Archive for the ‘Tùy Bút / Tản Mạn / Tạp Ghi’ Category

Nguyễn Quang Chơn


Lữ Quỳnh

Anh Lữ Quỳnh, tên thật Phan Ngô, người làng Mỹ Lợi – Huế, nơi sinh ra đức Từ Cung Hoàng Thái hậu. Anh là bạn thân thiết của Trịnh Công Sơn, Đinh Cường, Bửu Chỉ, Bửu Ý… Trước 1975, anh đi dạy, viết văn và đi lính. Giới văn nghệ biết đến anh là người thành lập nhóm Ý Thức cùng với Ngy Hữu, Lữ Kiều… Những tác phẩm của anh như Cát Vàng, Sông Sương Mù, Những Cơn Mưa Mùa Đông…, vẫn còn được nhiều người tìm đọc. Gần đây nhất (2016), anh in tuyển tập một số văn thơ và những bài viết của bạn bè về anh với tựa đề Những Con Chữ Lang Thang Không Ngày Tháng

Trong quân đội, anh là sĩ quan Quân y, từng đóng ở tổng y viện Duy Tân mà nay là Bv C 17 Đà Nẳng và quân viện Quy Nhơn, tại đây đơn vị anh đã từng bất ngờ và vinh hạnh đón nhận, cấp cứu 13 quân nhân anh hùng còn sống sót trên một chiếc bè cao su trôi giạt, trong cuộc chiến Hoàng Sa anh dũng với Trung cộng năm 1974…
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Trong một thời gian không lâu nữa, chúng tôi sẽ phổ biến rộng rãi nguyên bộ Bách Khoa trong dạng điện tử để mọi người khắp nơi có thể đọc dễ dàng. (Diễn Đàn Thế Kỷ, ngày 2 tháng 4 năm 2017)

Với thời gian, trí nhớ của tôi mỗi lúc một thêm bạc bẽo. Tháng 11 năm 1989, Bức Tường Ô Nhục Bá Linh (“Wall of Shame”) sụp đổ. Qua năm sau, tạp chí Reader’s Digest (dường như là số tháng 5) có đăng một mẩu chuyện ngăn ngắn – liên quan đến biến cố này – mà tôi chỉ còn nhớ được loáng thoáng như sau:

Giữa đám đông đang hăm hở và hớn hở lũ lượt vượt rào đi từ Đông qua Tây là một ông già, dáng lầm lũi và đơn độc. Ông không dừng chân ở bất cứ quán bar nào, dù tất cả đều mở rộng cửa – và cung cấp rượu bia miễn phí – để chào đón những kẻ vừa đặt chân đến phần đất tự do.
(more…)

Tuấn Khanh


Photo courtesy of Mark R. Cristino/EPA

Mới đây, có một bản tin nhỏ của Úc phát đi, mà có lẽ ít ai lưu tâm, đó là chuyện Bộ Tư lệnh Biên giới Hàng hải của Úc (Maritime Border Command – MBC) cho biết họ đã tăng cường gắt gao trên toàn bộ các vùng biển của Úc, liên tục tuần tra suốt 24g/ngày để chống lại nạn xâm nhập vùng biển (Australian Fishing Zone) của họ và đánh cá lậu. Thủ phạm chính gây lo ngại, là ngư dân Việt Nam.

Từ giữa năm ngoái đến nay, những chiếc tàu cá tội nghiệp từ Việt Nam đi thật xa và đến tận Úc để đánh bắt như vậy ngày càng nhiều hơn. Cơ quan quản lý Ngư nghiệp Úc (Australian Fisheries Management Authority – AFMA) nói rằng họ sửng sốt vì số lượng ngư dân Việt xuất hiện với mật độ dày đặc. Có đến 13 vụ xâm nhập bị phát hiện trong 11 tháng, 161 người bị bắt, còn bao nhiêu thoát được thì chưa biết. Những cuộc bắt giữ và thẩm tra đều có một kết quả chung: các thủy thủ phần lớn là mù chữ và nghèo khó. Lý do đi tận đến Úc để đánh cá, theo lời khai của họ vì bởi khu vực quần đảo Trường Sa vốn là nơi họ vẫn đánh bắt cá những năm qua, nay đã bị Trung Quốc kiểm soát và không còn an toàn để ra khơi nữa.
(more…)

