Kính chào quí độc giả và văn hữu thư viện Sáng Tạo,

Chúng ta đang ở mùa đại dịch Coronavirus thật kinh hoàng. Dù sao, tôi vẫn tin nhân loại sẽ vượt qua khổ nạn này và thế giới chúng ta đang sống sẽ tốt đẹp hơn.

Trong khi đó, tôi thấy mình cần sắp xếp lại những ưu tiên trong cuộc sống hiện nay. Vì vậy, tôi xin phép được hoãn 1 tháng chuyện biên tập bài vở Sáng Tạo kể từ ngày 6/4/2020.

Mong quý độc giả và văn hữu cảm thông cho quyết định khó khăn của tôi trong hoàn cảnh đặc biệt này.

Kính thăm và chúc quý vị, gia đình và người thân luôn được an lành.

Trân trọng,

Bắc Phong

Ngự Thuyết

Cách đây hai hôm (Chủ Nhật 28/9/2020), trang mạng Diễn Đàn Thế Kỷ có đăng hai bài viết đặc biệt liên quan đến Đại Dịch, bài Nguyễn Du – Homère và Bệnh Dịch của Phạm Trọng Chánh, và Đại Dịch COVID – 19 của Trịnh Y Thư.

Trong bài của Phạm Trọng Chánh, phần sau có nhắc đến trận dịch tể xẩy ra từ thời cổ đại qua sử thi của thi hào Homère trong trường ca Iliad. Cả 1100 chiến thuyền và 100,000 quân sĩ vây quanh thành Troie bị thiệt mạng  vì trận dịch kinh hồn. Phần trước chỉ ngắn ngủi mấy câu lại gây xúc động nơi tôi hơn khi nói đến trận dịch gây nên cái chết của thi hào Nguyễn Du của chúng ta.

Năm 1820, cuối đời Gia Long, đầu đời Minh Mạng, Cần Chánh Học Sĩ Nguyễn Du được cử làm chánh sứ qua Tàu lần thứ hai. Chưa kịp lên đường thì thi hào qua đời vì dịch tễ khi đang ở trên đỉnh vinh quang của sự nghiệp văn chương cũng như trên đường công danh, hoạn lộ.  Lúc ấy Nguyễn Du mới 54 tuổi. Đó là một trận dịch khủng khiếp lan toả từ Á sang Âu có nguồn gốc ở Ấn Độ.
Đọc tiếp »

Nguyễn Phúc Vĩnh Ba


3 cây nhang
Đinh Trường Chinh

1. Hỡi ơi,

Oan trái mù mờ.
Họa tai dồn dập.
Đất một trái hơn chục tỷ người chung sống, tưởng trời xanh mây trắng thảnh thơi,
Trời bốn phương gần hai trăm nước cùng chia, bỗng lửa đỏ than hồng tới tấp.
Quả nhân đâu đã tinh tường,
Bệnh tử nay đành oan khấp.
Xót bàng dân khốn khổ, mực mài giấy trải, viết đôi hàng khóc số bạc kiếp đen
Thương cô quỉ lênh đênh, hoa cúng đèn chong, bày một lễ tế dân hèn phận thấp.
Đọc tiếp »

Châu Đình An

Nhạc và lời: Châu Đình An; Tác giả trình bày
ban_ky_am

Nguồn: Fb Chau Dinh An

Phạm Hồng Ân

Từ lúc dịch Corona xuất hiện, gia đình tôi xáo trộn một cách bất thường. Trước đó, hàng ngày, chúng tôi ít khi gặp nhau, chỉ đủ thì giờ hỏi câu How are you? rồi mạnh ai nấy đi mất biệt. Sáng nào, ba mẹ tôi cũng ngủ tới trưa mới thức dậy, rồi vội vàng ra xe chạy thẳng tới tiệm Nail, gọt giũa đến 9 giờ tối, mới lục tục kéo nhau về nhà. Khi ba mẹ rời nhà, tôi cũng vừa nuốt xong tô mì ăn liền, sửa soạn ra trạm xe buýt, đón xe đến trường đại học. Chỉ có ông bà nội ở nhà, mỗi người mỗi góc, lặng lẽ với nỗi cô đơn riêng. Chủ nhật, cũng thế, tới phiên ông bà nội đi nhà thờ. Ba mẹ lại đèo nhau về Santa Ana, thăm mấy bà dì ở đó. Còn tôi, cà kê với mấy bạn trẻ ở các quán cà phê. Thế là, ngày nghỉ, cả nhà cũng chẳng có cơ hội bên nhau.
Đọc tiếp »

Lê Quang Thông

Buổi chiều mùa Đại Dịch.
Đường mòn Hölderlin.*
Con đường tình vạn cổ.
Chiều nay dài vắng tênh.

