Tháng này năm xưa

Posted: 01/05/2016 in Khổng thị Thanh-Hương, Tùy Bút / Tản Mạn / Ký Sự

Khổng thị Thanh-Hương

little_boy_in_tent_city

Một buổi tối đầu tháng Ba, khi tình hình chiến sự ngày càng bi đát, và trước khi Ban Mê Thuột thất thủ, bố tôi cho biết sáng ngày hôm sau cả gia đình sẽ rời xa Sàigòn vĩnh viễn.  Mẹ tôi, tôi và hai cậu em kế chỉ biết nghe mà không dám hỏi gì.  Như đã định, cả nhà dạy lúc 4 giờ sáng để chuẩn bị cho một phần gia đình ra đi trước, để tránh sự dòm ngó của hàng xóm.  Nhóm này gồm có tôi, cậu em kế và hai đứa em 9 và 10 tuổi.  Chị em chúng tôi đón xe Lam tới bến xe đò Lục Tỉnh.  Bố mẹ tôi và 5 đứa em khác đi sau.

Cả gia đình chỉ đem theo vài bộ quần áo.  Con chó cưng cũng phải để lại!  Khi tới bến xe đò, tôi mua vé cho mình và cho ba đứa em.  Cậu em kế, dù được miễn dịch vì lý do học vấn, cũng phải trình giấy tờ cho Quân Cảnh, ba bốn bận.  Mỗi lần như thế tôi nín thở, vì lo em sẽ bị giữ lại.  May thay, em tôi đã cùng chúng tôi ra tới Rạch Gía bằng an.

Sau bao nhiêu lần thất vọng vì không thấy người thân bước xuống từ những chiếc xe đò, bố mẹ và các em tôi cũng ra tới nơi.  Tôi mừng qúa bật khóc.  Mẹ tôi kéo tôi lại gần và nhắc là không nên ủy mị như thế, vì người ta sẽ biết là “mình đang đi trốn.”  Tôi nghĩ những người dân địa phương đã biết là gia đình tôi từ Sàigòn ra và đang kiếm đường trốn khỏi nước.  Từ Rạch Gía, chúng tôi lấy phà ra Phú Quốc.  Chiếc phà đông chật cứng người và gia súc.  Tôi ngồi bó gối gần kế bên bốn, năm con heo nái.  Không biết chúng có linh tính gì mà kêu eng éc suốt cuộc hải trình.  Sự lo lắng về những ngày tháng mịt mờ sắp tới khiến tôi không để ý nhiều tiếng lợn kêu.

Phà cập bến Phú Quốc khi trời gần tối.  Chúng tôi đi dọc con đường chánh để tìm địa chỉ căn nhà của người bạn bố tôi, chú K., cho mượn để ở trong thời gian chờ đợi.  Đi mãi thì chúng tôi cũng tìm được nhà.  Căn nhà rộng rãi khang trang và có một cái giếng ngay giữa sân.  Hai người con trai của chú K. cũng đang ở đó.  Nơi đây là chỗ tạm trú của gia đình tôi và thêm một gia đình nữa (đã đến ở vài tuần sau đó.)  Trong những tuần lễ ở đây, tôi đã thấy hàng trăm người tị nạn từ các tỉnh đổ về, đi ngang qua nhà.

Đêm ngày 29 tháng Tư, nằm trên giường tôi nghe tiếng chân của những người trong gia đình ở chung nhà, đi ngang qua sân.  Tiếng chân người xa dần trong khi tiếng chó sủa vang lên khắp khu xóm.  Tôi nằm đó, nước mắt chẩy ra, thèm được như họ, vì biết họ ra bến tầu đi Mỹ, vì gia đình có người làm cho Đài Mẹ Việt Nam.  Còn gia đình chúng tôi thì sao?  Gia đình chúng tôi phải chờ.  Chờ bạn của bố tôi cho người qua đón “khi ngày giờ tới.”