Trẩn Huy Sao

Hiền thê đương thân một mình bương chải về cố quận lo tro cốt người quá vãng gởi gắm vô cảnh tịnh yên (nghe nói là Linh Phong Tự) đặng có sớm hôm hương khói nương lời kinh kệ tiếp nối chặng đường vãng sanh miền Cực Lạc. Ý nguyện từ lâu hằng ấp ủ nay có dịp trùng tu. Vậy thì hiền thê cứ lên đàng lo toan nhiệm vụ. Hồi cha mẹ sanh tiền hai đứa còn xất-bất-xang-bang lo đời riêng trong hoàn cảnh (ngộ) bể dâu thương hải tất bật nồi cơm độn sắn khoai ngô còn lấy đường mô mà nói ưng thêm lời phụng dưỡng. Huống nữa tôi hồi đó từ rào kẽm trở về trầy xướt tâm hồn thân tàn ma dại nhờ đỡ hiền thê chia cho miếng ăn độn, hạt muối cũng cắn đôi, buồn vui cùng chia nửa…
(more…)

Ngô Thế Vinh

Đã 42 năm sau cuộc Chiến tranh Việt Nam, vẫn còn những câu hỏi chưa có lời giải đáp. Chỉ riêng tên tuổi Thích Trí Quang đã gây ra rất nhiều tranh cãi (1). Có nhiều nhãn hiệu gán cho ông: với một số người Việt chống cộng hoặc còn suy tôn ông Diệm thì cả quyết Thích Trí Quang là cộng sản đội lốt tu hành hoạt động với sự chỉ đạo của Hà Nội; nhưng ngay với giới chức cộng sản cũng đã từng coi Trí Quang là một loại CIA chiến lược; còn theo tài liệu giải mật của CIA thì đánh giá Trí Quang không phải cộng sản, mà là một nhà tu hành đấu tranh cho hòa bình và muốn sớm chấm dứt chiến tranh. Thêm nguồn tài liệu còn lưu trữ về những cuộc đàm luận giữa Trí Quang và các giới chức Hoa Kỳ, cho rằng Trí Quang chống cộng mạnh mẽ và hiểu được sự việc xử dụng quân đội Hoa Kỳ để chống lại Cộng sản Bắc Việt và Trung cộng. Và trong phần trả lời phỏng vấn của báo Sinh viên Tình Thương, khi “đề cập tới sự nguy hiểm của Cộng sản, TT Trí Quang đã so sánh họ với những chiếc lá vàng có đóng đinh, phải cần tới một cơn gió lốc cách mạng thổi đúng hướng, không phải làm bay những niềm tin mà là bốc sạch đám lá vàng có đóng đinh là Cộng sản.”
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Bà con miền Nam mình thiệt nhẹ dạ, chẳng khác gì con thỏ, hồn nhiên và vô tư… (Sơn Diệm Vũ Ngọc Ánh)

Tôi đọc được câu văn dẫn thượng trong cuốn Đường Xưa Lối Cũ, do Millennium xuất bản vào năm 2009. Bìa sau của tác phẩm này có ghi “đôi dòng về tác giả” như sau:

“Sanh năm 1925 tại Phát Diệm, Ninh Bình, cử nhân Văn Khoa, tốt nghiệp CĐSP (Hà Nội 1954). Từ năm 1950, ông đã dạy nhiều trường tại Hà Nội, Đà Lạt và Sài Gòn …

Trước 1975, ông soạn nhiều sách biên khảo và giáo khoa về văn chương và lịch sử Việt Nam. Ông cũng từng là cựu nghị sĩ, thượng viện VNCH. Hiện ông ở tại miền Nam California, vẫn làm thơ và viết văn.”

Té ra ông anh là dân Bắc Kỳ di cư vào Nam, rồi nhận vùng đất mới làm quê hương (chắc) vì nó quá dễ thương và cũng hơi … dễ dụ: “Bà con miền Nam mình thiệt nhẹ dạ, chẳng khác gì con thỏ, hồn nhiên và vô tư…”
(more…)

Trạch An-Trần Hữu Hội

Tôi đã mang cái máy ảnh 26 năm. Làm nghề chụp hình để nuôi bản thân và gia đình. 26 năm, gần nửa đời tôi đã đi qua. Vui có, buồn cũng không ít với những gì mà nghề chụp hình mang lại.

Người ta thường gọi nghề này là nghề Nhiếp ảnh, riêng tôi, tôi cho rằng hai chữ “Nhiếp ảnh” lớn lao quá, nó chỉ dành cho những “Nhiếp ảnh gia”, chuyên chụp những tấm hình nghệ thuật. Còn tôi, từ khi vào nghề, đã xác định là chụp hình kiếm cơm, kiếm cái ăn để sống nên từ ấy cao đẹp quá tôi không dám gán cho mình. Quả thật thế, 26 năm cầm máy ảnh, tôi chưa ghi được một tấm hình nào có đủ yếu tố để gọi là nghệ thuật, nên tôi luôn cho mình chỉ là anh “thợ chụp hình”. Nhờ nghề này, tôi tiếp xúc với nhiều khách hàng, với những hoàn cảnh buồn vui. Của mình và của người…

Nay tôi đã vào tuổi 63, xem như gần cuối đời, nên chăng ghi lại những câu chuyện này như những dòng… tâm sự?!
(more…)

VietTuSaiGon

Có thể nói rằng nếu chọn một tính cách nào để xét cho một đặc tính chung của người Việt lúc này, tôi không ngần ngại để chỉ ra ngay: Thờ ơ. Chưa bao giờ người Việt lại thờ ơ với đồng loại như lúc này. Và càng thờ ơ bao nhiêu, chúng ta càng mau chết bấy nhiêu. Nhưng cũng thử đặt câu hỏi: Vì sao người Việt thờ ơ? Hậu quả của thờ ơ là gì?

