Archive for the ‘Đỗ Xuân Tê’ Category

Đỗ Xuân Tê

tháng sáu trời mưa
tôi đưa em về
dưới quê
tôi đi học tập
hẹn nhau
một tháng anh về
(more…)

Đỗ Xuân Tê

Cư xá tôi ở khá nôỉ tiếng thơì chế độ cũ. Nổi tiếng vì là khu chung cư thí điểm đầu tiên cho kế hoạch thiết kế đô thị của thành phố vừa qui tụ cư dân đa phần là thành phần có máu mặt. Lúc đầu nó chỉ dành cho các viên chức cảnh sát, sau có thêm mấy ông bên quân đôị. Dần dần có giá vì nơi đây vừa an ninh vừa không bao giờ cảnh sát làm phiền. Các ông chủ mơí phất bên Chợ lớn, các vị có con em trốn quân dịch, các ông lớn có vợ bé, các nghệ sĩ có bồ nhí, kể cả ca sĩ Khánh Ly khi có chồng cũng một thơì là cư dân ở đây. Ấy vậy mà có cả mấy tay nằm vùng, một ông sau thành Phó tổng biên tập tờ SGGP.
(more…)

Đỗ Xuân Tê
Nhân đọc bài của Ninh Hạ: Về một bài thơ phổ nhạc: “Màu tím hoa sim” của Hữu Loan

Đất Thanh Hóa gần quê tôi, từ nhỏ tôi đã nghe nhiều về vùng đất này. Bố tôi và các anh con ông bác đã đi “bè” chở nứa từ Thanh hóa về cho mẹ tôi và các chị trong họ làm nghề đan cót, một làng nghề cha truyền con nối mà năm mươi năm sau các bà các cô vẫn cặm cụi ngôì đan. Nghề này không biết du nhập làng tôi từ hồi nào, nhưng một khi lúa gặt về cần quây che, thóc thu hoạch về cần chỗ chứa thì các tấm cót quê tôi vẫn là sản phẩm không thể thiếu trong các làng mạc vùng châu thổ sông Hồng. Tuy số cung ổn định, giá cả phaỉ chăng, nhưng sức lao động bỏ ra so với giá trị sản phẩm thu về thì quả không tương xứng. Bao thân phận từ các cô gaí lứa tuổi mươì hai mười ba đến các bà mẹ quê tuôỉ cổ lai hy cứ vừa qua vụ mùa laị cặm cụi ngày đêm âm thầm mắt ngó xuống, chân tay đan làm các thao tác xem như không mỏi, nhưng nỗi mệt đã ăn sâu trong tâm thức, trong da thịt, trong lục phủ ngũ tạng, để cả một đời không rời xa caí làng nhỏ bé từ đơì này sang đời kia.
(more…)

Đỗ Xuân Tê
Tháng tư nhìn lại


Lệnh Tha khỏi trại – Tranh: Trần thanh Châu 2006

Trại tù Vĩnh Quang cách đỉnh Tam Đảo chừng ba mươi cây số đường chim bay, nhưng lại nằm ẩn trong phía trũng của một thung lũng hẹp, mà cứ mỗi mùa bão lụt nước sông Lô tràn về làm ngập lụt nguyên vùng. Muốn vô trại khách qua đường phải đi qua một chuyến phà và băng qua một con đường độc đạo. Cái tên Phà Trang trở thành địa điểm thân quen cho cả người nam lẫn kẻ bắc. Nó là đầu mối chuyên chở hàng quà tiếp tế cho các sĩ quan viên chức chế độ cũ từ Sài gòn bị đưa ra cải tạo tại đây. Nó cũng là nơi vợ con họ dùng làm nơi ngủ trọ dừng chân sau khi vất vả trên các chuyến xe lửa, xe đò, xe trâu, xe thồ, xe ngựa đưa họ vượt cả ngàn cây số ra thăm nuôi chồng con tại chốn heo hút này.
(more…)

Đỗ Xuân Tê
Tháng tư nhìn lại…

Nhớ lại vài năm trước nhân ba mươi lăm năm nhìn lại tháng tư đen, hình ảnh gây ấn tượng nhất đối với tôi vẫn là buổi lễ trang trọng được các giới chức Hải quân Mỹ và quan chức địa phương tổ chức trên Hàng không mẫu hạm Midway, một bảo tàng nổi về lịch sử chiến tranh, hiện thả neo cố định tại vùng vịnh San Diego từ nhiều năm nay.
(more…)

