Archive for the ‘Tùy Bút / Tản Mạn / Tạp Ghi’ Category

Khổng thị Thanh-Hương

Những ai thường xuyên đi qua đường Kulana khi xuống phố Hilo sẽ không thể không để ý đến một cặp nam nữ xin qúa giang, với rất nhiều đồ đạc nằm ngổn ngang dưới đất.

Tôi không nhớ lần đầu cho họ đi nhờ xe xuống phố là ngày tháng nào. Chỉ biết, với thời gian gần bốn năm ở bên Đảo Lớn này, chúng tôi đã ngừng xe lại để họ “chất đồ” leo lên xe rất nhiều lần. Dùng chữ “chất đồ” không ngoa. Lần đầu chúng tôi tưởng hai người này dọn nhà. Bình thường, người qúa giang chỉ đem theo mình một hay hai cái túi. Qúa lắm thì thêm một cây đàn. Đôi nam nữ này lúc nào cũng như dọn nhà (chỉ thiếu đồ đạc bàn ghế, nồi niêu xoong chảo), khi xin qúa giang. Bao lớn, bao nhỏ ở dưới đất, chưa kể các bao khác, khoác trên vai, trên lưng.
(more…)

Trần Kiêm Đoàn

Hình ảnh và nội dung tết Nguyên tiêu vẫn còn là một khái niệm tương đối xa lạ với phần đông người Việt Nam thuộc thế hệ trẻ, nhất là người Việt tại hải ngoại.

Vậy sau tết Nguyên Đán thì tết Nguyên Tiêu là gì?

Tết Nguyên Tiêu – Rằm tháng Giêng Âm lịch – là ngày lễ hội cổ truyền tại Trung Quốc và là tết Thượng Nguyên tại Việt Nam. Lễ hội trăng rằm từ giữa đêm 14 trọn ngày 15 và kéo dài cho đến nửa đêm 15 ( có trăng Rằm vằng vặc) vào tháng giêng âm lịch.

Ở Việt Nam, ngày rằm Tháng Giêng là dịp dân chúng lên chùa cúng sao giải hạn, cầu nguyện điều lành; mặc dầu tín lý nhà Phật không nói đến. Các chùa thường tụng kinh Dược Sư với sự quy tụ quần chúng Phật tử cùng tụng niệm và hồi hướng công đức để thế giới được an lành.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Có đôi điều nhiễu sự
gây lấn cấn ấy là
tại sao trong phây bút
vẫn thường hằng diễn cảnh
người này quen tay tag
bài mình vào trong cuộc
đất riêng của người kia?
rồi tới lúc post lên
bao băn khoăn suy nghĩ
mình lại là người đầu
like chính bài mình viết
mèo vẫn mãi dài đuôi.

“ngồi buồn gãi háng dái lăn tăn?”
dị hợm quá! chi bằng để đỡ buồn
chép lại trang chữ cũ
may mà thế giới cụ Bùi Giáng
sinh thời thơ mộng hơn thế giới ảo bi chừ:
(more…)

Tưởng Năng Tiến


Việt Nam nuôi dưỡng các bạn thanh niên như người mẹ nuôi dưỡng con khôn lớn. Đã đến lúc phải đi ra chinh phục thế giới, mang thế giới về Việt Nam. (T.T. Nguyễn Xuân Phúc)

Chiều về trên xứ lạ
Cười nụ cười Anglais
Buồn qua hơi thuốc Thái
Thèm một phin cà phê

Chiều về trên xứ lạ
Xe ngược xuôi trăm đường
Trăm ngàn khuôn mặt lạ
Mong một người đồng hương

Tôi viết những câu thơ trên khi đến thủ đô Bangkok lần đầu, vào một chiều hè, năm 1980. Mấy mươi năm sau tôi trở lại nơi này với nụ cười Anglais cố hữu nhưng thuốc lá Thái đã biến mất khỏi thị trường, và “người đồng hương” thì xuất hiện (hơi nhiều) khắp mọi nơi.
(more…)

Phạm Nga
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai (Thiền sư Mãn Giác)

1.
Mùa Tết Kỷ Hợi vừa qua, thời tiết diễn biến khá tốt, từ sau ngày lặt lá (15 tháng Chạp), nhà vườn trồng mai vùng ngoại ô Sài Gòn đã an tâm đón nhận một vụ mai Tết thành công tốt đẹp. Riêng ở quận Bình Chánh, các nhà vườn tại xã Bình Lợi, với thương hiệu “mai vàng Bình Lợi” đã có tên tuổi, mai vàng trồng đất (cứng, khỏe hơn trồng chậu) và mai vàng bonsai của bà con được các thương nhân từ Bắc chí Nam nườm nượp đến tranh nhau thu mua, bán cả qua Campuchia rất nhiều.