Ở câu hỏi thứ nhất, vì sao người Việt thờ ơ? Xin thưa, sự thờ ơ hôm nay của đại bộ phận người Việt là nhờ hoàn toàn vào công lao của đảng Cộng sản Việt Nam! Nhà nước Cộng sản đã tạo ra một môi trường vô cùng tốt để sự thờ ơ nảy mầm, trong đó gồm cả giáo dục, văn hóa, ứng xử hành chính, ứng xử xã hội, đặc biệt là ứng xử của ngành công lực. Và đương nhiên, quan trọng nhất là những ông Tổng bí thư đảng Cộng sản, những mẫu mực về sự thờ ơ, gần đây nhất là Nguyễn Phú Trọng. Ông không ngần ngại bày tỏ sự thờ ơ mẫu mực của ông trước hàng triệu số phận ngư dân đau khổ.
(more…)

Trương Duy Nhất


Tù nhân chính trị Trần Huỳnh Duy Thức

Nhân chuyện Trần Huỳnh Duy Thức đang bị đối xử khắc nghiệt tại Trại 6 Nghệ An, cùng tình trạng bệnh tật, sức khoẻ báo động của anh (RFA, Tù nhân Trần Huỳnh Duy Thức tiếp tục bị đối xử khắc nghiệt). Xin giới thiệu lại với bạn đọc bài viết này.

Trong đó, tôi có nói việc Trại 6 ứng xử tàn độc với tù nhân khi lâm bệnh ra sao. Với trường hợp tôi, khi bị cột sống, thoát vị đĩa đệm, nằm liệt một chỗ không đứng ngồi được, loét một bên đùi, ăn cũng phải nằm nghiêng người múc cơm đút, vệ sinh phải bò lết đi. Nhưng trại giam đã không chịu đưa đi viện chữa. Đấu tranh quyết liệt suốt 25 ngày. Đến chiều tối ngày thứ 25, tôi phải bò ra nằm chắn ngang sửa sắt không cho quản giáo khoá. Thêm Điếu Cày (Nguyễn Văn Hải) phòng bên la hét đấu tranh cùng, sáng hôm sau trại mới chịu đưa tôi đi viện.
(more…)

Hà Văn Thịnh


Dân biểu tình chiếm trụ sở Ủy ban Nhân dân
huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh vào sáng ngày 3/4/2017
.

Mấy ngày trước, DÂN Nghệ Tĩnh hai bờ sông Lam đưa toàn TIỀN LẺ để mua vé qua cầu Bến Thủy (40.000 đồng/ xe 4 chỗ)!

Thế là ùn tắc xẩy ra: Cả tuyến giao thông qua cầu Bến Thủy bị tê liệt vì đếm cho hết 40K tiền lẻ loại 100, 200 đồng (còn bị cố tình làm cho nhàu nhĩ, xấu xí) là… lâu vô kể!

Tiền lẻ đẻ ra sợ hãi.

Riêng tôi, mỗi lần về quê, đi từ Vinh sang Tiên Điền để viếng mộ bố, cứ tức anh ách bởi bị cướp mất gần trăm ngàn đồng mà chẳng hề nghĩ ra cái chiêu… tiền lẻ.

Thế mới biết tài năng và can trường của tính cách Nghệ (Tĩnh) là mênh mông lắm!
(more…)

Tưởng Năng Tiến

VN là một cường quốc về thơ!
(Nguyễn Quang Thiều – Phó Chủ Tịch Hội Nhà Văn Việt Nam)

Tôi gặp Tản Đà rất sớm, ngay từ khi mới bước chân vào trường trung học nhưng hoàn toàn không để ý chi đến những câu thơ rất ngông nghênh (và cũng rất trẻ con) của cái ông già dở hơi này:

Văn dài hơi tốt ran cung mây
Trời nghe, Trời cũng lấy làm hay

Với thời gian, rồi đến lượt tôi già. Đời về chiều, đọc lại Tản Đà mới chợt nhận ra là ổng có nhiều câu thơ sao (mà) thấm thía:

Vèo trông lá rụng đầy sân
Công danh phù thế có ngần ấy thôi

Công danh hai chữ mùi men nhạt
Sự nghiệp trăm năm nét mực mờ
(more…)