Không ngờ ngày đó đến rất nhanh.  Sáng hôm sau, sau khi nghe ông Dương Văn Minh đọc lời bàn giao, bố tôi thất sắc vì những gì phải đến đã đến.  Người buồn bã ra lệnh cho cả nhà sẵn sàng để bạn bố tôi cho người sang đón.  Trong chốc lát cả nhà đã sẵn sàng, vì hành lý có gì đâu, chỉ vài bộ quần áo và giấy tờ quan trọng cùng với bức tượng Đức Mẹ Fatima, do một bà bạn bố mẹ tôi gửi tặng từ năm 1970.  Chúng tôi đợi mãi cho tới qúa trưa mà vẫn không thấy ai sang đón.  Bố tôi sai hai đứa em trai chạy sang Khu Gia Binh bên kia đường để xem các bác bên đó chuẩn bị ra sao.  Chỉ trong vài phút, hai đứa em hớt hơ hớt hải chạy về báo tin là mọi người đã ra đi, chỉ còn một đứa con gái đang ngồi khóc.

Được tin như sét đánh ngang tai, bố tôi đang phân vân không biết sẽ đưa gia đình ra bến tầu bằng phương tiện gì thì một chiếc xe Jeep ngừng trước cửa.  Một quân nhân đi vào hỏi thăm địa chỉ của một vị sĩ quan.  Tên của vị sĩ quan đúng là tên bạn của bố tôi!  Lạ qúa.  Tại sao họ không biết địa chỉ của thượng cấp mình mà lại đi vào nhà thường dân để hỏi?  Họ thú thật là vì đi lạc nên mới ghé vô hỏi đường!  Bố tôi hỏi lý do họ cần tìm nhà vị sĩ quan này.  Họ nói là vì cô em vợ vị sĩ quan đã ở lại để trở về Sàigòn với mẹ mình, nên đã không theo gia đình ra bến tầu.  Phu nhân của vị này đe là nếu em không đi theo thì bà cũng sẽ khi ông đi.  Vì thế cho nên vị sĩ quan đã nhờ sai hai quân nhân trở về đem đứa em vợ ra.  Khi nghe thấy thế, mẹ tôi nói với họ là cho mẹ tôi đi theo để thuyết phục cô bé, và nhân tiện cùng chuyến xe, xin cho cả gia đình tôi qúa giang ra bến tầu.  Hai quân nhân gật đầu.  Trong tích tắc, gia đình 11 người, thêm người anh họ của tôi, mới từ Sài gòn ra vài ngày trước đó, trèo hết cả lên chiếc xe Jeep.  Trẻ con ngồi trên lòng người lớn.  Số còn lại bám vào khung xe.

Khi tới nhà vị sĩ quan, mẹ tôi vội vã đi vào.  Một lúc sau mọi người thở phào nhẹ nhõm thấy mẹ tôi đi ra cùng với đứa con gái.  Con bé khóc thút thít và tay xách một vali nhỏ.  Thế là chiếc xe Jeep nhà binh có thêm một hành khách nữa, thêm hành lý của nó.  Tổng cộng là 15 người trên chiếc xe bốn chỗ ngồi đó!  Tới bến tầu mẹ tôi tặng tất cả số tiền còn lại cho hai quân nhân tốt bụng.  Chúng tôi, bầu đàn thê tử đi vòng vòng tìm người quen của bố tôi.  Đi mãi thì cùng tìm được.  Bác sửng sốt hỏi, “Anh ra đây bằng cách nào?”  Tình bạn của hai người đã đứt đoạn từ giây phút đó.

Gia đình chúng tôi không tìm được một chỗ trống trên bất cứ chiếc tầu lớn nhỏ nào.  Nơi đâu người ta cũng nói là chật rồi, hết chỗ rồi và không cho lên.  Đến qúa ngọ, trời nắng như thiêu như đốt, bố tôi định đưa cả nhà đi lên phía Bắc của bến tầu để xin tá túc tại một nhà thờ nhỏ thì bỗng dưng, như một phép mầu, từ ngoài khơi một chiếc tầu Hải Quân, loại chạy trên sông, trờ tới.  Khi cánh cửa từ phía đuôi tầu hạ xuống để gia đình tôi leo lên, thì tôi đã bò lên tầu bằng … hai tay.   Vì qúa sợ hãi, hai chân tôi nhũn ra như hai cọng bún!  Sau gia đình tôi, thêm vài chục người khác cũng được những quân nhân Hải Quân ngừng lại đón.  Sau những tiếng súng thị uy vì tầu đã chật cứng, họ cho tầu chạy ra Hải Phận Quốc Tế, thả neo đợi, cùng với trăm chiếc thuyền đánh cá hay những tầu Hải Quân khác.

