Archive for the ‘Tùy Bút / Tản Mạn / Tạp Ghi’ Category

Bùi Bích Hà


Nhạc sĩ Từ Công Phụng

Trong không khí hoang mang, buồn bã của những ngày đầu sau biến cố 30 Tháng Tư 1975, chúng tôi tình cờ quen biết nhau.

Từ ngã năm Bình Hòa, Gia Ðịnh, gia đình đôi song ca Từ Từ – như cái cách họ được gọi bởi bạn bè thân quí và các thính giả ái mộ – gồm Từ Công Phụng, Từ Dung và cháu Ý Uyên, thường đến nhà tôi ở khu cư xá Phú Nhuận vào buổi chiều, khi trời đã sẫm tối. Cả ba cùng nôm trên chiếc Honda 50 phân khối, chồng lái, vợ ôm lưng, cô con gái nhỏ ngồi trên cái bình xăng. Có hôm xe hết xăng, Phụng nhìn tôi, cười thay cho câu hỏi: “May ra chị còn?” Chúng tôi thân nhau đến nỗi Phụng biết tôi có mẹ già, nhà lúc nào cũng phải dự trữ một chai xăng phòng khi đêm hôm cơ lỡ cần di chuyển. Có hôm đúng bữa, mẹ con tôi đang chuẩn bị ăn cơm, kéo luôn 3 nhân khẩu nhà anh vào, vét nồi niêu sạch bóng.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Biết nhục không phải là điều đáng sợ, trái lại, khi nói về dân tộc mình, không hiểu sao tôi cứ rùng mình ghê sợ trước một thái độ hơn hớn tự đắc. (Hà Sĩ Phu)

Tôi không rõ năm sinh hay ngày qua đời của thi sĩ Bùi Giáng nhưng vẫn nhớ hoài hai câu thơ (ngơ ngác) mà ông viết từ cuối thế kỷ trước, sau khi tầu vũ trụ Soyuz 37 được phóng lên không gian, vào hôm 23 tháng 7 năm 1980:

Hoan hô đồng chí Phạm Tuân
Khi không anh bỗng nhẩy tưng lên trời!

(more…)

Nguyễn Mạnh Trinh


Nhà văn Lê Thị Diễm Thùy

Có người đặt câu hỏi: Chiến tranh có ảnh hưởng gì tới những thế hệ Việt Nam tị nạn thuộc thế hệ từ một rưỡi trở đi? Nghĩa là những lớp trẻ sinh ở Việt Nam nhưng trưởng thành ở Hoa Kỳ. Có nhiều cách trả lời. Dường như chưa có câu trả lời nào rốt ráo và chính xác cả.

Nhưng nếu đọc trong “Asia American Literature” của giáo sư đại học UC Santa Barbara, Shieley Geok-lin Lim, có trích dẫn bài thơ của le thi diem thuy, thì câu trả lời sẽ khá dễ dàng. Tác giả le thi diem thuy sinh năm 1972 ở Phan Thiết và sang định cư ở Hoa Kỳ khi mới vừa sáu tuổi. Bài thơ viết cho cô em gái Lê Thị Diễm Trinh được trích dẫn là “Shrapnel Shards on Blue Water.”

MẢNH BOM MIỂNG ĐẠN VỠ TRONG NƯỚC XANH.
Về em tôi Lê Thị Diễm Trinh

Mỗi ngày chị đánh vật với con đường để chạy đến với em
Ðánh vật với mặt tuyết đang tan/ tiếng điện thoại bầu cử
Ðã tách rời chúng ta giống như dấu hiệu của thời gian trơn trợt
Và bảng chỉ đường đánh dấu trong ngôn ngữ khác
Lối đi không gió hoặc lộng gió, xoáy tròn về phía em  (more…)

Nguyễn Mạnh Trinh


Andrew Sean Greer, giải Putlizer Tiểu thuyết 2018

Tháng tư vừa qua, Giải Putlizer đã được công bố với sự tôn vinh nhiều công trình và tác giả của các bộ môn báo chí, văn học, kịch nghệ và âm nhạc. Giải Putlizer là một giải thưởng cao quý nhất của Hoa kỳ do Joseph Putlizer chủ báo New York World đề nghị giải này trong di chúc của ông phổ biến năm 1904 với sự thành lập 13 giải dành 4 cho báo chí, 4 cho văn học, 4 cho sân khấu kịch nghệ và 1 cho giáo dục. Tuy nhiên, chủ trương chú ý đến các sự thay đổi trong sinh hoạt nghệ thuật nên một hội đồng tư vấn được thành lập với trách nhiệm có thể thay đổi nội dung của giải thưởng.
(more…)

