Tưởng Năng Tiến

Trung Hoa (dường như) chưa từng thoát khỏi đêm trường trung cổ.
(Phạm Thanh Nghiên)

Gần hai mươi năm trước, tôi hân hạnh được Đại Tá Phạm Văn Liễu gửi cho mấy tập hồi ký (Trả Ta Sông Núi) cùng lời yêu cầu viết một bài giới thiệu về tác phẩm của ông. Tôi thưa lại rằng mình rất vinh dự khi được nhờ cậy. Tuy nhiên, theo công tâm, tôi sẽ góp đôi lời về những trang sách mà tác giả đề cập đến những nhân vật quá cố (Ngô Đình Diệm & Hoàng Cơ Minh) với quá nhiều hằn học.

Ông không đồng ý như thế nên chút duyên nợ, về chữ nghĩa, giữa chúng tôi đã không có cơ thành tựu. Từ đó đến nay – thỉnh thoảng – tôi vẫn được đọc thêm những cuốn hồi ký khác, của nhiều nhân vật khác.
Đọc tiếp »

Phan Minh Châu

Đã có xiếc sao các em còn xiếc
Đường đến trường sao em cứ thong dong
Kẻng đã xổ trống trường lên tiếng vỗ
Sao các em cứ làm xiếc trên sông

Ai bày vẽ em căng dây làm xiếc
Mấy mươi người trên một sợi dây cao
Dưới thì nước cuộn cuồng như sóng cả
Lỡ sẩy tay thì biết gọi ai nào!
Đọc tiếp »

Một phần tỉ

Posted: 20/07/2017 in Nguyễn Hàn Chung, Thơ

Nguyễn Hàn Chung
Tưởng nhớ Lưu Hiểu Ba (1955-2017)

Tàu có hơn một tỉ dân Trung Hoa
có chỉ một Lưu Hiểu Ba
chỉ một Lưu Hiểu Ba
một Lưu Hiểu Ba
Lưu Hiểu Ba
Hiểu Ba
Đọc tiếp »

Phạm Tín An Ninh

Tiểu Đoàn đang hành quân ở Ngân Sơn thì có lệnh kéo ra quốc lộ để di chuyển khẩn cấp. Đám lính tráng buồn thiu. Vì vùng này rất nổi tiếng có nhiều cô gái quê làn da nõn nà xinh đẹp, mà mỗi lần đơn vị ghé lại đây, thế nào cũng có vài chàng lính trẻ chấm dứt cuộc đời độc thân vui tính. Lần này đơn vị đi xa, nên trên các chiếc xe GMC thấp thoáng bóng vài cô con gái mặc áo lính. Thông cảm cho các đôi vợ chồng mới, ông Tiểu Đoàn Trưởng bảo các sĩ quan lơ đi, để cho các cô dâu được đi theo. Khi đến bờ biển Tuy Hòa, Tiểu Đoàn tiếp nhận một Chi Đoàn Thiết Quân Vận M-113 tăng phái, rồi tất cả xuống tàu Hải Quân ra biển. Sau hai ngày đêm hải hành lênh đênh, chúng tôi được lệnh đổ bộ lên bờ biển Phan Thiết, ngay phía trước một Phật đài đang xây dang dở, nằm không xa phía dưới phi trường và Quân Y Viện Đoàn Mạnh Hoạch.
Đọc tiếp »

Nhớ mẹ

Posted: 20/07/2017 in Thơ, Đặng Xuân Xuyến

Đặng Xuân Xuyến

Lòng quặn thắt
Nhớ những chiều nắng tắt
Kẽo kẹt gánh rau mẹ vội về nhà
Dáng mẹ xiêu xiêu run rẩy chiều tà

Cha ở phương xa
Chúng con còn bé dại
Gánh nặng gia đình trĩu nặng đôi vai
Sương buốt sớm mai
Nắng táp trưa hè nhễ nhại
Mẹ gửi đồng xa tiếng cười
Mẹ mong đơm mùa trĩu hạt
Nhọc nhằn nhuộm lời mẹ hát
Đọc tiếp »