Đối với dân trổng mai, xưa nay sợ nhất là vào các tháng chạp âm lịch, những trận mưa trái mùa vô duyên, không-mong-đợi thường phá hại nhiều cây mai giành để bán Tết, chưng Tết. Như vào tháng chạp năm Bính Thân 2016, những cơn mưa đột ngột khá lớn vào các ngày 17, 18, 28 đã khiến mai Tết năm đó hư hại bộn bề, nhiều nhà vườn – như ở vùng Thủ Đức – khổ sở vì thất thu, bởi mưa làm mai nở sớm trước thời điểm lý tưởng là ngày mùng một Tết. Và chúng ta, những người thích chưng mai vào các dịp Tết cổ truyền hằng năm cũng mệt mề vì mai kiểng trên thị trường hoa Tết các năm đó, tập trung là ở các chợ hoa xuân đã vừa mắc lên vừa kém đẹp so với mùa Tết các năm khác.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Khi bị đuổi ra khỏi nhà, hãy nghĩ tới một con chó. Bạn thấy hình ảnh người ta dồn chó tới chân tường chưa? Nói vậy cũng chẳng rõ ràng, cũng tuỳ nơi chốn, cầy quanh đây dường như không chống cự, sớm rơi vào tay khuyển tặc.

Co thân ngủ vật vạ bên căn nhà đã mất dấu (yêu), giữa tan tành đổ vỡ hãy độ lượng trao cho đứa bần cùng hai cục gạch, hắn biết cách làm ấm giấc ngủ đêm đông. Cách động não đó được đàn em một dạ ngợi ca, lưu danh thiên cổ.

Nhà ông bà cha mẹ bao năm cong lưng thu vén gầy dựng, đến đời bạn sống thở trong bó tay, nó trơ lại một đống gạch vụn giao duyên với đồng nát, vài thanh gỗ, ít đồ nhựa… Một loại rác thải chỉ mang chút giá trị cho đám lang thang chuyên nghề bắt phế liệu phải biến thành cơm. Tuy vô thần, bạn cũng nên tin vào số kiếp. Màn trời chiếu đất, nào có dành riêng hoàn cảnh bạn mang? Giày dép còn có số, chẳng biết người dân Thủ Thiêm chân mang dép số mấy?
(more…)

Giao Chỉ – San Jose
Bài viết về cuốn hồi ký của một kháng chiến quân.


Phó Đề đốc Hoàng Cơ Minh và kháng chiến quân

“Này em, anh sẽ về bên kia biên giới.
Đèn nhà ai hay đốm lửa quê người…”

Tháng 3/1975, tôi gặp tướng Hoàng Cơ Minh lần đầu tiên tại Cam Ranh, một vị Phó Đề Đốc Hải Quân nóng nảy, bồn chồn vừa nhận toàn bộ trách nhiệm tư lệnh cuộc triệt thoái từ duyên hải.

Sau lễ chào cờ lần cuối, hạm đội chở phần còn lại của hai quân đoàn suôi Nam. “Trùng khơi vạn lý, như chưa vừa ý, lắc lư con tàu đi.” Bài ca vui tươi ngày nào bây giờ chuyên chở biết bao nhiêu cay đắng.

Tháng 5/1975, gặp lại ông Hoàng Cơ Minh trong trại Barrigada trên đảo Guam. Gần 30 vị tướng tá của một đạo quân tan hàng nằm chờ phi vụ vào Mỹ. Ông Nguyễn Cao Kỳ được Hoa Kỳ đem đi trước, rồi đến ông Ngô Quang Trưởng. Tôi nằm bên tướng Đồng Văn Khuyên, mặt dài như chiều đông.

Trung Tướng Nguyễn Văn Toàn, Tư lệnh Quân đoàn III xuống sân đánh bóng chuyền cho quên ngày tháng. Tướng Không Quân Phan Phụng Tiên lâu lâu lại buông lời cay đắng. Riêng ông Hoàng Cơ Minh là người duy nhất nói đến chuyện trở về.
(more…)

Nancy Hanh Vy Nguyen

Tôi có một tình cảm đặc biệt với nhà báo Đinh Quang Anh Thái, và chuyện đó rất bình thường, vì ở đây, hầu như ai cũng dành cho anh một vị trí trang trọng trong lòng. Ở cái chốn thủ phủ Nam Cali này, để được nể trọng bởi hầu hết mọi thành phần, người ấy chắc chắn phải rất đặc biệt. Với anh Thai Dinh, tuy mỗi người có thể cảm nhận khác nhau, song quý mến thì hầu như ai cũng nhận.

Như đứa con đẻ của cuộc hôn nhân bất thành giữa dân tộc và đất nước, đời anh hằn sâu vết dấu của chiến tranh và nứt vỡ. Anh thẳng thắn cương trực lắm, nhưng cũng vô cùng ngang tàn, bướng ngạnh.
(more…)

Phan Ni Tấn

1. Ngày Xưa

Tôi còn nhớ năm nào cũng vậy, gần Tết là Nội phụ giúp Má tôi gói bánh tét, làm dưa món củ kiệu, rim đủ các loại mức và nấu một nồi thịt kho hột vịt bự chảng. Tất cả những hương vị Tết đó quyện vào nhau thành một mùi thơm nức nở rón rén thấm vào hồn tôi.

Hồi nhỏ, tất cả những món kể trên tôi khoái nhất là món bánh tét chiên ăn với dưa món củ kiệu; chưa đã thèm tôi còn tộn thêm đầy họng miếng thịt heo kho vuông vức, béo ngậy vừa da vừa thịt vừa mỡ quyến rủ như… cô gái hãy còn xuân.

