Tưởng Năng Tiến

Nhà báo Lưu Trọng Văn vừa gửi đến bạn đọc một stt ngắn (“Những Bức Hình Biết Nói”) trên trang FB của ông, và nhận được vô số phản hồi, bầy tỏ sự quan tâm hay chia sẻ:

“Cầu Thăng Long khánh thành việc sửa chữa. Cầu trên cao giữa sông Hồng ngày giá rét 10 độ và … tơi bời gió. Các quan chức Trịnh Đình Dũng, Nguyễn Văn Thể, Chu Ngọc Anh trong bộ đồ veston bước xuống xe, chốc lát làm lễ khánh thành, rồi lên xe.Các em gái Hà Nội phải rúc lạnh trên cầu cả tiếng chuẩn bị phút nâng dải lụa để làm đẹp … đội hình.

Các quan ngài kia mấy ai động đậy thương các em gái rét run mà áo dài mỏng manh vẫn phải hớn hở… cười?
Đọc tiếp »

Amanda Gorman
Trần Mộng Tú chuyển ngữ từ bản Anh ngữ The Hill We Climb – Amanda Gorman.

Bài thơ “The Hill We Climb” được chính tác giả Amanda Gorman đọc trong lễ nhậm chức của Tổng thống Mỹ thứ 46 – Joseph Biden – ngày 20 tháng 1 năm 2021.

Amanda Gorman phải trèo lên ngọn đồi của hoàn cảnh, và đã leo được gần đến đỉnh đồi. Cô đã truyền cảm hứng đến hơn 300 triệu người Mỹ. Hy vọng họ sẽ leo qua được ngọn đồi phân cách (trong tâm tưởng) để đất nước Hoa kỳ luôn có dân chủ, và bình minh.

Nhà thơ Trần Mộng Tú đã chuyển dịch qua tiếng Việt bằng trái tim của một người Mỹ gốc Việt. Xin cùng đọc bài thơ của Amanda Gorman, để cùng hy vọng người Việt Nam trong và ngoài nước sẽ cùng nhau leo được ngọn đồi cao thăm thẳm đã che lấp dân chủ và tự do của quê nhà từ hơn 45 năm qua. (Nguyễn Trần Diệu Hương)

Ngọn đồi ta trèo

Ngày đã bắt đầu rồi
Sao vẫn đầy bóng tối
Mất mát nào cưu mang
Đại dương nào ta lội

Mang bụng con quái thú
Ta bước đi can trường
Yên lặng ở quanh ta
Chẳng phải là êm ả
Đọc tiếp »

Nguyễn Trần Diệu Hương

Thứ hai 28 tháng 12


Principal Janet Throgmorton drives Yellow Bus – Courtesy of GMA

Cô giáo Janet Throgmorton là Hiệu trưởng của Fancy Farm Elementary, thuộc Graves County School District ở phía Tây của tiểu bang Kentucky. Trường có 184 học sinh từ lớp mẫu giáo đến lớp 6. Trước khi cúm Tàu đến Mỹ (tháng 3 năm 2020), cô Janet chỉ làm công việc của Hiệu trưởng, thỉnh thoảng một vài lần trong cả một niên khóa, Cô phải đến lớp dạy thay cho các thầy cô giáo có việc bất ngờ phải vắng mặt.

Thời đại dịch, mọi chuyện đều khác thường, Cô Janet phải làm rất nhiều việc, không những chỉ dạy thế, mà cô còn làm trong cafeteria trong giờ ăn trưa học sinh vì thiếu nhân viên.
Đọc tiếp »

Nguyễn An Bình

Núi nhạn ai về

Cầu Đà Rằng một thời em qua đó
Mái tóc thề soi bóng nước sông Ba
Dòng phù sa nuôi vườn cây bói quả
Trên bãi bồi lấp lánh ráng chiều pha.