Quảng Tánh Trần Cầm

Một sáng tinh khôi

tinh sương
người nhóm lửa trong vườn
đốt ngọn lá sầu riêng
nặng, nồng tiền kiếp ưu phiền
chia đôi nhật, nguyệt
hai triền hoang mang
áo, thân ngơ ngác
ngào ngạt, bàng hoàng
Đọc tiếp »

Trần Triệu Hoàng

Đây là bài giới thiệu Trăng Ngục của Phùng Cung trong buổi ra mắt sách Truyện và thơ Phùng Cung, do Trung Tâm Dân Chủ Cho Việt Nam ấn hành và tổ chức ra mắt tại Montreal tháng 3 năm 2004. Nội dung bài giới thiệu này dựa trên tập sách xuất bản lần đầu vào năm 2003 có tựa là “Phùng Cung, Truyện và Thơ Chưa hề xuất bản.” vì người giới thiệu khi viết chỉ có quyển sách này. Về phần thơ “Trăng Ngục” ở hai lần xuất bản không có thêm bớt gì, chỉ khác là trong lần tái bản có thêm tập thơ Xem Đêm. TTH)

Dẫn nhập

Trăng Ngục là phần thứ hai của quyển Phùng Cung, Truyện và Thơ Chưa hề xuất bản gồm 35 bài thơ mà Phùng Cung đã sáng tác trong thời gian từ 1961 đến 1972, là thời gian tác giả bị cầm tù trong các trại tù Cộng sản. Ít người biết đến thơ Phùng Cung. người ta chỉ biết ông là một nhà văn có truyện đăng trên Nhân Văn, trong thời “Nhân văn Giai Phẩm”. Truyện ngắn “Con Ngựa Già của Chúa Trịnh” đăng trên Nhân Văn, tháng 10 năm 1956 khiến ông bị Cộng Sản trù dập và bắt tù đầy trên 12 năm. Những sáng tác của ông không có cơ hội đưa ra công chúng. Chỉ truyền nhau trong những bạn bè, người thân. Theo lời Nguyễn Chí Thiện kể thì ở trong tù có người thấy ông ngồi một mình miệng lẩm bẩm, bấm ngón tay như người điên. Đó là lúc ông đang tìm chữ làm thơ và cố đọc, cố nhớ những bài thơ của mình.
Đọc tiếp »

Trong vườn | Mùa

Posted: 19/07/2017 in Lê Văn Hiếu, Thơ

Lê Văn Hiếu

Trong vườn

Sản sinh hay là trở về
Mùa bội thực của tình yêu
Mùa đại dịch của loài ốc sên định kỳ phải có

Thành phố của sên, làng mạc của sên
Quê cha đất tổ của sên
Sao lại là khu vườn nhà tôi

Xưa thật là xưa, từ khi chưa có tôi đã có sên, khu vườn nhà tôi đã là quê hương cụ tổ của sên. Hóa ra tôi là người đến sau, tôi thuộc hàng bé nhỏ.
Đọc tiếp »

Trần Huy Sao

Một chuyến rong chơi

hai cha con mình. một chuyến. đi rong
Ba thiệt lòng mong gặp bà Tự Do cho thỏa dạ
hai-mươi-ba năm bỏ quê nhà tìm quê lạ
cũng bởi, tại, vì, khao khát tự do

qua được đây rồi lại lo chuyện đói no
mải miết trâu cày một ngày mười-hai-tiếng
đều đặn tháng năm chưa một ngày làm biếng
nay hưu trí rồi mới thấm nghĩa tự do
Đọc tiếp »

Hồ Đình Nghiêm

Tiếng máy nổ di chuyển trên phạm vi không lớn, loay hoay, nấc nghẹn giữa giấc trưa. Nuốt chửng tiếng chim kêu và gửi trong gió lùa thứ mùi làm nhột mũi. Những bãi cỏ lần hồi được san bằng, sát sao như đầu của các tân binh sau khi xuống tóc. Thu vén gọn gàng cho đến hồi máy hộc lên tiếng cuối, tắt nghỉn. Khoảng lặng được tái lập, màu nắng chừng vàng hơn để bấy giờ mới nghe rõ tiếng chim hót với nhiều cung bậc du dương. Người nghe không bao giờ đánh mất chút an lành vừa hưởng được qua chuỗi âm thanh lãnh lót kia. Người ta có thể than phiền về một vuông đất nhà hàng xóm cỏ mọc phồn thịnh và có thể người ta đâm buồn lòng nhung nhớ nếu chẳng còn một loài chim nào mỏi cánh ghé thăm.
Đọc tiếp »