Đỗ Xuân Tê

Quê tôi nằm bên dòng sông Đáy, một vùng lúa chiêm thuộc Phủ Xuân Trường.  Tiếng là làm nông, nhưng dân làng tôi laị nôỉ tiếng về võ nghệ, các tướng cướp quanh vùng đều nể mặt, kể cả năm đoí Ất Dậu cũng không dám  bén mảng. Tôi có  bà cô nhan sắc khá mặn mà, laị được ông tôi truyền cho mấy đường quyền nên trai làng rất nể. Bà là con gaí út trong một gia đình năm chị em.  Bố tôi kế út nên thân vơí cô tôi vì cùng vai lứa. Chính vì vậy mà tuy lấy chồng khác thôn nhưng bà vẫn quấn quit vơí anh em tôi.
(more…)

Tôi có bà cô

Posted: 19/04/2012 in Thơ, Đỗ Xuân Tê

Đỗ Xuân Tê

Tôi có bà cô
một bà mẹ quê
như bao bà mẹ sông Hồng
chồng chết sớm
ở vậy nuôi con
một đứa con cầu tự
sau những ngày sẻ son
(more…)

Đỗ Xuân Tê

Sau 75, đất nước có nhiều biến đổi. Tuy lãnh thổ qui về một mối, nhưng lòng người lại khởi sự ly tan. Ly tan không hẳn là người ta không thích chế độ mới hoặc ghét bỏ gì những kẻ ở bưng biền về, mà vì họ từng bước bị đưa đẩy đến bước đường cùng, dần dà trở thành kẻ thù của chế độ. Bài viết sau đây như nhắc nhớ những ngày ‘tháng tư nắng úa’ và kiểm lại xem ai là những kẻ bị lừa. Bài viết có phần chủ quan, thiếu sót, nhưng hy vọng có sự đồng điệu giữa người đồng cảnh. Phần xếp đặt dựa theo thời điểm từ đêm 30-4 lúc Sài-gòn hấp hối đến khi đi tập trung cải tạo vào giữa tháng 6. Các đối tượng, nhân vật, bối cảnh đươc chọn mang tính chất tiêu biểu dễ nhận diện.
(more…)

Tôi cần Ngài…

Posted: 10/04/2012 in Thơ, Đỗ Xuân Tê

Đỗ Xuân Tê
gởi Trần Nguyên Đán

Tôi cần Ngài
tôi cần hiểu thêm về Ngài
tôi cần sự tôn trọng của đời
tôi cần sự chú ý của người
tôi muốn phẩm cách tôi sống lại
giữa dòng đời đen bạc như vôi
(more…)

Đỗ Xuân Tê


Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (1939-2001)

Hơn mười năm kể từ ngày mất của Trịnh công Sơn (1-4-2001), người ta nhắc nhiều, viết nhiều, nghe nhiều về huyền thoại TCS và ngày càng được nhân lên theo chiều hướng ngưỡng mộ, cảm thương cho một tài hoa âm nhạc. Nhưng vài năm về sau tên tuổi ông lại được nhắc nhớ và ‘bùng nổ’ theo chiều hướng gây tranh cãi từ khi có bài viết của Trịnh Cung, một người bạn cũng là một tài năng hội họa được coi là khá thân tình với TCS. Bài viết mang tựa đề, “Trịnh Công Sơn & Tham vọng chính trị”.
(more…)

Đỗ Xuân Tê

Ba mươi năm sau viết về anh mà vẫn thấy anh như đang ngủ say, quên dậy đi lao động trên non như các buôỉ sáng thường ngày ở Traị, một traị tù nằm sâu trên miền đất hoang vu vùng thượng nguồn sông Hồng do bộ đôị miền Bắc quản lý.

Anh gốc ngươì xứ Buì, một xứ đạo thuộc địa phận Buì chu, tỉnh Hà Nam Ninh. Bố anh là một ông Trùm, không phaỉ trùm Mafia như ngươì ta thường goị trong phim Bố Già, nhưng là ngươì có vai vế trong một xứ đạo. Uy tín và đức độ của ông chỉ thua vị cha xứ và gần như tiếng noí của ông có sức nặng trong moị sinh hoạt về phần đơì.
(more…)