Nói tới thịt heo tôi nhớ những chú heo ngày xưa đã ụt ịt đi qua đời tôi. Trước hết là hai con heo Tây nhỏ xíu trắng như hai cục bột. Con tên Ủn, con tên Ỉn. Tuy nhỏ nhít nhưng cả Ủn lẫn Ỉn đều ham ăn như… heo. Để heo mau lớn, ngày ba buổi sáng trưa chiều, Má tôi bằm chuối trộn với lá khoai lang thành một máng ứ hự cho heo ăn. Ngày tháng thoi đưa, Ủn Ỉn nhà ta phát tướng đến chật chuồng, phải thả rong sau hè nhà. Tuy mang tiếng “dơ như heo” nhưng Ủn Ỉn rất thích tắm và khoái gải lưng. Hàng ngày đi học về hai anh em tôi thường xịt nước tắm cho heo, gải lưng heo, vừa giỡn hớt vừa… nói chuyện với heo. Nhưng heo cũng có linh tính, mỗi lần Ủn Ỉn nhà ta thò mõ qua hàng rào khịt khịt mũi dòm qua lò mổ của người hàng xóm sau hè nhà. Là cả hai đều run lẫy bẫy, thụt lùi, sợ rắm rắc.
(more…)

Zulu DC


Nhà thơ Trần Thoại Nguyên

Trời lạnh, tôi đứng bên nầy sông Santa Ana, sau cơn mưa nước sông cũng chỉ như dòng suối, nhưng bên cạnh là mặt hồ rộng của công viên Centennial. Tôi tưởng tượng điếu thuốc Pall Mall trên môi và nhìn làn khói trắng tan vào trong gió, thói quen để chống trả cảnh hiu hắt và giá lạnh giữa biển khơi thuở nào. Hình ảnh đã xa lắm, nhưng hôm nay đứng đây, bất chợt tôi liên tưởng đến anh bạn Trần Thoại Nguyên (TTN), trên tay lúc nào cũng kẹp điếu thuốc. Và mơ hồ, nhân vật Tất Đạt trong “Câu chuyện Dòng Sông” của Hermann Hesse. Hai nhân vật không liên quan gì với nhau, nhưng cùng lúc cả hai hiện hữu trong trí nhớ của tôi.

Trần Thoại Nguyên – người bạn kết nối từ những dòng thơ trên FaceBook – Tất Đạt và TTN mỗi người một tính cách. Tất Đạt, sau khi từ bỏ lý thuyết và những điều thầy (Cồ Đàm) dạy, đi tìm cho mình lý thuyết tốt đẹp hơn với một ý chí thép – đạt tới đích hoặc chết.
(more…)

Trần Mộng Tú
Cho Teresa Uyên Chi Đỗ

Cô cháu tôi (con út của em gái tôi) chỉ còn hai tháng nữa được 39 tuổi bỗng một ngày như mọi ngày, khám phá ra bị ung thư gan ở giai đoạn cuối. Một loại ung thư gan, bác sĩ nói không chữa được. Cái ngày đó không còn như mọi ngày nữa. Đất trời như lật ngược, cả nhà, rồi cả họ, rơi vào tình trạng hoảng hốt chạy chung quanh cô như đèn kéo quân. Ngoài cha mẹ, chồng con, anh chị em ruột, cô dì chú bác các anh em họ hai bên nội ngoại, còn thêm bạn học, bạn nơi làm việc. Tất cả cộng vào thành một số người không nhỏ cùng chạy đua với căn bệnh hiểm nghèo của cô.

Sau 18 tháng chạy chữa, (bây giờ cô đã bước vào tuổi 40) bắt đầu bằng Chemo rồi được thử những loại thuốc mới nhất trị ung thư gan, mỗi loại thử ba tháng, lá gan vẫn mỗi ngày một tăng trưởng, to bằng một trái dưa hấu thật lớn trong bụng, cứng như đá tảng. Bác sĩ buông tay, tuyên bố ngưng chữa trị, giao cô vào chương trình Hospice. May mắn cô có người anh rể làm y tá cho bệnh nhân Hospice kinh nghiệm nhiều năm rồi, nên cô được săn sóc ở nhà.
(more…)

Ngọc Ánh

Má à,

Con viết thư cho Má trong cái lạnh thấu xương của mùa đông nước Mỹ, thỉnh thoảng cũng có vài cơn mưa bất chợt làm con nhớ má vô cùng, cây mai trước nhà Má lặt lá hôm rằm chắc đang chớm nụ, không biết có kịp bung hoa sáng mồng một cho Má vui, tội nghiệp nó cũng suýt bị trộm mấy lần nên Má cột cả gốc lẫn cành bằng dây xích vào cửa sắt cho an toàn, ai thấy cũng cười, cái xứ gì lạ, tới cái cây, con chó cũng bị trộm vặt. Con nhớ vợ chồng ông hai trong hẻm nhỏ của mình sáng nào cũng thức sớm nhúm bếp luộc khoai chuối bán quanh năm mà vẫn không đủ sống, vay nợ bà bảy cứ đến chiều ba mươi là bị bả đứng chửi tới nửa đêm. Con nhớ tiếng rao chè khuya não nuột của cô tư đầu xóm bán ế quảy gánh ngang nhà. Con nhớ bác tám xích lô hay ngủ tạm trước hàng ba nhà mình chờ sáng chở mấy đứa nhỏ đi học kiếm chút tiền cơm…Họ nghèo từ mấy chục năm nay rồi. Tết này họ ra sao hả Má?
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Bà con kiều bào luôn là một phần máu thịt không thể tách rời của Tổ quốc (Nguyễn Phú Trọng)
Mong kiều bào tích cực đóng góp xây dựng đất nước. (Nguyễn Xuân Phúc)