Nguyễn Tam Phù Sa

Lò thiêu Bình Hưng Hòa sắp di dời
thành phố người âm Bình Long sắp cải táng

Có ngôi mộ chung đúc thân thế
tứ trụ rồng bay
ảnh lộng kiếng/liệng cống
con cháu mả kết sắp được làm vua
thấp nhất cũng Tổng giám đốc xăng dầu
Đọc tiếp »

Với trăng

Posted: 19/07/2017 in Hoàng Xuân Sơn, Thơ

Hoàng Xuân Sơn
cùng hồ đình nghiêm, hành trang

gọi một vầng trăng cổ sơ
lắng nghe thiên thủ đôi tờ nguyệt thơm
biết vì đâu mây vang lừng
tà huy rúng động mầu ngưng pháp thiều
ngồi lặng với chùm phong rêu
dát vào thính thị mùa khêu gợi cùng  Đọc tiếp »

Phạm Nga


Bé Phụng và mèo

1.
Tánh anh nóng nảy, nổi cộc lên thì coi hung lắm, phải đi chùa cho nó trầm tính lại”. Đã một thời, nhiều lần vợ tôi đã nhận xét và đề nghị như vậy.

Ngày xưa, bố tôi theo Tây học, từ Bắc vào Nam làm báo, ra cả báo Pháp và dịch sách, tánh khí nghệ sĩ, phóng dật, khiến cho căn nhà nhỏ của gia đình ở khu Đa Kao thời đó thỉnh thoảng lại chộn rộn cái không khí văn chương chữ nghĩa. Có lần, lấy cớ khui một chai rượu chát rất xưa, bố tôi mời vài người bạn thân đến nhà chơi. Cần nói thêm là trong số văn hữu của bố tôi thời đó, tôi khoái một bác cùng dân Bắc kỳ, để chút râu kiểu Hitler dưới mũi, thường phong nhã với bộ cánh veston, foulard với ống píp, đó là nhà thơ/nhà văn Tchya Đái Đức Tuấn. Núp phía sau một bức bình phong, tôi lén theo dõi người lớn nói đủ thứ chuyện trên đời. Chợt tôi nghe bác Tchya cười, vỗ vai bố tôi, gật gù bảo: “…Vậy là toa cũng rất libéral về vấn đề tôn giáo!”.
Đọc tiếp »

Về dân chủ

Posted: 18/07/2017 in Thơ, Vương Ngọc Minh

Vương Ngọc Minh

quả thực
tôi không còn biết phải xử lí như nào
với giấc ngủ tối nay- khi có quá nhiều thông tin về cái chết của nhà đấu tranh
dân chủ cho nhân dân trung quốc- lưu hiểu ba
được loan tải đánh vào đầu
(giấc ngủ ngày còn okay) nhưng chỉ giấc đêm
nội đêm nay

mặc dù mỗi đêm
vừa nằm xuống tôi đều nghe tiếng chân phụ nữ
về
đòi
lấy xác tôi cho bằng được
Đọc tiếp »

Lam

À ơi …
Tuổi nhỏ
cát bỏng chân không
tháng bảy rằm biển động

Đêm khuya trên bán đảo
ba lội nước
đào hố chôn từng can dầu vượt biển

Chú dẫn tôi, len lỏi giữa bóng đêm và bóng người
chạy con!
bò!
xuỵt!
yên lặng!
Đọc tiếp »

Huyền Chiêu

Cuối năm học lớp đệ tứ, thầy giáo dạy Việt văn tổ chức một buổi tổng kết về các tác giả. Thầy đặt câu hỏi cho cả lớp “Trong chương trình Việt văn chúng ta vừa học, em thích nhà thơ nào nhất?” Câu trả của đa số là Nguyễn Du với Truyện Kiều. Một vài bạn nói thích Nguyễn Công Trứ, Cao Bá Quát. Chỉ mình tôi trả lời là Trần Tế Xương. Tôi chọn Trần Tế Xương không phải vì hiểu thơ của ông mà vì tôi thương ông ấy. Trần Tế Xương gợi tôi nhớ đến hình ảnh người cậu quá cố của tôi.