Song Thao

Sau khi cộng sản cưỡng chiếm miền Nam Việt Nam vào tháng 4/1975, toàn dân miền Nam, nếu chậm chân không leo được lên tàu di tản, đều sống trong những tháng ngày buồn. Nhưng cô nữ sinh 18 tuổi Ngọc Ánh, hơn mọi người, đã phải chịu cảnh buồn hiu. “Ngày Tháng Buồn Hiu” là tập hồi ký của Ngọc Ánh, con một cán bộ Việt cộng có vai vế, nhưng không chấp nhận được chế độ mà cha chị đã say mê tham gia tranh đấu. “Ba tôi là một người Cộng Sản, ông đã tham gia cách mạng suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp chống Mỹ, các chị em tôi lớn lên ở Sài Gòn, nằm trong lòng “địch” nhưng cả nhà đều là những chiến sĩ xung kích trên khắp các mặt trận ở miền Nam cho tới ngày “giải phóng”. Má thì nuôi giấu cán bộ Việt cộng, các chị em thì làm giao liên. Sau ngày 30/4/75, ba và chị tôi được đón về từ nhà tù Côn Đảo như những người vinh quang nhất trong ngày vui đại thắng, gia đình tôi là một địa chỉ đỏ của thành phố với nhiều huân chương kháng chiến chống Mỹ được treo đầy tường”.
(more…)

Ngự Thuyết
Gởi NTH, LVT

Lại có dịp thăm Oregon. Đúng ra, thăm Portland, thủ phủ của Oregon, một số thị xã lân cận, và mấy thắng cảnh nổi tiếng của tiểu bang êm đềm và hiền hoà này. Hay đúng hơn nữa, có hai người bạn ở đó, Nguyễn Trung Hối và Lưu Văn Thăng, thì hãy thăm người trước, rồi thăm chốn cũ sau. Oregon! Oregon! Nước Mỹ mênh mông. Trở lại một tiểu bang rất xa nơi mình sinh sống, mà mình đã từng đến, cũng thấy dậy lên trong lòng ít nhiều nôn nao, háo hức. Như sắp gặp lại người bạn thuở thiếu thời. Như sắp được nghe lại tiếng rao “Phở, Phở” trong đêm khuya.

Thế là đã gần 20 năm mới trở lại nơi này. Oregon có già đi hay vẫn thế, khó biết quá, nhưng người hai người bạn của tôi, cũng như tôi, đã “sa sút” nhiều lắm. Nguyễn Trung Hối từng chủ trương Tập San Chủ Đề trước 1975 tại Sài Gòn, qua Mỹ tỵ nạn vẫn nỗ lực cho tái tục Chủ Đề được trên mười mấy số, nay đã tỏ ra mệt mỏi, không còn muốn theo đuổi giấc mơ vá trời, lấp biển bằng văn chương, chữ nghĩa. Lưu Văn Thăng, tốt nghiệp trường đào tạo Sỹ Quan Không Quân tại Salon, Pháp, chàng thanh niên hào hoa ấy hẳn đã từng “tung cánh” bay đến nhiều chân trời xa lạ, nay bằng lòng làm một ông già cùng vợ ngày qua tháng lại chăm sóc khu vườn nhà xanh mướt trồng nhiều loại hoa quả của quê xưa. Các thứ rau xanh, rau thơm, bầu, bí, mồng tơi, nhiếp cá, húng quế, húng lủi, ớt … Tôi hỏi đùa, Tươi tốt như thế kia chắc bán được giá lắm đó. Trả lời, Sức mấy, cho mà người ta còn bắt phải mang đến tận nhà.
(more…)

Ngô Thế Vinh

Tôi mơ về một nước Việt Nam hoà bình, tân tiến trên nền tảng của những giá trị tinh thần mà lịch sử đã nhồi vào nền văn hiến của nước ta. Cả cuộc đời xã hội của tôi là để đóng góp vào sự ước mong ấy. (Trần Ngọc Ninh, Ước Vọng Duy Tân, 2012)

 
Hình 1: trái, đến thăm Gs Trần Ngọc Ninh, Huntington Beach ngày 21 & 29 tháng 06.2018, ở tuổi 95 mà Thầy vẫn còn rất minh mẫn và sắc bén; trên bàn là những số báo Tình Thương (1963-1967) có các bài viết của Thầy; phải, Gs Trần Ngọc Ninh đang ký tặng Ngô Thế Vinh cuốn Làm Gì (1979), bên cạnh là tác phẩm Nuôi Sẹo của Thư Quán Bản Thảo do nhà văn Trần Hoài Thư tặng Gs Trần Ngọc Ninh. [tư liệu Ngô Thế Vinh]