Vạt nắng vàng in nghiêng lòng tháp cổ
Chim không về núi Nhạn cũng bơ vơ
Em có thấy đỉnh Chóp Chài xa thẳm
Đường quanh co dốc đá có hững hờ.
Đọc tiếp »

Phạm Quốc Bảo


Ca sĩ Lệ Thu (1943-2021)

Sáng thứ bẩy, 16 tháng giêng 2021, tình cờ nghe tin Lệ Thu vừa ra đi vào khoảng 7 giờ tối hôm qua. Sau đó, đọc vào tin chi tiết thì mới biết bà vốn cùng sinh một năm với tôi…

Tự nhiên tôi thấy cảm xúc trào dâng trong huyết quản vốn lâu nay đã nguội lạnh: Kể từ mấy năm gần đây, bạn hữu cư ngụ ở khắp nơi đã lần lượt bỏ ra đi…

Nỗi đau mất bạn

Nếu tôi còn nhớ không lầm thì vào thời gian 2 năm (1966 – 1968), tại Quán Văn, trên bãi cỏ dốc giữa khuôn viên Văn Khoa sàigòn, những đêm ca nhạc sinh viên diễn ra mỗi cuối tuần đều hiện diện những Trịnh Công Sơn-Khánh Ly, Từ Công Phụng, Vũ Thành An, cặp Lê Uyên Phương…và cả Lệ Thu nữa. Nhưng riêng cái phong cách trình diễn độc đáo ( đi chân trần trên bãi cỏ), Khánh Ly đã được giới sinh viên thời ấy gọi là nữ hòang chân đất. Còn Lệ Thu xuất hiện trên bờ sân gạch làm sân khấu với vóc dáng tiểu thư, với giọng hát trong vắt tròn trịa, thì được bọn khán thính giả sinh viên chúng tôi lại gọi đó là “ cô công chúa ngủ trong rừng”…
Đọc tiếp »

Huỳnh Minh Lệ

Món trà sữa

một em học sinh lớp 6 đưa cho tôi quyển sách của một tác giả thời thượng và được những học sinh của “lứa tuổi thích ô mai” ngày nay
tôn sùng
và hỏi tôi thầy đọc quyển này chưa
nhà văn này viết hay lắm
tôi trả lời thầy chưa đọc
nhưng thầy biết nhà văn này viết không có gì sáng tạo
cách viết giống như một nhà văn cách đây khoảng nửa thế kỷ  >

Ngô Nhân Dụng


Flavaine Carvalho

Người Mỹ không những thương yêu con mình mà còn quý con cháu người khác nữa. Thấy một trẻ em có vẻ lâm nạn, thì phải cứu. Đó là câu chuyện một cô chạy bàn ở Orlando, Florida.

Cô Flavaine Carvalho chạy bàn ở quán “Bà Khoai Tây” (Mrs. Potato). Bữa đầu năm, cô tiếp một gia đình đến ăn trưa. Cả nhà gọi món ăn, nhưng không đặt món nào cho một cậu bé. Cô Carvalho hỏi tại sao, người bố giải thích rằng đứa con sẽ về ăn ở nhà. Nhưng khi nhìn đứa bé im lặng với bộ mặt buồn bã, cô chăm chú quan sát. Cô nhận thấy những vết trầy sước trên trán và đuôi con mắt, vết bầm trên cánh tay.
Đọc tiếp »

Lưu Thủy Hương

Biệt ly ôi hỡi, biệt ly hề
Kẻ ở bên nì, kẻ bên tê
Tha phương đầu bạc chửa quay về
Ảo tưởng ôi hời, biệt sơn khê.

Dứt áo ơ hờ, khỏi gặp nhau
Tình chia tình đoạn tình thù đau
Đường lên quan ải sương mờ mịt
Đời ni ờ hợ, mộng chiêm bao.
Đọc tiếp »

Phạm Duy


Tưởng niệm ca sĩ Lệ Thu (1943-2021)

Nhạc và lời: Phạm Duy; Tiếng hát: Lệ Thu
ban_ky_am

Nguồn mp3: Hợp âm Việt; bản ký âm: vnguitar.net

Cabane à sucre

Posted: 22/01/2021 in Phiếm, Song Thao

Song Thao


Quang cảnh một cabane à sucre.