Nắng đầu Xuân tươi quá.
Sáng soi héo úa đời.
Corona địa ngục.
Quên theo tình chơi vơi.
Đọc tiếp »

Nhắn cô Vi…

Posted: 03/04/2020 in Thơ, Trần Huy Sao

Trần Huy Sao

hai tuần cố làm… người gương mẫu
không đi đâu hết chỉ ở nhà
đi vô quanh quẩn lại đi ra
đi qua đi lại rồi… đi ngủ

cũng tại cô Vi thành Hán Vũ
lên cơn ngựa rượt chạy lung tung
mới mười-chín-tuổi quá chừng sung
đông bắc tây nam cô chạy suốt
Đọc tiếp »

Ngô Thế Vinh


Tưởng nhớ GS Nguyễn Duy Xuân, GS Phạm Hoàng Hộ,hai tượng đài trí tuệ kiệt xuất, bất khuất của Miền Nam

Lời Dẫn Nhập: Giáo sư Phạm Hoàng Hộ sau khi hoàn tất bộ sách đồ sộ “Cây Cỏ Việt Nam” mà Giáo sư gọi là “công trình của đời tôi” và vào mấy năm cuối đời, như một Di Chúc, Giáo sư Phạm Hoàng Hộ đã đề tặng toàn sự nghiệp ấy cho:

“Những ai còn sống hay đã chết trong tù vì tháng Tư năm 1975 đã quyết định ở lại để tiếp tục dâng góp cho đất nước.

Tặng giáo sư Nguyễn Duy Xuân nguyên viện trưởng Đại Học Cần Thơ, mất ngày 10/XI/1986 tại trại Cải Tạo Hà-Nam-Ninh.

Tặng hương hồn những ai trên biển Đông đã chết nghẹn ngào”.
Đọc tiếp »

Nguyễn Hiền

chỉ sau một đêm
không ai có thể đếm được
có bao nhiêu nấm mồ mọc lên
bao nhiêu con số có bước nhảy như con kangoro
và những giọt nước mắt chưa kịp chảy
trước cái chết của người thân
đã vội quay mặt bước đi
Đọc tiếp »

Đá khóc

Posted: 02/04/2020 in Sông Cửu, Thơ

Sông Cửu
Tặng thi nhân Hoàng Trọng Khánh, người bạn Huế của tôi.

Đó! Em thấy chăng
Bên kia
Phường Nguyệt Biều quê anh
Là dải Trường Sơn cao ngất
Mạ bão hôm nào
Mặt trời ngủ quên
Đá buồn đội sương
Rưng rưng đứng khóc…

Nhìn ngôi nhà hai tầng
Tụi anh mới về xây cất
Trên đất hương quả
Ba đời uống nước Nguyệt Biều
Mạ gật đầu cười
Rồi ngồi kể chuyện… nhiêu khê
Đọc tiếp »

Robert Lloyd Fish
Phạm Đức Thân dịch từ nguyên tác Sweet Music của Robert L. Fish


Johann Sebastian Bach by E. G. Haussman

Robert Lloyd Fish (1912 – 1981) là kỹ sư, nhà văn Mỹ về trinh thám, hình sự, với hơn 30 tiểu thuyết, nhiều truyện ngắn, từng nhận 3 Giải Edgar Alan Poe. Khi làm việc ở Rio de Janeiro, Ba Tây, ông nghe đồn có tay buôn lậu đã đưa được 5 triệu dollar từ Bỉ vào Mỹ, gợi hứng cho ông khai sinh nhân vật buôn lậu Kek Huuygens, sinh ở Ba Lan, tên Hà Lan, thông hành Mỹ trong một số truyện.

Sweet Music xuất hiện đầu tiên như là một truyện ngắn đầy đủ trong tiểu thuyết The Hochmann Miniatures (1967).

oOo

Tháng chín, tại Paris, thời tiết nóng ran.