Cậu tôi biết chữ nho, lúc nào cũng vui vẻ hài hước và lúc nào cũng nghèo. Mẹ tôi nói “người vợ đầu bỏ ổng vì ổng …lười biếng.” Người vợ thứ hai chán ngán cảnh nghèo túng, bỏ đi làm ăn xa, cậu tôi sống một mình trong ngôi nhà bà ngoại tôi để lại. Cậu tôi chẳng có nghề nghiệp gì. Ông lại vụng về, không sửa được cái hàng rào, không lợp được cái mái nhà, không cầm được cái cuốc. Lạ thay, những ngón tay vụng về của ông lại thoăn thoắt trên phiếm cây đàn nguyệt, nhấn nhá uyển chuyển trên cây đàn cò. Mọi người trong xóm thương ông, đến chơi với ông để đánh cờ, nghe ông đàn và nghe ông kể chuyện tiếu lâm. Cậu tôi thỉnh thoảng kiếm được vài đồng nhờ xem ngày, giờ cho người ta dựng nhà hay chôn cất. Lâu lâu ông đi thổi kèn đám ma.
Đọc tiếp »

Bùi Nguyên Phong

Nhớ mãi Cù Lao

Anh ở Hà Ra, em xóm Bóng.
Chỉ vài cây số đường chim bay.
Gần thế mà đi hoài không đến.
Bàn tay chới với… trượt bàn tay.

Cầu Cá… Mỗi chiều em gánh cá.
Mồ hôi lấm tấm vầng trán trong.
Ngúng nguẩy đôi chân theo nhịp bước.
Eo thon thấp thoáng trắng nao lòng .
Đọc tiếp »

Khaly Chàm


Which poet
Richard Brautigan

Lũ âm thanh đang trì hoãn

những cái đầu mãi nghĩ về sự trung thành
nhát búa ân huệ luôn kết thúc bằng tiếng vang khô khốc
sau đó là những con mắt mở trừng nhìn sửng giấc mơ
màu máu trên vải phất phơ lửng lơ trên đầu
người nông dân đứng giữa ruộng đồng ngửa cổ chờ cảm giác lạnh
từ lưỡi hái tan vào da thịt
Đọc tiếp »

Phan Ni Tấn


Mẹ Nấm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh

Thơ: Bắc Phong; Nhạc: Phan Ni Tấn; Tiếng hát: Lâm Dung & Ngọc Quỳnh
ban_ky_am

YouTube video

Nguồn: Tác giả gửi nhạc và âm bản mp3

Nguyên Giác


Bhikkhu Bodhi

Trong khi có những người mang hai quốc tịch một cách thoải mái… lại rất hiếm người tự nhận là theo hai tôn giáo cùng một lúc. Hiển nhiên, dầu với nước rất khó hòa hợp. Bạn cứ nhìn lại những cuộc thánh chiến nhiều ngàn năm nay là biết: không dễ có thái độ bao dung để theo cùng lúc hai tôn giáo một cách hòa hợp. Thực tế lịch sử cho thấy, bao dung nhất vẫn là Phật giáo – một tôn giáo chưa từng khơi dậy thánh chiến bao giờ. Nhưng rồi một số nơi ở Miến Điện vẫn xảy ra xung khắc giữa Phật tử bản địa và người Hồi giáo Rohinya vào tỵ nạn.