Lấy cớ tết nhất, tôi “hú” cả đống bạn bè tụ tập – uống sương sương vài chai – cho đỡ lạnh lòng viễn xứ. Sau khi cạn mấy ly đầy, và đầy vài ly cạn (rồi lại cạn mấy ly đầy nữa) thì chúng tôi đều “chợt thấy vui như trẻ thơ” – dù tất cả đã ngoài sáu muơi ráo trọi!

Xong “Ly Rượu Mừng” của Phạm Đình Chương, cả đám tiếp tục đồng ca bài “Thằng Cuội.” Bản nhạc mà có lẽ đứa bé nào sinh trưởng ở miền Nam (vào thập niên 1950 – 60) cũng thuộc. Bài đồng dao này được nhạc sĩ Lê Thương viết bằng những lời lẽ rất tân kỳ, dù nền tân nhạc Việt Nam – ở thời điểm đó – còn ở giai đoạn phôi thai.

Bóng trăng trắng ngà có cây đa to
Có thằng Cuội già ôm một mối mơ …

Lặng nghe trăng gió hỏi nhau
Chị kia quê quán ở đâu
Gió không có nhà
Gió bay muôn phương
Biền biệt chẳng ngừng
Trên trời nước ta…”
Các con dế mèn suốt trong đêm khuya
Hát xẩm không tiền nên nghèo xác xơ

(more…)

Phạm Thanh Nghiên


Chị Phượng
Nguồn hình: Nguyễn Tín

Sáng mồng 10/1/2019, hai ngày sau khi nhà cửa của chúng tôi bị phá huỷ, tôi trở về Vườn rau. Đã hẹn với lòng mình sẽ không khóc. Nhưng khi tận mắt chứng kiến cả một vùng đất thân thương giờ biến thành đống đổ nát hoang tàn, tôi không cầm lòng được.

Tôi bật khóc. Con ngõ quen thuộc, những luống rau xanh mướt, những căn nhà trọ của xóm lao động nghèo đã hoàn toàn biến mất sau chỉ một đêm. Tôi dò dẫm, bước từng bước liêu xiêu trên đống đổ nát, đôi chân run rẩy như chực ngã. Tôi không ngăn được dòng nước mắt và tiếng nấc ngẹn trong cổ họng.

Không còn phân biệt được ranh giới của những căn nhà trọ. Chỉ có con đường mòn, nhỏ xíu dẫn vào khu trọ nhà chị Phượng là tôi nhận ra. Tôi cứ đi theo hướng ấy. Thỉnh thoảng, tôi lại gặp một vài người dân Vườn rau, ngồi khóc trên đống đổ nát mà chỉ mấy hôm trước thôi, nó vẫn là ngôi nhà mà họ đi lại, cười nói, sinh sống trong ấy. Có người không khóc được, cứ đứng bần thần như người mất hồn.
(more…)

Nguyễn Mạnh Trinh

Cuối năm âm lịch, tảo mộ. Thời tiết lạnh lạnh của những cơn gió thổi qua nhắc đến những ý tưởng nào tưởng đã xa xôi nhưng có lúc lại gần gũi. Câu thơ “Những người muôn năm cũ/ Hồn ở đâu bây giờ” như nhắc lại một thời văn chương đã qua, những chân dung văn học đã vắng bóng. Buổi trưa, vào thăm từng ngôi mộ cũa những nhà văn nhà thơ vừa đi khuất, đọc những vần thơ ghi khắc trên bia mộ, chột thấy lòng bâng khuâng. Hình ảnh còn đây, ngôn ngữ còn đây. Nhưng người thì đã đi vào cõi vô thủy vô chung. Cái còn để lại, là những tác phẩm để đời, là những câu thơ vẫn cứ hoài trong trí nhớ của những người yêu mến.
(more…)

Nguyễn T. Long


Russell Drysdale (1912 – 1981)

Cho tới giữa thế kỷ XX, cộng đồng thế giới vẫn nhìn nước Úc ở Nam bán cầu (có hỗn danh là down under) như một phó bản mờ nhạt của Vương quốc Anh cho dù Úc đã trở thành một Liên bang độc lập theo quân chủ lập hiến từ 1901.