Montreal bây giờ đang mùa đông. Hàn độ đã xuống dưới không độ. Con số hiển thị mỗi ngày đều ôm cái dấu trừ phía trước. Tuyết khi rơi khi không. Sáng ngủ dậy, vén màn cửa, có khi chỉ thấy một màu trắng tinh, có khi mặt trời rực rỡ. Nhưng đừng vội mừng. Thời tiết mùa này rất điêu ngoa. Nắng là lạnh thấu xương, tuyết rơi là ấm. Nói chuyện thời tiết với mấy ông bạn bên Cali, ông nào cũng phục sao tôi có thể trụ được tới mấy chục năm trong…tủ lạnh như vậy. Người ta phải sống với bão thì mình phải sống với tuyết. Sống lâu thành thân cận. Dân Montreal, những ngày cuối năm này, có một cái thú là tiên đoán xem Giáng Sinh này có tuyết không. Phải “white Christmas” mới khoái. Noel mà cỏ vẫn xanh, buồn thối ruột. Buồn rồi trách ông trời năm nay không biết pha màu trắng chi cả! Cũng quen cả thôi. Giống như anh bạn tôi mê cô vợ vì cái mùi phát ra dưới cánh tay. Không có cái mùi thân thương đó tối không yên giấc. Khi cô vợ sanh con, chẳng biết máu huyết thay đổi sao mà cái mùi nồng cháy đó biến mất. Anh tiếc ngẩn tiếc ngơ. Dân Montreal tôi cũng vậy. Sống mãi với tuyết riết rồi ghiền. Sáng ra đào tuyết tới mướt mồ hôi mới lôi được chiếc xe ra, đường trơn trượt, lái xe lướt đi cứ như trượt patin, cực thấy mồ, nhưng cũng quen đi. Mùa Noel mà không có tuyết thì làm sao gân cổ lên “đêm đông lạnh lẽo Chúa sanh ra đời” được.
Đọc tiếp »

Ngọc Cân – trấy Tiểu Đợi

Toàn tỉnh có tới 400 người chết trong tuần, tôi quen biết với 2.

Một là thông gia gốc Đông Âu. Phần bản lãnh của ông thì không ai nói vì những thất bát của đời ông cộm quá, chúng lại là bên thắng cuộc. Gọi là tương lân, tôi đoán ông thèm bia rượu thuốc lá trong những ngày tháng cấm đoán của bệnh viện, của phổi hụt hơi, của họng đơ cứng. Con ông kể ông vẫn giữ được máu khôi hài trong những thì thào cuối.

Tiển ông tôi sém thẩy xuống huyệt gói thuốc mới rút một điếu, châm được trong trời xám, ẩm, âm mấy độ, gió giật buốt cở âm 10, lẻ loi không có đồng hành.
Đọc tiếp »

Lê Quang Thông

Em ơi! tối nay chúng ta không ngồi với nhau
như hàng năm,
ở quán nhỏ Un Coin de Casablanca
vì nước Đức đang Lockdown,
vì Corona đang hành thiên hạ lao đao.

Chúng ta chọn quán này,
ngồi trước bức tranh hàng cây Dattelpalmen,
ở một nơi nào đó bên bờ Địa trung Hải,
để nhớ con đường hàng Đoát ở Huế, ngày xưa,
nơi hai đứa lần đầu hôn nhau,
đêm Mười tháng Giêng.
Đọc tiếp »

Phạm Đình Trọng

1.
Ở buổi khởi sự, khi cướp chính quyền mới chỉ là mưu đồ, những người cộng sản còn tay trắng thì tổ chức thanh niên cộng sản thực sự là nơi giáo dục lí tưởng cộng sản, rèn luyện và thử thách lớp người trẻ để đưa họ vào con đường cách mạng cộng sản. Những người cộng sản Việt Nam lứa đầu hầu hết đều được giáo dục lí tưởng và đào tạo kĩ năng cách mạng chuyên nghiệp trong tổ chức Thanh Niên Cách Mạng Đồng Chí Hội do Nguyễn Ái Quốc, người mang bạo lực cách mạng vô sản về Việt Nam, dựng lên.