Đợi không biết bao lâu thì chúng tôi thấy một thương thuyền từ từ tiến tới gần.  Mọi người mừng rỡ vô cùng vì cơ hội được cứu đã đến.  Tiếng một thông dịch viên phát ra từ trên tầu cho biết là những quân nhân Thủy Quân Lục Chiến (TQLC) Mỹ ra lệnh trẻ con, đàn bà lên trước, đàn ông lên kế đó và đồ đạc sẽ được bốc lên sau chót (vì muốn dành chỗ cho người tị nạn, hành lý đã không được bốc như đã hứa.)

Sau nhiều phút nôn nóng chờ đợi, những thang giây và những chiếc rọ bốc hàng hóa đã được hạ xuống.  Đây là khởi đầu cho sự hỗn loạn.  Người ta bất kể những lời lập đi lập lại của ông thông dịch là đàn bà trẻ em lên trước ….  Nhiều người đàn ông lực lưỡng chen lấn, leo lên thang giây, bất kể sự ga-lăng thường ngày.  Khi một chiếc rọ thả xuống ngay trước mặt, mẹ tôi bế đứa em út lúc đó mới hai tuổi và tôi nhanh chân bước vào.  Cậu em kế tôi đu bên ngoài rọ, cùng với đứa em gái 9 tuổi bám chặt vào cổ.  Trong rọ đã có mặt một gia đình với một vali vỏ cứng.  Lúc rọ được kéo lên thì mọi người cùng bị túm lại như những con thú bị lọt bẫy.  Một bàn chân của đứa em út bị chiếc vali của gia đình nọ đè nghiến.  Thế mà thằng bé không hề cất tiếng than!  Những người lớn chỉ biết nhìn nó thương hại, mong sao cho rọ được mau mở ra để chân em được thoát khỏi sức ép của bao nhiêu chục người, cộng thêm chiếc vali nặng cứng.

Bố tôi với tượng Đức Mẹ Fatima và chiếc túi vải đựng giấy tờ quan trọng cùng đứa em trai thứ ba và người anh họ là một nhóm nhỏ trong những người trèo lên thang giây cuối cùng, trước khi tầu nhổ neo.  Những người đàn bà con gái thấy chồng, cha hay anh em của họ còn kẹt lại dưới tầu nhỏ thì bật khóc thảm thiết, khóc như người thân đã mất!  Sau này tôi được biết là những người bị bỏ lại đã được một tầu khác bốc, và đã đoàn tụ với gia đình họ, cũng tại trại Andersen.

Chiếc tầu cứu chúng tôi tên là the American Challenger.  Tầu đã được thuê bởi Đài Mẹ Việt Nam để đón những nhân viên đã làm việc cho Đài, trong đó có gia đình đã rời căn nhà chúng tôi cùng tạm trú vào tối hôm trước.  Chúa thương.  Khi thấy tầu còn qúa nhiều chỗ trống, vị thuyền trưởng đã quay trở lại Hải Phận Quốc Tế để đón thêm 6000 người nữa, thay vì chỉ đón có 600 người.

Sau khi mọi người bị xịt thuốc sát trùng trắng xóa, bố tôi tìm được một khoang nhỏ trên boong tầu, bề ngang chừng một thước rưỡi, bề dài khoảng 3 thước, sâu khoảng 1 thước, dùng làm nơi ở tạm của gia đình và tượng Đức Mẹ trên suốt cuộc hải trình sáu ngày sáu đêm.  Vì “hầm” tầu của gia đình chúng tôi qúa chật hẹp, chúng tôi phải ngủ ngồi trong căn hầm này, và thay phiên nằm duỗi lưng trên một khúc ván ngang chừng hai gang tay, ai đó đã đặt dọc trên khoang.  Những lúc trời mưa, chúng tôi phải di chuyển xuống hầm tầu, xin một chỗ trống để ngồi hay nằm nghiêng (vì chỗ qúa giới hạn) để ngả lưng, trên những chăn những chiếu của những gia đình đã được đón trước.  Trong cuộc hải hành tưởng chừng như vô định, tôi nhìn trời mây nước và nghĩ về quê hương, gia đình, bạn hữu, giờ đã muôn trùng xa cách, mặc dù chỉ mới mấy hôm trước, tôi còn ở yên trên quê hương!  Từ trên boong tầu, tôi ngắm nhìn trăng lưỡi liềm và triệu triệu vì sao trên bầu trời đêm.   Cũng trên boong tầu, đôi khi tôi trông thấy đàn cá heo bơi song song với tầu, những cái miệng nhìn như lúc nào cũng tươi cười, đã đem vài giây phút cho tôi tạm quên thực tại.

