Làm thánh hiền đời nay khó hơn thánh hiền đời xưa

Posted: 09/10/2019 in Tùy Bút / Tản Mạn / Ký Sự, Trần Tuấn Kiệt
Thẻ:

Trần Tuấn Kiệt


Bùi Giáng
Phan Tấn Hải phác họa

Trước tiên phải nói ở nước ngoài, nhất là lớp trẻ ít ai đọc và sống với ông Bùi Giáng, họ đọc tác giả mới trên thế giới đầy rẫy, các loại văn học thời Nieztch, Sartre, Camus, Saint Exupéry và Heidegger họ cũng coi là đã lỗi thời… chứ đừng nói gì tới ông Phật, ông Lão đã quá cách xa với thế giới hiện tiền hằng mấy ngàn năm. Vì thế nhắc tới Bùi Giáng chắc ít người quan tâm. Ở VN thì khác, giới trẻ ngoài học thuyết Lenin, Karl Marx ra trong một thời gian dài không được đọc thêm gì cả. Cho nên một thời người ta ngấu nghiến nhai lại đồ cũ, nhai và nuốt không tiêu nữa, rồi lại mửa ra và đem thứ nôn mửa đó gán ghép tội tình cho ông Giáng họ Bùi. Bởi vì sau ngày 30/4/75 Bùi Giáng như một con người nổi bật trong giới văn học nghệ thuật qua thái độ đùa cợt phản kháng, khinh thế ngạo vật trong xã hội quá đỗi đen tối.

Khổ cho họ Bùi, cũng như khổ cho Hàn Mặc Tử và… cả cụ Đồ Nguyễn Đình Chiểu khi bị người ta mang một mớ ngôn từ tôn giáo hoặc khuynh hướng triết học ghép lồng để gán ghép vào tinh thần những nhà thơ này.

Có những người trước đây đọc vài bài Hàn Mặc Tử thấy có câu thơ: Maria linh hồn tôi ớn lạnh rồi bảo Hàn Mặc Tử là tín đồ Ky tô giáo. Có đám khác lại chống chế khi dẫn chứng Hàn Mặc Tử đã viết:

Bay từ Đạo lỵ tới trời Đâu xuất
Và lùa theo không biết mấy là hương

Để kết luận ông Mặc Tử họ Hàn này đích thị là người theo Phật giáo rồi!

Đem hai ông thi sĩ đó bảo họ giống Phật giống Chúa thì chẳng khác nào như CS bảo quyển Lục Vân Tiên của cụ Đồ Chiểu chịu ảnh hưởng Mác Lênin vậy. Thật khổ cho mấy ông nổi danh này.

Ủa! Họ nổi danh ồn ào thật nhưng không phải họ ồn ào mà do các cụ non muốn phô trương cái sở học rộn ràng của họ, kẹp vào đó chặt cứng ông Hàn, ông Bùi và cả ông Đồ Chiểu! Lại tội thay! Mô Phật!

Kiệt tôi bắt chước theo một bà già đạo Hòa Hảo ở Lục tỉnh. Khi các ông lãnh đạo xuống thăm nom, hỏi han vỗ về thì bà già Nam bộ chỉ chắp tay: “Mô Phật! Mô Phật!” Bà già Mô Phật mãi cho tới khi các ngài lãnh đạo phải đi tuốt mới thôi.

Trước cụ Tam Ích cũng hay dùng tiếng Mô Phật mà Tam Ích nào phải theo chân đức Phật. Ông là người nghiên cứu Phật pháp, Đệ tam, Đệ Tứ, Hiện sinh và thế thôi.

Kiệt cũng vậy, hay “Mô Phật” lắm mà thấy trong tinh thần ham mê tình yêu, lục dục thất tình cuồng điên của mình không có dính dáng đến đức Phật cả, mà lại dính với Đại Việt Thần đạo chính thống VN từ ngàn năm trước. Có ngài đại đức nói: Ai mình cũng độ được cả, chỉ có Kiệt là không độ được thôi. Lúc Phạm Công Thiện về VN dạy “đạo hiện sinh” mặc áo lam ở Vạn Hạnh, chiều hết dạy thì ra nhà TTKiệt ở chợ Vườn Chuối, thay bộ đồ tây của Kiệt rồi cùng nhau đi chơi vui vẻ cả làng… Nói Thiện mặc đồ tu là đệ tử của Phật thì chắc Phạm Công Thiện cũng bật cười.

