Sáng Tạo

Hồ Đình Nghiêm

Tôi đến thăm người chiều cuối năm. Người không vui người nói điều chao lòng. Tôi cũng mang bao nỗi phiền muộn nhưng hứa thầm hãy nén chặt chút riêng tây. Trời chóng tối người chẳng thiết thắp đèn, lửa trong tôi sáng không đủ cuộc tình xa. Tôi ngước nhìn cảnh sắc bất minh, nhớ ngày cũ lung linh những ngọn nến. Tóc ai phai hay chân tôi lạc bước, đi ngày đàng vẫn học lấy dại khờ. Hương quá vãng đã trôi cùng gió. Và gió ngoài kia, người ạ thổi vô phương. Ngồi xuống ghế với mặt bàn nhiều vết xước, ly nước trà chẳng đủ ngọt bờ môi. Đáy năm, cuốn sách đời lật vội. Những tờ rời tôi cúi nhặt số trang.

Tôi theo người đạp xe lên hướng núi, sương xuống nhiều xoa dịu bớt lao lung. Xin mãi được ngắm nhìn trong mờ tỏ, để tin rằng có cơn mộng trốn quanh đây. Hãy che dấu bao đổi thay lộ liễu và quên đi gã Từ Thức năm nào. Cỏ cây ướt không ai đi hái lộc, đường lặng lẽ với tóc người mãi bay. Hương bồ kết đóng đinh một kỷ niệm, ai tước đoạt ai nhổ rời ai trao tay giấy thế vì khai sinh lần thứ hai? Không ai tắm hai lần trên cùng một dòng sông. Tôi lên đồi đột qụy một tai biến, mộ bia ung thư lấm lem hàng chữ lạ lùng. Người thợ hồ nào đã quên chính tả, đồng nhập “ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ”: Nguyển thị Liểu… hưỡng dương 54 tuỗi… con cháu đồng phụng lắp…

Người đứng yên bên mồ không nói, tôi đốt hương và tôi nhổ cỏ loanh quanh. Nằm dưới đất là người tôi bất hạnh, đã chẳng thể gọi một lần: Má vợ ơi! Má ơi con dìa đây má ơi! Nghe gì không thông bên đồi đứng hú, gió cau có mây nhăn nhó và lệ người tuôn. “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ” là câu tầm bậy. Cớ sự nằm ở chỗ nguyên ủy gì cảnh ngó tang thương? Cảnh ủ dột vì người đan tâm bức hại, người lột truồng người chơi tập thể người bề hội đồng nông trường thủy lợi lao động sắn khoai. Mộ phần người cũng mang ra đào xới, người quy hoạch làm tụ điểm ăn chơi. Người khoe hàng người chân dài siêu mẫu, dài miên man cho tới tận Đài loan hoặc xứ Hàn. Cảnh tang thương cảnh không thốt nên lời, và từ điển có tên gọi ấy là bể dâu.

Người dắt tôi đi trong thành phố quen thân, đất máu thịt giờ phải có thổ địa. Hãy nói tôi là đứa phản bội, mếu máo đi cúi mặt bước bởi danh xưng Việt kiều. Đường Lê Lợi có ngôi trường người từng học, nay dửng dưng tên gọi chẳng nức lòng. Nói tới Huế phải nhớ ngay Đồng Khánh, sao giết đi một tên gọi không tầm thường? Ai từng học ở trường lớp ấy, có khóc thầm trang vở cũ lấm lem. Lòng dạ nào ức hiếp kỷ niệm đẹp? Đừng hằn học: Đồng Khánh đứa phản động.Trưng Trắc đích thị bần cố nông? Là giai cấp bị bóc lột? Là con em đảng viên tới ba đời? Là gia đình có công với cách mạng? Là kẻ thù nào cũng đánh thắng? Tôi như học sinh đương đại rất dốt môn lịch sử, mang hoài nghi có phải bà ấy từng bị tướng Tầu hiếp dâm, nhục nhã ê chề trầm mình xuống sông “tướng tử vì mất thành”. Thúy Kiều cũng tìm sóng nước mà quyên sinh, rủi thay vì mạng Thủy nên được cứu sống “tấm lòng trinh bạch từ nay xin chừa”. Tôi mất trinh từ năm bẩy nhăm và người bảo tôi sao lắm khi phản động. Cầm tay người nhỏ nhẹ tôi thưa rằng cuộc đời có bạc ác với chúng ta? Giá nên duyên vợ chồng, không chừng em mang năm chục đứa trấn dưới biển, sớt nửa gia tài anh đầy ải chúng học tập rừng sâu. Ôi tiền nhân, điều gì ám muội khiến ôn mệ sớm học thói bội bạc chia lìa ngăn sông cách núi? Từ ly dị thì người ta mới sáng tạo ra, chia của cải gia tài trách nhiệm thì phải đứng trước quan tòa nghe phán giấy trắng mực đen rạch ròi. Ôn mệ chơi kiểu đó là coi thường luật pháp mà đời thường gọi là luật rừng. Tôi xa người hay người bỏ tôi, nhớ giùm cho mình đã theo vết lăn bánh xe lịch sử!