Claude Devereaux, thanh tra quan thuế thuộc nhóm đông đảo đồng nghiệp đang làm việc cật lực tại khu vực khách đến của phi trường Orly, nhấc lệch cái mũ cáp vành cứng về phía sau cho mát cái trán ướt nhẹp mồ hôi, khom mình vạch dấu phấn, không rõ nghĩa gì, trên hành lý trước mặt, rồi thẳng người lên, tự hỏi tên ngốc nào đã thiết kế bộ đồng phục ông đang mặc, không biết tên ngu này đã có từng chịu đựng cái sức nặng của nó vào một ngày nóng nực. Ông lơ đãng gật đầu trước lời cám ơn lí nhí của khách vừa được cho qua, và như cái máy cầm lấy cuốn sổ thông hành đang chìa ra cho ông, tự hỏi sau ca còn có đủ thời gian để ghé uống bia trước khi về nhà. Có lẽ không, ông thở dài nghĩ, rồi chú tâm lại vào công việc.
Đọc tiếp »

Quảng Tánh Trần Cầm

Hoài niệm trong mùa đại dịch

nhiều lần trong mùa thiên di
tôi lái xe về thành phố thousand oaks
đứng trên đồi cao
ngước mắt nhìn trời
tìm kiếm một vài cánh hạc của ngàn cánh hạc
hoài công
không một cánh hạc ̶ ̶ dù lạc lõng ̶ ̶ trên đường thiên di
bay ngang thousand oaks
Đọc tiếp »

Phan Ni Tấn

TRẦN YÊN HÒA Hơn năm mươi lăm năm THƠ là tập thơ phản ánh tâm trạng của nhà thơ qua nhiều thể loại thơ khác nhau.

Từ một cậu học trò xuất thân trong một gia đình văn hóa xứ Quảng, Trần Yên Hòa bắt đầu làm thơ lúc mười hai tuổi. Từ những bước đầu chập chững đến nay, sau hơn năm mươi lăm năm làm thơ, nhà thơ nhìn lại chặng đường dài đã đi: “Cha tôi cũng mê thơ. Ông có làm thơ đường, thơ thất ngôn bát cú và họa thơ (…). Hay mẹ tôi, thường hát ru tôi bằng những câu ca dao thắm đượm mùi vị quê hương, tình yêu trai gái, nên tôi thấm sâu vào lòng những âm thanh ấy, để rồi sau này tôi yêu thơ và làm thơ…“.

Phần tự sự trên đăng trong tập thơ TRẦN YÊN HÒA Hơn năm mươi lăm năm THƠ là một phần đời của Trần Yên Hòa được tác giả kể lại bằng thi ca.
Đọc tiếp »

Nguyễn Tam Phù Sa

Ô hô! “Mèo mả gà đồng”
một bầy phản chủ tranh công phá đồng
lúa ngô vặt sạch tận lông
Vụ xuân úp thúng, vụ đông úp nồi

Cha truyền con nối mấy đời
mồ hôi trộn máu nhà tôi vẫn nghèo
nghèo qua tới chị nuôi heo
tới cày cuốc mướn tháo treo đầu hè
Đọc tiếp »

Hồ Chí Bửu

Vùng cách ly…

Người ta sợ nhiễm dịch nên phải cách ly
Ta với người không nhiễm nhưng sao không gần nhau được
Hay tại chúng ta chưa một lần hẹn ước
Kẻ chân trời người góc biển – bơ vơ

Ta phương nầy – buồn – lấy chữ làm thơ
Nhiều tâm sự sau những lần gãy cánh
Thời Covid mọi người đều xa lánh
Thu mình vào góc nhỏ của an nguy
Đọc tiếp »

