Archive for the ‘Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự’ Category

Nhập kho

Posted: 07/12/2014 in Hồ Đình Nghiêm, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự
Thẻ:

Hồ Đình Nghiêm

nguyen_quang_lap
Nhà văn Nguyễn Quang Lập

Sáng nay mình thăm Quê Choa. Gõ, cửa không mở. Google sốt sắng dựng trang trắng báo điềm chẳng lành. Băng qua đường nhập vào lề phải, VnExpress đưa tin cụt ngắn: 6/12 cơ quan an ninh điều tra công an TPHCM đã vừa bắt ông Nguyễn Quang Lập. Không thông báo lý do. Ông sinh năm 1956, từng theo học Đại học Bách khoa, có nhiều kịch bản điện ảnh đoạt giải như Đời Cát, Thung Lũng Hoang Vắng…

Quê Choa luôn hiển thị những bài giá trị. Mình thường ghé vào và từng nhặt được một bài thơ hay, còn nhớ cho tới hôm nay. Đó là bài Vô Cùng của Hoàng Nhuận Cầm:

“tất cả chúng ta thật lòng nói dối
tất cả chúng ta áo đẫm mồ hôi
tất cả chúng ta căn nhà chật chội
giữa cõi vô cùng vô tận mà thôi
(more…)

Nghĩ về Bọ Lập

Posted: 07/12/2014 in Huỳnh Ngọc Chênh, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự
Thẻ:

Huỳnh Ngọc Chênh

nguyen_quang_lap_2
Nhà văn Nguyễn Quang Lập

Anh bị tai nạn giao thông tổn thương sọ não cách đây khá lâu khi gia đình anh còn ở Hà Nội. Mê man bất tỉnh lâu dài, tưởng anh chết rồi, nhưng rồi anh vẫn sống. Sống nhưng nằm một chỗ, bán thân bất toại, không ngồi dậy được, không nói được, vệ sinh cũng phải vợ con lo. Nằm lâu quá, anh đâm bi quan muốn tìm đến cái chết để khỏi làm khổ vợ con.

Một hôm con cái đi học, vợ đi chợ, anh lăn xuống khỏi giường, bò từ căn hộ tập thể của anh lên sân thượng. Anh định từ đó gieo mình xuống đất để quyên thân. Nhưng số trời chưa cho anh chết, có người trong khu tập thể phát hiện bồng anh xuống.

Nhưng cũng từ đó anh quyết tâm chiến đấu với bệnh tật. Anh kiên trì chữa trị và tự tập luyện. Cuối cùng anh phục hồi dần dần. Anh nói và tập tành đi lại được tuy rất khó khăn.
(more…)

Những kỷ niệm về một thời Ý Thức

Posted: 06/12/2014 in Lữ Quỳnh, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Lữ Quỳnh
(Nhân hội thảo về chủ đề Văn Học Miền Nam 1954- 1975)

lu_quynh
Lữ Quỳnh

Năm mươi năm kể từ ngày mà Lữ Kiều, Lữ Quỳnh, Trần Hữu Ngũ, Hoài Linh ở tuổi mười bảy, mười tám ngồi lại với nhau bàn chuyện văn nghệ, chuyện làm báo. Ngày mà những tác phẩm của Camus, của Sartre bắt đầu nhập vào miền Nam. Ngày mà tôi còn nhớ, cuốn Ý Thức Mới trong Văn Nghệ và Triết Học của Phạm Công Thiện được lớp trẻ đón đọc nồng nhiệt.

Ngẫm lại mỗi thế hệ có nếp sống, nếp nghĩ khác nhau. Quan niệm về tình yêu mỗi thời mỗi khác. Thú đọc, chơi sách cũng vậy.
(more…)

Sổ tay thường dân Tưởng Năng Tiến – Chiếc cầu qua sông Hố Lương

Posted: 05/12/2014 in Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự, Tưởng Năng Tiến

Tưởng Năng Tiến

Lênh đênh muôn dặm
nước non
Dạt vào ao cạn
Vẫn còn lênh đênh
(“Bèo” – Phùng Cung)

co_gai_ban_xoai
Ảnh: Nghi Thanh

Năm 2007 nhiếp ảnh gia Nghi Thanh đi qua một chuyến phà (ở Neak Loeung, tên Việt: Hố Lương) và ống kính chuyên nghiệp của ông đã ghi lại hình ảnh của một thiếu nữ bán soài vô cùng sống động và sắc nét, cùng với đôi lời chú giải – bằng Anh Ngữ – về địa phương này:

“This is Neak Luong or Phumĭ Prêk Khsay, a little town belongs to Prey Veng (‘long forest’ in Khmer), one of the poorest provinces in Cambodia, prone to both floods and droughts. The province, situated near the Vietnamese border, was one of the most heavily bombed during the Vietnam War.”

[Đây là Neak Luong hay còn gọi là Phumĭ Prêk Khsay, một thành phố nhỏ thuộc Prey Veng (nghĩa là ‘rừng dài” theo tiếng Khmer), nơi nghèo nhất Cambodia, thường bị cả lụt lội lẫn hạn hán. Thị trấn này nằm gần biên giới Việt, là một trong những nơi chịu bom đạn nặng nề nhất vào thời chiến tranh Việt nam.]
(more…)

Gà ô chân chì

Posted: 03/12/2014 in Người Buôn Gió, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Người Buôn Gió

choi_ga

Anh Hưng con nhà ông Bê ở ngõ nhà mình làm nghề chụp ảnh ở bờ Hồ. Dạo đó máy ảnh hiếm, chụp tráng phim, anh làm cũng khá tiền. Anh Hưng vui tính, mồm miệng hoạt bát, rất tếu táo. Lúc nào anh ngồi ở đâu là chỗ đó ầm ĩ tiếng anh, tuy rằng vóc dáng anh rất còi.

Ông Bê làm nghề sửa giày, đồn rằng ông là cao thủ đánh Chắn, ông đọc vanh vách cây bài nào đang ở trong nọc đến mức người ta thì thầm là ông chôn cây dưới nọc.

Anh Hưng không giỏi đánh chắn, anh đam mê chơi gà chọi.
(more…)

Cõi người và chim trời

Posted: 01/12/2014 in Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự, Đặng Châu Long

Đặng Châu Long

chim_bo_cau_sai_gon

Bây giờ, chỉ những lúc thật cần thiết tôi mới bước lên xe rong ruổi trên đường phố Sài gòn. Cuộc chạy đua với mưu sinh vô cùng tận trong thành phố đông đúc này như một nỗi dài chán ngán với xe, với khói, với chen chúc, hòa lẫn những tiếng ồn ào, cải vã, ca cẩm chẳng có gì vui. Ai cũng chọn cho mình một quỹ đạo riêng, tách biệt hẳn với đám đông cùng sống. Họ nhìn nhau bằng cặp mắt nghi ngại, rập rình, dè chừng từng lời giao tiếp, nụ cười.

Sài gòn bây giờ không còn là Sài gòn lấp ló cuối thập niên 70, Sài gòn lặng lẽ của thập niên 80, Sài gòn rón rén của thập niên 90. Sài gòn bây giờ là Sài gòn lạo nhạo, lao xao như đàn bồ chao rộ tiếng áp đảo nỗi trầm mặc trước nỗi chao đời. Sài gòn đang mục dần những xuề xòa, đơn giản để láu lỉnh hơn, lau nhau hơn với đời, để đến nỗi còn lại sự tử tế nào rơi rớt lại, ta có thể rơi lệ mừng trong ngậm ngùi thầm cám ơn đời.