Đỗ Xuân Tê

Một trong những bài hát được lính và người yêu của lính yêu chuộng nhất vào đầu thập niên 70 phải nói là bài ”Kỷ Vật Cho Em”. Tuy được yêu thích, nhưng bài hát cũng gây nhiều tranh cãi. Tranh cãi về nội dung, xôn xao về tác giả và nếu không có cách nhìn cởi mở của một ông tướng đầu ngành tâm lý chiến thì bài hát đã nằm chung trong danh sách những bài hát bị cấm phổ biến trong quân đội.
(more…)

Đỗ Xuân Tê

Anh H. người quê Phan Thiết, tuổi chưa đầy ba mươi khi miền Nam vào tháng tư đen. Lớn lên như các thanh niên trong thời chiến, anh chọn nghiệp bay. Được huấn luyện và check out taị Mỹ, anh trở thành phi công khu trục cho Sư đoàn 3 Không Quân, bản doanh đóng taị Biên Hòa. Là đứa con một, mẹ anh có phần lo, nhưng ý con đã quyết nên bà chỉ  biết nguyện cầu cho con được bình yên và  mong một ngày quê hương sớm hết chiến tranh.
(more…)

Đỗ Xuân Tê

Trong các vị tu sĩ, ngươì đã để laị nhiều ấn tượng sâu sắc cho anh em chúng tôi, đặc biệt trong các trai tù miền Bắc, phaỉ nói là thầy Thích Thanh Long. Thầy là một nhân vật mà chúng tôi coi như một ngươì cha, một ngươì thầy, một ngươì bạn, không kể các anh em khác coi Thầy là ngươì lãnh đạo tinh thần theo đức tin của mình. Dưới con mắt và cảm quan của chúng tôi thì có thể xếp Thầy vào bậc chân tu và thường noí vơí nhau là cộng sản đã giam lầm ‘đối tượng’. Có sư đánh giá như vậy, một phần vì mến Thầy, phần vì Thầy tỏ được caí cốt cách của một đạo sĩ qua lôí sống an nhiên tự taị, cách cư xử nhân ái thân tình trong một hoàn cảnh chẳng dính líu gì đến chuyện tu hành đó là cảnh tù, mà chỉ trong môi trường này mơí bộc lộ hết những thầm kín riêng tư của môĩ con ngươì.
(more…)

Đỗ Xuân Tê

Chẳng phải ngẫu nhiên cách đây hai mươi năm tôi chọn đọc tác phẩm của Phạm thị Hoài, một nhà văn trẻ, nữ giới, có học thức, sinh ra trong chiến tranh, viết văn trong thời bình, trùng hợp với thời trước và sau ‘mở cửa’. Những năm tháng này (86-92) là những năm tháng ‘ngàn năm một thuở’ cho văn nghệ sĩ khi chính tổng bí thư của đảng tuyên bố ‘cởi trói’, từ đấy nảy sinh những cây viết mang sức đột phá vượt khỏi tầm phong tỏa của dòng văn học chính thống Xã Hội Chủ Nghĩa, không hẳn chỉ mới về nội dung, lạ về ngôn từ, độc đáo trong phong cách thể hiện, mà còn chuyển tải những thông điệp cần ‘gióng lên’ trong tâm thức người đọc về một thời kỳ chuyển mình của đất nước sau chiến tranh.
(more…)

Đỗ Xuân Tê


Bùi Giáng – Đinh Cường

Tôi biết Bùi Giáng vào những năm cuối thập niên ’60 qua một số bài thơ tình đọc trên các báo Sài-gòn. Đối với thế hệ tuổi tôi biết ông như vậy là quá muộn, một phần có thể đổ lỗi cho chiến tranh. Vào những năm này người ta ít đọc thơ, đọc văn, chủ yếu là nghe nhạc để khuây khỏa nỗi buồn xa thành phố, xa người yêu, để bùi ngùi tiếc thương cho những cái chết quá trẻ, những thiếu phụ chít khăn sô quá sớm, sâu hơn là gậm nhấm nỗi xót xa cho thân phận của một đất nước ‘nội chiến từng ngày’. Nói như vậy văn thơ miền nam ở thời điểm này không phải là đã tắt, các nhà văn nhà thơ lớn, cựu trào vẫn còn đó, các tài năng thơ văn thế hệ hậu sinh vẫn còn đây. Nhưng giới thưởng thức thơ, trân trọng thơ, đam mê thơ thì phải nói là đang ở độ dốc. Các bài thơ tự nó chỉ được thăng hoa khi thông qua ngôn ngữ của âm nhạc, nhờ nhạc thơ mới đến độc giả. Sự hỗ tương do nhu cầu thưởng thức, công bằng mà nói có khi nhạc phải nhờ thơ để đi vào lòng quần chúng.
(more…)