Người Anh qua Úc thì hoá thành người Úc như một lý đương nhiên (cho dù vẫn nghĩ mình là người Anh) nhưng người Anh sống ở xứ Úc qua nhiều thế hệ thì có còn là người Anh nữa không? Đây trở thành vấn đề của bản sắc, của căn cước dân tộc; người ta đi tìm một cái “Úc tính” (một thời được gọi là “Australianness”, một ý niệm mà ngày nay chẳng còn ai nhắc đến nữa). Không biết khi người Việt từ miền Bắc và miền Trung trở thành những lưu dân trong cuộc Nam tiến vào đất Chiêm Thành từ 4/5 thế kỷ trước, tổ tiên ta cũng có những phức cảm tâm lý tương tự như vậy chăng?
(more…)

Đỗ Quyên

Thật tình, với cái đời thơ chưa có gì gọi là đáng, nhưng kẻ viết bài vẫn liều đem nó ra bảo đảm điều này: Những ai đã làm thơ, dù ít dẫu nhiều, có thể không ưa mùa hè, chẳng ham mùa đông, thậm chí ái ngại mùa thu (mùa biểu tượng cho nỗi buồn mà nỗi buồn thường được xem là nguồn cơn của thi ca). Song, họ ắt phải viết về mùa xuân! Tức là, phàm đã làm thơ thì phải có xuân, ở đâu đó ngang dọc đường thơ của tác giả.

Cớ sao vậy? Dễ thôi… Bởi mùa xuân là mùa tình. Thơ ca là gì nếu không phải là tình cảm, tình ý, tình tứ của thi sĩ với người, với đời, với thiên nhiên?
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Đường đời muôn vạn nẻo
Đâu lối về quê hương?

(Giao Chỉ – Vũ Văn Lộc)

Xong mấy việc lặt vặt ở Nam Vang, tôi qua Chiang Rai. Đây là một tỉnh lỵ ở cực bắc của Thái Lan – nằm một phần trong khu Tam Giác Vàng – thuộc vùng tam biên giữa Miến, Lào và Thái. Vì không “gây thương để nhớ” cho ai – ngoài dăm ba đứa trẻ thơ đen đủi, và ngơ ngác giữa Biển Hồ – nên tôi cứ lặng lẽ mà đi thôi, chả có song ca (hay hát đôi) bài Biệt Ly với bất cứ ai!

Ấy thế mà vừa xuống phi trường Mae Fah Luang, đã thấy tin nhắn của cố nhân qua fb:

– Còn ở Phnom Penh không?

Đáp:

– Sang Thái rồi. Tính mai chạy lên Tam Giác Vàng, rồi mốt đi bộ qua Miến Điện chơi chút xíu…

– Trời! Muốn qua Burma thì nên xin visa cho nó đàng hoàng, dù có hơi tốn kém và mất công hơn chút xíu. Cũng như Golden Triangle, Myanmar không phải là đất lành đâu nha – thí chủ à!
(more…)

Hồ Đình Nghiêm


Nhà văn Hồ Đình Nghiêm

Trước đây, nhà thơ Bắc Phong sống cùng địa phương, sinh hoạt với anh em chúng tôi: Nhà thơ Luân Hoán, nhà văn Song Thao, nhà thơ Hoàng Xuân Sơn… Về sau, do công việc anh dọn về thành phố Toronto, cách chốn cũ sáu giờ lái xe. Trong thầm lặng, anh đơn thân dựng được trang Sáng Tạo và để nhớ bằng hữu phương nọ, anh cho chúng tôi góp mặt ở nhóm chủ trương.

Ở xa, chúng tôi chỉ có thể “bắt tay” với nhà thơ Bắc Phong bằng vào mỗi một cách: Đóng góp bài. Và chúng tôi đã vui sướng với thành quả mà Bắc Phong gặt hái được. Riêng cá nhân tôi, Sáng Tạo là trang mạng lôi cuốn tôi nhất, hợp tạng tôi nhất, vì ở đó thường khi vẫn xuất hiện những tiếng nói, những nỗi lòng uất nghẹn trình bày qua thơ văn. Tôi vẫn “ngoan cố” với ý nghĩ, rằng người làm văn học nghệ thuật phải biết chia sẻ những đớn đau quanh ta, khi nạn nhân không đủ tỉnh táo để đưa lời trần tình, một tiếng than van. Dửng dưng, lãnh cảm, vô ngại, chính điều đó đã mang “anh” đi xa tôi. Anh tự khoanh vùng, tách biệt. Quan niệm sáng tác của anh không thích vấy tới những thứ “rắc rối” nọ. Tôi tôn trọng, và tôi có nhuốm chút buồn lòng.
(more…)

Khổng thị Thanh-Hương

Mới đó mà mẹ tôi đã mất hơn 100 ngày.  Mới đó mà đã hơn 100 ngày!  Nỗi nhớ thương mẹ đôi khi đến bất chợt như một cánh chim bay vèo từ trên ngọn dừa xuống sân cỏ hay như những giọt mưa nhẹ như tơ trong một ngày nắng ấm.  Không phải bao giờ tôi cũng bình tĩnh và làm chủ được lòng mình.  Có khi tôi ngăn được nước mắt.  Có khi tôi chịu thua, để cho dòng lệ âm ỉ trong tim rồi trào lên từ khóe mắt, làm ướt đẫm hàng mi.  Những lúc như thế, tôi vội đi ra khỏi tầm nhìn của người chồng khác miền khác tỉnh.