Lộn quanh mấy nẻo Sài gòn
Thấy ta chợt mất chợt còn đời ta
(Luân Hoán, Hơi thở Việt Nam)
(more…)

Lữ Quỳnh, không ở xa

Posted: 29/11/2014 in Nguyễn Chí Kham, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự
Thẻ:

Nguyễn Chí Kham

lu_quynh-buu_chi

Thị xã Tam Kỳ nằm dọc theo quốc lộ I. Không lớn, nhưng cũng khá nhộn nhịp với mọi sinh hoạt, thường vui nhất vào hai ngày cuối tuần. Có vài ba khách sạn, nhiều cửa hàng buôn bán lớn nhỏ, còn quán ăn rải đều dọc theo các khu phố. Và, ở đây, cũng có đến bốn cửa hiệu bán sách báo. Ở ngoài đơn vị mỗi khi được về hậu cứ, tôi dành hết thời gian nghỉ đi chơi phố , tìm vào quán ăn, quán cà phê, rồi chỗ thường dừng bước lâu nhất là ở hiệu sách. Một hiệu sách lớn , bảng hiệu Quang Phú còn được coi là địa điểm họp mặt của các giáo chức cùng một số anh em văn nghệ trong tỉnh.

Trước 75, các tạp chí văn học nghệ thuật hầu hết được xuất bản ở Sài Gòn, số độc giả nhiều hơn hết là Bách Khoa, Văn, Văn Học, Thời Tập. Nơi bốn tạp chí này, không chỉ là đất dành riêng cho các nhà văn tên tuổi hay đã có danh tiếng, mà còn có sự góp mặt của số đông cây bút trẻ xuất sắc như Y Uyên, Lữ Quỳnh, Trần Hoài Thư, Trần Doãn Nho, Hoàng Ngọc Tuấn, Nguyễn Lệ Uyên, Hồ Minh Dũng, Mường Mán, Thành Tôn, Hạc Thành Hoa, Thái Tú Hạp, Trần Yên Du… Về tôi chỉ làm độc giả, nói cho thật dễ thương mình là người lính rất yêu văn nghệ. Tôi thích đọc loại sáng tác, phổ biến là thơ và truyện ngắn, và thường quan tâm nhiều đến những sáng tác các bạn trẻ cùng trang lứa tuổi với mình.
(more…)

Tiễn đưa anh Nguyễn Thế Thứ

Posted: 28/11/2014 in Giao Chỉ, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự
Thẻ:

Giao Chỉ, San Jose

nguyen_the_thu
Trung tá Nguyễn Thế Thứ đại diện quân đoàn III trong cuộc thảo luận
với Việt cộng về việc trao trả tù binh tại Lộc Ninh năm 1973.
(Hình tài liệu dặc biệt của Việt Museum San Jose)

Mỗi khi có bằng hữu ra đi, chúng ta thường nói rằng. Tôi mới nói chuyện với ông ấy hôm qua. Bây giờ nghe tin đã đi rồi. Trường hợp bạn Thứ cũng thế. Mấy tuần trước, anh Vũ Thượng Đôn có mời anh em cùng khóa lại chơi nhà. Bạn Nguyễn Thế Thứ đau ốm quản ngại không muốn đi nhưng vì anh em thân nên đã tham dự. Buổi họp mặt thật đáng đồng tiền bát gạo. Anh em vui mà bạn Thứ cũng vui. Khi nói đến chuyện thiên hạ, tôi thuộc phe dễ tính và thường phản đối quan niệm của anh Thứ thuộc loại khó tính. Thứ đã nhắc đến một chữ mà lâu nay chẳng ai dùng tới. Anh nói chủ trương của tôi là Bựa. Anh cho rằng không nên giúp cho thiên hạ khai thác quyền lợi vô tội vạ của chính phủ.
(more…)

Những Người đàn bà qua tranh Đinh Cường

Posted: 27/11/2014 in Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự, Đỗ Xuân Tê
Thẻ:

Đỗ Xuân Tê

thieu_nu_trong_thanh_noi-dinh_cuong
Thiếu nữ trong thành nội
dinhcuong

Đã từ lâu tôi muốn viết về Đinh Cường, dù tôi có duyên viết về chân dung tác giả, kể cả chân dung những ông tướng thời Cộng hòa. Nhưng tự thấy không đủ sức và không đủ thân để viết về Đinh Cường, một khuôn mặt lớn trong sinh hoạt nghệ thuật của miền Nam và hải ngoại khởi đi từ Sài gòn-Huế nửa thế kỷ trước qua miền Đông Hoa kỳ miệt Virginia những năm tháng gần đây.

Đinh Cường là một con người tài hoa, tài hoa trong nét vẽ, tài hoa trong thơ văn, một tài hoa bẩm sinh, nhưng rõ nét vẫn là tài hoa trong tranh.

Chính từ tranh mà nhiều người như chúng tôi yêu Đinh Cường và mến mộ anh từ thuở thư sinh đến tuổi về chiều. Rất tiếc yêu chưa phải là hiểu, mến mộ chưa hẳn là biết nhiều về những tác phẩm của anh, mà khối lượng đồ sộ và giá trị sáng tác của nó đòi hỏi phải có sự phân tích đánh giá của những con mắt nhà nghề sở trường về phê bình lý luận nghệ thuật.
(more…)

Sổ tay thường dân Tưởng Năng Tiến – Biết tạ ơn ai

Posted: 24/11/2014 in Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự, Tưởng Năng Tiến

Tưởng Năng Tiến

Đời vẫn vốn không nương người thất thế. (Nguyễn Tất Nhiên)

nha_tren_song_4-ncb
Ảnh NCB. November 2014

Những ngày cận lễ, tôi hân hạnh nhận được qua email một bài viết mới (“Thanksgiving 2014 & Dân Việt Tỵ Nạn”) của nhà văn Giao Chỉ. Xin được trích dẫn đôi đoạn ngắn để chia sẻ cùng độc giả:

Quả thực người Mỹ đã có đầy đủ lý do để giữ gìn truyền thống với ngày Lễ Tạ ơn vào tháng 11 mỗi năm. Lịch sử ghi rằng vào năm 1620 có một nhóm gia đình người Anh theo Tin Lành đã đi tìm đất mới để sống đời tự do tín ngưỡng…

Trải qua một năm đầu với mùa đông khắc nghiệt, không đủ thực phẩm, không có đủ quần áo, không có nơi cư trú nên di dân đã phải chôn cất 46 người. Qua năm sau, mùa gặt 1621 thành công, di dân cùng dân da đỏ bản xứ tổ chức tiệc mừng lễ tạ ơn trên đất Mỹ.

Đó là ngày lễ hội đầu tiên tại Mỹ Châu và truyền thống còn mãi đến ngày nay…
(more…)

Thanksgiving – qua góc nhìn một di dân

Posted: 23/11/2014 in Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự, Đỗ Xuân Tê

Đỗ Xuân Tê

thanksgiving_cake-naya_bricher
Thanksgiving cake
Naya Bricher

Từ thuở sơ khai, con người vốn có hai đặc điểm là lòng kiêu ngạo và có tật hay quên. Kiêu ngạo càng cao khi thấy mọi vật mình có đều do công sức mình làm ra, mọi vật làm ra thì ta phải hưởng, chẳng cần biết trên đầu có ai, dù việc ngày mai chẳng ai biết chắc, để rồi tự mình quên đi Đấng làm ra mọi sự, cầm chắc mọi sự, kể cả sự sống của từng người.