Nhìn về phía Hoa Kỳ, có một hiện tượng dị thường: rất nhiều người Do Thái trở thành Phật tử, và theo cả hai tôn giáo cùng lúc.
Đọc tiếp »

Nguyễn Lương Vỵ
Tặng Tô Đăng Khoa


Marc Chagall, “Time is a River without Banks,” 1930–1939

I.
chiều nay bước nhẹ với thời gian
ôi lãng du quay về điêu tàn
câu hát vang thầm theo cát bụi
tiếng đàn rung nhẹ với tro than
sương rơi nương bóng thềm rêu nhạt
lá rụng nghiêng vai giọt nắng tràn
chim khách là ta mà chẳng biết
biết ai ai biết khúc tiêu lan…
Đọc tiếp »

Hồ Đình Nghiêm


Nhạc sĩ Phan Ni Tấn

Ở Canada, hầu như tỉnh bang nào cũng có văn thi sĩ người Việt cư ngụ. Toronto là thành phố lớn, “đất lành chim đậu” và dĩ nhiên khi hót đã tạo ra một cung bậc khác thường. Xin thứ lỗi cho tôi nếu ví những văn nghệ sĩ là giống chim lạ. Tôi tin người mang tên Phan Ni Tấn ND sẽ rộng lòng chín bỏ làm mười khi nghe tôi hót tiếng trầm đục.

Hồ Đình Nghiêm (HĐN): Thưa anh Phan Ni Tấn, tôi nhớ những năm xưa khi anh vui chân tạt về Montréal thăm thú, anh có mập ra và “tóc phai mấy mùa”. Sức khoẻ anh độ rày thế nào, thưa anh?

Phan Ni Tấn (PNT): Cám ơn Hồ Đình Nghiêm. Tuy “tóc phai mấy mùa”, nhưng sức khỏe thì… “xanh tóc”.
Đọc tiếp »

Nguyễn An Bình

Tình ca Yang Bay*

1.
Ơi Yang Bay Yang Bay
Thác trời ngàn năm buông mình giữa núi rừng hùng vĩ
Chảy tràn một huyền thoại tình yêu không bao giờ ngơi nghỉ
Thung lũng xanh, đồi núi xanh chập chùng mù sương
Gập ghềnh đá dựng ngược đường
Để anh đi tìm em giữa mênh mông đại ngàn tiếp nối
Qua bao mùa lễ hội mừng lúa mới
Trong tiếng cồng chiêng rộn rã
Trong tiếng sáo đinh-tút tỏ tinh của chàng trai Raglai tìm bạn
Giàng đã tặng em làn tóc mây mượt như dòng suối
Đôi mắt to tròn thao thức đợi anh
Suối Ho Cho luôn sưởi ấm bầu ngực thanh tân
Sười ấm bếp lửa hồng nồng nàn chăn gối
Nhịp cầu treo lắc lư theo bước chân sơn nữ
Lòng lâng lâng như đi giữa rừng đào mùa xuân hoa nở
Bên những con ngựa trắng bình yên gậm cỏ.
Đọc tiếp »

Trổ tình hoa

Posted: 17/07/2017 in Thơ, Viên Dung

Viên Dung

1
em như hoa vẫn nở
vô tình chờ
thụ phấn

hương hoa thơm ngơ ngẩn
mùi dậy thì
ngất ngây

trăng hạ quên đêm nầy
men lừng hương
mình say

gió hạ lồng nóng nảy
đất trổ tình
lá lay
Đọc tiếp »

Trần Gia Phụng

Một cơn gió bụi là hồi ký của Trần Trọng Kim (1883-1953), viết về đời ông khoảng thời gian 1942-1948, do nhà xuất bản Vĩnh Sơn ở Sài Gòn ấn hành năm 1969, dày 182 trang. Đầu năm 2017, nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Phương Nam Books ở Hà Nội in lại lần nữa sau khi đã “biên tập” kỹ càng.

“Biên tập” là chữ của các nhà xuất bản trong nước để chỉ công việc nhà xuất bản tự ý sửa đổi, gạch bỏ, cắt xén những đoạn văn trong nguyên bản của các tác giả, mà nhà xuất bản cho là không phù hợp với chủ trương chính sách của đảng cộng sản (CS). Tác giả các sách không được tham khảo ý kiến về việc biên tập, tức việc sửa đổi hay gạch bỏ nầy. Truyện Kiều mà CS còn sửa đổi hay bỏ bớt, thì sách Trần Trọng Kim, CS sợ gì mà không sửa đổi?