Phố vắng

Posted: 01/04/2020 in Lưu Na, Truyện Ngắn

Lưu Na

Trời ngả chiều nhưng mặt trời vẫn sáng rực rỡ. Nắng vàng ấm và gió nhẹ khiến phố xá thêm êm đềm tươi mát, mà đường phố vắng tanh chỉ lác đác vài chiếc xe vài bóng người. Đại dịch và chỉ thị giới hạn sinh hoạt đã trả cho thành phố cái thanh bình yên ắng. Ngà nhớ những bức ảnh Sài Gòn xưa đăng trên những trang facebook, cái thuở thái hòa những năm 1930’s, 40’, và 50’s, khi Sài Gòn chỉ nhiều nhất một vài triệu dân và mọi sinh hoạt dường như nhỏ nhẹ. Ngà nhớ thành phố nơi này những năm 1980’s khi Ngà mới đặt chân lên đất Mỹ. Những buổi sáng chộn rộn trong lặng im và những ánh đèn vàng lúc đêm về là nỗi khốn khổ của Ngà trong suốt 10 năm đầu. Một đứa trẻ sinh ra và lớn lên ở hẻm nghèo chật chội luôn vang tiếng người với đèn nê ông trắng xóa giờ lọt vào một nơi rộng mênh mang với bóng đèn mờ tỏ võ vàng, một mình. Đời lúc đó thê lương biết nhường bao…
Đọc tiếp »

Phạm Hồng Ân

Trốn Corona

tôi nằm trốn corona
trong gian phòng chứa đầy tà khí thơ
mấy mươi năm sống dật dờ
ôm ba mộng ảo bơ phờ tâm cang
tô chi cái đẹp dung nhan
chỉ trong thoáng chốc sẽ tàn phai thôi
khuấy chi cái khổ trong đời
ngàn năm oán trách chỗ ngồi thế gian
trước sau rồi phải nguy nan
không tiêu vì dịch, cũng tàn vì thơ.
Đọc tiếp »

Trần Mộng Tú
(Gửi gia đình và các bạn tôi)

Thượng Đế gửi những con Siêu Vi tới để chúng lấp đầy những khoảng cách trống rỗng của loài người.

Siêu Vi đến giữa mọi người, rẽ ngang, rẽ dọc, len vào từng khe hở. Nó không lựa người giầu, không chê người nghèo. Màu da nào cũng được, tôn giáo nào nó không cần biết. Bằng cấp và địa vị ư, nó gạt qua một bên len vào giữa. Chẳng có sổ Thông Hành nào thoát, chẳng có bức tường cao ranh giới nào xây lên mà nó không thể vượt qua. Nó lên thuyền ra đại dương, nó vào phi cơ bay ngang bầu trời thế giới. Từ thầy tu, lãnh tụ, tài tử, thầy thuốc, khoa học gia, nhà ảo thuật, triệu phú cho tới những kẻ không nhà, nó tới với ai người đó phải chấp nhận. Khó lòng mang nó ra khỏi nơi nó đã chiếm ngự. Nó tới, mang theo tàn phá và chết chóc.
Đọc tiếp »

Biến đi

Posted: 31/03/2020 in Nguyễn Hàn Chung, Thơ

Nguyễn Hàn Chung

Biến đi, ngươi biến mất đi
Nhơn gian tử biệt sinh ly quá rồi
Từ thành Vũ Hán xa xôi
Ngươi gây tang tóc đất trời thê lương

Biến đi, ác chủng âm hồn
Sớm chiều Thánh, Chúa, Thế Tôn diệt mày
Nhà quàn la liệt phơi thây
Đi là chết không có ngày quy lai
Đọc tiếp »

Hoa Nguyên

Bị thương

Làm sao ta về được
Tổng Y Viện Cộng Hòa
Đôi tay ngày mất nước
Theo chuỗi buồn tối tâm

Tự Do hỡi bảy lăm!
Những ngày tù đếm năm
Trên tay gầy thương tật
Mật gai đếm chỗ nằm
Đọc tiếp »

Khổng thị Thanh-Hương

Chỉ mấy tuần trước đây, Đảo Lớn vẫn còn nhộn nhịp với khách viếng thăm từ khắp nơi trên thế giới đổ về.  Du thuyền ghé Vịnh Hilo ba, bốn lần một tuần.  Trên những bãi cát vàng, đen, đông đảo du khách ngâm mình trong làn nước mát và trong bầu khí hải đảo, hay tản bộ dưới hàng cây bàng cổ thụ đang thay lá.  Phố phường nhộn nhịp kẻ bán người mua.  Những buồng dừa tươi, có thể mới được chặt xuống từ đêm qua, bao giờ cũng được chiếu cố tận tình.