Kĩ năng cần thiết hàng đầu của cách mạng vô sản là tuyện truyền. Điều được tập trung tuyên truyền cao nhất là mục tiêu chiến đấu hi sinh vì dân vì nước của những người cộng sản: Tất cả chính quyền về tay nhân dân. Dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh . . . chỉ là thứ bánh vẽ, là mồi câu dẫn dụ người dân theo họ, giao thân phận cho họ sử dụng làm công cụ giành và giữ chính quyền.
Đọc tiếp »

Chim Hải

những người đàn ông ra đi
đi trong đêm lạnh
đi dưới ngày nóng
đêm qua tôi bắt gặp họ cười nghiêng ngửa
nước trên người rụng xuống rụng xuống

nước cứ rụng xuống rụng xuống
tôi nhìn họ chảy ra chảy ra
Đọc tiếp »

Nguyễn Trần Diệu Hương

Thứ hai 21 tháng 12


Sasha Manning – Courtesy of newsdeal.in

Sasha J. Manning là một trong những sinh viên Đại học “Class 2020” không có lễ ra trường vào tháng 5 năm nay vì đại dịch. Cô và các bạn của Cô không được tung cái mũ ra trường hình vuông có đính con số 2020 tròn trĩnh ở sân vận động của trường vào đầu mùa hè, trời xanh như hy vọng của tuổi 22.

Nhưng đó không phải là điều duy nhất Coronavirus đánh cắp từ các sinh viên của class 2020. Đại dịch kéo dài càng lâu, họ càng thấy mất mát nhiều hơn.
Đọc tiếp »

Trường Sa


Tưởng niệm ca sĩ Lệ Thu (1943-2021)

Nhạc và lời: Trường Sa; Tiếng hát: Lệ Thu
ban_ky_am

Nguồn mp3: Hợp âm Việt; bản ký âm: music.quehuong.org

Vương Trùng Dương


Tưởng niệm ca sĩ Lệ Thu (1943-2021)

Trong thời gian qua, ca nhạc sĩ đã một thời nổi tiếng ở miền Nam Việt Nam đã vĩnh viễn ra đi: nhạc sĩ Lê Dinh (9/11/2020 tại Canada), nhạc sĩ Lam Phương (22/11), ca sĩ Mai Hương (29/11)… và lần nầy đến ca sĩ Lệ Thu, sau thời gian bị nhiễm Covid-19, vừa qua đời vào 7 giớ tối Thứ Sáu, 15/1/2021 tại Orange County (Quận Cam).

Là người đam mê âm nhạc, thưởng thức những tiếng hát đã một thời, một đời và đã viết về hình ảnh ca sĩ làm thăng hoa nền âm nhạc Việt Nam trong gần 3 thập niên qua. Để tưởng nhớ Mai Hương, tôi viết bài “Mai Hương, Một Ánh Sao Rơi!” như lời tạ từ. “Muôn kiếp cô liêu, ngàn năm vang” (Tô Vũ). Đầu mùa dịch Covid-19, ca sĩ Thái Thanh qua đời vào trưa ngày 17/3/2020 tại Orange County, đêm đó tôi viết: Danh ca Thái Thanh ra đi, gởi lại “Tiếng Hát Vượt Thời Gian & Không Gian”, vì nghĩ đến tang lễ ca sĩ được mọi người ái mộ, tiếc thương do lệnh khắt khe của tiểu bang nhằm tránh sự lây lan của đại dịch nên không đễn tiễn biệt làn cuối. Và, loạt bài “Viết trong mùa đại dịch” của tôi liên quan đến bệnh dịch trong quá khứ và tác phẩm văn học…
Đọc tiếp »

Về

Posted: 20/01/2021 in Hoàng Minh Châu, Thơ

Hoàng Minh Châu

Về núi chăn dê
Hề – về núi chăn dê
Phong giang thiên mãn ê chề
Về núi biếc lượn vòng bay biêng biếc
Cỏ thấp người cao ma đạo trường

Về núi chăn dê
Hề – về núi chăn dê
Treo ngang đầu gậy gió – hoa – trăng
Đọc tiếp »

Nguyễn-Khắc Tiến-Tùng

Vườn nhà tuyết trắng một màu,
Vườn tâm tĩnh lặng nguyện cầu gì không ?
Thiết tha… nhìn có, mà không…
Tan cùng tuyết trắng thong dong giữa đời.