Điều đáng nói là dầu sách Một cơn gió bụi đã được nhà xuất bản biên tập cẩn thận, nhưng vừa in ra và phát hành, vẫn bị nhà cầm quyền CS ra lệnh thu hồi ngay. Lý do thu hồi do viên Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành (Bộ Thông tin và Truyền thông) cho biết như sau: “Nhà xuất bản Hội Nhà văn đăng ký xuất bản đề tài “Một cơn gió bụi” với thể loại là thơ văn nhưng nội dung cuốn sách khi xuất bản không đúng thể loại và tóm tắt nội dung như đăng ký”.
Đọc tiếp »

Bắc Phong


Các nhà hoạt động dân chủ Hồng Kông tưởng nhớ ông Lưu Hiểu Ba,
tù nhân lương tâm được giải Nobel Hòa bình 2010, mất ngày 13/7/2017

nghe tin ông trở về với đất
biết bao người buồn rơi nước mắt

thương tiếc một tù nhân lương tâm
cảm kích đời đấu tranh sự thật
Đọc tiếp »

Trần Vấn Lệ

Lưu Hiểu Ba không còn tại thế (1). Anh đi rồi, thôi kể như xong! Nước Non nặng một tấm lòng, xuôi tay nhắm mắt Sắc Không vẻ vời…

Sức một người sông dời biển lấp bằng tay không…không thể làm hơn! Anh đi, cửa ngục vẫn còn, mở ra khép lại, vui buồn ngẩn ngơ!

Sáu mốt tuổi không chờ ngày chết mà bệnh đau ai biết ngày nào. Biết đời không có kiếp sau nên khi nhắm mắt khói màu vẫn đen!
Đọc tiếp »

Nguyễn Văn Sâm

Quyển Chuyện Đời Xưa của Trương Vĩnh Ký là quyển sách bán chạy nhứt và đi vào lòng dân chúng nhiều nhứt trong số hàng trăm tác phẩm của nhà văn nầy. In tới lui nhiều lần, năm 1914 đã in tới ngàn thứ chín trong một quốc gia lúc đó dân số chưa đầy 15 triệu với đường xá lưu thông không thuận tiện, sách báo in ở Sàigòn lưu hành ra Trung và Bắc không phải là chuyện sanh lợi. Những lần in không đề tái bản lần thứ mấy và in với số lượng bao nhiêu thì phải nói là cơ man. Khi chữ quốc ngữ phát triển đã vững vàng thì quyển sách nầy lại là món hàng được các nhà xuất bản ưa chuộng.

Tại sao quyển truyện khổ nhỏ mỏng chưa tới 100 trang nội dung thì chẳng có gì gọi là hấp dẫn lại có sức thu hút như vậy?
Đọc tiếp »

Cõi vô cùng

Posted: 14/07/2017 in Thơ, Trần Yên Thảo

Trần Yên Thảo


Tượng Phật tọa thiền
Lê Thành Nhơn

1.
Từ khi nhận mảnh hình hài
an cư sánh với lưu đày khác chi
lối về âu cũng đường đi
không dưng lại có nhiều khi chạnh lòng.

2.
Vén màn hỗn độn chui ra
thủy chung chưa thấu chỗ ta chỗ mình
lân la vào cõi nhơn tình
mượn đôi vết máu lộng hình trái tim.
Đọc tiếp »

Vũ Quỳnh N.H.

Buổi tối, ngõ hẻm mù mờ trong ánh đèn đường, vài ba tiệm còn mở cửa. Ngồi mãi tận trong góc nhìn ra ngoài đợi chờ cái hẹn tình cờ sáng nay bây giờ tôi mới thấy hối tiếc. Tiệm ăn lèo tèo vài người khách ra vô, ban ngày bù đầu làm việc, ban đêm họ chui vào hộp đêm say sưa ngà ngà chén thù chén tạc, những người đàn ông công chức mệt mỏi. Không một cặp trai gái ngoài cô bồi bàn độ chừng mười sáu mười bảy tuổi đâu đó. Tóc ngắn ngang vai, mắt một mí húp chụp như người vừa mới thức giấc sau cơn ngủ.

– Cho xin tô Miso thịt và một chai biru!

Kể ra bia Nhật cũng không đến nỗi tệ, từ khi Đức viếng thăm Hokkaido vào năm 1880, họ đã thấy mầm triển vọng trong tương lai.

– Arigato gozaimazu!
Đọc tiếp »