Posts Tagged ‘Thanh Tâm Tuyền’

Nguyễn Vy Khanh

bia-toi_khong_con_co_doc

Tôi Không Còn Cô Độc (1956)

Như thiền thi đời Trần lên núi hét một tiếng để nhận chân thân phận cát bụi nhỏ nhoi của mình trong hư vô, Tôi loan báo “Tôi Không Còn Cô Độc” để thấy hiện rõ cái cô độc của mình, của thân phận con người.

Nhưng tôi chấp nhận vì tôi muốn làm kẻ nhập cuộc, hết mình dấn thân, để tự giải thoát. Tôi bất chấp ám ảnh, cạm bẫy, lừa dối, buồn nôn vây phủ, cả tự tử và tha nhân là địa ngục (Jean-Paul Sartre). Tôi “phải” khởi đi từ những yếu lý siêu hình đó! Mở đầu tập Tôi Không Còn Cô Độc đã có hàng chữ tự xác định mảnh đất thi ca riêng, nhưng cũng là một phản ứng của kẻ loan truyền cái mới, cái khác:

“Ở đây tôi là vị hoàng đế đầy đủ quyền uy. Bởi vì người vào trong đất đai của tôi.
(more…)

Nguyễn Vy Khanh

thanh_tam_tuyen-duy_thanh
Thanh Tâm Tuyền qua nét vẽ Duy Thanh

Thanh Tâm Tuyền (sanh năm 1936, mất 22-3-2006), một trong những khuôn mặt văn nghệ trội bật của miền Nam thời kỳ 1954-1975, bắt đầu văn nghiệp với thi ca, tiếp nối với tiểu thuyết và trở lại với thơ trước khi ngưng viết. Về thơ, hai tập Tôi Không Còn Cô Độc (1956) và Liên, Đêm Mặt Trời Tìm Thấy (1964) như là những tuyên ngôn cho thơ Tự do chúng tôi đã dành ở một chương khác. Về văn xuôi, các tác phẩm tiêu biểu của ông là Bếp Lửa (1957) và Khuôn Mặt (1964), Dọc Đường (1966) – hai tập sau là những tập truyện ngắn. Ngoài ra ông đã xuất bản các tập tiểu thuyết khác, Cát Lầy (1967), Mù Khơi (1970), Tiếng Động (1970), Một Chủ Nhật Khác (1975),… một tập Tạp Ghi (1970) gồm những bài viết trên nhật báo Tiền Tuyến ký Ba-Tê, một tập kịch Ba Chị Em (1967), và một tập thơ sau khi ông sang Hoa Kỳ định cư theo diện HO, Thơ ở Đâu Xa (1990).
(more…)

Nguyễn Mạnh Trinh

thanh_tam_tuyen_3
Nhà văn Thanh Tâm Tuyền (1936-2006)

Tháng ba. Những tháng ba định mệnh của một thi sĩ tiên phong, một nhà văn lớn. Tháng ba, tháng mà thi sĩ ra đời (15/3/1936) và tháng ba, cũng là thời điểm thi sĩ dời trần thế (22/3/2006). 1936-2006. Bẩy mươi mốt tuổi thọ. Thi sĩ Thanh Tâm Tuyền.

Thanh Tâm Tuyền tên thật là Dzư Văn Tâm, sinh quán tại thành phố Vinh ở Nghệ An, nhưng học trung học tại Hà Nội. Từ năm 1952, ông đã đi dạy học tại trường Minh Tâm Hà Ðông và có thơ đăng trên báo Thanh Niên ở Hà Nội. Di cư vào Nam năm 1954, ông hoạt động trong Tổng Hội Sinh Viên và gặp những người bạn về sau trở thành bạn văn chương như Doãn Quốc Sỹ, Nguyễn Sỹ Tế, Trần Thanh Hiệp. Ông cũng là một trong nhóm các cây bút chủ trương báo Lửa Việt. Sau đó ông có đăng tải nhiều bài trên các báo như Hòa Bình, Dân Chủ, Người Việt. Năm 1955, ông xuất bản tập thơ “Tôi không còn cô độc” và năm 1957 tập Bếp Lửa. Ông trở thành nổi tiếng và là một cây bút tiền phong để thực hiện một cuộc vận động văn chương mới. Ông tham gia vào nhóm Sáng Tạo đã gây được một phong trào văn học mới mẻ, khác xa với khí hậu văn học thời tiền chiến. Aûnh hưởng của ông rất lớnđối với hai mươi năm văn học miền Nam. Tạp chí Sáng Tạo với các cây bút như Mai Thảo, Doãn Quốc Sỹ, Trần Thanh Hiệp, Tô Thùy Yên, Nguyễn Sỹ Tế, Thanh Tâm Tuyền… đã tạo thành một trào lưu văn chương đầy chất khai phá. Ông còn viết cho nhật báo Tiền Tuyến và thường có bài đăng trên các tạp chí văn học như Văn, Vấn Ðề, Bách Khoa…
(more…)

Thụy Khuê

thanh_tam_tuyen_5-dinh_cuong
Thanh Tâm Tuyền (sơn dầu trên bố 16 x 20 in) – Đinh Cường