Cho nên tôn giáo nào cũng vậy, luôn dạy dỗ tín đồ  khá cẩn thận, e quên Đấng Tạo Hóa là Cha chung của chúng sinh, đặc biệt khi đã no đủ, làm ăn hanh thông, của cải tài sản dư dật, lòng người dễ sanh thái độ tự cao, và nảy mầm thói vô ơn.

Nhận biết được điều này, không ai thấm thía bằng những người di dân đầu tiên đặt chân lên xứ Mỹ, sau khi bôn ba trải qua phong ba sóng dữ, đi bảy còn ba, đến được đất liền lại phải đương đầu với cảnh đói khát, dịch bệnh, khí hậu, thổ nhưỡng, thổ dân, ác thú, thiên tai…cuối cùng họ đã sống sót và có mùa gặt hái thu hoạch sản vật đầu tiên trên vùng đất mới.
(more…)

Cháo tim gan, bầu dục

Posted: 22/11/2014 in Người Buôn Gió, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Người Buôn Gió

chao_tim_gan_bau_duc

Mùa hè ăn cháo đậu xanh, cà pháo, đậu rán tẩm hành.

Mùa đông ăn cháo gà, cháo tim, bầu dục.

Hàng cháo gà không quá khó kiếm như cháo đậu xanh. Hàng cháo tim bầu dục thì hiếm hơn chút. Bây giờ thì nhiều nhan nhản rồi, một hàng ăn người ta làm nồi cháo chung. Thịt gà thái xé nhỏ , lươn khô, tim , bầu dục , óc….bày sẵn trên đĩa. Ai thích ăn gì thì múc cháo ra, bỏ thứ đó vào là thành loại đấy.

Nhưng hồi mình bé thì không thế, hàng cháo nào ra hàng cháo đó.
(more…)

Giải mã một giai thoại về Trịnh Công Sơn

Posted: 21/11/2014 in Bùi Chí Vinh, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự
Thẻ:

Bùi Chí Vinh

trinh_cong_son
Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (1939-2001)

Gạt qua một bên nỗi sầu muôn thuở của thi ca để đổi “tông” sang âm nhạc. Tôi vốn là một thằng hay dị ứng với dạng “Xướng ca vô loại” nhưng cũng biết thần tượng một bậc thầy là “phù thủy Phạm Duy” ông vua các bài hát làm phong phú kho tàng dân ca. Ngoài Phạm Duy tôi cũng “ngã mũ” trước các “hoàng thân” Phạm Đình Chương, Văn Phụng, Văn Cao, Đặng Thế Phong, Cung Tiến, Dương Thiệu Tước… Vốn là “trai thời loạn” trước 1975 nên tôi cũng biết đến các dòng nhạc trữ tình có công chúng riêng của các “hoàng tử” Vũ Thành An, Từ Công Phụng, Ngô Thụy Miên, Lê Uyên Phương… và đặc biệt là Trịnh Công Sơn với những ca khúc “Da Vàng” phản chiến.
(more…)

Tạ Phong Tần – Người phụ nữ phi thường

Posted: 20/11/2014 in Phạm Thanh Nghiên, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự
Thẻ:

Phạm Thanh Nghiên

ta_phong_tan_2

Tôi đã đọc ở đâu đó những ý tứ thế này: Nhân sinh hạnh phúc là nhân sinh bình thuờng. Trái lại, nhân sinh vĩ đại nhất định là nhân sinh đau khổ. Nhà triết học Đức Nietzsche cũng đã khẳng định: “Nghịch cảnh là môi trường tốt nhất  tạo dựng thiên tài.”

Với tôi, Tạ Phong Tần không phải là một “thiên tài” hiểu theo nghĩa có kiến thức của một bậc siêu nhiên làm thay đổi nhân loại. Nhưng khí phách ấy, lòng quả cảm, tình yêu, trách nhiệm ấy đối với Tổ quốc là điều không phải ai cũng có được. Những đau khổ, những nghịch cảnh mà Tạ Phong Tần phải đối mặt và chiến thắng nằm ngoài sức chịu đựng và sự tưởng tưởng của một người bình thường.
(more…)

Đại Vệ chí dị – Ném xương cho chó cắn nhau

Posted: 20/11/2014 in Người Buôn Gió, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Người Buôn Gió

dai_ve

Nước Vệ triều nhà Sản năm thứ 69.

Đại tướng phủ Vương là Trăm Xanh, đương tung hoàng mãnh liệt trên mọi chiến trường, bỗng nhiên bị đổ bệnh. Bệnh vừa hiểm nghèo lại vừa nghi nguyên nhân do thích khách gây ra. Vệ Kính Vương bèn bí mật nhân lúc đêm không trăng cho người đưa Trăm Xanh đi sang nước Cờ Hoa chữa bệnh.

Trăm Xanh lâm bệnh, khiến triều thần ai cũng e dè. Vệ Vương không chọn được ai làm đại tướng công phá nhà Chúa. Bấy giờ quân Tề lại hoành hành ngoài khơi, Vương thấy bất lợi nếu tấn công Chúa lúc này nên đóng cửa nghĩ mưu, người rạc cả đi. Mới dăm bữa mà mắt mũi lờ đờ, nói năng phều phào, đi lại khó nhọc.
(more…)

Sổ tay thường dân Tưởng Năng Tiến – Cầu tiêu & Quốc hội

Posted: 19/11/2014 in Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự, Tưởng Năng Tiến

Tưởng Năng Tiến

ket_qua_tin_nhiem_quoc_hoi

Cách tổ chức lấy phiếu tín nhiệm của Quốc hội Việt nam có quá nhiều điều bất cập, có lẽ đấy chính là nguyên nhân khiến cho kết quả việc lấy phiếu tín nhiệm của Quốc hội là một việc làm vô ích và không có hiệu quả như mong muốn. Kết quả cuối cùng thì cũng đã thấy, tức là chẳng có ai mất chức, hay bị cách chức như nhiều người kỳ vọng, nghĩa là mọi cái vẫn giữ y nguyên. (Kami)

Tôi có việc phải trở lại Singapore, chút xíu. Ai nói gì thì nói, tôi cứ Vietnam Airlines mà chọn mặt gửi vàng.

Đi hãng hàng không của ta, ít ra, cũng có ba cái lợi: khỏi phải nói tiếng nước người, được nghe mọi thông báo của phi hành đoàn bằng tiếng nước mình, và vừa bước chân vào khoang máy bay là các em tiếp viên phát ngay cho vài ba tờ báo tiếng Việt. Đọc báo nhà nước không chỉ đỡ mệt mà còn thấy khoẻ thêm vì thường chỉ có những tin tức (cùng hình ảnh) vô cùng lạc quan về đồng bào và tổ quốc.
(more…)

Buồn đêm mưa

Posted: 18/11/2014 in Khuất Đẩu, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Khuất Đẩu

mua_dem

Mưa nửa khuya. Một cơn mưa bất chợt lặng lẽ. Thật thú vị, khi lò bánh mì bên cạnh không còn nghe tiếng máy trộn bột, không còn tiếng thợ lăn bánh và ngoài đường không một tiếng xe cộ.

Chỉ có tôi một mình và mưa một mình. Không sấm chớp. Cũng không gió. Mưa như rót chứ không phải trút. Những sợi mưa dài xuyên qua màn đêm đụng phải mái nhà (chứ không phải cột nhà), kêu rào rào như tiếng trống dòn dã của một tay trống cự phách đang solo.