Đỗ Xuân Tê

Khi ông cậu đưa tôi về sống ở Hà Nội thì cũng là lúc thanh niên đáng tuổi anh tôi lên đường đi Vệ quốc quân theo tiếng gọi của cao trào kháng chiến chống Pháp. Dầu tuổi ấu thơ của tôi chưa cảm nhận hết được cái đẹp của Hà thành, nhưng âm vang của những bài học lịch sử bậc tiểu học vẫn đọng lại trong tôi một Thăng Long xưa với Hồ Gươm, Văn Miếu, với 36 phố phường, với con người và vùng đất mà về sau không còn tìm lại được trên nước Việt mến yêu.
(more…)

Đỗ Xuân Tê


Nhạc sĩ Nhật Ngân (1942-2012)

Một tài năng và nhân cách lớn trong sinh hoạt âm nhạc hải ngoại đã ra đi vào ngày cuối năm. Nếu tính theo ngày ta thì Nhật Ngân đi vào chiều ba mươi Tết trước khi xuân về trên quê hương. Trong công trình sáng tác đồ sộ hơn 50 năm của anh gồm trên 200 ca khúc, phải nói anh là người hay viết những bài ca về mùa xuân mà nội dung thế nào cũng nói đến cái tết cổ truyền của dân tộc Việt, một tập tục gợi nhớ những ngày xuân khi đất trời giao hòa nhà nhà xum họp mừng vui cho cuộc sống bước vào năm mới.
(more…)

Đỗ Xuân Tê
Mai mốt về ôm lòng đất Huế
Mượn Huế ai làm Huế của tôi
*
(Trần Kiêu Bạc)


Hồi ức về Huế – Phan Ngọc Minh

Mùa thu 65…

Tôi đến Huế trong màu aó lính của một dịp đi công tác với đoàn văn nghệ quân đội trung ương. Lịch trình công tác không tính đến Huế vì chủ yếu trong chuyến đi này là giúp vui cho lực lượng đồng minh taị Đà nẵng, Chu lai. Giờ chót họ xếp chúng tôi ghé bản doanh Sư đoàn 1 để diễn cho lính mình. Do không được sắp xếp trước, đơn vị chủ nhà đem tuị tôi ra ngủ đò trên sông Hương. Huy động hơn chục con đò cho đoàn khoảng bốn mươi người, tụ về chỗ cây đa đường THĐ. Sau khi chia nhau chỗ ngủ, đò phaỉ thả ra giữa sông. (sợ gần bến biết đâu ăn phaỉ lựu đạn của mấy anh nằm vùng)
(more…)

Đỗ Xuân Tê

Tuy cùng một nghiệp bay, chung một lý tưởng, lại chiến đấu cùng một chiến trường, nhưng hai ngươì cách xa nhau cả nửa vòng traí đất. John Kelly, một phi công đồng minh đáng tin cậy, sang giúp cho phi đoàn của Không Lực Việt nam về các mặt huấn luyện tiếp vận, nhưng về kinh nghiệm chiến trường thì anh thừa nhận vẫn phaỉ nể mặt các phi công Việt nam. Điều này cũng dễ hiểu, anh chỉ sang phục vụ taị Việt nam vơí nhiệm kỳ tác chiến một năm, còn các phi công đối tác phải chiến đấu từ năm này sang tháng khác, nếu  tính theo  giờ bay thì nhiều phi công, trong đó có Nguyễn Long phaỉ noí là bậc thầy của John.
(more…)

Đỗ Xuân Tê

Một khuôn mặt thơ  khá quen thuộc với độc giả hải ngoại trong ít năm gần đây phải nói đến Âu Thị Phục An. Thơ của cô xuất hiện nhiều trên Tạp chí Da Màu và đã có tập thơ Nguyệt Thực ra mắt bạn đọc trong ngoài nước. Nhân đọc bài phê bình của Ngô Nguyên Nghiễm, tôi ghi nhận tác giả đã có lối viết rất trân trọng và cách nhìn thấu đáo về thơ của Phục An. Bài viết này như một phản hồi mà thế giới văn học ảo quen gọi là ‘lời bình trên mạng’ để góp thêm vài cảm nghĩ của tôi về một khuôn mặt thơ tôi ‘yêu’. Yêu ở đây hoàn toàn theo nghĩa đồng cảm, hâm mộ và đánh giá cao để tránh hiểu theo nghĩa đời thường vì dù sao Phục An cũng là một nhà thơ nữ có nhan sắc.
(more…)