Phan Ni Tấn

Hồi nhỏ đứa con nít nào cũng ưa thích phim hoạt họa. Nói là thích chớ hồi đó con nhà quê núi như tôi làm gì có cơ hội mà xem. Lớn lên, nhất là sau này lưu lạc nơi xứ người tôi mới có dịp thưởng thức các loại nghệ thuật hoạt hình qua màn ảnh đại vĩ tuyến Xi-nê-ma Sô-lố p-cốp (Cinema Scope) trong các rạp chớp bóng. Khi xem phim hoạt họa Peter Pan của hãng phim Walt Disney thấy con bé đom đóm mang tên Jingle Bell bay tới đâu ánh sáng óng ả rải bụi vàng tới đó. Con Jingle Bell trông đỏm dáng đáo để mà dễ thương chi lạ. Nó làm tôi nhớ mấy con đom đóm ở quê tôi quá chừng.
(more…)

Trần Hoài Thư

Lời Giới Thiệu: Nhà văn Trần Hoài Thư, sĩ quan Thám kích Sư đoàn 22 Bộ binh, rồi Phóng viên chiến trường 3 lần bị thương năm nào, sau những năm tù đầy, từ ngày vượt biển rồi sang định cư tại Hoa Kỳ, anh Trần Hoài Thư từ 2001 đã cùng với các bạn văn bền bỉ âm thầm làm việc trong bao nhiêu năm nhằm phục hồi di sản Văn học Miền Nam 54-75 đang bị phá huỷ.

Nói tới sinh hoạt Văn Học Miền Nam 54-75, cũng phải kể tới các phong trào báo chí sinh viên nở rộ từ các phân khoa Đại học Miền Nam thời bấy giờ. Riêng trường Y khoa Sài Gòn, có tờ Nguyệt san với manchette Tình Thương: “cơ quan tranh đấu văn hoá xã hội của sinh viên Y khoa”, tờ báo đã hoạt động mạnh mẽ được ngót 4 năm, với số ra mắt tháng 01.1964 và số cuối cùng 08.1967 báo bị đình bản.
(more…)

Châu Thạch


Nhà thơ Hạ Thái Trần Quốc Phiệt

“Hành” là một thể loại thơ không phổ thông lắm, nhưng nó từng giữ một vị trí đáng kể trong lịch sử thi ca Việt Nam. Một bài thơ ở thể “Hành” thường đề cập đến những sự việc với tâm trạng bức xúc. Nếu so sánh “Hành” với những thể thơ khác ở giai đoạn thơ mới (Thập niên 1930 đến nay) thì thể “Hành” không được sáng tác nhiều. Tuy thế dầu ít, “Hành” cũng có được ngôi vị trân trọng trong nền văn học giai đoạn nầy. Cụ thể là “Tống Biệt hành” của Thâm Tâm, “Hành Phương Nam” của Nguyễn Bính và một số bài thơ thể “Hành” ít nổi tiếng hơn.

Gần đây bài “Bảy Mươi Hành” của nhà thơ Hạ Thái Trần Quốc Phiệt cũng khẳng định được thể thơ “Hành” có một chổ đứng vững vàng trên diễn đàn thi ca.
(more…)

Phạm Hồng Ân


Memory lane

Ba bỏ Cà Mau đi, vài năm sau, má tôi sa sút một cách nhanh chóng. Những căn nhà lần lượt bán. Tiền bạc cũng không đủ để nuôi một bầy con và bầy cháu ăn không ngồi rồi. Chị Mau chỉ biết nấu nướng và chăm sóc cho từng đứa, là đã hết thời gian trong ngày. Cuối cùng, chị đành kiếm chồng. Một ông lính trong sư đoàn 21 thương chị, chịu đưa gia đình chị về Chương Thiện sinh sống. Chị Mau đi, má thêm vất vả. Cái quán ế nhệ. Vì những cái quán mới mọc lên, bao vây chung quanh. Vì rạp Huỳnh Long đóng cửa, người chủ rạp xoay qua kinh doanh cho hàng không Air Việt Nam. Thất bại, má bán luôn cái quán, rồi dọn nhà tới sát trại lính, pha cà phê kiếm sống. Khu trại lính này, ngày xưa là khu dinh điền rộng lớn dưới trào Ngô Đình Diệm. Nay, trong chế độ của tướng lãnh, nó biến thành trại địa phương quân, súng ống rợp trời.
(more…)

Đỗ Trường


Nhà thơ Chế Lan Viên (1920-1989)

Có thể nói, từ đầu thế kỷ thứ hai mươi cho đến nay, Chế Lan Viên được đánh giá là một nhà thơ lớn tài năng. Và khi nghiên cứu, ta có thể thấy, thơ văn cũng như con người ông có nhiều mâu thuẫn, phức tạp, đa diện nhất trong dòng văn học sử Việt Nam từ trước đến nay. Có lẽ, xuất phát từ mâu thuẫn nội tâm ấy, ông luôn làm người đọc phải kinh ngạc, và không chỉ đưa đến nhiều điều thú vị, mà còn cả những điều nhạt nhẽo, khó chịu khác.

