Sáng Tạo

Đỗ Đức

Tranh minh họa của Đỗ Đức

Lý A Cứ người Lao Chải. Tuy không phải là già nhất bản nhưng Lý luôn đựơc người trong bản tôn trọng, bởi anh ta biết nói lý và là người có cái lý cứng nhất.

Cái gai đã nhọn thì nhọn từ bé. Mẹ Lý kể khi mới 5 tuổi, Lý đã biết những điều tự nhiên như tuổi mười lăm. Một lần nghe thấy em đòi mẹ gãi lưng, Lý liếc xéo sang bảo: “ lưng mình ngứa thì phải tự biết gãi chứ.Thế mẹ đi vắng thì mày gọi ai?”Lớn lên Lý it nói. Lý thường bảo “nói thì không khó gì, nhưng nói để nghe được thì phải nghĩ. Lúc đó lời nói rất quí, không thể nói bừa bãi được, lúc cần nói mới nói”. Bởi thế khi nghe người Tà Chải* khoe bản mình đông đúc mạnh hơn bản khác, hoặc người Xín Chải * bảo bản mình mới lập, đẹp không bản nào bằng, Lý chỉ rim mắt lặng im như không thấy gì. Sau đó Lý mới lẩm bẩm “đúng là lời của trẻ con, cái lý không cao hơn ngọn cỏ”.
(more…)

Đỗ Đức

Cho đến bây giờ tôi vẫn không biết loài chim đó có thật không. Cái tên thì quen quá: chim lợn, một loài chim kiếm ăn về ban đêm, tiếng kêu của nó báo hiệu vận đen xuống những nhà có người đau ốm.

Tôi không trông thấy. Bố tôi, anh tôi mẹ và chị em tôi và tất cả những người trong thôn Bản Ngoại chẳng ai thấy con chim lợn mặt ngang mũi dọc ra sao, nhưng nó cứ hồn nhiên sống trong tâm thức của mọi người, đó là hiểu biết cái không hiểu biết lạ nhất trên đời này.

Có người mô tả chim lợn giống như cầy bay, cánh là màng da nối từ chi dính vào cơ thể như lá buồm căng ra khi di chuyển. Nghe mô tả thế thì chim lợn giống như họ nhà dơi, nhưng cũng chỉ là sự tưởng tượng thế thôi, hỏi mắt thấy không thì ai cũng lắc. Có người quả quyết nó giống con cú mèo, gọi là cú lợn. Nhưng cú mèo đâu có kêu oéc oéc. Có người bảo là nó giống con cắt, lông xám trắng. Nhưng hỏi kĩ thì cũng chỉ là nghe nói thế chứ cũng chưa thấy.
(more…)