Sáng Tạo

Lâm Hoàng Mạnh

Bên gánh hoa tươi lộng lẫy
Yêu kiều nhan sắc cô hàng
Khách ở đâu đến đầy dẫy
Yêu hoa hay yêu cô nàng?
(Hanoi 1962 L.H.M.)

Đầu thế kỷ XX có câu chuyện về cô hàng hoa, chuyện kể như sau. Sinh ra ở làng hoa Ngọc Hà, ngày ngày cô quẩy gánh hoa đi chợ, đẹp người đẹp nết bên những bông hoa sặc sỡ thơm hương nên gánh hoa của cô bao giờ cũng hết sớm. Thế rồi những ngày vui ấy cứ giảm dần khi gánh hoa của cô mỗi ngày một ít khách, không chỉ cô mà nhiều bạn hàng cũng vậy.

Tìm hiểu nguyên nhân, hóa ra có người làm hoa giấy. Hoa giấy tuy không hương, ít sắc nhưng bền và rẻ hơn nhiều. Công nghệ hoa giấy phát triển mỗi ngày một tăng vì người ta bây giờ bắt đầu chuộng đồ giả.

Đến cuối thế kỷ XX, khi hoa nhựa ra đời thì nghề trồng hoa dần dần tàn lụi, chả thế làng hoa Ngọc Hà, làng đào Nhật Tân được chính phủ CHXHCNVN lấy đất giao cho các nhà đầu tư kiếm lời nhiều hơn. Những vườn hoa và các gốc đào từ thời dựng nước nay được thay dần bằng những dẫy nhà cao, cao cao mãi… của các nhà tư bản Hàn Quốc và Đài Loan và người làng hoa bây giờ chỉ còn biết ngồi chơi xơi nước và than thở dài dài, chờ ngày tiêu hết tiền đền bù rồi kiếm thêm chiếc gậy và cái bị, rủ nhau làm cái bang cho xã hội ta thêm một giai cấp mới.

Ngày nay hàng giả hàng nhái đầy rẫy trên mọi lĩnh vực, từ cái kính râm, cái túi xách tay, đồng hồ, đôi giầy, quần jean cho đến bộ ngực, cái mũi của các bà các cô cũng thành giả. Tìm của thật bây giờ khó quá.

Ngày xưa, cô gái trên sông Hương than rằng:

Tình ôi gian dối là tình
Thuyền em rách nát, còn lành được không¹?

Ngày nay, xin thưa, rách nát đến thế nào đi nữa thì cũng chỉ cần có 2 triệu 500 ngàn Việt Nam đồng, đến phòng khám và chữa bệnh phụ khoa tư nhân ở hai thành phố Hà Nội và Sài Gòn, các bác sĩ sẽ “vá” lại như nguyên xi và “cái trinh bây giờ chỉ đáng giá một chầu chữa Kẹt Nẹt cho các em” là OK. Đâu có đắt như cụ Nguyễn Du ra giá những “ngàn vàng” lá ở thế kỷ XVIII!

Thế kỷ XXI đã giúp cho các bà các cô một công nghệ tự lăng-xê mình bằng cách, cái gì tạo hóa ban cho mà không ưng theo ý thì cứ việc sửa, sửa cho đến khi hoàn mỹ theo ý muốn. Nâng vú, sửa cằm, xâm mắt xâm môi, sửa cả sẹo lồi sẹo lõm… như những mỹ viện ở Hồ Thành và Hà Thành quảng cáo trên truyền hình trong và ngoài nước (VTV4), nghe phèng phèng hơn cả mấy anh bán thuốc ê ngoài bến tầu bến xe.

Tuổi mới lớn, khi con tim bắt đầu có những nhịp đập bất thường, không bùm… tắc² mà tự nhiên bùm bùm… tắc, có nghĩa là trái tim bắt đầu có thêm nhịp đập của tình yêu. Các bác sĩ gọi đó là nhịp (tim) ngoại tâm thu, nhịp tim này bình thường đối với lứa tuổi dậy thì. Nhưng các thiếu phụ hay các bà xồn xồn hay các ông tứ ngũ tuần… mà có nhịp tim bùm bùm… tắc tắc này là phải đi khám chuyên khoa tim mạch ngay, không chừng mắc bệnh tim đấy, mặc dù bà thuê phi công trẻ hay ông cặp bồ nhí thì nhịp (tim) ngoại tâm thu không dành cho quý bà quý ông.

