Thư Quán Bản Thảo chủ đề bán Nguyệt San MAI, làm nhớ lại

Posted: 13/04/2016 in Lữ Quỳnh, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Lữ Quỳnh

bia_thu_quan_ban_thao_69

Năm cuối trung học, bị rơi vào một hoàn cảnh buồn bã, và tiếp theo những tháng ngày dạy học tại một trường bán công mới thành lập được vài năm ở một vùng quê cát trắng, ngoài giờ đi dạy về, là tôi chúi mũi vào đọc sách và viết lang thang những ghi nhận về cuộc sống mới. Trong nỗi cô đơn, ngày làm bạn với những trảng cát đầy hoa dại và lăng mộ; đêm ngẩn ngơ lang thang trên con đường ngập ánh trăng, dưới bóng dừa óng ánh sương. Niềm vui duy nhất trong thời gian này là chờ đọc những tạp chí định kỳ thường phát hành vào ngày đầu và giữa mỗi tháng: Bách Khoa, Phổ Thông, Mai…

MAI là tạp chí bán nguyệt san. Giai đoạn tôi gửi đăng nhiều bài trên Mai, là năm 1961 và 1962. Lúc này anh Nguyễn Hữu Thái làm Thư ký tòa soạn, với chủ nhiệm là ông Hoàng Minh Tuynh. Tờ báo rất sinh động, nhờ vào sáng kiến và đam mê của thư ký tòa soạn. Anh Thái là sinh viên Kiến trúc, hình như năm cuối, trả lời đều đặn cho người cộng tác mỗi khi nhận bài, bằng thư riêng nhiều hơn là trên Hộp thư Tòa soạn. Chưa gặp anh, nhưng tôi có cảm giác, anh rất nhiệt tình, tích cực chăm sóc tờ báo. Cuối năm 1962, nhận thư anh cho biết, ông chủ nhiệm trước khi đi dự Cộng Đồng Vatican II, có nói với anh, in cho tôi một tập văn. Tôi rất cảm động, và trả lời anh là tôi mới viết, chưa dám nhận lời đâu. Tôi cám ơn và nhớ mãi nghĩa cử này.

Qua bao nhiêu đổi thay của con người và đất nước! Hơn 40 năm sau, tôi nghĩ đến việc đi tìm lại những bài viết cũ của mình. Năm 2005, tôi rủ bạn tôi, anh Nguyên Minh, cùng vào Thư viện Quốc gia (nay là Thư viện Tổng hợp?). Tại đây, gần cả một ngày, chúng tôi được nhân viên đem ra từng xe đẩy các tạp chí Bách Khoa, Thời Nay, Phổ Thông…, tha hồ mà tra cứu; nhưng tuyệt nhiên không có MAI! Chúng tôi vừa tìm bài, vừa photocopy thơ, truyện ngắn trên Bách Khoa của tôi, của Doãn Dân, của Trần Hoài Thư.

Tôi tìm hỏi nhân viên thư viện, sao không thấy có tạp chí MAI trong danh mục, thì được trả lời, MAI nằm trong số sách báo không được phổ biến. (Có nghĩa là bị xếp vào loại văn hóa phẩm phản động đồi trụy.) Tôi nói tôi chỉ cần tìm xem một số đề bài trong tạp chí này thôi. Tôi được giới thiệu vào phòng riêng và người giữ tủ sách này mang ra cho tôi lần lượt từng chồng báo MAI. Có thể không đủ số, nhưng tôi cũng kịp đọc những trang báo của một thời tự do, tươi đẹp. Nhân viên bảo tôi xem rồi trả lại tại chỗ, cấm copy.

Tôi lướt thấy những tùy bút, tạp văn của mình. (Xin ghi ra, để bạn đọc nào còn giữ được các số báo có bài này, cho phép tôi được liên lạc):

-MAI số 33 (10-11-1961): Khoảng trống của đời người.
-MAI số 43 (10-04-1962): Từ một cái chết.
-MAI số 6 (Bộ mới, 25-09-1962): Tên những loài hoa không tên.
-MAI số 8 (Bộ mới, 25-10-1962): Những bàn tay làm kỷ niệm.

Kể từ lần vào Thư viện ngày đó đến nay, tính ra đã hơn 10 năm. Không biết với thời gian, thư viện này có thay đổi gì không? Những tác phẩm văn học, những bản nhạc bị xếp loại vàng, phản động, đồi trụy một thời; nay có tác phẩm được in lại, có ca khúc được trình diễn. Riêng cái danh mục sách báo bị cấm, trong đó có Bán Nguyệt San MAI, ở thư viện Tổng hợp, không biết giờ đây đã được giải tỏa?

Lữ Quỳnh
3-16-2016
Trích Thư Quán Bản Thảo số 69, tháng 4/ 2016.
Nguồn: Tác giả gửi

Đã đóng bình luận.