Người đến thăm tôi ngày mồng Ba. Tết năm nay tôi ngó hoa mai trên một bức hình, tấm ảnh xấu in ở trang đầu cuốn lịch, lịch chết cứng ghim không cục cựa vào tường vôi. Vách nhà thương có nhiều vệt máu, bệnh nhân đông chật khiến phải huy động thêm giường nằm. Làm Việt kiều đôi khi tìm được điều an ủi, chỗ tôi dưỡng thương ngó bảnh hơn dân bần cùng. Người ái ngại ghé mông xuống tấm chiếu, nhìn thằng bồ cũ như trông con cá ương có ở chợ chiều. Tôi đã gửi tin nhắn trên cái di động chưa đui què mẻ sức, iphone 4 nằm túi quần cày đường sâu dưới mặt lộ chẳng có hố tử thần. Người từng dặn như lời Mẹ dọa con thơ: Ra đường ngó trước trông sau chớ bất cẩn. Tôi thành kính vâng lời đi tuốt trong bờ lề nhàn tản làm kẻ bách bộ ham tham quan. Vậy thì chuyện gì đã xẩy tới? Người hỏi chẳng giấu chút nóng ruột. Tôi ngó tay chân bó bột cứng tựa khúc củi treo đỡ tòn ten, khi khổng khi không có một cha nội đi xe máy leo lề rồ ga và đâm thốc vào người tôi. Chạy trời không khỏi nắng. Hắn tông, hắn đạp rồi hắn chạy một lèo, thẳng cò o ngón! Rứa đó, nghĩ không ra! Gì mà phải lấn cấn. Ai biểu làm kẻ lạ quây lưng với cây khế ngọt, ai biểu viết lách linh tinh, ai biểu… nói mãi mà chẳng chịu nghe! Đáng đời! Ừ, thiệt là đích đáng. Ai đó nói “mong chết trên quê nhà” là điều xằng bậy, chết vật vạ chết tủi hổ chết không nhắm mắt chết vô căn cớ, đang sống chuyển qua từ trần thì thật oan ôi ông địa, người ơi!

Đầu năm tôi dự trù lì xì mừng tuổi người 200 đô cùng một nụ hôn nhưng giờ bất khả. Nửa thân cứng đơ hay nửa hồn thương đau thì cũng tợ nghĩa nhau, đá nát ngọc tan vàng phai lửa tắt. Bệnh viện moi của tôi gần sạch đồng bạc cuối. Ai biểu làm Việt kiều người mãi trách cứ. Nếu tôi không dông, ở lại bên người thì người thực thi được cảnh sống “một túp lều tranh hai quả tim vàng”? Chỉ cần nhìn nhau cho dù mãi uống nước lạnh, câu cải lương ấy giờ này chẳng còn ai ca. Vọng cổ mùi, đắc địa là câu này: “Thà khóc trong xe BMW còn hơn rạng rỡ nụ cười trên yên xe đạp”. Chán như con gián. Tôi chẳng khóc tôi chẳng cười nhưng tôi nhăn nhó, bác sĩ chỉnh hình dọa, đầu năm không chịu kiêng cử dị đoan: Coi bộ cậu sẽ phải chống nạn một thời gian. Nhưng tin tôi đi, về lại chốn vật chất bơ sữa cơm thừa canh cặn ấy, chúng nó sẽ chữa lành cho cậu bằng máy móc hiện đại siêu khủng.

Người lì xì cho tôi một hàng chữ viết vào cánh tay bó bột lên đồi xuống dốc, nhớ không lầm đấy là thơ Haiku của Matsuo Basho:

Trên con đường này
giữa chiều thu ấy
đi về không ai.

Biết tác giả nhưng hiểu hậu ý của người vừa viết xong thì bù trất. Người nhắn gửi điều gì: Không trông mong một lần gặp gỡ khác? Quạnh hiu. Hắn hành hương và đi lạc vào vùng gió cát tơi bời giữa sa mạc. Nóng, khát. Rét run những ngộ nhận, để cuối đường dứt khoát phải mang thương tật. Thương trong tim và tật ngoài thịt da. Sao người không ghi câu thơ Hoài Khanh: Con sông nào đã xa nguồn, là con sông ấy sẽ buồn với ta.