Vậy thì vui quá chứ sao lại buồn?
(more…)

Sổ tay thường dân Tưởng Năng Tiến – Lời vàng ý ngọc

Posted: 17/11/2014 in Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự, Tưởng Năng Tiến

Tưởng Năng Tiến

Con người mất cả liêm sỉ là con người bỏ; huống chi cả một đám người mất cả liêm sỉ, mà còn mong gì được ư?
(Phan Khôi)

vu_huy_hoang
Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng

Mấy lúc gần đây, ngó bộ, GS Nguyễn Văn Tuấn mỗi lúc một thêm … khó chịu. Ổng xét nét (thấy rõ) và bắt bẻ liền liền:

Những người lãnh đạo giỏi và có bản lĩnh họ không chỉ nói, mà còn thực hiện những gì họ nói. Ngay cả cách nói, mỗi một lần phát biểu họ đều để lại những câu mà báo chí có thể trích dẫn (quotable words) hay làm cho người nghe phải suy nghĩ vì nó có cái wisdom trong đó…

Nhìn lại giới lãnh đạo VN, tôi thấy hình như họ không có cái tư chất về ăn nói của chính khách phương Tây. Chính khách VN quen với đường mòn chữ nghĩa mang đậm bản chất XHCN nên họ chỉ loanh quanh những câu chữ quen thuộc.
(more…)

Nắng hàng cau

Posted: 15/11/2014 in Khuất Đẩu, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Khuất Đẩu

cay_cau

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên (Hàn Mặc Tử)

Chừng mươi năm nữa thôi, khi những bà nội, bà ngọai, những cô dì không còn mời nhau những miếng trầu,cưới hỏi không quan năm tiền cưới lại đèo buồng cau, khi mà những khu vườn được chia nhỏ bề ngang bốn thước để mọc lên những ngôi nhà ống, thì cây cau chỉ còn trong ca dao và thơ của Hàn Mặc Tử mà thôi.

Cây cau ở thôn Vĩ Dạ được các ông hoàng xứ Huế trồng thành hai hàng, khiến khách đi vào nhà tưởng như được gia nhân cung kính cầm lọng đứng che. Khi nó cao lên cùng năm tháng, vượt hẳn những xoài những mít, với thân thẳng, tàu lá xanh đen, các ông hoàng phong nhã lại tưởng đó là những cây bút lông khổng lồ đang viết những chữ đại tự lên nền trời xanh. Có bao nhiêu cây cau là có bấy nhiêu tháp bút tả thanh thiên.
(more…)

Tím chùng Huế xưa

Posted: 15/11/2014 in Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự, Đặng Châu Long
Thẻ:

Đặng Châu Long

thieu_nu_hue_ao_tim_

mai anh ngang Huế thăm trời cũ
xén bớt cho em chút tím chiều
cánh phượng hồng trường em ngày nhỏ
và lá tình thư thuở mới yêu
(Đông Hương)

Một số bạn thân của Tým, tên gọi thân mật của Tôn Nữ Đông Hương, cũng là bạn của tôi. Gặp gỡ nhau qua trang Những người bạn chân tình và tôi chưa từng gặp mặt. Hình ảnh một tôn nữ lưu lạc xứ người nặng lòng sầu nhớ cố đô qua những bài thơ da diết thương cảm gieo vào lòng những người yêu Huế nỗi u hoài.

tôi từ thân tầm gửi
vương cọc nhọn tim thơ
nên hồn buồn vướng mắc
theo ánh sáng người mù
theo ánh sáng tình đầu
theo chiếc bóng ngọt ngào
nằm mơ lời thương yêu
(more…)

Sổ tay thường dân Tưởng Năng Tiến – Những cánh bèo trôi ở Geyleng

Posted: 14/11/2014 in Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự, Tưởng Năng Tiến

Tưởng Năng Tiến

ban_mia_dao_binh_duong

“Những Mảnh Đời Lang Bạt Ở Bình Dương” là tựa của một bài phóng sự, đọc được qua RFA, do nhóm phóng viên Việt Nam thực hiện:

“Họ là những người tứ xứ lang bạt về Bình Dương để kiếm sống. Có người làm thuê đủ các công việc để kiếm cơm độ nhật, có người đi buôn rau hành dạo, trái cậy dạo, cũng có người đạp con ngựa sắt cũ kĩ dong ruổi khắp thị thành, ngoại ô để mua ve chai, đồng nát… Cuộc sống của họ khó khăn, bấp bênh, không có ngày mai. Và họ cũng chẳng biết bám víu vào đâu ngoài chút sức tàn lực kiệt lúc tuổi già.

Ông Hoan, một người quê gốc Thái Bình, di cư vào miền Nam sau năm 1975 kể với chúng tôi rằng ông di cư không theo diện nào cả, chỉ đơn thuần lúc đó miền Bắc quê hương của ông nghèo khổ quá, quanh năm suốt tháng chẳng biết làm gì ngoài mấy đám ruộng nhỏ, vài bao lúa mỗi năm cộng với vài chục ký sắn mỗi năm, không tài nào sống nổi, ông khăn gói lên đường hành phương Nam với hy vọng đổi đời…
(more…)

Một kỷ niệm với Bùi Giáng

Posted: 14/11/2014 in Bùi Chí Vinh, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự
Thẻ:

Bùi Chí Vinh

bui_chi_vinh-bui_giang
Họ Bùi
Bùi Chí Vinh

Bùi Giáng tiên sinh đương nhiên thuộc về đẳng cấp khác. Ông và tôi không phải huynh đệ hoặc thân thiết tri kỷ nhưng khi gặp nhau chưa bao giờ ông dèm pha biếm nhẽ thế hệ sau mình. Giai thoại giữa tôi và ông độc đáo hơn nhiều. Cách đây hơn 20 năm tôi và Hồ Lê Thuần (con trai cố bí thư Thành Đoàn trước 1975 là Hồ Hảo Hớn) vi hành xuống miệt Gò Vấp chợ Long Hoa lúc nửa đêm. Nhằm vào lúc Bùi Giáng rời chùa Long Huê gần đó ra chợ quậy tưng bừng khói lửa với một cây chổi rách tượng trưng cho ấn kiếm. Gọi là ấn kiếm vì Bùi Giáng luôn vỗ ngực xưng vương bất cứ lúc nào cao hứng. Đêm đó chúng tôi ngồi uống rượu vĩa hè chứng kiến “vua cỏ” Bùi Giáng làm bà con chạy tán loạn và nhìn ông múa chổi tiến về phía chúng tôi. Ông vừa đi vừa khạc thơ rồi dòm trừng trừng vào mặt tôi. Trong cơn say xỉn ngất trời, Hồ Lê Thuần xúi tôi đọc thơ đáp lễ. Thế là người ngồi người đứng xuất khẩu thành thi qua lại liên tục. Không biết Bùi tiên sinh “phê” thơ tôi ra sao, chỉ biết Người tự động quỳ xuống bàn chúng tôi dâng cây chổi rách lên và tuyên bố “Đêm nay Trẫm thay mặt cựu hoàng Bảo Đại giao ấn kiếm cho thế hệ Hồ Chí Minh”. Câu nói đầy tính “chính trị” và đối phó của Bùi Giáng bắt buộc tôi phải nhận cây chổi và làm một bài thơ tặng ông tại chỗ, có chép lại nhét túi ông đàng hoàng, xin mạn phép ghi ra đây để khép lại lời đồn về sự “tâm phục khẩu phục” của tôi trước Bùi Giáng:
(more…)

Áo trắng

Posted: 13/11/2014 in Khuất Đẩu, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Khuất Đẩu

nu_sinh_ao_trang

Áo trắng đơn sơ mộng trắng trong.
Huy Cận

Chiếc áo tôi muốn nói, nhìn xa tưởng đâu em gói mây trong áo, tới gần mới biết là hai phần gió thổi một phần mây.