Mùa hè năm ấy ở tuổi đôi mươi, lần đầu tiên đến thăm người bạn gái cùng lớp trường y, vô tình gặp nàng đang nấu cơm, ra về tôi ao ước một ngày nào đó gặp nàng mà trong tim nàng có nhịp ngoại tâm thu để rối loạng choạng làm nồi cơm bị bén lửa:

Anh đến thăm em,
Em đang nấu cơm
Anh về
Cơm vẫn thành cơm.
Biết đến bao giờ
Anh về
Cơm bén.
(Hanoi 1963. LHM)

Sinh viên là thời kỳ vàng son của tuổi thanh niên và cũng là tuổi “chập chững buớc vào con đường tình ái”. Hè 1964, cô bạn gái lớp dưới giao hẹn “Về Hải phòng nghỉ hè khi lên anh nhớ mua quà tặng em đấy”.

Lời giao hẹn hay chính là mệnh lệnh của người đẹp, nhất định rồi, nhất định phải có quà trao tay sau 30 ngày xa cách nàng. Mua gì tặng nàng đây? Ba mươi ngày nghỉ là 30 ngày bồn chồn lo lắng bởi “phận nghèo năm tháng muối dưa”.

Một sớm Chủ nhật, ghé qua Hiệu sách Ngoại văn phố Hoàng Văn Thụ, Hải phòng, thấy bày bán bưu ảnh trong đó có bức ảnh Bông Hồng Vàng tuyệt đẹp. Đột nhiên truyện ngắn Bông Hồng Vàng của nhà văn Nga Konstantin Paustowsky trở lại trong tâm trí. Truyện kể về môt người làm nghề hốt rác ở các tiệm vàng, sau 25 năm gạn lọc những đám bụi chứa vàng, anh ta đã gom góp được số lượng bụi vàng đủ để trả công và đánh thành một bông hồng vàng tặng cho người anh yêu. Truyện ấy còn có một nội dung sâu xa hơn, nhắc nhở về công việc của nhà văn, nhà thơ phải biết chắt chiu từng hạt bụi vàng rơi vãi trong cuộc sống để tạo lên những tác phẩm tặng cho Đời. Tôi tự nhủ, bưu ảnh này chắc nàng sẽ ưng ý nếu như phía sau bưu thiếp có bài thơ đề tặng.

Thế là bài thơ tình đã ra đời trong hoàn cảnh như vậy.

Bông Hồng Vàng

Biết em thích hoa hồng
Anh tìm hái một bông
Dấu trong tận đáy lòng
Để tìm em trao tặng
Đến sớm,
sợ thày me em mắng
Chờ khuya,
sợ hàng xóm họ bàn
Em ơi!
Hoa có lúc tàn
Trăng vàng có lúc úa
Không nói ra,
biết đến thuở nào đây.
(Hanoi hè 1964. LHM)

Bưu thiếp giá có 1 hào, nhưng vì bài thơ đề tặng đã trở thành vô gía của tình yêu. Thời ấy tình yêu của lũ sinh viên chúng tôi còn “hoang sơ” lắm, ban giám hiệu nhà trường biết sẽ bị cảnh cáo hoặc đuổi học, chẳng như ngày nay, sinh viên tự do sống thử vô tư như vợ chồng trong suốt 5 năm thời kỳ đại học.

Ngày nay, học sinh lớp 6, lớp 7 ở Việt Nam đã biết viết thư trách bạn cùng lớp “chồng ơi/vợ ơi” và vẫn áo quần đồng phục đưa nhau vào nhà nghỉ mà không ai chất vấn. Nhiều hoa hậu, người mẫu… lứa tuổi đôi mươi có các đại gia tuổi bậc cha chú ôm eo đưa vào nhà nghỉ 5 sao.

Nếu một ngày đẹp trời, đôi tình nhân dựa vào vai nhau thủ thỉ tâm tình và lúc nào đó chàng vô tình phát hiện tất cả cái gì trên người nàng đều là của giả thì chàng nghĩ sao? Đôi môi chín mọng kia là do thứ dung dịch nàng bơm vào, đôi gò bồng đảo có nhịp tim bùm bùm… tắc tắc đang ép sát vào ngực chàng là túi silicon, cái mũi dọc dừa là do vành sụn của tai nàng tạo thành. Cái ngàn vàng của nàng cũng đã vá lên vá xuống vài bận… tóm lại tất cả tất cả cái gì mà nàng có đều là của giả… thì chàng phải thét lên rằng “Than ôi! Thời lương thiện nay còn đâu!”

Lâm Hoàng Mạnh
(sửa chữa và bổ xung bản đăng trên Talawas)
Nguồn: Tác giả gửi

[1] Cô Gái Trên Sông Hương, thơ Tố Hữu
[2] Tiếng tim đập của người khi khám bệnh bằng ống nghe