Ở cái tuổi mười bảy, Chế Lan Viên rất đĩnh đạc, bất ngờ đóng thẳng vào chân móng của trào lưu thơ mới, bằng thi tập Điêu Tàn rắn chắc và già dặn. Ngay từ tập thơ đầu này, ta có thể thấy, thi pháp cũng như tư tưởng Chế Lan Viên bộc lộ một cách rõ ràng, mạch lạc và tính cách khác lạ. Và cùng một thời điểm xuất phát ấy, nếu Hàn Mặc Tử, Xuân Diệu, Vũ Hoàng Chương… đang chờn vờn mây trời, sông nước, với nỗi đau tình ái, thì tiếng thơ Chế Lan Viên bi ai, quằn quại với thân phận, nỗi đau của con người, của dân tộc. Sau 1945, tuy tài năng, vốn sống được nâng lên và dày dặn hơn, nhưng thi pháp, tư tưởng, ngòi bút của ông bẻ ngoặt theo một chiều hướng đã định. Để rồi, khi trở về với đất, ông phải mang theo một nỗi u hoài, với những lời thán ca muộn màng, tiếc nuối.
(more…)

Diên Hồng Dương

Đêm qua ngủ ở Trảng Bàng mà cứ ngỡ là đang ở nhà. Nghe tiếng quạt điện đếm thời gian cóc cách, có ướp mùi bồ hóng một hồi lâu mà vẫn chưa ngủ: 9, 10, 11, 12… (ái chà lại bắt đầu một ngày mới). Vừa thiếp đi xíu thì nghe như có ai lay bàn chân. Giật mình, rút chân lên… Thế là mất thêm 30 giây dỗ ngủ. Nhưng đêm nay tôi muốn thức với cái bóng của tôi. Tôi có thể nhìn nó, nếu bật một que diêm nhưng không cần. Nó là tôi và tôi là nó trong từng ánh nhìn thơm tho luôn bảo bọc nhau, rất chi là vì nhau…
(more…)

Trần Trung Đạo


Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang (1944-2011)
Tạ Tỵ

Nếu phải xếp hạng những bài hát được sinh ra và lớn lên cùng với thăng trầm của đất nước, với thao thức của thanh niên, sinh viên, học sinh, với tâm trạng của những người lính trẻ trong cuộc chiến tranh tự vệ đầy gian khổ ở miền Nam trước đây, tôi tin, Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ của nhạc sĩ du ca Nguyễn Đức Quang sẽ là một trong những bài ca được xếp hàng đầu.

Không giống như một số hành khúc quen thuộc trong giới trẻ trước 1975 như Dậy Mà Đi của Nguyễn Xuân Tân, Tổ Quốc Ơi Ta Đã Nghe của La Hữu Vang thiết tha, mạnh mẽ nhưng chỉ giới hạn trong các phong trào sinh viên tranh đấu và ngay khi ra đời đã bị Đảng sử dụng cho mục đích tuyên truyền trong các trường đại học, các đô thị miền Nam, hay Việt Nam Việt Nam của Phạm Duy chan chứa tình dân tộc, kêu gọi người người thương mến nhau nhưng thiếu đi cái hùng khí, sôi nổi của tuổi trẻ, Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ của Nguyễn Đức Quang không dừng lại ở nỗi đau của đất nước mà còn nói lên cả những bi thương, công phẫn, thách đố của tuổi trẻ Việt Nam trước những tàn phá của chiến tranh và tham vọng của con người. Trong vườn hoa âm nhạc Việt Nam, Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ nổi bật lên như một biểu tượng cho khát vọng của một dân tộc đã vượt qua bao nhiêu gian nan khốn khó để tồn tại và vươn lên cùng các dân tộc khác trên mặt đất nầy.
(more…)

Hoàng Xuân Sơn


Nhạc sĩ Phạm Duy (1921-2013)

Bạn thân mến,

Khi bạn yêu cầu tôi viết một bài về nhạc sĩ Phạm Duy cho một số báo đặc biệt, thật tình tôi rất phân vân và e ngại (*).