Đỗ Xuân Tê

Trước đây khi nghe ông Nguyễn Ngọc Ngạn xưng mình là người Canada trên một băng nhạc mà ông thường làm MC, tôi biết thế nào cũng có lời bàn ra tán vào, cụ thể đã có bài viết của một tác giả trên một diễn đàn hải ngoại. Những điều tác giả viết thì cũng đều mang thiện ý chỉ e là cách xưng hô như vậy có thể tác động đến suy nghĩ của giới trẻ, đặc biệt là các cháu thiếu nhi về cội nguồn gốc rễ của người Việt mình chăng.
(more…)

Đỗ Xuân Tê


Old Vietnamese man – James Pollock

Bài hát với âm điệu của thể nhạc tiền chiến vẫn dỗ ông vào giấc ngủ hàng đêm. Ông thích loại nhạc này vì nó gợi nhớ cho ông thời còn mặc aó the, đi guốc mộc của Hà Nội hồi thập niên ba mươi. Nay ở thập niên đầu của thế kỷ hai mươi mốt, ông đang ngụ trong một cư xá dành cho người già gần khu tượng đài Việt Mỹ, thành phố Westminster. Khi ông mới dọn đến đây khoảng hai chục năm trước thì chưa có tượng đài, phố xá còn yên tĩnh, xe cộ không đông đúc như bây giờ. Nhưng mấy năm gần đây, cảnh quan có thay đổi, tất nhiên sinh hoạt có phần nhuận sắc, khiến cuộc sống của ông cũng vui lây.
(more…)

Đỗ Xuân Tê
Nhân đọc bài thơ Bùi Tín & Hoa Xuyên Tuyết của Phạm Đức Nhì


Nhà văn Bùi Tín

Nói cho ngay, trước 75 tôi có trực diện Bùi Tín khi ông là thành viên của phái đoàn quân sự bốn bên, phe Bắc Việt, trong vài cuộc họp báo tại Trại Đa-vít trong Tân sơn Nhất (Sài-gòn), rồi duyên nợ thế nào tôi ‘gắn bó’ khá nhiều với ông trước khi ông đào thoát ra hải ngoại. Sự ‘quen’ vừa tình cờ do chúng tôi đều là những người gốc lính, ít nhiều có công tác trong lãnh vực tư tưởng của hai phía, nhưng tôi chú ý đến nhân vật này vì những năm cuối đời ông đã có sự cảnh tỉnh tư duy, chia tay với quá khứ, gây tác động mạnh đến dư luận quần chúng trong ngoài nước không hẳn trên lãnh vực văn hóa tư tưởng mà lan sang cả ý thức chính trị, đời sống xã hội khoảng nhiều năm trở lại đây. Tôi sẽ lướt qua khuôn mặt ông trong cách nhìn của một người trước sau chưa bao giờ cùng chiến tuyến, nhưng trong chừng mực nào đó khác với nội dung  bài thơ của tác giả Phạm đức Nhi , tôi có đặt cảm tính cá nhân khi viết về ông với ý hướng trân trọng.
(more…)

Đỗ Xuân Tê


Nhà văn Cao Xuân Huy (1947-2010)

Cao xuân Huy đã trở về cát bụi cách nay đúng một năm. Thân xác ông đã được hỏa thiêu sau một tang lễ vừa trang nghiêm theo nghi lễ quân cách vừa thân mật đơn giản như một cuộc chia tay trong đó có đông đủ thân nhân, đồng đội, bạn bè, bạn văn, bạn làm báo và độc giả của ông.

Hiếm thấy một người vướng vào nghiệp văn bút, báo bổ tại một vùng đất vốn được đồng hương gọi đùa là ‘gió tanh mưa máu’, nhưng lại được quí mến gần gũi tâm đắc, rồi đến lúc đau yếu nhắm mắt xuôi tay lại được nhiều người nhiều giới chia buồn phúng điếu đưa tiễn bằng lời nói bằng bài viết trên các phương tiện truyền thông hải ngoại tựu chung tỏ lòng thương tiếc sâu sắc một con người mà hồi sinh thời rất can trường trong chiến đấu, nghiêm túc trong công việc nhưng lại ‘hết mình’ trong cuộc chơi với những người vốn biết và giao lưu với ông.
(more…)