Thế mà bất chợt như một trận cuồng phong dông tố, một đại dịch khởi đi từ một thành phố lớn bên Tàu, như một tấm màn đen tối ám đã và đang bao phủ lên trên địa cầu.  Tấm màn phù thủy này không phân biệt màu da, tiếng nói hay giai cấp, đã lấy đi hơn ba chục ngàn mạng sống, và gây khiếp sợ trong lòng mọi người, vì sự nhiễm bệnh tăng theo cấp lũy thừa.  Giới chức y tế tiên đoán là trong tương lai gần, sẽ không một ai có thể thoát khỏi nanh vuốt của con vật COVID-19.  Không nặng thì nhẹ.  Do đó, giới hạn gặp gỡ là một biện pháp cấp bách và cần thiết để làm chậm lại tiến trình của sự lây bệnh, hầu các nhà thương có đủ phương tiện và nhân lực để chữa trị những trường hợp nguy nan.  Bộ mặt thế giới đã hoàn toàn thay đổi, từ các sinh hoạt với tầm mức quốc tế cho đến đời sống hàng ngày của chúng tôi.
Đọc tiếp »

Nguyễn Minh Phúc

Lại một ngày qua

hắt hiu chiều rơi xuống
hoàng hôn rụng chân trời
mới bình minh một thoáng
là đêm về chơi vơi

ai đếm ngày tháng tận
thả bóng ngày đi qua
có thấy đời lỡ vận
trong từng chiều mưa xa
Đọc tiếp »

Nguyễn Trần Diệu Hương


Tranh biếm họa của Joep Bertrams

Thứ Hai 16 tháng 3

Trên đường đi họp về từ phía Nam San Jose, tiếng Thống Đốc tiểu bang California vang ra từ radio trong xe, kể từ lúc bước sang ngày 17 tháng 3, mọi công dân của CA phải chấp hành lệnh “Shelter in place, nói nôm na là phải ở nhà, ai ở đâu ở đó, không ra khỏi nhà. Chỉ được ra khỏi nhà vì các nhu cầu thiết yếu như: đi chợ, “đi thăm” Bác sĩ/ medical clinic/ bệnh viện…

Dĩ nhiên, những người làm việc ở các “tuyến đầu”: bệnh viện, cảnh sát, trạm chữa cháy, các nơi bán thực phẩm, chợ búa, bưu điện, và những nhân viên vệ sinh vẫn phải làm việc.

Chân thành cảm ơn, góp lời cầu nguyện cho “những người hùng vô danh” vững vàng, vô sự trước đại dịch Vũ Hán.
Đọc tiếp »

Bùi Chí Vinh

Bắt đầu đẩy người lao động đến đường cùng
Bằng cách cấm bán hàng rong, bán vé số
Trong khi bọn quan lại chóp bu vẫn “nổ”
“Chống dịch như chống 12 ngày đêm bắn pháo đài bay B52”

Các vị chống kiểu gì mà “đóng băng” bệnh viện Bạch Mai
40.000 người ra vào ổ dịch hàng ngày như đi chợ
Từ bác sĩ, điều dưỡng viên đến thân nhân bệnh nhân nhìn nhau ngờ ngợ
Không biết mình còn quốc tịch Việt Nam hay quốc tịch “cúm Tàu”
Đọc tiếp »

Trần Huy Sao


Em Cửu Long Trông Mưa, 9/3/2020
Tranh sơn dầu của Vi Vi

em miền Nam sông nước ngập phù sa
tôi miền Trung đất cày trơ sỏi đá
em tả quê em ruộng đồng tôm cá
tôi kể quê tôi mắm ruốt ớt cay…

kể một hồi lấn lướt tới thày lay
con…mắm ruốt liếc tình…con tôm cá
tôi giang hồ tới miền quê xa lạ
em đâm ngang nỗi choáng váng sật sừ…
Đọc tiếp »

Nhã Ca


Tưởng niệm Thái Thanh
Đinh Trường Chinh

25 tháng Ba năm 2020 tang lễ Thái Thanh. California đang mùa đại dịch Covid-19. Không thể ra khỏi nhà. Tôi ngồi lặng lẽ cầu nguyện và nhớ chị.

Từ những năm sáu mươi của thế kỷ trước, khi Sài Gòn còn là thủ đô Việt Nam Cộng Hoà, tôi có duyên may, được làm việc bên chị Thái Thanh. Hằng tuần, liên tục nhiều năm, hai chị em cùng chủ trương một chương trình phát thanh, kết hợp bài hát với bài viết để nói lên tình tự quê hương.