Phân vân là vì với nhạc sĩ Phạm Duy, tôi rất nễ phục về tài năng nhưng lại thiếu lòng say mê về những ca khúc ông đã viết ra cho dù đó là những ca khúc được nhiều người xưng tụng. E ngại là vì tự biết mình không có khả năng chuyên môn về nhạc học để viết nên một bài nhận định nghiêm túc về một sự nghiệp âm nhạc đồ sộ. Thôi thì tạm mượn hình thức lá thư này để chia sẻ với bạn một vài cảm nghĩ của một người thưỏng ngoạn bình thường về những soạn phẩm của một nhạc sĩ nổi tiếng nhiều mặt.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Hoá ra thời thực dân Pháp ranh giới thù địch giữa nhà nước thuộc địa với người dân không chia thành chiến tuyến quyết liệt như hiện nay giữa Đảng Cộng sản với người dân … (Đến Già Mới Chợt Tỉnh – Hồi ký Tống Văn Công)

Nhiều người, hay nói cho chính xác hơn là tất cả mọi người, thường tưởng rằng bác sĩ Yersin là người đã tìm ra Đà Lạt – vào năm 1891. Tưởng như vậy là tưởng tầm bậy, hay tưởng năng thối! Nghe tôi kể đầu đuôi (ngọn ngành) nè.

Vào một buổi chiều hè năm 1891, Yersin vừa lò dò bước chân đến thành phố Ðà Lạt thì ổng hết hồn hết vía – mặt mũi xanh lè, cắt không còn giọt máu – khi chợt thấy vợ chồng tôi đang ngồi (lù lù) câu cá ở hồ Xuân Hương. Kể ra nghe cũng hơi mắc cở nhưng thiệt tình thì lúc đó tụi tui đang cãi lộn, và hơi lớn tiếng. Thay vì ngồi im thưởng thức một buổi chiều vàng, đang rơi mênh man trên hồ vắng – giữa cao nguyên hoang vu và tĩnh lặng – vợ tôi cứ lải nhải nói không ngừng chỉ vì tôi đã lỡ làm xẩy một con cá chép.
(more…)

Ngô Thị Kim Cúc


Nhà văn Nguyễn Thị Thụy Vũ ký sách cho độc giả

Cuộc “Trò chuyện với nhà văn Nguyễn Thị Thụy Vũ” diễn ra vào lúc 17 giờ, chiều chủ nhật 19 tháng 3/2017, ở Bookcafe Phương Nam – Đường Sách Sài Gòn.

Trời lắc rắc mưa vào lúc sắp bắt đầu nhưng sau đó, không rõ do tốt bụng hay vì cũng ưng hóng chuyện văn chương, mà ông trời bỗng dưng ngưng hột.

Ngay từ lúc xuất hiện, nhà văn Nguyễn Thị Thụy Vũ đã phải đảm đương một trọng trách mà không ai có thể làm thay chị: ký trên các bản sách mà độc giả mua ngay tại bookcafe.

Điều rất vui là không chỉ có người lớn tuổi, độc giả trung thành của chị từ trước 1975, mà rất nhiều các em tuổi hai mươi cũng có mặt, cũng ôm cả chồng sách xếp hàng xin chữ ký.
(more…)

Khổng thị Thanh-Hương

Vài tháng sau khi thuê căn apartment này, hai đứa tui hỏi thử ông chủ nhà coi có thể biến nền hồ chứa nước cũ (lúc đó đang đầy sỏi và đá vụn) thành cái vườn trồng rau. Ông Ken chịu liền. Tụi tui bỏ ra mấy ngày rẩy cát, lược sỏi và đá vụn rồi ghé Home Depot mua khoảng chục bao đất, đổ vô căn vườn tí hon và bắt đầu trồng trọt.

Kêu là trồng trọt cho có vẻ nhà nông với người ta, chứ mảnh vườn sáu góc nhỏ xiú, vì mỗi góc khoảng 12 gang tay. Vậy mà hai đứa cũng trồng được gần chục loại rau khác nhau, chưa kể hai ba loại hoa nữa. Đậu đũa, dưa leo, mướp đắng và mồng tơi chen chúc trên hai giàn Adam kết bằng tre, lượm từ sân nhà. Các loại rau như Collard green, rau thơm, hoa vạn thọ, hoa gerber (Đồng Tiền), nastursium (sen cạn) củ cải trắng, cà chua, rau húng lủi, arugula (ông chủ nhà rất mê rau xà lách có vị the the này, không biết tên Việt kêu là gì). Đứa nào mạnh thì tươi tốt. Đứa nào không đủ sức dành quyền sống thì ráng cầm cự loe ngoe vài lá, vài cánh hoa rồi lặng lẽ chào thua.
(more…)

Phạm Hồng Ân
(Kính dâng hương hồn Ba)