TIỂU SỬ

Trần Ngọc Ninh, tên thật, còn có bút hiệu Kỳ Ngọc, Trần Ngọc, Trần Lê sinh ngày 6 tháng 11 năm 1923 tại Hà Nội, nguyên quán Ninh Bình Bắc Việt, thân phụ là giáo viên nghèo, đôi khi nhà không đủ ăn; vừa đi học vừa viết báo phổ thông y học như với tờ Vui Sống để kiếm sống với bút hiệu Kỳ Ngọc; một số bài báo còn sưu tập được đã đăng lại trong Tuyết Xưa. (2)

1939 học sinh trường Bưởi, sinh viên Khoa học ban Toán cùng với Triều Sơn, rồi chuyển sang học Y khoa

1946-1948 cựu nội trú các bệnh viện Hà Nội

1948 luận án Tiến sĩ Y khoa: “Contribution à la Physiopathologie des Traumatismes Thoraciques”

1948-1952 bác sĩ thường trú bệnh viện Yersin / Phủ Doãn Hà Nội
(more…)

Nguyễn Văn Sâm


GS Trần Ngọc Ninh

Chúa nhựt 1 tháng Bảy 2018 tôi nghĩ mình đã làm một việc hữu ích cho mình khi tham dự buổi thuyết trình của Giáo sư Trần Ngọc Ninh, cố vấn của Viện Việt-Học, CA về Ngữ học.

Giáo sư Ninh trước quốc nạn 1975 là GS môn giải phẫu tại trường Đại Học Y Khoa Sàigòn và là nhà văn hóa có những sách viết về đạo Phật, Đức Phật giữa chúng ta (Lá Bối, Sg, 1972), về cấu trúc của tiếng Việt, Cơ cấu Việt ngữ (Lửa Thiêng, Sg, 1972, 1975) theo cái nhìn mới mẻ về hai vấn đề này mà nay gần nửa thế kỷ sau chưa thấy có quyển sách nào cùng loại vượt được.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Việt Nam là tội phạm có tổ chức và trở thành mối đe dọa an ninh quốc gia hàng đầu. (Lubomir Zaoralek – Chủ Tịch Uỷ Ban Đối Ngoại Hạ Viện Czech)

Vào khoảng thời gian này năm ngoái, hôm 26 tháng 7 năm 2017, nhà báo Vi Yên đã lên tiếng phàn nàn:

“Quan sát vụ việc ở Đồng Tâm, có lẽ không ít người cảm thấy lạ kỳ khi chẳng thấy đâu bóng dáng của những ông bà nghị. Rốt cuộc thì, những người mà dân Đồng Tâm đã bầu lên từ đợt bầu cử năm ngoái, họ đã ở đâu và đã làm gì trong suốt ba tháng vừa qua?”

Nào có riêng gì “vụ việc ở Đồng Tâm,” ở Đồng Nai (hay bất cứ nơi đâu) cũng vậy thôi mà. Bởi vậy, vài tháng sau (hôm 31 tháng 10) nhà báo Bạch Hoàn lại đặt vấn đề: “Tôi tự hỏi, hàng triệu người nông dân trên khắp đất nước này có thấy đau đớn không khi đã bầu ra những đại biểu như thế?”
(more…)

Hồ Đình Nghiêm
Viết tặng chị tôi.

Ngày 27 tháng 6, công an quận Bình Tân, Sài Gòn bắt giữ Nguyễn Minh Hồ, 38 tuổi can tội trộm xe cứu thương của bệnh viện Triều An. Mặc áo sọc đặc thù của tù nhân, còng số 8 khoá chặt hai tay, đương sự thật thà khai báo: Lái đi chiếc xe không còi hụ tìm cách bán… do thua độ bóng đá.

Khuya hôm 29 tháng 6, Lê Minh Trọng, 29 tuổi, nhảy xuống cầu Mỹ Thuận ở Vĩnh Long tự tử (hai hôm sau xác nổi lên) để lại lá thư tuyệt mạng: Vì thua độ bóng đá.

Nạn trộm cắp xe gắn máy gia tăng, nếu bị phát hiện, khi thúc thủ bị trói dẫn vào đồn công an, tất cả tội đồ đều khai nhận: Đang nợ như chúa chổm. Cần tiền để chung độ bóng đá.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Cú bấm nút thông qua Luật An ninh mạng có thể là tiếng chuông báo hiệu chấm hết mối quan hệ giữa chính quyền và người dân trong giai đoạn thoái trào của chế độ. (Thiên Điểu)

Tôi biết Nguyễn Lương Bằng từ năm tôi lên mười. Một hôm cha tôi trở về khuya, mặt đăm chiêu. Ông nói nhỏ với mẹ tôi: “Anh Sao Đỏ vượt ngục rồi!”

