệt, nhấn nhá uyển chuyển trên cây đàn cò. Mọi người trong xóm thương ông, đến chơi với ông để đánh cờ, nghe ông đàn và nghe ông kể chuyện tiếu lâm. Cậu tôi thỉnh thoảng kiếm được vài đồng nhờ xem ngày, giờ cho người ta dựng nhà hay chôn cất. Lâu lâu ông đi thổi kèn đám ma.
(more…)