Thân phụ tác giả

Sau khi ba tôi mất, tình cờ sắp xếp lại ngăn tủ trong phòng ông, tôi bắt gặp một quyển nhật ký màu hường, nằm lẫn lộn trong mớ sách chữ Pháp rất xưa. Quyển nhật ký với dòng chữ ngay thẳng, nắn nót, làm lòng tôi se lại, chạnh nhớ đến năm tháng thơ ấu sống bên ba, nơi vùng đất Cà Mau yên lành. Quyển nhật ký ghi lại cuộc đời trôi nổi của ông – một cuộc trôi nổi vạn dặm, từ phương bắc xuống phương nam, xuống tới tận cùng đất nước. Nhật ký ghi lại thời kỳ vua Hàm Nghi, trong đó, ông nội tôi từng là quan chức trong triều đình. Nhật ký viết, khoảng tháng 7 năm 1885, quan phụ chính đại thần Nguyễn văn Tường và Tôn Thất Thuyết nửa đêm đem đại binh tấn công vào đồn Mang Cá của Pháp. Pháp phản công, quân triều Nguyễn thua, đành bỏ kinh thành Huế trốn chạy. Hàm Nghi lưu vong lên Quảng Bình. Ông nội tôi phò vua, đành lưu vong theo. Tại đây, nhà vua ban hịch Cần Vương kêu gọi sĩ phu và dân chúng nổi dậy chống Pháp. Nhưng phong trào tan rã, vì bị hai viên chức phản bội, nửa đêm đem giặc Pháp về vây bắt Hàm Nghi. Sau đó, Hàm Nghi bị dẫn vào Sài Gòn, rồi bị Pháp đưa lên tàu, lưu đày ở vùng Algérie. Sau thời gian này, ông nội tôi treo ấn từ quan, chọn Quảng Bình làm quê hương. Kế đó, lấy vợ. Và chẳng bao lâu, bà nội tôi hạ sinh ba tôi. Như vậy, phần số nổi trôi đã vận vào cuộc đời của ba, ngay từ lúc ông còn là bào thai.
(more…)

Hà Phan


Nhạc sĩ Châu Kỳ (1923-2008)

Sau sự cố bi hài ca khúc “Mùa Thu Chết” của Phạm Duy bị cho là ám chỉ, trù ẻo cách mạng mùa thu nên bị đề nghị cấm hát, cứ tưởng những người nắm quyền hành trong ngành văn hóa với tất cả lòng tự trọng phải biết mình nên dừng lại ở đâu để không làm mất niềm tin của dân chúng. Nhưng trong hành động cấm phổ biến bài “Con Đường Xưa Em Đi” của Châu Kỳ và Hồ Đình Phương, dân chúng ngao ngán hiểu rằng ngành văn hóa chỉ cần Đảng tin chứ không cần dân tin.
(more…)

Mỹ Trí Tử

Linh Sơn Bửu Thiền là một ngôi chùa lâu năm của tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu.

Ngôi chùa này ngụ tít trên núi cao, thuộc thị trấn Phú Mỹ, huyện Tân Thành. Nếu đi từ Sài Gòn bằng xe khách đến thị trấn Phú Mỹ sẽ mất khoảng 1 giờ 30 phút. Từ thị trấn này đi xe máy khoảng 3 ki lô mét vào đến chân núi, rồi leo 1340 bậc đá mất khoảng 1 giờ 20 phút sẽ lên đến nơi.

Không khí ở đây trong vắt như đang ở một khu rừng rậm nào đó, mọi lo lắng ưu phiền chợt tan biến. Trước mắt là khu rừng cây um tùm, thấp thoáng đó đây là những am nhỏ dành cho các phật tử muốn tịnh tâm tu tập. Ngôi chùa chính nằm khiêm tốn như được bao bọc bởi tiếng chuông ngân nga giữa một không gian trầm mặc, êm đềm và lắng đọng.
Mọi hoạt động trên chùa đúng nghĩa với núi cao rừng sâu, nếu ai chưa quen hoặc không yêu sự tĩnh lặng thì khó mà vượt qua được những bậc đá này.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Trận bão tuyết âm thầm thổi qua, đổ xuống. Sáng mở mắt ra quang cảnh đã đổi thay. Tuyết chôn vùi hai hàng xe đậu, con đường nhỏ mọc lên những nấm mồ đồng dạng, song song. Và hoạt cảnh quen thuộc hằng năm đang diễn ra, thứ ngụ ngôn mùa đông chẳng nói nên lời. Lịch ghi mùa xuân chính thức cựa mình vào ngày 20 tháng 3. Tuần trước đã chỉnh sửa kim đồng hồ chạy tới một giờ, đã cảm được chút nắng ấm ngại ngần ghé thăm. Vậy mà…

Phu phen lao động dậy sớm hơn thường nhật, trùm kín áo xống ngự hàn tay nắm xẻng ra vật lộn với tuyết, hì hục đào xới khai thông mở cửa mả. Có người chẳng nhớ đêm rồi xe đỗ ở đâu nên toát mồ hôi khi tung được tấm mền ra, nhầm lẫn nàng Corola chứ chẳng phải người tình Acura. Mẹ rượt hay phất cũng một nghĩa như nhau. Ngụ ngôn là vì thế. Chẳng nhìn nhận ra dấu vết dị hình được, xanh đỏ mà kể gì, thảy toàn sắc trắng. Thảy dị dạng như những cái nấm Đông cô hoành tráng.
(more…)