Một phần mây thôi, nhưng cũng đủ làm choáng váng vì áo em trắng quá nhìn không ra.

Đó là chiếc áo đồng phục của nữ sinh. Người ký cái lệnh xinh tươi đó, trước khi là nhà mô phạm cũng đã là một nhà thơ. Không chừng còn là một họa sĩ nữa. Nhờ vậy, từ những ruộng đồng xa xôi đến những phố phường rộn rã, ngập tràn những làn mây trắng đẹp.
(more…)

Trai đàn Chẩn tế ngoại truyện

Posted: 13/11/2014 in Nguyễn T. Long, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Nguyễn T. Long

thich_nhat_hanh-trai_dan-chan_te

Thấm thoát cũng đã gần 5 năm từ ngày theo Thầy Nhất Hạnh và tăng đoàn Làng Mai tham dự Trai đàn Chẩn tế ở chuà Vĩnh Nghiêm (16-18/tháng 3/2007). Viết cho đủ là Đại Trai đàn Chẩn tế Bình đẳng Giải oan, được tổ chức ở cả 3 miền.

Nói về Thầy Nhất Hạnh thật là… khó, bắt đầu ngay từ ở cách xưng hô. Đệ tử gọi ông là Sư Ông; có người phong ông là Thiền sư hay trịnh trọng hơn, là Hoà thượng (mặc dù chưa bao giờ có Đại giới đàn nào tấn phong ông lên chức vị này cả !); Tây phương lại thích dùng chữ peace activist qua quá trình vận động hoà bình của ông… và ông thì vẫn bảo “Please Call Me by My True Name” (Xin hãy gọi đúng tên tôi – tên một tập thơ của ông). Riêng tôi thì thích gọi ông bằng Thầy hơn cả (viết hoa để phân biệt với các nam đệ tử của ông, cũng đều là thầy); chữ “thầy” giản đơn nhưng hàm xúc trong “Văn minh Việt Nam” mà Lê văn Siêu đã tả.
(more…)

Chuyện kể từ thị trấn sương mù

Posted: 12/11/2014 in Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự, Đỗ Xuân Tê

Đỗ Xuân Tê
(Chuyện thật, tác giả thay đổi tên nhân vật để tránh đi vào đời tư)

da_lat_suong_mu

Ông Trịnh và ông Tâm thân nhau từ hồi di cư vào Nam. Họ quen nhau thế nào người ta không rõ, nhưng hai gia đình đều cùng về ngụ cư tại thành phố Đà lạt, nơi ông Trịnh làm nhân viên cho Sở Địa dư của Pháp còn ông bạn trồng rau bỏ mối cho các tiệm ăn vùng Chi Lăng. Gia cảnh hai ông tạm đủ ăn, con cái học chung trường mấy đứa đều giỏi. Hai bà vợ tần tảo cũng hạp tính nhau, cuối tuần cho tụi nhỏ ăn chung, cho hai ông chồng bữa nhậu thịnh soạn sau khi họ cùng đánh mấy ván cờ tướng mà ông Trịnh thường trên cơ người bạn.

Ít năm sau, ông Trịnh bị thôi việc vì Pháp họ rút về nước, cơ quan ông giải thể, các con đã lớn, gia đình dọn xuống Sài gòn. Ông Tâm ở lại vẫn trồng rau nhưng cơ ngơi có khá hơn vì mua được miếng đất hoang mấy năm sau đã lên giá. Họ vẫn giữ liên lạc. Ông Trịnh ít trở lại thị trấn sương mù, nhưng ông Tâm có dịp hay về Sài gòn, lần nào cũng ghé nhà bạn mình ở chơi mấy bữa.
(more…)

Một tiếng hát, một tài hoa, một nhân cách

Posted: 10/11/2014 in Không Hư - Hoàng Quốc Bảo, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự
Thẻ:

Hoàng Quốc Bảo

thu_vang
Thu Vàng với tiếng đàn dương cầm của Quốc Vũ

California trời đã vào thu.  Một chương trình hát thơ phổ nhạc do nhóm thân hữu yêu nhạc gồm Thân Trọng Mẫn, Bạch Lan (em gái ca sĩ Hà Thanh), và nhà báo Phan Tấn Hải (Việt Báo) phối hợp tổ chức tại trường nhạc của nhạc sĩ vĩ cầm Nguyễn Khánh Hồng 9447 Edinger, Westminster vào tối thứ sáu, 10 tháng 10, 2014 là một nỗ lực đáng nói, nhằm giới thiệu tiếng hát Thu Vàng.

Nội dung, thứ tự chương trình gồm 12 bài hát:

  1. Hình Ảnh Một Buổi Chiều – (nhạc Lâm Tuyền, thơ Dạ Chung),
  2. Trương Chi (nhạc và lời? Văn Cao)
  3. Tỳ Bà (nhạc Phạm Duy thơ Bích Khê)
  4. Tình Khúc Thứ Nhất (nhạc Vũ Thành An, lời thơ Nguyễn Đình Toàn)
  5. Người Về Như Bụi (nhạc Hoàng Quốc Bảo, thơ Du Tử Lê)
  6. Mùa Thu Đến Rồi Đó Em (nhạc và lời? Trần Chí Phúc?)

(more…)

Nhiệm vụ của nhà phê bình văn học

Posted: 09/11/2014 in Nguyễn Hưng Quốc, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Nguyễn Hưng Quốc

phe_binh_van_hoc

Nhiệm vụ chính của nhà phê bình không phải là viết cho đúng mà, trước hết, theo tôi, nằm ở chỗ: họ dám thách thức lại những điều mọi người đều cho là đúng.

Trước hết, nói đến chuyện đúng hay sai chủ yếu chúng ta nói đến ba bình diện chính: kiến thức, lập luận và nhận định. Hai bình diện đầu tương đối dễ. Chỉ cần chịu khó đọc hoặc biết cách tra cứu trong đống tài liệu mênh mông ở các thư viện và có khả năng tư duy mạch lạc, nghĩa là, chỉ cần chút học thức, chút cẩn thận và chút tỉnh táo, là người ta có thể viết đúng về kiến thức cũng như về lập luận.
(more…)

Nơi phía Nam dãy núi mờ…

Posted: 09/11/2014 in Khuất Đẩu, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Khuất Đẩu

nui_mau_tu

Nơi ấy là quê ngoại của các con tôi. Hay chính xác hơn là gần dãy núi mờ, nơi sừng sững hai khối đá một to một nhỏ đứng bên nhau mà ông cha chúng ta, khi vào đến đất Khánh Hòa đã đặt tên là hòn Vọng Phu. Nếu Quang Dũng sinh ra ở đất này, trong bài thơ Tây tiến xé ruột xé gan làm khổ cả một đời ông, có hai câu thơ đã phải viết:

Tôi nhớ Khánh Hòa mây trắng lắm
Chiều xanh không thấy bóng Vọng Phu!