Sự ra đời của Sáng Tạo

Trong vòng mười năm, từ 1945 đến 1954, những xu hướng đổi mới văn học nghệ thuật tạm thời lắng xuống, một phần vì chiến tranh, một phần vì chính sách văn hoá của Đảng Cộng Sản mà Tố Hữu là đại diện chính thức, chủ trương đề cao thơ mới. Những người có đầu óc cách tân dần dần bỏ cuộc: Nguyễn Xuân Sanh (Xuân Thu Nhã Tập) quay lại với thơ mới, Tô Ngọc Vân vẽ tranh tuyên truyền, Nguyễn Đình Thi làm thơ có vần, Văn Cao im lặng…

Những đòi hỏi đổi mới tư duy văn học trổi dậy sau ngày chia đôi đất nước. Ở Bắc, phong trào Nhân Văn Giai Phẩm tranh đấu cho tự do sáng tác, chủ trương cách tân văn học, dân chủ hóa đất nước. Riêng trong địa hạt thi ca, Trần Dần, Đặng Đình Hưng, Lê Đạt muốn đoạn tuyệt với thơ mới, để bước vào thơ hiện đại. Nhưng họ thất bại và phong trào Nhân Văn Giai Phẩm bị dẹp tan. Mãi đến cuối thập niên 80, nhóm Nhân Văn mới được “phục hồi”. Đặng Đình Hưng trở lại văn đàn với Bến LạÔ Mai, Lê Đạt với Bóng Chữ. Thi pháp của họ đánh dấu khuynh hướng hiện đại thơ ở Bắc.
(more…)

Đinh Cường
Thắp cây hương cho ngày giỗ thứ bảy Thanh Tâm Tuyền

bia-bep_lua

Hai giờ khuya dậy gõ mấy hàng
rừng im trời mù mịt tối đen
giấc ngủ ngắn chăn chưa đủ ấm
trang sách đọc còn đang dở dang

đọc lại Bếp Lửa Thanh Tâm Tuyền [1]
viết xong tại Thủ Dầu Một tháng 10-1956
trang đầu tiên anh đề tặng Vũ đạo Ánh
người bạn này đã chết một buổi sáng
đầu tháng 9 năm 1964
một viên đạn xuyên qua ngực
tại một khu rừng tỉnh Bình Dương
năm mới ngoài ba mươi tuổi
(more…)

Nguyễn Mạnh Trinh

thanh_tam_tuyen
Thi sĩ Thanh Tâm Tuyền (1936-2006)

Tôi hình dung Thanh Tâm Tuyền từ một cuốn sách cũ trong tủ sách tôi. Cuốn “Bếp lửa” mà tôi nghĩ in rất lâu, đến nay phải chừng nửa thế kỷ. Màu giấy đã ố vàng, bìa đã long và tôi đi bọc bìa cứng lại. Tôi chẳng nhớ tại sao tôi đã có cuốn sách ấy, cũng như tôi đã có cuốn “Vang Bóng Một Thời” có chữ ký của Nguyễn Tuân với câu đề tặng độc đáo “Tôi Tặng Tôi…”. Và, đây chân dung thi sĩ mà tôi tưởng tượng từ những trang sách:

“… Hắn lớn lên trong một thành phố đã mất, thành phố bị vây hãm như một hòn cù lao nổi chờ ngày tan rã không để lại dấu vết. Hắn đọc Marx tìm thấy giấc mộng “biến cải thế giới”, đọc Rimbaud tìm thấy giấc mộng “thay đổi cuộc đời”, đọc Dostoievski tìm thấy thái độ “tất cả hay không có gì hết”, đọc Gide tìm thấy “đời sống thành khẩn trung thực”, đọc Malraux tìm thấy hào quang của trí tuệ đối đầu với Ðịnh Mệnh,đọc Sartre tìm thấy “cuộc hiện sinh và chọn lựa” . Hắn lớn lên cùng bè bạn vượt qua mau tuổi trẻ để suy nghĩ và mơ ước hành động. Mỗi đứa một lối lăn mình theo mối cám dỗ lớn lao của hư vô. Hắn lìa bỏ quê hương, chia tay với bè bạn, dấn mình vào lịch sử, đuổi theo giấc phiêu lưu của trí tuệ sự thật được tạo nên từ niềm hư vô của tuổi trẻ bị tước đoạt…”
(more…)

Nguyễn Lương Vỵ
Nhân kỷ niệm lần thứ 76, ngày sanh [15.03] và lần thứ 6 ngày mất [22.03] của Thanh Tâm Tuyền.


Thi sĩ Thanh Tâm Tuyền – Đinh Cường

Thi sĩ Thanh Tâm Tuyền (15.03.1936 – 22.03.2006,) một trong những thành viên sáng lập trụ cột của Tạp Chí Sáng Tạo (1956 – 1960,) một trong những thi tài tầm cỡ nhất của thi ca miền Nam (1954 – 1975,) với 2 thi tập tiêu biểu: Tôi Không Còn Cô Độc (NXB Người Việt, 1956), Liên, Đêm, Mặt Trời Tìm Thấy (NXB Sáng Tạo, 1964.) Là người tiên phong của phong trào Thơ Tự Do, một phong cách thơ phóng khoáng, cách tân, hiện đại và đầy tính sáng tạo. “Tôi đi tìm tiếng nói/Cho cổ họng của tôi.” Thanh Tâm Tuyền đã tạo được ảnh hưởng và nguồn cảm hứng thơ khá lớn đối với giới cầm bút trẻ lúc bấy giờ và kể cả sau nầy.
(more…)