Người hát- người viết, nhờ đó mà thân quí. Và càng thêm thân quí hơn, khi cả nước bị bức màn tre, bức màn sắt trùm kín. Sách báo, băng nhạc bị hỏa thiêu. Văn học, nghệ thuật bị khai trừ. Giáng sinh năm 1975, tám tháng sau đổi đời, trong khi chờ đợi đi cải tạo và tan tác, một số bằng hữu nghệ sĩ Sài Gòn tìm lại ngồi bên nhau.
Đọc tiếp »

Huỳnh Minh Lệ

Test

ngày mai đi test mà âm
đạo vừa mừng rỡ nẩy mầm bốn phương
lỡ mà xui xẻo có dương
vật mình vật mẩy hết đường thối lui!

25.03.2020
Đọc tiếp »

Tưởng Năng Tiến

Dịch bệnh làm Trung Quốc rớt đài. (Sébastien Falletti – Le Figaro)

Với tuổi đời, mỗi lúc tôi một thêm nghễnh ngãng. Thiên hạ xôn xao về bệnh (Cúm Vũ Hán) thế mà tôi chả nghe lọt tai được một câu nào. Điếc không sợ súng nên thay vì ở yên một chỗ cho nó an toàn thì tôi cứ vẫn thản nhiên đeo ba lô đi ta bà, tứ xứ.

Chiều qua, khi chiếc phi cơ cánh quạt của Myanmar National Airlines đáp xuống Tachilek (một thành phố nhỏ ở phía Đông Miến Điện, ráp gianh với tỉnh Mae Sai của Thái Lan) tôi mới biết là trên đời này có một cái phi bé tí (ngó) như nhà ga tỉnh lẻ vậy đó. Toilet không có xà phòng, cũng không có giấy lau tay, chỉ treo tòng teng một cái khăn lông nhầu nhĩ thôi hà. Vốn quen thói ẩu tả và cẩu thả nên khi thấy ai cũng dùng nó lau tay thì tôi cũng làm theo, thay vì chùi vào quần áo.
Đọc tiếp »

Bắc Phong

BƯỚM ƠI

bướm nhỏ đậu xuống miền Tây
đâu biết hạn hán đất cày vì sao
bướm ơi! vỗ cánh tiêu dao
có nghe tiếng nấc nghẹn ngào nông dân?

 
TRƠ ĐÁY

Trung Quốc chặn nước thượng nguồn
Cửu Long có khúc cạn dòng đáy trơ
đất nứt chưa phải chuyện to
Đảng nứt lãnh đạo mới lo cuống cuồng!
Đọc tiếp »

Trịnh Y Thư

Nằm nhà rảnh rỗi suốt những ngày đại dịch Coronavirus Disease-2019 (COVID-19) hoành hành khắp nơi trên thế giới, tôi lại kệ sách lấy xuống cuốn tiểu thuyết La Peste của Albert Camus đọc lại, và sau khi đọc tôi bỗng giật mình vì những gì đang xảy ra quanh tôi ngày nay đã được Camus miêu tả thật chính xác cách đây trên 70 năm.

Trong cuốn tiểu thuyết này, xuất bản năm 1947, với bối cảnh là thị trấn Oran, xứ Algerie – lúc đó còn là thuộc địa Pháp – Camus thuật câu chuyện xoay quanh một trận dịch hạch khủng khiếp, tàn phá tan hoang cả thị trấn, và khi trận dịch chấm dứt thì không một ai trong thị trấn không bị ảnh hưởng, nặng là cái chết, nhẹ tuy may mắn sống sót nhưng cả thể xác lẫn tâm hồn chẳng còn như cũ nữa. Cuốn sách hiển nhiên hàm chứa nhiều tư tưởng Hiện sinh, nhiều ẩn dụ, thậm chí có những câu văn đa nghĩa, và tất cả hình như quy chiếu vào tính cách, định mệnh và thân phận con người trong một thế giới phi lý, biểu hiện bởi thần thoại Sisyphus – kiên trì lăn tảng đá lên đỉnh núi, để tảng đá lăn xuống chân núi, rồi lại bắt đầu ra sức lăn lên.
Đọc tiếp »