Nghe không được xuôi tai mấy, nhưng chỉ giả dụ thôi, tôi nào phải công an mà dám cắt hộ khẩu của ông!

Ở chính nơi này, chiều không xanh cũng không thấy được bóng Vọng Phu. Phải là chiều rất xanh, khi những đám mây hãy còn lang thang trên biển chưa chịu bay về núi, mới có cơ may thấy được bóng ai bế con mãi đứng chờ.
(more…)

Giấc mơ? Hòa giải hòa hợp dân tộc?

Posted: 07/11/2014 in Nguyễn Mạnh Trinh, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Nguyễn Mạnh Trinh

hoa_hop

Có nhiều người, cả những nhà văn, có nhận xét rằng ở trong nước đã thay đổi rất nhiều và đó là một chủ trương của những người cầm quyền muốn thoát ra khỏi những trì trệ cho đất nước. Ngay cả trong văn nghệ học thuật cũng có chủ trương như vậy. Và họ dẫn chứng là có những hội nghị Lý Luận Phê Bình văn học đã công nhận một thực tế của văn học Việt Nam và thúc đẩy sự thay đổi: “một số quan niệm cũ không còn phù hợp”, “những gì đã cũ và lỗi thời phải cương quyết vượt qua”, “một số nhà phê bình chỉ quen với những môtíp, mô hình cũ và dị ứng với những biểu hiện mới và lạ. Ðộ bao quát quá hẹp, nhiều ẩn số văn nghệ đứng ngoài tầm với của giới phê bình”. Và với nghị quyết “người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời và là nguồn lực của cộng đồng dân tộc Việt Nam” cũng như việc “đối với nhà văn Việt Nam, trước hết và quan trọng nhất trong việc mở rộng quan hệ quốc tế là giao lưu với các nhà văn, các nhà văn hóa, các nghệ sĩ người Việt đang sinh sống và hành nghề ở các nước trên thế giới. ” Muốn như vậy, phải rời bỏ cái suy nghĩ tư duy địch bạn của thời còn chiến tranh…
(more…)

Lữ Quỳnh, người bạn văn suốt cả cuộc đời tôi

Posted: 06/11/2014 in Nguyên Minh, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự
Thẻ:

Nguyên Minh

nguyen_minh-lu_kieu-lu_quynh-tu_hoai_tan
Từ trái: Nguyên Minh, Lữ Kiều, Lữ Quỳnh và Từ Hoài Tấn

Bây giờ sau hơn nửa thế kỷ, khi ngồi viết lại những giòng chữ này, tôi vẫn khẳng định một điều: Nếu không có Lữ Quỳnh thì không có Nguyên Minh.

Phải, từ năm 1958 tôi về quê nội. Huế. Tôi mới bước chân vào giới văn chương. Thuở ấy ở đất Thần Kinh có rất nhiều nhóm như một văn đoàn nho nhỏ tập họp những học sinh, sinh viên tập tểnh làm thơ, viết văn. Gió Mai  nằm trong trường hợp đó. Khởi đầu chỉ có 4 người: 2 chàng bắt đầu từ chữ Lữ : Lữ Kiều, Lữ Quỳnh và 2 chàng trùng tên chữ sau, Linh: Thùy Linh, Hoài Linh. Khi tôi, Châu Văn Thuận, Hồ Thủy Giũ nhập bọn thì Hoài Linh đã vào Nam bỏ cuộc chơi. Ngày đầu tiên tôi dự buổi họp mặt với nhóm Gió Mai, tôi ngồi bên Lữ Quỳnh. Những khuôn mặt xa lạ đang hào hứng nói về văn chương là những cậu học trò tuổi chưa tới 17 ở xứ Huế này làm tôi hơi khớp. Lữ Quỳnh đưa bàn tay năm ngón dài nắm lấy tay tôi như truyền hơi ấm, rồi anh cất giọng đọc một bài thơ để tặng người bạn văn là tôi từ miệt xa mới nhập cuộc.
(more…)

Phiếm bàn về “Tâm sự Bà Huyện Thanh Quan” trong bài Qua Đèo Ngang nổi tiếng của bà

Posted: 05/11/2014 in Nhật Hồng Nguyễn-Thanh-Vân, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự
Thẻ:

Nhật Hồng Nguyễn Thanh Vân

ba_huyen_thanh_quan

Theo Từ Điển Wikipedia ghi nhận, thì Bà Huyện Thanh Quan đã để lại cho đời gồm 6 bài thơ bằng chữ Nôm theo thể Thất Ngôn Bát Cú Đường Luật như sau:

1. Thăng Long Thành Hoài Cổ.
2. Qua Chùa Trấn Bắc.
3. Qua Đèo Ngang.
4. Chiều Hôm Nhớ Nhà.
5. Tức Cảnh Chiều Thu.
6. Cảnh Đền Trấn Võ.

Một số ý kiến khác lại cho rằng, Bà Huyện Thanh Quan chỉ để lại 4 bài là Thăng Long Hoài Cổ; Chiều Hôm Nhớ Nhà; Qua Chùa Trấn Bắc và Qua Đèo Ngang, còn những bài khác thì chưa chắc, trong đó lại có bài nằm trong nhóm tác phẩm của Bà Hồ Xuân Hương.

Trong bốn bài thơ đó đều tuyệt tác, người ta thấy tấm lòng “hoài cổ” của Bà rõ nét rất nhiều, nhưng trừ bài Qua Đèo Ngang, thì 3 bài kia lại có nhiều thành ngữ chữ Hán. Xin được nêu ra đây để thấy sự khác biệt với bài Qua Đèo Ngang, mặc dù cũng cùng chung một tấc lòng hoài cổ như đã nêu trên của tác giả.
(more…)

Tản mạn về Kiên Giang, nhà thơ Minh hương Việt hóa

Posted: 05/11/2014 in Nguyễn Văn Sâm, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự
Thẻ:

Nguyễn Văn Sâm

kien_giang_4
Kiên Giang Hà Huy Hà năm 2008 (Hình trên mạng)

Trong văn chương Việt Nam hiện đại có một sự kiện đặc biệt là ba thơ-truyện [1] của ba nhà thơ Bắc Trung Nam nổi tiếng lại xuất hiện rất gần nhau, cuối  thập niên 40 và đầu thập niên 50. Cả ba đều đã được phổ nhạc, phổ rất đạt, tiếng nhạc lời ca tuy có tăng gia thêm giá trị cho các bài thơ, đem tác phẩm đến người thưởng thức nhiều hơn, nhưng trên căn bản cả ba bài đều được công nhận là tuyệt tác, đáng nể. Mỗi bài có giá trị riêng nhưng lớp người thưởng thức chung quy chỉ là một nhóm: dễ ngậm ngùi vì sự bi thiết của một tình yêu có người nữ bất hạnh, có chia ly mà không có tái hợp vốn nghịch lại với sở thích truyền thống của người nghe/đọc Việt Nam. Hữu Loan và Kiên Giang với người vợ/người yêu bất hạnh, Vũ Anh Khanh với vùng quê tan tác vì bom đạn – mà ta có thể coi là tượng trưng cho sự tan tác của một cành hoa, một người nữ không may.
(more…)

Mần được chi

Posted: 04/11/2014 in Hồ Đình Nghiêm, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Hồ Đình Nghiêm

non_hue

Tựa đề trên, ba chữ nọ bị chia lìa từ câu ca dao nguyên bổn:

Còn ăn còn ngủ còn gân,
không ăn không ngủ có mần được chi.

