Đề tài Người Việt và Việt Nam tại Đại Hội Quốc Tế Học 2012

Posted: 22/03/2012 in Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự, Trangđài Glassey-Trầnguyễn

Trangđài Glassey-Trầnguyễn

Một bước tiến lịch sử

International Studies Association, gọi tắt là ISA, là một tổ chức nghiên cứu quốc tế, nối kết học giả, những nhà hoạt động, và sinh viên học sinh trên khắp thế giới. Đây là một tổ chức hàng đầu trong lãnh vực Quốc tế học, một nhịp cầu cho những ai có cùng mối quan tâm.

ISA được thành lập vào năm 1959 để đẩy mạnh việc nghiên cứu và giảng dạy về thời sự quốc tế. Với hơn 5,000 thành viên tại Bắc Mỹ và thế giới, ISA là tổ chức học thuật được nể vì nhất và được biết đến nhiều nhất trong ngành này. ISA kết hợp với 57 tổ chức Quốc tế học tại hơn 30 quốc gia, và là thành viên của Hội Đồng Xã Hội Học Thế Giới. ISA cũng đóng vai trò cố vấn (phi chính phủ) cho Liên Hiệp Quốc.

Vào đầu tháng Tư 2012, ISA sẽ tổ chức Đại hội Chuyên đề thường niên lần thứ 53 tại Hilton Bayfront Hotel, 1 Park Boulevard, San Diego, CA 92101 (Để có thêm chi tiết, xin truy cập trang nhà ISA: http://www.isanet.org/annual_convention/). Riêng trong năm nay, Đại hội sẽ có ba chương trình liên quan đến người Việt trên thế giới và tình hình dân chủ tại Việt Nam. Vốn luôn theo đuổi việc đưa các đề tài liên quan đến người Việt vào những sinh hoạt có tầm cỡ, tôi đã liên lỉ trình bày các bài nói chuyên đề về người Việt hải ngoại tại các đại hội quốc tế từ 15 năm nay. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên tôi đặt một mục đích xa hơn là bài nói cá nhân. Do đó, từ tháng Năm năm 2011, tôi đã chuẩn bị ráo riết để đề nghị ba chương trình nói trên với ISA, và đã được chấp thuận.

Với những chương trình này, tôi nhắm vào việc đưa những quan tâm của cộng đồng Việt tại hải ngoại – đặc biệt là tại Quận Cam, California, Hoa Kỳ – vào các sinh hoạt học thuật của dòng chính và của quốc tế. Tôi thiết nghĩ, tiếng nói và cách nhìn của những nhà hoạt động trong cộng đồng chúng ta sẽ là những đóng góp quan trọng và cần thiết cho những đề tài liên quan đến người Việt và nước Việt. Đại hội ISA là một trong những diễn đàn quốc tế quan trọng để chúng ta đối thoại với thế giới về những vấn nạn cấp thời của dân tộc.

Tôi tin tưởng là qua những chương trình này, cộng đồng chúng ta sẽ có dịp đóng góp cho phong trào dân chủ trong nước, cũng như góp tay vực dậy những vùng nhân sinh Việt còn bần hàn bấp bênh trên khắp thế giới. Tôi xin lược qua nội dung chính của ba chương trình để quý độc giả được rõ. Đề tài của Đại hội là năm nay “Quyền Lực, Nguyên Tắc, và Sự Tham Gia trong Thời đại Thông tin Toàn Cầu.” Do đó, cả ba chương trình về người Việt và đất Việt đều đề cập đến việc sử dụng mạng lưới điện toán toàn cầu và các kỹ thuật thông tin hiện nay.

Người Việt phi chính phủ trên thế giới

Lúc 4 giờ chiều ngày 2 tháng Tư, 2012, tại Hospitality Suite 2001 của Khách sạn Hilton Bayfront, tôi sẽ trình bày về tình trạng của người Việt phi chính phủ trên thế giới, đặc biệt tại Warsaw (Ba Lan), Tonle Sap (Cambốt), và Berlin (Đức Quốc). Bài nói này dựa trên các dự án nghiên cứu dài hạn, đặc biệt là trong thời gian tôi làm việc tại Châu Âu qua học bổng Fulbright. Với nhan đề “Đứng ngoài thời đại Thông tin: Người Việt phi chính phủ tại Tonle Sap, Berlin, và Warsaw,” bài nói nhắm vào tình trạng khó khăn của những người Việt di dân không giấy tờ tại ba địa điểm trên.

Trong khi mạng điện toán và thế giới ảo là một thực tế hiển nhiên trong đời sống hôm nay, mạng internet vẫn còn là một ý tưởng xa vời đối với những nhóm dân sống trong hoàn cảnh thiệt thòi. Khi nhìn vào cộng đồng người Việt phi chính phủ tại ba nơi này, tôi thấy họ có những điểm tương đồng về tình trạng pháp lý, không có phương tiện internet, và ở rốt đáy của chiếc thang kinh tế toàn cầu. Một người Việt phi chính phủ ở Tonle Sap sẽ viết gì trong blog cá nhân của mình? Một người Việt phi chính phủ ở Berlin sẽ ‘tweet’ như thế nào về những cuộc tranh luận về di dân? Và người Việt phi chính phủ ở Warsaw sẽ nghĩ sao về nạn suy thoái kinh tế toàn cầu?