Từ tháng Mười tới giờ đã trải qua mấy ngày Lễ lớn.  Lễ Tạ Ơn, Lễ Giáng Sinh và chỉ còn hai hôm nữa là tới Tết Nguyên Đán.  Tết đến khi xa nhà nhớ mẹ mười phần.  Năm nay, Tết đến khi mẹ không còn trên cõi trần khiến tôi nhớ mẹ trăm lần nhiều hơn, dù có ai đã an ủi “Mẹ bao giờ cũng ở trong tim ta.”  Tôi nhớ về những cái Tết có mẹ, từ khi còn ở bên quê nhà, cho tới những ngày mừng năm mới bên quê người, hơn 40 năm qua.
(more…)

Song Thao

Nói tới “tết” người ta nghĩ ngay tới Tết Nguyên Đán. Nhưng tết đâu phải chỉ là thời gian giao mùa giữa năm mới và năm cũ. Ngoài Tết Nguyên Đán, chúng ta còn có Tết Đoan Ngọ, Tết Trung Thu. Vậy tết là một ngày hội, một ngày vui được dân gian đón nhận. Những khi năm cùng tháng tận, tôi thường ôn lại dĩ vãng, nhớ lại những gì mình làm được cũng như chưa làm được trong năm cũ. Nhưng, từ bao năm nay, nỗi nhớ dằng dai hơn nhiều, từ ngày được tha khỏi cái gọi là trại cải tạo của Việt cộng. Đối với những người đã bước chân vào vòng tù mà không có tội, án cũng chẳng có, ngày tháng mênh mông như trong những đám mây, thời gian như một thách đố không có lời giải đáp, chuyện được thả cho về với gia đình là chuyện chết đi sống lại. Đó mới là ngày vui, ngày hội, ngày tết đích thực. Ngày về là…tết!
(more…)

Mỹ Trí Tử

Chẳng biết tự bao giờ người ta chia ra một năm gồm có bốn mùa và bao giờ mùa xuân cũng là mùa mở đầu và là mùa đẹp nhất. Mùa xuân được đánh dấu và bắt đầu bằng Tết Nguyên Đán. Có lẽ Tết Nguyên Đán là cái tết lớn nhất trong năm. Tết là do chữ “tiết” đọc chệch ra mà thành,  chữ Nguyên có nghĩa là bắt đầu, chữ Đán có nghĩa là buổi ban mai, là khởi điểm của năm mới.  Tết Nguyên Đán được bắt đầu tính từ thời khắc giao thừa của một năm mới, từ ngày mồng một tháng Giêng âm lịch và là cái tết lớn nhất của Việt Nam.

Được biết là như vậy nhưng không khí Tết đã bắt đầu từ rất nhiều ngày trước, có lẽ bước sang tháng Chạp âm lịch thì không khí Tết đã bắt đầu. Từ ngày hai mươi ba tháng Chạp, sau lễ đưa tiễn ông Táo về trời thì việc chuẩn bị tết nhất đã náo nức hơn bao giờ hết. Mặc dù đây là khoảng thời gian bận rộn và tất bật với tất cả mọi người, nhưng không khí háo hức và việc chuẩn bị sắm sửa với rất nhiều thứ như bánh, mứt, lau dọn, sửa sang, trang trí nhà cửa, chuẩn bị gói bánh chưng, bánh tét… đã mang không khí tết đến với mọi nhà. Và háo hức nhất có lẽ là những cô, cậu bé lứa tuổi nhỏ.  Có lẽ trong nhận định non nớt của tuổi học trò thì dường như tất cả mọi người đều mong đợi tết về. Đang là độ tuổi chưa biết lo, tuổi ăn tuổi chơi nên trẻ con luôn háo hức và mong đợi tết về hơn ai hết bởi lẽ nó có rất nhiều thứ mà chỉ tâm tư tuổi học trò mới hiểu được. Đối với người lớn, Tết là dịp để gia đình, họ hàng, người thân xa gần sum họp và tưởng nhớ, tri ân ông bà tổ tiên. Cũng là dịp những người thân quen gặp gỡ, thăm hỏi, chúc mừng nhau, cầu mong cho nhau những ước nguyện sớm được đạt thành.
(more…)

Trần Huy Sao
Gởi người Xóm đình Đa Cát (Cây số 4 Đàlạt)

Đã có từng cơn gió chướng tràn về từ hướng núi. Trời trở lạnh và khô. Hoa Quỳ hương nở rộ hai bên đường, vàng óng.

Bác Hai Mộc đã…qui cố hương. Thím Ba Hồng cũng…hồi cố quận. Anh Tư Quân cũng… xếp tàn y về nơi cố thổ. Đó là cách nói thời thượng mang nặng tính võ hiệp giang hồ của anh Kiệt, nghe riết cũng thấy hay hay lại có văn vẻ cho nên ai cũng cố tình bắt chước. Sức học anh thì chưa tính được bao nhiêu nhưng sức đọc của anh thì tính tới bao, bồ mà đựng. Anh đọc truyện tới nỗi quên ăn quên ngủ. Tòan là chuyện kiếm hiệp. Đọc đến nỗi nhập tâm. Có Bác Hai Luân bị “dị ứng” về lối nói năng nặng mùi kiếm hiệp của anh Kiệt. Bác cứ lầm bầm “Qui cố hương, hồi cố quận hay có về nơi cố thổ thì cứ nói rẹt một tiếng về cho nó gọn. Bày đặt…”.