Về phần ẩm thực, vì không dự tính cho 6000 ngàn người, các người lính TQLC đã nấu cháo cho những người tị nạn ăn đỡ đói, sau khi các phần ăn đồ hộp đã hết nhẵn.  Gạo được thả xuống từ những máy bay trực thăng, tiếp tế từ những tầu chiến gần đó.  Vì số người qúa đông, bệnh truyền nhiễm đã không tránh được.  Lúc đầu chỉ có vài người bị bệnh đau mắt.  Sau đó, gần như cả tầu không ai tránh được.  Việc vệ sinh thì đã được trang bị bởi một dẫy nhà vệ sinh dã chiến, đặt ở phía bên ngoài thành tầu.  Gọi là “nhà vệ sinh” cho sang, chứ thực ra chỉ là những tấm ván đóng lộ thiên, gắn sát thành tầu.  Việc tắm rửa của phụ nữ thường xẩy ra vào ban đêm, khi nhiều người đã yên giấc.  Không khí trên tầu yên ắng như một chiếc tầu ma.  Phần đông người ta chỉ nghe tiếng ông thông dịch viên trên loa phóng thanh, cho biết những tin cần thiết, hay tiếng những người línhh TQLC nói chuyện với nhau.

Sau sáu ngày ngắm mặt trời mọc trên biển, và sáu đêm nhìn mặt trời lặn chúng tôi tới trại Andersen thuộc đảo Guam vào buổi tối mồng Năm tháng Năm, năm 1975.  Đèn đuốc sáng choang như ban ngày trên Thành Phố Lều không bao giờ ngủ này.  Những người lính Không Quân đã chuẩn bị bữa ăn tối cho mấy ngàn người thất thểu mới mất quê hương.  Những tiếng khóc sụt sùi, những con mắt quầng thâm mất ngủ, những gương mặt thất thần, thiếu vắng nụ cười là những âm thanh và hình ảnh không bao giờ tôi quên được.

Trong trại Andersen, những căn lều mầu xanh da trời và mầu xanh nước biển đậm đã được dựng lên để cho người tị nạn tạm trú.  Hơn một tháng ở đây, chúng tôi xoay quanh việc xếp hàng.  Xếp hàng ăn sáng, xếp hàng ăn trưa, xếp hàng ăn tối; xếp hàng đi nhận quần áo và giầy dép cũ; xếp hàng đi khám răng; xếp hàng đi bác sĩ, xếp hàng đi tắm (những phòng tắm bằng gỗ thông được các người lính Không Quân tử tế lịch thiệp xây cấp tốc.)  Ngoài việc xếp hàng để nhận những chăm sóc về thể chất, chúng tôi hay tụ tập trước Command Post để hy vọng tìm thấy hay biết tin những người thân quen qua những lời nhắn viết vội trên những chiếc đĩa giấy, treo lủng lẳng bên hàng rào hay dán chi chít trên bảng gỗ.  Không biết bao nhiêu người đã tìm được nhau qua phương tiện thô sơ này?

Sáu ngày trên chiếc tầu the American Challenger của ông thuyền trưởng đầy lòng bác ái và hơn một tháng ở trong trại Andersen vào mùa Xuân năm 1975 là một cuộn phim đứt quãng trong trí tôi.  Tuy nhiên, một điều tôi không bao giờ quên được ơn Chúa đã cho gia đình tôi thoát khỏi nanh vuốt qủy đỏ da vàng, trong khi bao nhiêu triệu người trên quê hương tôi chịu muôn vàn đau thương khốn khổ!  41 năm qua rồi, mỗi khi nghĩ lại giây phút tôi lên tầu Hải Quân, tôi vẫn không khỏi bàng hoàng.  Nếu không có những quân nhân Hải Quân VNCH đầy lòng bác ái và nếu không có vị thuyền trưởng độ lượng của chiếc tầu the American Challenger, gia đình tôi đã ra sao?

Khổng thị Thanh-Hương
Nguồn: Tác giả gửi

Đã đóng bình luận.