Nó thiếu dấu chấm hỏi đoạn hậu, hoặc một dấu chấm than? Cảm hoài hay một sự ta thán?

Trong ca dao không thiếu những hình ảnh ngây ngô đến duyên dáng, không thiếu những từ ngữ vụng về tới đáng yêu. Đơn cử:

Chuột kêu chút chít trong rương,
em đi cho khéo đụng giường mẹ hay.

Và:

Chim khôn kêu tiếng rảnh rang
người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe.

Chao ôi, hai chữ rảnh rang sao nó đắt giá tới ngần ấy. Hơn hẳn chữ thong thả, hơn hẳn tiếng thanh cao hoặc cung bậc nhiều nhạc tính du dương khi chim hót. Rảnh rang thường dùng để áp đặt vào hoàn cảnh một kẻ đang quỡn, chẳng có việc mần, ngồi chơi xơi nước, nhàn cư vi bất thiện… Đối cực với nó là lu bu, là đầu bù tóc rối, là cày 2 jobs, với over-time các thứ bở hơi tai.
(more…)

Chiều trên sông Nile

Posted: 04/11/2014 in Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự, Điệp-Mỹ-Linh

Điệp Mỹ Linh
Ðể nhớ Tuấn

nile_river

Nắng chiều đã tắt nhưng tôi vẫn như cảm nhận được cái nóng hừng hực qua cung cách vén ống tay áo để lau mồ hôi trán của người tưới cỏ. Tôi lơ đễnh nhìn theo vòi nước khi người tưới cỏ vừa tưới vừa bước dọc theo con đường thoai thoải cạnh hồ bơi. Khi đến bên một gốc cây, người ấy dừng lại, tay nâng ống nhựa để vòi nước chảy quanh gốc cây. Từ gốc cây, ánh mắt tôi hướng dần theo thân cây và tôi nhận ra đó là cây phượng – có nơi gọi là cây điệp. Mấy mươi năm kể ngày xa quê hương, đây là lần đầu tiên tôi thấy lại loại cây mà trước đây tôi cứ ngỡ chỉ có quê tôi mới có.

Nhìn cây phượng sum sê, lá xanh biếc và cuối mỗi cành là một chùm hoa đỏ rực, tôi không liên tưởng đến những ngày tháng đáng yêu của tuổi học trò mà tôi lại bùi ngùi nhớ đến em tôi – Nguyễn Anh Tuấn.
(more…)

Hanoi

Posted: 03/11/2014 in Song Thao, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Song Thao

nha_tho_chanh_toa_ha_noi

Tôi xa Hà Nội năm tôi 16 ngơ ngác như một con ngỗng đực. Hà Nội mà tôi mang theo khi rời xa chỉ là những thứ vụn vặt cùng mằng.

Năm đó tôi đang học lớp Đệ Tứ trường Dũng Lạc, ngay bên hông nhà thờ chánh tòa mà dân Hà Nội ngày đó gọi là nhà thờ Lớn. Hà Nội của tôi nằm trên con đường từ nhà ở bên hông chợ Hôm tới trường và vùng phụ cận. Dọc đường tới trường có đường tầu điện mà chúng tôi thỉnh thoảng quá giang không mất tiền. Không phải đây là loại tầu thí mà vì chúng tôi gian! Tầu có vài toa, mỗi toa có người bán vé đi dọc trong toa. Người này cầm một tấm bảng lớn hơn tập vở trên đó có cái thanh giữ những tập vé dầy cộm. Vé nhỏ bằng hai đốt ngón tay có nhiều màu trông rất vui mắt, mỗi màu là một chặng đường. Khi mua vé, người bán sẽ xé vé đưa cho người mua, cùi vé vẫn dính vào thanh ngang. Thường thì ba mẹ tôi vẫn cho tiền mua vé tầu đi học mỗi ngày nhưng ngày đó chúng tôi đã biết quý đồng tiền nên chẳng dại gì mà đưa tiền cho người bán vé. Chúng tôi đi tầu quịt bằng cách tử tế nhất là xin những chiếc vé còn giá trị cho đoạn đường kế tiếp của những hành khách xuống tầu hoặc, bặm trợn hơn, nhảy tầu đang chạy, hay truyền từ toa tầu này qua toa khác để tránh ông soát vé. Tiền đó chúng tôi làm văn hóa bằng cách đưa cho cô hàng sách để nhận một tập giấy 32 trang, khổ sách in, truyện kiếm hiệp như Long Hình Quái Khách hoặc Hỏa Thiêu Hồng Liên Tự hoặc truyện trinh thám của Phạm Cao Củng hay truyện đường rừng của Lê Văn Trương được in cóc nhẩy vài ngày một tập, mỗi tập chỉ đúng có 32 trang. Đọc vèo một cái là xong, mong chờ từng ngày để đọc tiếp. Ngày nào cũng phải tạt qua tiệm sách, chăm chú đọc tấm bảng đen viết bằng phấn trắng thông báo truyện mới ra ngày hôm đó. Tôi khá Việt văn chắc là nhờ những tập giấy 32 trang này. Đọc xong, đóng thành tập bằng cách dùng chỉ khâu lại. Tập sách này giúp chúng tôi làm thương mại bằng cách cho bạn bè thuê. Bạn bè cùng lớp toàn những thứ đứng hàng thứ ba sau quỷ và ma nên việc buôn bán này luôn bị trục trặc gây nên những cuộc cãi vã chửi bới và có khi trầm trọng hơn phải vận dụng tới chân tay. Nhiều khi chúng tôi xa rời văn chương để dùng tiền mon men tới những tấm truyện bằng hình tarzan hoặc zorro, chữ thì ít, hình thì nhiều nhưng có thể dùng làm đơn vị tiền tệ trong những trận đánh quay, đánh khăng hoặc bắn bi, đánh đáo.
(more…)

Mười một năm chốn thiên thu

Posted: 03/11/2014 in Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự, Đặng Châu Long

Đặng Châu Long

nguyen_huu_ninh
Tưởng Niệm Nguyễn Hữu Ninh 1949-2003

Vậy là đã mười một năm, tính từ ngày 03-11-2003, Nguyễn Hữu Ninh bước ra khỏi thế gian nhiễu nhương này. Mười một năm tưởng như sẽ xóa nhòa đi những buồn đau một thời, nhưng không, cứ mùa này lòng tôi lại thương cảm nhớ về người bạn xấu số này.

Một đời Ninh như chùng theo phận nước, sống bềnh bồng chia sẻ những đắng cay của nhân gian. Có ai ngờ một chàng thư sinh theo chuyên ngành Hán Nôm sẽ là gã lính Thủy quân lục chiến trở về với con mắt tật nguyền. Có ai ngờ Ninh sẽ hóa thành kiếp ve sầu thở than nỗi sống nhân sinh. Có ai ngờ có ngày chàng sẽ trở thành một người thất chí, sống linh đinh cũng chén rượu tiếng đàn, lang thang vô định như một Bùi Giáng cợt đùa thân phận mình cùng gió sương nhân thế. Mà có lẽ Bùi Giáng còn thua chàng ở tính cách thả tung đời mình, dằng xé đời mình tả nát như không
(more…)

“Hoa bần thôi rụng xuống phù sa”

Posted: 01/11/2014 in Lê Trúc Khanh, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự
Thẻ:

Lê Trúc Khanh

kien_giang_1
Nhà thơ Kiên Giang (1929-2014)

1.
Tôi làm quen với “Chương trình thi văn Mây Tần” trên đài phát thanh Sài Gòn từ thập niên 60 của thế kỷ trước qua bài thơ “QUÊ NGOẠI”. Mấy chục năm dài trôi qua, bây giờ đọc lại, mới thấy rõ những vụng về trong vần điệu, ngôn từ… của thơ thời học trò hồn nhiên, trong sáng. Nhưng tôi yêu quí bài thơ vô cùng, bởi nhờ nó mà tôi mới có cơ hội gặp gỡ, gắn bó lâu dài với một nhà thơ lớn miền Nam: Kiên Giang – Hà Huy Hà.