Mà cũng bày đặt thiệt!
(more…)

Lê Tất Điều

Giữa năm 2006, bị lạc một cú kinh hồn, muốn tàn đời luôn – thực sự là đã tiêu tùng gần hết những tháng năm vàng an hưởng tuổi già.

Suốt hơn một thập niên cứ lững lờ phiêu dạt từ những vi thể cực nhỏ, nhỏ hơn nguyên tử, đến những khoảng không vô tận, kích thước bao trùm vũ trụ. Tâm trí bồng bềnh, lúc cực kỳ sáng suốt, tỉnh táo, lúc lơ mơ, ngây ngất, giữa hai cõi vô cùng. Đường về vẫn nhớ, cũng ngắn thôi, mà không thể quay gót. Miên man bị hút về phía trước, trí tuệ cố mở to hơn mắt, miệt mài tìm cho được một chân dung kỳ bí đã thấy chập chờn, nửa kín nửa hở, ở cuối chân trời.

Chuyện khởi đầu rất tầm phào, vớ vẩn, thật không đáng kể lại làm rờm tai bà con cô bác. Nhưng nó là nguyên nhân chính gây ra cuộc “đổi đời” – từ thi sĩ thứ thiệt biến thành khoa học gia dởm – đành xin vắn tắt:
(more…)

Trần Kiêm Đoàn
Tiếng dạ, tiếng thưa: một biểu tượng nhân văn của văn hóa Huế.


Thiếu nữ trong thành nội
dinhcuong

Nhận diện văn hóa của một đất nước hay của một vùng đất nào đó trên mặt địa cầu nầy thường có quá nhiều hình tượng và đề tài để nói: Có thể đó là “biểu tượng nhân văn” do con người dựng lên hay nhờ có bàn tay con người gìn giữ và bảo vệ sản phẩm của thiên nhiên lâu dài mới còn tồn tại. Như tháp Eiffel của Pháp, Kim Tự Tháp ở Ai Cập, lá phong ở Canada hay con chuột túi (Kanguru) ở Úc. Hoặc có khi chỉ là một âm vị của ngôn ngữ như tiếng “Ok” của Mỹ, “Amen” của đạo Chúa và “Nam mô” của đạo Phật… Nhưng rốt lại, chỉ còn một nét nào đó nổi bật nhất mà chỉ cần nhìn hay nói ra là sẽ nhận được ngay câu trả lời tên nước, tên vùng.

Chắc nhiều người còn nhớ ngày Hội Huế đầu tiên trên vùng đất thủ phủ tiểu bang California, thành phố Sacramento năm 1985, khi nhà thơ Thành Đạt đưa giải thưởng “1000 hột sen Tịnh Tâm” rất quý hiếm vào thời điểm nầy cho ai chọn “một cái gì” bình dân và đơn giản nhất mà ai cũng biết cũng quen dùng tượng trưng cho Huế. Người ta đã đưa ra nhiều hình ảnh, tiếng nói làm “biểu tượng” cho Huế như chùa Thiên Mụ, Cầu Trường Tiền, Cửa Ngọ Môn, núi Ngự Bình; hoặc tiếng nói: “Mô, Tê, Răng, Rứa”…
(more…)

Nguyên Minh


Uống nước mát từ giếng nước của khuôn viên bảo tàng Quang Trung – Ảnh: NH

Không hiểu sao mỗi lần tôi gặp mặt Elena Pucillo Truong tôi cứ liên tưởng đến một cô gái tóc vàng của một thời rất xa. Thời của 300 năm trước. Giữa hai con người của hai thời đại khác nhau. Giữa hai đất nước ngày ấy rất xa lạ. Một phương Đông thời đại Tây Sơn. Một phương Tây hiện đại đã xa thời đế chế La Mã. Với tôi, liệu giữa hai con người đó có gì dính liền nhau như hai là một. Kiếp luân hồi. Tiền kiếp chăng?

Tôi có nói điều này với Elena. Và, cô ấy gật đầu, đôi mắt xanh, nhìn về một phương trời xa xăm nào đó. Còn tôi, tôi nhớ lại ngày chúng tôi quen nhau.
(more…)

Phan Ni Tấn

Tuổi học trò là tuổi mang nhiều kỷ niệm khôn nguôi. Chúng ta nghĩ về thuở xa xưa đó như nghĩ về sân đá banh, suối Đốc Học, suối Mu-ri (Maury), thác Nhà Đèn, hồ Piscine, hồ Trung Tâm hay cột đèn ba ngọn, kể cả con chim, con dế, một thứ keo dính chặt trong trí nhớ học trò. Hồi xa xưa đó chắc ai cũng nhớ những ngày đầu rụt rè theo cha mẹ đến trường, có đứa còn đái dầm, đứa ỉa đùn, có đứa khóc nhè, đứa thò lò mũi xanh. Bậc mẫu giáo là bậc đầu đời của tuổi thơ đi từ chỗ ê a vỡ lòng cho đến chỗ biết đọc, biết viết như một phép lạ thần kỳ.