Những người nổi danh nhiều, nhất là giới làm văn học, thi sĩ, họa sĩ không phải họ dùng ngôn ngữ của văn hóa đời trước vào là họ theo tôn giáo nào, hay ghép cho họ theo tinh thần đạo giáo nào đó cũng không đúng mà bảo họ đã giác ngộ thì còn trật lất! Thực ra Bùi Giáng rất khoái tình dục, nếu nói ông theo đạo tình thì đúng nghĩa nhất!! Còn hàng vạn thứ tư tưởng của nhà này, nhà nọ, ông chỉ áp dụng như một thứ “phương tiện” để nói lên tinh thần đơn độc và vô cùng độc tôn của ông thời nay thôi, thêm vào đó vài giọng đùa cợt nữa là khác. Như khi ông nói tới Kim Cương là ám chỉ Kinh Kim Cương, có đâu nhắc tới cô Kim Cương. Còn cô Kim Cương suốt nhiều năm tháng có theo ông Giáng, theo lâu như vậy là nhiệm vụ của cô mà thôi. Có đọc được câu này, chắc cô chửi to. Cái anh Kiệt hay lấy tiền của mình xài mà lại nói bậy về mình. Mô Phật! Ở đời người ta khổ về tiếng tăm, tiếng tăm đôi khi không thuận cho thế cuộc. Thành thử đối với người có tiếng tăm, chính quyền lôi cuốn họ theo được thì tốt, không theo được thì khi họ chết, cứ việc truy điệu và hô lên họ thuộc phe chính quyền… là xong!

Trước đây tôi có viết một hai bài về ông Bùi Giáng sẽ tuần tự trích lại cho độc giả đọc chơi, mua vui cũng được chút ít thời gian, nói theo tinh thần triết lý hiện đại ấy. Kiệt đã chứng kiến mấy người xưng là cháu Bùi Giáng gây nhau kịch liệt để giành tác quyền sách Bùi Giáng về tay cá nhân. Sau này lại có phe muốn giành ông thuộc về phe họ và chứng minh Bùi Giáng ngộ được chân lý cho là cao siêu của họ thì thực là khốn khổ cho ông Giáng quá trời.

Đám hậu sinh ngu si đần độn nào có biết gì đâu.

Bùi Giáng chỉ là riêng ông, một mình ông, xin đừng khều ông về phía nào mà tội cho linh hồn ông.

Giáng tức là trên Trời giáng hạ xuống. Bùi Giáng chỉ thiên về ông Trời mà thôi, không dính dáng tư tưởng của ông với phe đảng, giáo phái nào cả.

Xét về khía cạnh nào đó, ông Giáng đúng là một thánh nhân, nhưng sống ở thời đại này thánh nhân, thánh hiền đều rất khó sống, chi bằng như Lưu Linh, Lý Bạch thì thú hơn:

Thiên cổ thánh hiền giai tịch mịch
Duy hữu ẩm giả lưu kỳ danh

Vấn đề Bùi Giáng, càng theo dõi bước độc hành của ông qua tất cả những cuộc biển dâu trong đời, càng thấy tinh thần của ông mênh mông vô tận khó ai viết được đầy đủ.

Ông viết về các bậc hiền triết, thánh nhân , triết gia, mở cuộc hôi thoại phi thường với các vị ấy. Ông viết về Martin Heidegger, Camus, Karl Jasper, về Kiều, về Homere… chính là đối thoại với họ trong những lúc đảo điên nhất của thế giới nhân sinh và định mệnh lịch sử, để tìm ra “đường đi trong rừng”, đưa linh hồn con người tiếp cận với Hóa công và dẫn dắt con người, nhiếp dẫn họ qua Hố thẳm tư tưởng, qua khỏi Mê cung thời đại mang về một cõi trường mộng siêu hình kỳ bí kỳ ảo nhất, tạo ra cuộc trùng sinh hữu hạn lạ lùng:

Xin chào nhau giữa con đường
Mùa xuân phía trước miên trường phía sau.

Hay

Nghe một lần vĩnh viễn gặp hư không

Và để cuối cùng nhắc nhở trần gian:

Em bảo rẳng đừng tuyệt vọng nghe không
Còn trang thơ thắm lại với trời hồng

Ôi những trang thơ nguy nga và bao la vô tận. Biết làm sao nói được hết lời về ông.

Tôi đã viết khá nhiều về Bùi Giáng, có lẽ ba bài rồi nhưng cũng chưa nói được hết về ông. Về con người và đất nước trong thời chiến, Bùi Giáng đã viết thật nhiều:

Em chết bên bờ lúa
Em chết trên đường mòn
Một bàn chân ấy của
Một bàn chân bé con

Bùi Giáng là một người không những bí hiểm mà vô cùng tinh tế. Sau này nhiều người nói ông điên, có điên đâu, chỉ là thái độ đơn độc để phản kháng mà thôi. Nếu không có tù đày cải tạo, nếu không có chế độ CS ở miền Nam thì Bùi Giáng có điên không, ông chỉ đùa đó thôi.