– Anh ấy hiện ở đâu ? – mẹ tôi lo lắng.

– Đang đợi xem sao. Tụi nó lùng dữ lắm. Treo giải thưởng một vạn đồng Đông Dương cho cái đầu Sao Đỏ.

– Đã có chỗ trốn cho anh ấy chưa?

– Mình phải lo cho anh ấy thôi!
(more…)

Người Buôn Gió


Thiếu phụ
Lương Xuân Nhị

Vào năm 1977 bố mình sửa chữa kính bút ở đường Nam Bộ, nay là dường Lê Duẩn. Chỗ bố mình ngồi đối diện với ngõ Vũ Hữu Lợi. Bố có cái xe đạp nam, thùng đồ nghề bằng gỗ to bằng cái vali cỡ to bây giờ buộc ở yên sau, mình ngồi trên cái thùng đồ đó mỗi khi bố chạy công an.

Trước đấy bố mình sản xuất bút máy gia công, bị quy là sản xuất trái phép, nhà nước cho công an đến tịch thu hết máy móc và cho bố mình vào tù. Khi ra tù, chẳng còn gì để làm ăn, bố mình làm nghề sửa chữa bút máy rong ngoài vỉa hè. Lúc ấy mẹ mình bán dẹp nhựa rong ngoài bờ Hồ (tên của hồ Hoàn Kiếm, hồ Gươm)

Nhà cô mình ở ngõ Vũ Hữu Lợi, vợ chồng cô làm nghề chụp ảnh ngoài công viên Thống Nhất (sau đổi thành công viên Lê Nin). Có lúc mình ngồi cạnh xem bố sửa chữa kính, bút. Có lúc mình chơi ở nhà cô.
(more…)

Mỹ Trí Tử

Có những nơi chốn nếu chỉ đọc hay xem trên internet, chúng ta không thể quan sát một cách tỏ tường hay cảm nhận hết được những điều thú vị. Những điều này chỉ có khi nào chúng ta thật sự đặt chân đến đó. Chuyến đi viếng thăm xã Vũ Lâm, huyện Lạc Sơn thuộc tỉnh Hòa Bình là một trong những trải nghiệm khá lạ lẫm, thú vị. Hòa Bình là một tỉnh miền núi trung du, vùng Tây Bắc miền Bắc Việt Nam, gần hai phần ba người dân sống trong tỉnh là dân tộc Mường. Mọi tò mò bắt nguồn từ đây.

Khi bước chân vào ngôi chợ làng có tên là Lâm Hoá , tôi đã không khỏi ngỡ ngàng mặc dù đã biết trước một vài thông tin. Hàng hoá ở đây cũng có nhiều loại nhưng mặt hàng chủ yếu vẫn là thuốc lào. Thuốc được phân ra nhiều loại nặng nhẹ và nơi sản xuất, đây là loại hàng bán chạy nhất bởi tất cả phụ nữ người Mường ở đây đều hút thuốc lào từ tuổi 13 trở lên. Có vẻ thứ hương say độc đáo này được họ xem như một nét văn hoá bản địa đặc sắc.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

7 giờ 58 phút sáng ngày 18 tháng 6, ở phía Bắc tỉnh Osaka xẩy ra trận động đất mạnh làm 3 người thiệt mạng và 61 người bị thương.

Ngày hôm sau, 19 tháng 6 World Cup 2018 diễn ra ở Nga, đội tuyển Nhật ra quân trận đầu đã đá bại đội tuyển Colombia với tỉ số 2-1 do công của Kagawa và Osako.

Chấn thương tâm lý, nếu có thể gọi vậy, khi nghe quê hương vừa hứng chịu bao đổ vỡ do thiên tai tác hại, đã không đốn ngã phần nào nhuệ khí của các Samurai Blue. Trên khán đài danh dự, nụ cười chẳng bao giờ tắt trên đôi môi của công nương Hisako Takamado. Tuy vậy, chiến thắng của tuyển Nhật hôm ấy không mang lại tiếng thơm bằng hình ảnh các cổ động viên đội nhà đã tự nguyện chung tay đi thu nhặt rác, làm sạch quanh các khán đài. Báo chí phương Tây có ghi hình, để một lần nữa họ đã dùng bao lời lẽ tốt đẹp nhằm ca ngợi đức tính của người Nhật: “Việc làm thầm lặng của họ khiến chúng ta phải tự suy gẫm nếu không muốn nói đó là bài công dân giáo dục thiết thực nhất, đánh thức lòng tự trọng vẫn mãi thiếp ngủ ở mỗi chúng ta”.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Thế lực thù địch đang chia rẽ tình hữu nghị VN – Trung Quốc (Nguyễn Đức Chung)