Học đường là những bậc thang tiến thân trên đó mỗi năm nhà trường đòi hỏi sức học của con em để bước lên lớp cao hơn hầu mai sau làm người hữu ích cho xã hội, cho nước nhà.

Trước năm 1975, thị xã Ban Mê Thuột có nhiều trường lớp, từ mẫu giáo tới tiểu học lên trung học, công tư thục. Thuở đó, Ban Mê Thuột không có trường đại học.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Vì địa hình, những con đường trong thành nội thường cụt ngắn. Dài nhất e chỉ có riêng mình Đinh Bộ Lĩnh, khởi đi từ cửa Thượng Tứ, đâm thẳng tới cuối đường, kết thúc bằng đồn Mang Cá.

Nép thân Đinh Bộ Lĩnh hoặc toạ lạc ngay trên danh xưng nổi tiếng kia có lắm trường học nương nhờ, che nắng mưa cho biết bao thế hệ an tâm dùi mài sôi kinh nấu sử không thành danh cũng thành nhân: Tiểu học Trần Quốc Toản, trung học Hàm Nghi, trung học Bồ Đề, trung học Quốc Gia Nghĩa Tử, trung học Nữ Thành Nội, trường Nông Lâm Súc. Không tính hai ngôi trường ẩn náu trong thâm cung Đại Nội: Trường Cao Đẳng Mỹ Thuật và trường Quốc Gia Âm Nhạc.
(more…)

Nguyễn Mạnh Trinh


Bìa báo Xuân xưa

Bắt đầu vào một đầu năm dương lịch và chừng chỉ hơn 3 tuần là tới tết. Với người bản xứ, tháng của lễ lạc đã qua và bắt đầu bằng những tháng ngày của cuộc khởi hành mới của một năm. Còn với người Việt Nam, thì vẫn tràn đầy không khí lễ hội. Dù ngày đầu năm âm lịch là ngày thường không phải cuối tuần nhưng ý xuân tưng bừng vẫn dường như còn lẩn khuất đâu đây. Ở sở làm và các nơi khác, tôi thấy mọi ngày như mọi ngày. Nhưng khi về đến gần nhà, lái xe qua khu phố Bolsa cuối tuần, thấy không gian tết chan hòa. Nắng tươi nhưng pha những cơn gió lạnh nhắc đến những ngày xuân năm nào. Dạo qua chợ hoa đang tấp nập lại nhớ đến chợ hoa Nguyễn Huệ ngày xưa. Một thuở nào hiện về. Chao ơi là nhớ.

Bây giờ, cũng là thời điểm của báo xuân. Muôn hồng ngàn tía đua chen. Ðọc những tờ báo xuân hôm nay lại nhớ đến những tờ báo xuân ngày cũ. Những ngày cận tết khi còn ngày xưa ở trong nước, đi qua sạp báo, dù là ở một tỉnh thị heo hút cao nguyên hay phố quận sình lầy miền Tây, thấy cả bóng dáng mùa xuân. Những bức tranh, những chân dung thiếu nữ, như mỉm cười với cái lạnh ngọt ngọt của trời đất sang mùa. Những trang bìa báo xuân, như dấu hiệu báo trước năm tháng tươi đẹp của đất trời.
(more…)

Ngô Thế Vinh


Hình 1: Linh Đài với Ba Cây Đa cao 20 mét tượng trưng cho Ba Ngôi được dựng nơi Đức Mẹ đã hiện ra, với tượng Đức Mẹ bồng Chúa Hài Đồng. Có người cho rằng đây là tác phẩm của Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ nhưng chi tiết khắc trên đá nơi sau chân tượng gốc ghi là của Điêu khắc gia Nguyễn Văn Thế, ông cũng là tác giả công trình tượng đài Hai Bà Trưng Công Viên Mê Linh Sài Gòn, đã bị phá sập sau biến cố 1963. (5)

PHAN NHẬT NAM VỀ LA VANG VỚI NGÔ THẾ VINH

Con Đường Buồn Tênh / Street Without Joy, Dọc đường số 1, Đại Lộ Kinh Hoàng, Con Sông Bến Hải, Cây Cầu Hiền Lương, ngược về quá khứ, qua hai cuộc chiến tranh Việt Pháp, Quốc Cộng Nam Bắc, ngược dòng thời gian xuyên suốt con đường lịch sử đầy xác chết, đẫm máu và nước mắt, bằng cách này hay cách khác, thế hệ tuổi trẻ chúng tôi trong chiến tranh hay hoà bình cũng đã hơn một lần đi qua và chẳng thể nào quên.

Và trong chuyến đi này, Phan Nhật Nam cũng đã đến La Vang với tôi qua một hồi cảnh / flashback với hồi chuông báo tử hay sám hối / For Whom The Bell Tolls, với lời ai điếu hay cả lời nguyền… Những hồi chuông từ nơi tháp cổ mang đầy thương tích ấy vẫn như còn ngân và vang xa, vươn xa tới 9 cây số của Đại Lộ Kinh Hoàng để xoa dịu vỗ về và là nguồn an ủi cho linh hồn của vô số những ngưởi dân lành đã chết oan khiên trong Mùa Hẻ Đỏ Lửa 1972…
(more…)