Nguyễn-Khắc Tiến-Tùng
Ngắm tuyết đầu mùa,
Munich, 16.01.2021
Nguồn: Tác giả gửi

Song Thao


Ca sĩ Lệ Thu (1943-2021)

Tôi biết Lệ Thu từ hồi chưa có cái tên Lệ Thu. Khi đó Oanh mới 15 tuổi, tươi mát, xinh xắn, là hàng xóm của anh bạn tôi. Anh Trần Cao S. Hồi đó chúng tôi đang học lớp Đệ Nhị ban Văn Chương trường Chu Văn An. Khoảng thời gian đó, năm 1956, thi Tú Tài Một, ban C, như một cuộc vượt vũ môn. Số người đậu chỉ khoảng 10%. Chục người thi chỉ có một người đậu. Đi nghe đọc kết quả thi như đi nhận bản án. Số báo danh được xướng lên cách từng quãng lớn. Có khi cả phòng thi không có một người đậu. Vậy nên học thi tới xanh lét người.
Đọc tiếp »

Phạm Duy


Tưởng niệm ca sĩ Lệ Thu (1943-2021)

Ý Thơ: Huyền Chi; Nhạc: Phạm Duy; Tiếng hát: Lệ Thu
ban_ky_am

Nguồn mp3: TaiNhac123.com; bản ký âm: Sheet Nhạc Piano

Khúc oanh sầu

Posted: 18/01/2021 in Hoàng Xuân Sơn, Thơ

Hoàng Xuân Sơn
Ngàn thu vĩnh biệt Lệ Thu. Thương tiếc một tiếng hát “bâng khuâng hàng phố.”


Ca sĩ Lệ Thu (1943-2021)

Chiêm về khi mạ bay lên
Ôi con nước mặn đã lền ao sân
Từ mưa túy lục an phần
Trăm năm dễ có một lần chia tay
Bóng nằm khi ngọ lắt lay
Còn si vọng tiếng ve gầy kêu không  Đọc tiếp »

R.K. Narayan
Phạm Đức Thân dịch từ nguyên tác Trail of the Green Blazer của tác giả

R.K. Narayan (1906-2001) là nhà văn Ấn Độ hiện đại (viết truyện English) nổi tiếng nhât cùng với M. R. Anand và R. Rao. Tốt nghiệp đại học 1930, ông đi dạy có 5 ngày, bỏ ngang, chuyển sang viết văn. Nhưng lận đận mãi đến khi nhờ Graham Greene giúp đỡ mới in được tác phẩm đầu tay Swami and Friends (1935). Sau đó ông nổi tiếng, được S. Maugham, J. Updike… ngưỡng mộ, cũng như được nhiều giải thưởng. Năm 1982 là tác giả Ấn đầu tiên được làm hội viên danh dự của American Academy of Arts and Letters.

Các truyện ông diễn ra trong bối cảnh là thành phố tưởng tương Malgudi, mô tả những đặc thù của liên hệ con người, các trớ trêu của đời thường ở Ấn, cho thấy tồn tại của đô thị hiện đại đụng chạm đến truyền thống cổ xưa. Phong cách đơn giản, nhẹ nhàng, dí dỏm. Ông thường được ví với N. Gogol, A. Chekhov, O. Henry… cũng như với W. Faulkner (cùng tạo thành phố tưởng tượng, khám phá cái năng lực của đời thường một cách dí dỏm, nhân tình) và G. de Maupassant (cùng có tài cô đọng thuât sự trong truyện ngắn).
Đọc tiếp »

Trần Huy Sao

ngày Ôn Mệ lên thăm cháu nội Benjamin
(tên Việt Nam gọi là Trần Minh An)
cháu ra đời góp mặt gia đình Trần
Ba Mẹ cám ơn con nghen, Dr. Trần Minh Đạo

năm này tháng này ngày này ở america
chi nhánh Trần gia phiêu giạt phương xa
thêm búp Măng non nhú đọt thế Tre già
Nội Ngoại đề huề đông vui xiết kể
Đọc tiếp »

Nguyễn Hiền

Tháng 12 đi qua hồi nào?
Gã tài xế taxi hỏi tôi về đâu?
Cái nắng cuối ngày nhợt nhạt giống như tôi
Khi bước ra từ cánh cổng lớn
Với hàng chữ bệnh viện đa khoa…
Tôi vừa trở về từ địa ngục
Cái cảm giác lơ mơ lúc tôi được người nhà đưa tới bệnh viện
Một màu trắng của những chiếc áo blouse đứng vây quanh
Đọc tiếp »

Matsushita Kônosuke
Nguyễn Sơn Hùng chuyển ngữ


Matsushita Kônosuke (1894-1989)