Bài thơ được diễn ngâm liên tục hai kỳ trong chương trình “Thi văn Mây Tần”. Sau đó, qua phần nhắn tin, anh Kiên Giang muốn gặp tôi để thực hiện môt cuộc phỏng vấn về nhóm Về Nguồn-Tây Đô mà tôi và một số anh em văn nghệ tại Cần Thơ như Huyền Vân Thanh, Trân Khanh, Lăng Cảnh Huy… sáng lập từ năm 1964. Tôi và anh Lê Hà Uyên lên Sài Gòn để trả lời phỏng vấn. Cần Thơ-Sài Gòn chỉ hơn trăm cây số, nhưng phải qua hai phà Cần thơ, Mỹ Thuận lại thêm những bất trắc của đoạn đường thời chiến, nên dù đi từ sáng sớm mà đến xế trưa anh em tôi mới tới Sài Gòn! Nơi gặp là môt quán cà phê nhỏ nằm trên đường Phát Diệm, cạnh tòa soạn báo Tin Sáng lúc bấy giờ. Điều tôi không ngờ được là trong buổi chiều hôm đó, tôi lại vô cùng vinh hạnh được diện kiến đến hai ngôi sao trên khung trời văn nghệ miền Nam: nhà thơ Kiên Giang và nhà văn Sơn Nam. Bằng thái độ hết sức chân tình, hai anh đã hỏi thăm chúng tôi về những hoạt động văn nghệ ở Cần Thơ, trao đổi về các sáng tác của nhóm Về Nguồn. Tôi không thể nào quên được buổi chiều hôm ấy dù đã trên 40 năm với bao nhiêu sao dời vật đổi. Hình ảnh những bậc đàn anh văn nghệ lại rất mực gần gũi, khiêm tốn ngay cả với những thế hệ đi sau – cho đến hôm nay – vẫn mãi là một ấn tượng khó phai trong lòng tôi. Suy cho cùng, bài học về đạo lý làm người nầy, chắc hẳn đâu chỉ riêng tôi, mà còn cho bao nhiêu người làm văn nghệ trong cuộc sống hôm nay. Cũng trong chiếc quán nghèo đó, ngồi cạnh bàn chúng tôi, còn có diễn viên điện ảnh La Thoại Tân và nhà văn đang “ăn khách” Nghiêm Lệ Quân. Những người “muôn năm cũ” đó, giờ ai còn, ai mất, hay đang trôi dạt nơi xứ lạ trời xa?
(more…)

Cái bình toàn trị

Posted: 31/10/2014 in Người Buôn Gió, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Người Buôn Gió

coi_chung_nem_chuot_vo_binh-babui
Coi chừng ném chuột vỡ bình
Babui

ĐCSVN phát động chống tham nhũng, mới đầu người ta thấy những phát biểu hùng hồn dạng như không có vùng tối, không có bao che, không có nể nang…..

Sau cùng thì ông TBT Nguyễn Phú Trọng giải thích việc chống tham nhũng chưa như ý, vì phải giữ cái bình.

Hàm ý “cái bình” ở đây là chế độ toàn trị của ĐCSVN trên đất nước VN.

ĐCSVN cũng nhiều lần nói, chủ quyền là thiêng liêng, không đánh đổi bất cứ cái gì để lấy chủ quyền.

Thế nhưng dường như chủ quyền cũng không bằng được cái bình có tên “toàn trị”.
(more…)

Người phụ nữ đằng sau ánh hào quang ở Los Angeles

Posted: 30/10/2014 in Nguyễn Tường Thụy, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự
Thẻ:,

Nguyễn Tường Thụy
Tặng Dương Thị Tân – người bạn, người em mà tôi quý trọng thương yêu

duong_thi_tan-nguyen_van_hai
Vợ chồng blogger Điếu Cày

Khi Điếu Cày được đón tiếp nồng nhiệt lúc đặt chân xuống Sân bay quốc tế Los Angeles, có lẽ ít ai để ý đến một người phụ nữ từ Sài Gòn buồn bã hướng về nơi hào quang tỏa sáng mà đồng bào Việt ở Mỹ dành cho anh.

Chị chẳng bao giờ lên mạng giãi bày tư tưởng, quan điểm, trưng ảnh, khoe có mối quan hệ với ai. Cũng chẳng bao giờ tuyên bố này nọ, có chăng chỉ là những câu trả lời phỏng vấn mang đầy bức xúc khi bị làm khó dễ, đày ải. Người ta biết đến chị bởi những hoạt động của chị liên quan đến một người nổi tiếng mà tôi vừa nhắc đến: Blogger Điếu Cày – Nguyễn Văn Hải.

Tôi quý trọng chị không phải vì chị liên quan đến anh Nguyễn Văn Hải mà từ những gì hiểu về chị: chân thành, gần gũi, chu đáo với anh em bạn bè, thẳng thắn và quyết liệt khi đối mặt với công an.

Chị là Dương Thị Tân.
(more…)

Những nhà văn Hoa Kiều và đất nước Việt Nam

Posted: 30/10/2014 in Nguyễn Mạnh Trinh, Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự

Nguyễn Mạnh Trinh

ho_dzenh
Nhà thơ Hồ Dzếnh

Những nhà văn Hoa Kiều? Trải dài suốt chiều dài văn học chúng ta cũng có những nhà văn có nguồn gốc đó. Họ viết văn, ở nơi chốn họ sống nhưng vẫn nhớ nhung và hướng vọng về quê hương thứ hai ở bên nội hay bên ngoại của mình. Tâm tư ấy, tâm sự ấy, đã tạo thành một vóc dáng văn chương đặc biệt.

Năm 1943, vào lúc thịnh thời của thơ mới, nhà xuất bản Á Châu cho ra đời một tập thơ khá lạ: Tập thơ Quê ngoại của Hồ Dzếnh với lời giới thiệu: “Lần đầu tiên thi ca Việt Nam được tô điểm một cách trau chuốt bằng ngọn bút linh diệu của một nhà thơ ngoại quốc…” Thực ra, nói nhà thơ ngoại quốc là chưa chính xác lắm, nhà thơ Hồ Dzếnh tên thật là Hà Triệu Anh (phát âm theo giọng Quảng Ðông là Hồi-Tsìu-Ding, thu gọn lại là Hồi Dinh, nghe âm không được hay lắm nên tự đổi lại là Hồ Dzếnh). Hồi đó những người trong làng văn nghệ vẫn cứ trêu đùa gọi ông là Hồ Dinh và có người còn đặt ra một vế đối “Hồ dinh dính hồ hồ chẳng dính” và có người đối là “Ngọc Giao giao ngọc ngọc không giao (mượn tên nhà văn Ngọc Giao) hoặc là “Vũ Bằng bằng vũ vũ chưa bằng” (mượn tên nhà văn Vũ Bằng), nhưng tất cả đều chưa được hay và chỉnh lắm..
(more…)

Older Entries
Newer Entries