Ngày 4 tháng 12 năm 2015, ông Nguyễn Thế Thảo rời chức vụ Chủ Tịch Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố cùng với tiếng thở ra (nhẹ nhõm) của không ít người dân Hà Nội. Riêng Nguyễn Xuân Diện thì không nén được một tiếng … thở phào: “Ông Nguyễn Thế Thảo đã để lại một nhiệm kỳ tồi tệ và không có một di sản gì đáng kể…”

Nói thế, tôi e là vị T.S Hán Nôm của chúng ta hơi kiệm lời và cũng chưa hoàn toàn chính xác. Ngoài việc cắt một phần lá phổi của thủ đô bằng cách đốn hàng ngàn cây cổ thụ, vị “chính khách” này còn để lại những dấu ấn rất khó phai ( “cắt đá” và “múa đôi”) giữa lòng Hà Nội.
(more…)

Đồng Phụng Việt

Chị Ngân,

Hôm nay – 11 tháng 6 năm 2018 – trước khi Quốc hội biểu quyết về chuyện loại bỏ Dự luật về “Đơn vị Hành chính – Kinh tế Đặc biệt” ra khỏi chương trình lập pháp của kỳ họp lần này, tôi thấy chị thiệt là… ngộ khi khẳng định: Quốc hội sẽ luôn luôn lắng nghe ý kiến của cử tri!

Cho dù chẳng có bao nhiêu người tin vào điều chị khẳng định nhưng trong bối cảnh như hiện nay – vừa có hàng trăm ngàn người đổ ra đường nói không với dự luật đó, mình không chịu cất, vẫn bày ra, hàng trăm ngàn có thể thành hàng trăm triệu, nguy cơ mình đi chỗ khác… chơi rất… cao thì rõ ràng là cần phải… vuốt đuôi như thế. Chỉ có điều chị hoặc Bộ Chính trị nên phân công người khác thề thốt “luôn luôn lắng nghe ý kiến cử tri”.
(more…)

Bùi Bích Hà

Năm đầu của thế kỷ mới, bạn bè vùng quận Cam kháo nhau về món phở của một ông đầu bếp tài tử cả đời mê phở. Thoạt tiên, ông chỉ nấu phở vào cuối tuần để đón tiếp tại nhà một số thân hữu gốc gác Hà Nội thời năm cửa ô xưa, ba mươi sáu phố phường với Thạch Lam trong Tự Lực Văn Đoàn. Chúng tôi thường gọi điện thoại rỉ tai nhau, nhỏ to rủ rê. Ai đến muộn là hết phần.

Ngôi nhà của ông nằm trên một con đường nhỏ, đâu đó thuộc thị xã Garden Grove mà nay qua thời gian, tôi không còn nhớ rõ vị trí. Thế nhưng tôi vẫn dễ dàng hình dung ra cái bàn gỗ khá rộng, trải tấm nilông có những ô vuông màu xanh, kê ở gian ngoài, liền với phòng khách bên tay phải và bếp bên tay trái. Từ chỗ ngồi, khách ăn phở có thể nhìn thấy ông đứng thong thả thái thịt bên cạnh nồi nước dùng thoảng bay mùi thơm của phở, cái mùi đậm mà không nồng, cái mùi luôn pha lẫn với kỷ niệm, cào khẽ lên trí nhớ thực khách về một điều gì mơ hồ, ray rứt.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Nếu không phải là tửu đồ, bạn chẳng tài nào thấu cảm được câu nói “rượu ngon lại thiếu bạn hiền”. Một lời ta thán? Một sự tiếc uổng?

Nếu bạn mến chuộng môn football (soccer) bạn cũng nhìn nhận là thiếu người cuồng nhiệt ngồi cạnh để reo hò la hét hoà theo không khí hực nóng ở cầu trường thì mất vui lắm lắm. Nắm cổ chai bia mà tu mình ên e giảm hơn nửa phần sự khoái khẩu. Rượu, bóng tròn, hiền hữu; trời sinh ra ba món đó ắt phải nên bày chiêu “uyên ương kiếm pháp” đi kèm, chứ côi cút “độc thủ đại hiệp” thì ngó cũng không phải phép. Chém gió một mình thì ai nghe? Mà chém gió vốn là một trong tứ khoái của khán thính giả môn “đánh ba” vậy.