Lời giới thiệu của dịch giả: Ông Matsushita Kônosuke viết bài dưới đây để giới thiệu quan điểm về giáo dục của ông vào tháng 10 năm 1948 trong chuỗi bài “Lời ngỏ của PHP” xuất bản hàng tháng. Tựa bài viết và tiểu tựa do dịch giả phỏng dịch. Phần nội dung dịch giả cố gắng dịch sát nguyên bản. Phần chữ nghiêng là phần quan trọng trong bài theo chủ quan của dịch giả. Bài viết của ông cách đây trên 70 năm, nhưng vẫn còn giá trị để chúng ta suy nghĩ và xem xét, là động cơ dịch giả dịch bài này. (Nguyễn Sơn Hùng)

Cơ sở giáo dục là truyền dạy và thực tập cách sống làm người

Cơ sở để sống cuộc đời an bình và hạnh phúc đồng thời điểm phồn vinh đến xã hội hiển nhiên là giáo dục. Một khi giáo dục được thực hiện tốt thì chính trị tốt được thực hiện và xã hội tốt sẽ được hình thành. Nếu giáo dục xấu thì hại việc trên không có khả năng thực hiện được.

Giáo dục là đào tạo con người. Nói đến đào tạo con người thì cũng có thể xem xét theo quan điểm của ưu sinh học (1) nhưng giáo dục, đào tạo con người vốn dĩ là nuôi dưỡng năng khiếu đã có sẵn lúc chào đời, nghĩa là nâng cao nhân tính (2). Để nâng cao nhân tính, điều trọng yếu là nuôi dưỡng 3 hoạt động chính yếu của con người là trí-tình-ý (lý trí, tình cảm và ý chí) và nhất là đào tạo để có quân bình giữa 3 hoạt động này. Con người được đào tạo để có thể duy trì trọn vẹn quân bình giữa 3 hoạt động trí-tình-ý mới thật sự là con người ưu tú; có thể xem như là đã hoàn thành được nhân cách.
Đọc tiếp »

Nguyễn Thị Thanh Bình

Gần ba ngày rồi nước Mỹ hạ cờ phân nửa treo cờ rủ
Gần ba ngày rồi tôi buồn rủ người và mất ngủ
Không thể hiểu được kẻ ái kỷ cuồng vọng nào phá nổi hơn hai trăm năm nền dân chủ
Đồi Capitol siêu cường sao có chuyện hai người sĩ quan cảnh sát gục ngã
Điện Capitol oai nghi sao biến cố ngày 6/1/2021 lại xảy ra?
Đọc tiếp »

Phạm Duy

Thơ: Hoàng Cầm; Nhạc: Phạm Duy; Tiếng hát: Thái Thanh
ban_ky_am

Nguồn MP3: nhac.vn; bản ký âm: Hợp âm Việt

Nguyễn Ngọc Tư

Chị kể hồi ở Sài Gòn hay tới một quán cháo vịt ngon muốn xỉu, nhưng tới hơi trễ chút là phải chịu bụng đói ra về. Bởi quán chỉ bán đúng sáu con vịt, không thêm không bớt. Khách có kì kèo hay đòi nằm vạ cũng chỉ nhận được nụ cười, “chịu khó mai quay lại”. Hỏi khách quá chừng đông sao không bán thêm, chú chủ quán cười, nhiêu đây là đủ. Nhưng đủ cho cái gì, chú không nói thêm.

Ngồi quán đó, chị nhớ quán bán bánh canh cua của má nổi tiếng xóm hẻm hồi xưa. Mỗi ngày nấu đúng bảy chục tô, hỏi mua tô thứ bảy mươi mốt về làm thuốc cũng hên xui. Sáng dọn chưa ấm chỗ, vèo cái hết nồi bánh, bà dành cả thời gian còn lại của ngày để nằm võng nghe Thái Thanh, hoặc dẫn con Chó đi chơi dài xóm. Chó, là tên của con vịt xiêm cồ.
Đọc tiếp »

Hoàng Xuân Sơn

Không điểm

kinh koong gõ tiếng chuông tà
tịch mặc chiều lên kinh kệ
một mùa nhang khói đã xa
còn thơm trăng thuở bồng bế

mặt người sáng nuột khung xanh
tóc đã bay theo ngày gió
cầm tay yểu điệu nghiêng thành
nói một điều gì khôn tỏ
Đọc tiếp »