Tết nhất, người chẳng dư thời gian ngồi nán cùng tôi. Người vất tôi nằm cùng với những thân phận, những ngôi sao xấu đứng ngồi thẫn thờ như những linh hồn lạc lối. Người ra về bỏ lại quanh tôi những tiếng thở dài, những vai run thổn thức chẳng còn nước mắt đào thoát khỏi bờ mi. Đồng bệnh tương lân tôi ngó những “đồng chí” mặt cắt không ra giọt máu ăn cái Tết trong nhà thương cạn kiệt tương thân nhân ái. Họ nguyền rủa trời cao họ ca cẩm số mạng và thảy những triết gia bó gối kia tự đặt công án: Đời là gì? Đời là chiếc lá sầu đông treo ngoài cửa kính, đong đưa đương thời để mai nhìn ra chỉ còn là thân cành khẳng khiu mặc niệm trong gió.

Vì tai nạn tự tôi khuynh đảo chương trình dự liệu. Không cứ là cảnh vật ngay cả người cũng chẳng biểu lộ một ân cần. Người làm cho đường đi của tôi mãi dài ra, dài hơn cả năm châu bốn bể muôn đời khắc nghiệt chữ anh em. Người đã vô sản và tôi đang sảng. Chưa bình phục tôi vẫn muốn lê thân rời bỏ chốn cắt rốn chôn nhau. Cật ruột thân thích là thứ tôi trắng tay, một khung thành bỏ trống. Banh không lăn, cỏ rậm, người trọng tài đánh mất một tiếng còi. Sân chơi vắng lặng bóng cầu thủ, hậu vệ là người đã cởi áo phơi khô. Rũ bỏ, giải nghệ, cởi giày. Dường như nghe oải đường chuyền bóng lăn. Việt vị tôi đã đặt chân, tỉ số không mở quay lưng thua buồn!

Nghĩ tình xưa người tiễn đưa, phi trường bữa nọ chia tay diễn tuồng. Tôi xa xứ biết bao lần, mà ngày hôm ấy mưa dầm xót xa. Đối đáp đi đường bình an. Cho mình địa chỉ email. Không có, người nói, máy cháy ổ cứng hay vi trùng thâm nhập, mang đi sửa nghe lời bàn Mao Tôn Cương: Cô quẳng nó đi đừng tiếc thương, sắm một cái mới cho le lói kẻo chúng bạn cười. Tôi nhìn người cực lòng vì túi rỗng, phải giàu có như khúc ruột ngàn dặm chính hiệu thì mới ngôn kiểu Thánh Thán: Xỉa tiền ra cho bạn mua laptop chẳng phải là điều sướng lắm ru! Rồi loa nheo nhóc réo gọi ù ù cạc cạc, rồi hối thúc rồi cách ly. Phút cuối người trao tay một phong bì: Lý ra mình dắt bạn đi dòm mặt nó, nhưng hỏng chương trình đành phải mình ên chạy vào chụp bắt bằng máy. Dĩ nhiên nó chẳng được như ngôi trường cũ, nhưng bạn à, nó chứng thực một đổi thay. Đổi thay vì thời gian, điều ấy lẽ thường. Đằng này khác, không gian thời gian địa điểm tên gọi tất tần tật xoay chiều. Chết đi, sống lại nhưng hồi sinh ấy là một đớn đau.

Đợi bình phi, tôi tháo giây an toàn và mở phong bì. Trong ấy nhốt chặt tấm hình không trông đợi nhìn ngó. Trường Cao đẳng Mỹ thuật Huế của tôi ngày nào đã chết. Họ dời bứng đi chỗ khác, trồng nó lên èo uột một hình bóng chả mỹ thuật chút nào. Các bạn học cũ nay đang lưu xứ giống tôi hãy niệm tình tha thứ nếu tôi lỡ dội một gáo nước lạnh vào kỷ niệm ấm áp của bạn. Tôi hiển thị nó chỉ vì tôi muốn thầm gửi tới bạn đôi điều, và một dấu hỏi: Bạn từng bị tình phụ? Bạn có bắt gặp sự ghẻ lạnh từ phía “một nửa” của bạn? Hãy đọc tâm tình tôi trải và dằn lòng ngó qua tấm ảnh. Người ấy mỗi ngày đi ngang qua trường Đồng Khánh cũ đã cách mạng thay tên, người ấy mọc lên ý nghĩ gì? Ngó tấm ảnh người trao, tôi chợt nhớ lại tấm mộ bia cắm xiêu vẹo trên đồi thông: Nguyển thị Liểu… hưỡng dương 54 tuỗi… đồng phụng lắp. Than ôi!

Người ơi, có nghe tiếng thở dài xa xăm của kẻ mới bị tật nguyền nơi đất mẹ, hay cố xứ bèo giạt hoa trôi?

Hồ Đình Nghiêm
Nguồn: Tác giả gửi truyện và ảnh