Bố thích theo dõi đá banh
Đừng hăm đánh ba sao đành hử con.
(more…)

Tuấn Khanh


Phú Quốc, một trong 3 đặc khu được đề nghị (AFP)

Sau những giờ phút tức giận, thậm chí là tuyệt vọng… có lúc tôi lại cảm thấy vô cùng thú vị về giai đoạn này của nước mình. Một giai đoạn rực rỡ xảo trá của những kẻ cầm quyền, và u uất khủng khiếp của hàng triệu người dân đang nhìn thấy viễn cảnh mình bị cai trị bởi bọn phản bội.

Dưới bề mặt lặng yên của đời sống, là sự sôi sục của từng con người vô danh. Những con người trước đây chỉ vì miếng cơm manh áo, vì gia đình của mình nên luôn im lặng, luôn chấp nhận… nay đã bật lên lời phản đối như một tiếng khóc. Thậm chí, có người viết trên facebook, nhân danh cả gia đình mình để phản đối – tức phần quan trọng nhất mà họ vẫn che chắn, giấu vào trong – giờ cũng đưa ra để minh chứng và bày tỏ một nguyện vọng được làm người.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Tôi cho rằng, dù có tăng cường bắt bớ hay đặt thêm 100 cái luật về internet thì VN cũng không thể quay ngược lại trên xa lộ thông tin của nhân loại. (Nguyễn Đình Bổn)

Gần mười năm trước, hôm 25 tháng 10 năm 2010, bà Trần Minh Hiền – Giám Đốc WWF – rầu rĩ báo tin con tê giác Java cuối cùng của VN đã chết. Bỉnh bút của BBC, Baraniuk Chris, cho biết thêm chi tiết: “Cảnh sát Việt Nam tham gia điều tra, cung cấp các phân tích về đường đi của viên đạn. Họ nói viên đạn đến từ một khẩu súng bán tự động, như AK47.”
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Sẽ có ngày dân nổi can qua. Chúng sẽ quỳ lạy xin tha khoan hồng. (Vũ Thư Hiên)

Tôi vì lười nên dốt, rất dốt. Sau những chuyện lùm xùm quanh vụ ông Trịnh Xuân Thanh, tôi chợt nhận ra là mình chỉ biết chút xíu về nước Đức – vào thưở xa xưa – qua vài chục cuốn phim và những tác phẩm của Erich Maria Remarque. May nhờ những trang bút ký (đầy ắp những tình tiết nóng hổi và rất cảm động) của tác giả Nguyễn Thọ – vừa được phổ biến trên trang FB của ông – tôi mới học hỏi được thêm lắm điều thú vị về đất nước này.

Năm 1967, khi mới 16 tuổi, Nguyễn Thọ được gửi sang Đông Đức học nghề cơ khí vô tuyến điện. Năm 1971, ông trở về nước làm việc cho Đài Truyền Hình Việt Nam. Đến năm 1991, “Tôi quá ngán ngẩm nên bỏ sang Đức …” ông tâm sự.

Trở lại chốn cũ, việc làm đầu tiên của Nguyễn Thọ là cố công tìm kiếm thầy cô và bè bạn xưa cũ. Hai mươi năm tuy không phải là một quãng thời gian quá dài nhưng cảnh hý trường, xem ra, cũng rõ nét tang thương cho bao kiếp nhân sinh ngắn ngủi.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Hôm qua mưa gió tơi bời, giữa tháng 6 mà có khi lạnh tái tê như đầu tháng giêng. Qua một đêm sầu thảm, nói như người đọc tin tức dự báo thời tiết ở trong nước: “Ngày mai trời có khả năng ấm áp đột xuất”.

Lôi thôi nhỉ? Gì mà phải “khả năng” mí lị “đột xuất”? Đương đại ra phết! Đơn giản chẳng ưa, cứ thích làm cho sự việc rối rắm hẳn lên. Chúng nó quên lời bác dạy: Hãy giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt! Và bản thân bác từng viết: Kách Mệnh. Hậu duệ trung thành của bác nói: Ma-dzê in Việt Nam. Cộng đồng đảng viên mặt tỉnh như ruồi, không một ai “bức xúc” cho “sự cố”, thảy dựa cột mà nghe.
(more…)

Trangđài Glassey-Trầnguyễn


Luật sư Đoàn Thanh Liêm (1934-2018)

Lần cuối tôi gặp Luật sư Đoàn Thanh Liêm là tại buổi ra mắt sách “Thung Lũng Tử Thần” của Nhà báo quá cố Vũ Ánh, trong phòng hội Nhật báo Người Việt, Quận Cam, California, Hoa Kỳ, chiều ngày 19 tháng 7, 2014. Bà quả phụ Ngô Yến Tuyết mời Nhà văn Phạm Xuân Đài và tôi phát biểu về quyển sách. Bài phát biểu của tôi có tựa đề “Hít Thở Bóng Tối Hy Vọng với Nhà báo Vũ Ánh.” Tại sao nói về trại tù cải tạo mà lại là ‘hy vọng’? Mà lại còn ‘hít thở bóng tối hy vọng’? Xin thưa, đó là vì:

Hy vọng không chỉ sau khi đã tìm thấy tự do, mà hy vọng ngay giữa lòng chảo tử thần. Hy vọng chính là cứu cánh duy nhất của người tù cải tạo, hay của bất cứ ai sống dưới chế độ Cộng Sản, ở nơi mà tác giả đã chân thành thổ lộ, “Sự chọn lựa giữa cái đói cào cấu và sự giữ thẳng lưng cũng như nhân cách là một chọn lựa khó khăn!” (tr. 97). (more…)

Phan Thành Khương

Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585) là đại thụ của văn học thế kỉ XVI. Ngoài các tập thơ (Bạch Vân am thi tập, Bạch Vân gia huấn, Bạch Vân quốc ngữ thi tập), Nguyễn Bỉnh Khiêm còn để lại tập “Sấm kí”, đó là những tiên đoán của Ông về thời cuộc.

Đặc biệt là trong bài thơ chữ Hán “Cự ngao đới sơn” (Ngao to đội núi), một bài thơ luật Đường 7 chữ 8 câu, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã viết hai câu luận (câu 5 và 6) như một lời tiên tri về biển Đông:

Vạn lí Đông minh qui bả ác,
Ức niên Nam cực điện long bình.
(萬里東溟歸把握,
億年南極奠隆平.)
(more…)

Hoàng Hưng
(Cảm nghĩ về cuộc Tổng Biểu Tình toàn quốc ngày 10/6/2018 phản đối thông qua Dự luật Đặc khu và Dự luật An ninh Mạng)

Suốt từ chiều thứ bảy 9/6 cho đến trước 8 giờ 30 sáng 10/6/2018, trên con ngựa sắt già rảo nhiều vòng quanh các khu vực trung tâm Sài Gòn, nhìn lực lượng an ninh dày đặc hàng ngàn người cùng hàng trăm xe bắt người, hàng trăm rào thép gai lưu động rải khắp các ngã tư trong vòng bán kính hàng cây số quanh trung tâm, những quảng trường và nhà hàng vắng ngắt, những bãi gửi xe đóng cửa… tôi không tin là có thể nổ ra biểu tình, dù là nhỏ!

Vậy mà, khoảng 8:30, phép lạ xảy ra! Các nhóm bắt đầu tập họp theo một mật lệnh nào đó! Nhóm trên đường Nguyễn Du bắt đầu di chuyển và lực lượng trấn áp lao vào xô đẩy trong tiếng còi rít điên cuồng! Trong khi đó, nhóm đứng trước tượng Đức Bà bắt đầu giơ lên những khẩu hiệu, bích chương nhỏ trong tiếng hô “Get out, China!”, “KHÔNG đặc khu, KHÔNG an ninh mạng!”, “Cho thuê đất là bán nước!”… Chạy ra vòng ngoài, thấy ngay nhóm đứng trước Diamond Plaza trên đường Lê Duẩn giơ biểu ngữ và hô khẩu hiệu còn khí thế hơn nữa, giọng một phụ nữ xướng lên rất hùng tráng!
(more…)

Ngô Thế Vinh
Để tưởng nhớ Mai Chửng, điêu khắc gia tượng đài Bông Lúa 1970 và tượng Mầm 1974


Hình 1: Chân dung Mai Chửng, bên một tác phẩm điêu khắc. [tư liệu Huỳnh Hữu Uỷ]

TỪ CỬA TRẦN ĐỀ TỚI TƯỢNG ĐÀI BÔNG LÚA

Từ con Kênh Vĩnh Tế biên giới Việt Miên tới Cửa Trần Đề, có thể nói chúng tôi đã đi gần suốt chiều dài con Sông Hậu.