Bùi Giáng có cần gì siêu thoát cho bản thân, cần gì triết gia thi sĩ lớn hay nhỏ, cần gì những gán ghép, biện hộ đời sau không biết gì về ông. Có lần Đào Mộng Nam về nước có cho tôi biết người Việt ở Mỹ sắp làm tượng cho Bùi Giáng. Tượng như thế nào để ông gánh cả đau thương của đất nước dân tộc lên mình, để ông ngồi xổm trên lớp tư tưởng tội ác

Bùi Giáng cũng không duy tâm, duy thức, duy lý gì cả. Có gần với ông chăng là những người như St Exupery, như Albert Camus, Nieztsche, như Albert Einstein (xin đừng nhắc tới Tagore, ông này thơ ngây lắm). Dù sau này trái đất có biến thành tro bụi, Einstein vẫn ngồi kéo violon bên sông Sein và từ chối mình là khoa học.

Bùi Giáng là con người có đủ hào quang của tư tưởng và hành động, của nước Việt và thế giới hiện đại. Ý tôi muốn nói đến nguồn đau thương mất mát tận cùng của ông.

Nhớ buổi trưa hay tin ông mất còn quàn ở chùa Vĩnh Nghiêm, tôi ghé thăm. Người em ông Giáng sau vài chục năm gặp lại tôi mừng lắm vì biết tôi là bạn thân củ ông, anh đưa tặng tôi bức ảnh mới nhất của ông. Tôi cầm suýt khóc. Sau gia đình tôi đổ vỡ rồi tấm ảnh của ông lạc đâu không thấy nữa. Trong lòng tôi luôn có hình ảnh hai người thầy là ông Chính Hóa, thầy võ Tây Sơn Nhạn và ông Bùi Giáng, kế đó là cậu Năm, người cậu nuôi và dạy dỗ cho tôi biết yêu quý sách vở.

Tuy tôi không trực tiếp học ông Bùi Giáng tại trường nhưng ông dạy tôi nhiều qua thơ văn tư tưởng của ông. Ông cũng giúp tôi nhiều những lúc túng quẫn. Hồi tôi ở khu Mả Lạng Nguyễn Cư Trinh, ông từng vác một bao sách khoảng mười quyển Tư tưởng hiện đại và Martin Heidegger, Mưa Nguồn tập đầu tiên. Tôi không mang đi bán xon mà đưa cho ông Khai Trí nhờ mua hộ. Không phải chỉ Bùi Giáng mà Phạm Công Thiện lấy cả một va li tự điển Anh Việt giao cho tôi bán lấy tiền uống cà phê. Sau này Bùi Giáng có việc không đồng ý với họ Phạm, có lúc đụng chạm nhau nhưng nếu nói họ là bạn thân, là đức Phật đối với tôi thì cũng được .

Tuy nhiên Bùi Giáng rất khó về mặt thi ca và tư tưởng, khó có thể chơi thân với ai. Sau này có lần tôi ghé thăm ông ở căn nhà gần chùa Già Lam kéo nhau ra ngoài uống rượu đế. Ông nói: Đương thời mình viết họ còn không hiểu gì bây giờ làm sao hiểu được nữa, coi có vẻ việc làm của mình không ăn thua gì cả… Đó là lần cuối cùng tôi gặp ông. Thanh Tâm Tuyền là người tôn trọng và hiểu ông nhất. Có lần tôi làm bài thơ Saigon Cũ, không ký tên và gửi anh Lê Nguyên Đại. Đại gặp Thanh Tâm Tuyền đưa cho xem bài thơ. Một lát Thanh Tâm Tuyền nói: Thơ này chỉ có Bùi Giáng và TTK làm thôi, nhưng chắc là của Kiệt vì ở cuối bài có nhắc tới bạn bè cũ. Bùi Giáng không có bạn. Anh em văn nghệ rất trọng nể Bùi Giáng. Mai Thảo viết về ông như sau: Lớp lớp rừng văn mênh mông biển chữ.

Con người đó là một bậc kỳ tài trong thiên hạ được sinh ra ở thế kỷ này. Đó là một danh dự, một điềm lành như một Thánh nhân giáng sinh vậy. Nhưng thánh nhân như Lão tử còn phải cỡi trâu đi vào cõi sa mạc phương Bắc để đại ẩn. Còn Bùi Giáng, nói như Tam Ích đã đi sâu vào lòng Người, vào lòng dân tộc.

Ngày giỗ của ông, tôi xin viết mấy dòng ngắn này thay nén tâm hương nhắn lời thăm ông trong cõi bất tử thiên thu vậy.

Trần Tuấn Kiệt
Nguồn: Web site Trần Tuấn Kiệt

Đã đóng bình luận.