Nguyễn Văn Sâm


GS Đàm Quang Hưng (1932-2017)

Ai trong đời cũng có nhiều Thầy học. Có những vị Thầy nhiều ảnh hưởng lên cuộc đời mình vì mình thích, phục vài điều gì đó trong lời giảng khi theo học nhưng sau nầy xa cách trong đời do hoàn cảnh; có những vị Thầy trong khi học mình không thủ đắc được nhiều về cách sống ngoài những kiến thức giáo khoa nhưng sau nầy lại là bạn vong niên vì có hoàn cảnh gần gũi. Đối với tôi, Thầy Nguyễn Văn Phú, Thầy Bạch Văn Ngà, Thầy Roch Cường… là những trường hợp cụ thể thứ nhứt. Thầy Đàm Quang Hưng là trường hợp cụ thể thứ hai. Còn biết bao nhiêu vị khác nữa trong thời gian theo học Trung học và Đại học nhưngkhông thế nào kể ra cho hết.
(more…)

Nguyễn Thạch Giang


Time is a River without Banks
Marc Chagall

Có lần tình cờ nghe ca sĩ Sơn Tuyền hát bài gì có câu: “Ai, ai bảo thời gian không biến đổi, khi thề nguyền trăm năm mãi yêu tôi hỡi người ơi”. Lúc đầu tôi tưởng tên bài hát là “Ai bảo thời gian không biến đổi “, sau này mới biết đó là bài hát “Sầu lẻ bóng 2” của nhạc sĩ Anh Bằng.

Lâu lâu buồn buồn tôi hay nghe lại bài hát này, thấy hình như ai đó đang trách mình:

“Người ơi mấy ai ngờ, ra đi rồi là hết
Ra đi là vùi chôn tất cả
Chôn vùi đôi hình bóng nhân tình sớm tối bên nhau
Những đêm tâm sự tay gối đầu…”

Từ lâu tôi vẫn nghĩ trong đời có nhiều điều không biến đổi với thời gian. Giờ đây đang ở vào tuổi tóc có nhiều sợi bạc, cuộc đời trải qua không biết bao nhiêu cuộc bể dâu, sao trong lòng lại hoang mang: “Ai, ai bảo thời gian không biến đổi”. Đâu rồi những tin yêu cao đẹp thời trai trẻ?
(more…)

Tưởng Năng Tiến


Ông Vũ Quang Thuận

“Với tôi, dù Vũ Quang Thuận là ai thì sự lên tiếng của anh có giá trị khai sáng rất cao cho dân trí Việt Nam. Nó đã như một dàn đại bác liên tục nả vào đầu giới chóp bu cộng sản Việt Nam không trừ một ai, kể cả “linh hồn bất khả xâm phạm” Hồ Chí Minh. Với tôi, những gì Vũ Quang Thuận đã “bắn ra” đã đưa anh vào thế anh có thể biến mất bất kỳ lúc nào trước họng súng của chế độ CSVN đã bủa vây anh từ bốn phía.” (Nhà văn Phạm Thành)

“Một đêm Vũ Thư Hiên ngủ ở nhà tôi. Sáng hôm sau, tung chăn dậy, nhìn ra cửa sổ, nghe tiếng loa từ Ngã Sáu vọng vào, Hiên nhíu mày bảo:

– Hình như tao đã gặp buổi sáng như thế này ở đâu rồi.
(more…)

Tuấn Khanh


Censorship
Luba Lukova

Tháng 1/1995, khi ông Võ Văn Kiệt ký văn bản số 406-Ttg, ra lệnh không được đốt pháo trên cả nước. Không những pháo trong hiện thực bị săn lùng và hủy diệt, mà ngay cả pháo trong trí tưởng cũng bị ngăn chận. Ít lâu sau đó, trong một lần đưa ca khúc Bài Ca Tết Cho Em (sáng tác: nhạc sĩ Quốc Dũng) vào chương trình sản xuất CD mùa xuân, một biên tập viên đã than thở rằng Sở Văn hóa Thông tin ở Sài Gòn nói phải sửa lại lời, vì có chữ “pháo”, nghe nhạy cảm với một loại hình sản phẩm đã bị cấm.

Những chuyện hài hước như vậy, không bao giờ thiếu trong một nền văn hóa bị kiểm duyệt theo chỉ đạo, và cũng theo tính trung thành đến bại hoại của những nhân viên kiểm duyệt tại Việt Nam, kể từ sau 1975.
(more…)