Có lẽ chúng ta sẽ không bao giờ có được câu trả lời, vì những cộng đồng này vẫn sống ngoài thể chế chính trị của mạng thông tin toàn cầu. Họ là kẻ chầu rìa đến ba lần, luôn phải trốn chạy và ẩn nấp, cho thấy cái sự chênh lệch mà cái thế giới ảo – vốn tưởng như mở ra vô tận – cũng vô phương làm cho cân bằng.

Người Việt tại Tonle Sap


Thả lưới hy vọng – Benjamin Vũ

Lúc 1:45 pm ngày 3 tháng Tư, 2012, tại Indio West Foyer, cũng tại Khách sạn Hilton Bayfront, tôi sẽ trình bày về đề tài “Thân Phận của Người Việt Phi Chính Phủ tại Cam Bốt” với hình ảnh phóng sự của nhiếp ảnh gia Benjamin Vũ.


Bán hàng rong trên thuyền – Benjamin Vũ

Người Việt đã sống ở Biển Hồ, Cam Bốt, qua hàng bao thế hệ, cả đến một thế kỷ nay. Họ sống trên những ‘thuyền nhà,’ lênh đênh theo sóng thủy triều của một đại hồ vốn nông sâu theo dòng mưa nhiệt đới, ngay giữa lòng xứ Chùa Tháp. Không có một thống kê chính xác về số người Việt ở đây, vì phần lớn họ không được chính quyền Cam Bốt thừa nhận, ngay cả những người sinh ra tại nước này. Con số ước tính có thể lên đến cả hàng trăm ngàn người. Họ đã sống sót nạn diệt chủng Khmer Đỏ, và chịu đựng những bất công của thân phận không giấy tờ, của những mảnh đời vô thừa nhận. Như những người Việt phi chính phủ ở bất cứ nơi nào khác trên thế giới, những người Việt này sống lây lất bấp bênh bên lề xã hội.


Nhà trên nước, đời nổi trôi – Benjamin Vũ

Ai sẽ biện hộ cho họ có được cái quyền sống một cuộc đời tốt đẹp hơn? Ai sẽ mang đến cho họ một cơ hội để kiến thiết một tương lai giữa những cùng khổ? Ai sẽ lên tiếng cho tự do của họ, để họ được sống một đời sống ý nghĩa và hữu dụng? Ai sẽ tranh đấu cho họ?

Hội luận bàn tròn về ‘digital democracy’ tại Việt Nam

Lúc 4:00 pm ngày 3 tháng Tư, 2012, tại Hospitality Suite 1201, Khách sạn Hilton Bayfront, một hội nghị bàn tròn sẽ xoay quanh chủ đề “Mạng Lưới Toàn Cầu có là một Bệ Phóng cho không?” Xin nhấn mạnh, đây là lần đầu tiên có một chương trình như thế này tại Đại hội ISA. Để thuận tiện cho cộng đồng tham gia, cuộc hội thảo sẽ được thực hiện song ngữ, để quý vị có thể tùy nghi phát biểu bằng tiếng Anh hay tiếng Việt. Chúng tôi cũng mời gọi sự tham gia của những nhà hoạt động, các học giả, các cơ quan truyền thông báo chí, và mọi thành viên có quan tâm trong cộng đồng.

Như quý độc giả vẫn theo dõi, những đợt sóng đấu tranh cho dân chủ và những cao trào thắng lợi gần đây trên thế giới đã khiến nhiều nhà tranh đấu cho dân chủ cho Việt Nam đặt câu hỏi: Liệu đã đến lúc Việt Nam dự phần vào thế giới dân chủ? Hội nghị bàn tròn này nhắm vào hai mục đích. Thứ nhất, chúng tôi muốn đặt vấn đề về những sinh hoạt trên mạng và quản chế của nhà cầm quyền tại Việt Nam, và liệu một phong trào dân chủ qua mạng internet có khả thi trên quê hương chúng ta không? Thứ hai, chúng ta thử kiểm nghiệm lại những cản trở hệ tại hiện nay đã không cho phép một thứ ‘dân-chủ-qua-mạng’ (tôi tạm dịch từ chữ ‘digital democracy’) được diễn ra, và làm cách nào để chúng ta có thể loại bỏ rào cản này. Liệu mạng điện toán có thể trở thành nơi ‘tỵ nạn chính trị’ cho Việt Nam không?

Trangđài Glassey-Trầnguyễn
Nguồn: Tác giả gửi bài và ảnh

Đã đóng bình luận.