“Chúng tôi đang đứng ở mút cuối con Sông Hậu, nhìn từng đợt sóng vỗ vẫn còn màu nâu nhạt của phù sa nơi cửa Trần Đề, khúc sông trải rộng để chan hoà vào biển cả; bao nhiêu cảm xúc tràn về, như một flashback, chợt nhớ lại hơn một lần qua Long Xuyên, nơi có tượng đài Bông Lúa của Mai Chửng, một cố tri và cũng là một tên tuổi lớn trong lãnh vực điêu khắc của Miền Nam”. Tượng đài Bông Lúa biểu tượng của nền văn minh nông nghiệp, là tác phẩm đồ sộ bằng đồng lá đã được dựng tại thị xã Long Xuyên (1970), một tỉnh lỵ Miền Tây. Một bó lúa vươn lên ngất trời được Đinh Cường thêm vào mấy chữ mô tả thực đẹp: “Phơi phới của mùa lúa con gái…” Sau 1975, cùng với chiến dịch đốt sách, tượng đài Bông Lúa ấy đã bị cộng sản phá sập, quả không phải là một “điềm lành” cho tương lai nền Văn Minh Lúa Gạo và cả hậu vận của toàn vùng Sông Nước Cửu Long.” (1,3)
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Dường như dân chúng Việt Nam không chỉ ngố… quá mà còn ngố… lâu! Đến giờ này, họ vẫn chưa hiểu: Quốc hội, Nhà nước, Chính phủ Việt Nam là… một. (Trân Văn)

Tôi sinh trưởng ở Tây Nguyên nên không lạ gì hình ảnh một người đàn bà mang gùi (chất đầy khoai, măng hay củi) chậm bước trên những con đường mòn nhỏ hẹp giữa rừng. Tà tà theo sau là ông chồng thảnh thơi đi tay không, miệng phì phà vố thuốc, vai chỉ đeo một cái xà gạc nhẹ tênh.

Với nhiều vị ở miền xuôi, đây có thể là một cảnh tượng rất phản cảm và đáng chê trách – như dư luận đang ồn ào phê phán chuyện phụ nữ che dù cho (nguyên) TT Nguyễn Tấn Dũng, khi ông đến dự lễ khánh thành cầu Cao Lãnh, vào hôm 27 tháng 5 vừa qua.
(more…)

Trần Hoài Thư

Hơn nửa thế kỷ trước đây, vào năm 1965, tạp chí Văn thời nhà văn Trần Phong Giao làm thư ký tòa soạn đã gióng lời kêu gọi thành lập ủy ban sưu tập tài liệu bài vở của nhà văn Triều Sơn, nhất là truyện dài Nuôi Sẹo.

Nhưng lời kêu gọi vang trong sa mạc.

Mười tám năm trước đây, sau khi nhà thơ Cao Đông Khánh qua đời (12-12-2000) trên tạp chí Văn Học tại CA có đăng bài viết của Đàn Bách Kiếm kêu gọi thân hữu và văn hữu đóng góp bài vở hầu tạp chí có thể thực hiện một số tưởng niệm nhà thơ Cao Đông Khánh, nhưng lời kêu gọi đã không được đáp ứng.
(more…)

VietTuSaiGon

Chuyện quốc hội Việt Nam đang thảo luận để đi đến bấm nút cho nước ngoài thuê đặc khu lên thời hạn 99 năm có vẻ như không còn mới cho đến thời điểm này, khi mà các phương tiện thông tin, các trang mạng xã hội đồng loạt bày tỏ phản ứng, không chấp nhận cho thuê. Và các phân tích của các nhà văn Tạ Duy Anh, Nguyễn Quang Thiều, Hoàng Quốc Hải, họa sĩ Bắp… Và có một bản điều trần mang số hiệu 99 của các nghệ sĩ, trí thức Việt Nam gửi đến chính phủ, quốc hội và nhà nước Việt Nam. Mọi sự nóng đến mức không thể nóng hơn, nhưng có vẻ như mọi chuyện vẫn đâu vào đấy!
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Thế kỷ trước, tướng lãnh Nguyễn Chánh Thi đọc diễn văn ân cần thăm hỏi, luôn dùng câu: “đồng bào trong khu tôi”. Ở Huế, nhiều người vẫn quen hiểu chữ khu, nghĩa của nó là mông là đít. Ví như: Ỉa xong chưa cu? Đưa khu cho mạ rửa. Hoặc: Con nớ mặt hoa da phấn mà riêng cái lỗ khu của hắn ngó đen thui! Đồng bào ở trong khu tôi, ai cũng hiểu là khu này chẳng mắc mớ chi tới khu nọ, nhưng nghe thế cũng không mấy thơm thảo gì!

Vậy thì chữ khu chớ nên đứng mình ên. Lôi thôi lắm! Nhưng khi khu cặp đôi với chữ khác, nghe cũng hơi bất an. Bản nhạc “Chiều Mưa Biên Giới” nổi tiếng của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, có đoạn: “Người đi khu chiến thương người hậu phương, thương màu áo gởi ra sa trường…” Nhắc tới khu chiến thì tự động hình dung từ chết tới bị thương đếm không xuể. Rõ là bất ổn, vì chữ khu chiến nên mới phát sinh ra chữ hậu phương. Nếu hoà bình thì ai hơi đâu quỡn để định phận rạch ròi, “phân lô” ra từng khu vực.
(more…)