Archive for the ‘Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự’ Category

Mỹ Trí Tử

nu_sinh_cong_truong_xua

Tuổi tôi áo trắng bay mềm
Hồn tôi là buổi chiều êm lặng lờ …

Những buổi sáng nắng vàng tươi rải nhẹ dọc con đường, áo trắng đến trường tung tăng những tà áo dài rộn ràng với gió như áng mây nhẹ nhàng lướt qua dòng người. Hai vạt áo dài như đôi cánh và những bước chân chim của các nàng làm dao động cả cảnh vật và không khí chung quanh. Thân hình thấp thoáng sau tà áo, khuôn mặt mờ tỏ sau vành nón, ẩn hiện như hư như thực. Và không gian chừng đang lan tỏa mùi hương con gái.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

lanh_dao_csvn-2016
Gian nhân hiệp đảng. (Thành ngữ)

Nhật ký Vương Trí Nhàn, ghi ngày 14 tháng 8 năm 1979, có đoạn vô cùng xúc cảm. Đọc mà không ứa nước mắt (chắc) cũng ứa gan: “Các bệnh viện quá đông người. Bệnh viện St.Paul khoa nhi ba trẻ con một giường, đêm có đứa ngã xuống đất chết luôn. Không có điện, nhiều trẻ bị chết, các bà mẹ trông cả về Lăng Bác mà khóc.”

Ba mươi năm sau, vào ngày 1 tháng 12 năm 2008, báo Tuổi Trẻ đi tin: “Tám bệnh nhân trên một giường … tại các khoa hô hấp, sốt xuất huyết BV Nhi Đồng 1, bệnh nhân nằm gần kín các hành lang… Ban ngày hành lang còn có lối nhỏ để đi, chứ đến đêm kín mít chiếu. Mỗi gia đình là một khoảnh chiếu, cứ nằm vậy để thay nhau chăm con…”
(more…)

Nguyễn Thị Khánh Minh
Kính tặng Nhà Thơ Đỗ Hồng Ngọc

trang_tren_song_nuoc_menh_mong

Lại đến mùa Vu Lan. Những đóa hồng đỏ hạnh phúc bung nở vành môi vẽ một vòng xum vầy thỏ thẻ Mẹ Ơi. Những đóa hồng trắng ngân đọng nước mắt lung linh đôi bờ xa vắng âm vang tiếng gọi Mẹ Ơi. Trong niềm, vừa hân hoan vừa cảm động, tôi nhớ đến bài thơ về Mẹ mà khi đọc nhịp tim tôi như bị nghẹn,

Con cài bông hoa trắng
Dành cho mẹ đóa hồng
Mẹ nhớ gài lên ngực
Ngoại chờ bên kia sông
(Bông Hồng Cho Mẹ, Đỗ Hồng Ngọc)
(more…)

Minh Nguyễn
Kỷ niệm chuyến đi miền Trung cùng HNV. TP. Cần Thơ

com_chien_e_trang

Cứ mỗi mùa hè về, tôi lại nhớ tới hương vị ngai ngái từ biển, thèm được thả đôi chân trần đi trên bờ cát trắng mịn màng, lắng nghe từng con sóng xô về mơn trớn dưới chân, để cảm nhận ra sự thích thú đến dường nào, khi hòa mình vào giữa cảnh thiên nhiên trời nước bao la.

Đi. Trong lúc chưa biết đi đâu, tôi chợt nghe loáng thoáng bên tai, giọng “Nẫu” của Nữ. Chất giọng đặc trưng không thể lẫn vào ai, uyển chuyển, thanh thoát như tiếng sóng nơi dòng Sông Ba êm đềm chảy tràn qua thành phố Tuy Hòa hồn hậu. Điều này càng khiên tôi thêm nhớ tới Phú Yên, vùng đất đầy nắng gió của miền duyên hải Nam Trung Bộ, nơi tôi đã một lần dừng chân ghé thăm, để khi chia tay ra đi mà trong lòng vẫn cứ mãi mơ một ngày trở lại.
(more…)

Lữ Quỳnh
Tặng Jacques Ng.

song_seine
Sông Seine

1.
Bốn giờ sáng, taxi đưa ra ga Eurostar London St Pancras để lên chuyến tàu đầu tiên đi Paris, khởi hành lúc sáu giờ. Nhà ga rộng lớn, hiện đại chẳng khác gì một phi trường quốc tế. Cũng phải làm các thủ tục an ninh: bỏ giày, điện thoại, áo khoác, xách tay, và những thứ lỉnh kỉnh khác….vào khay cho qua máy. Rồi điền giấy khai hải quan…Vé lên tàu có ghi số toa, số ghế. Tàu sẽ dừng đúng số toa của mình, đầu mỗi toa có nhiều ngăn để hành lý. Tàu chạy với vận tốc 300 km / giờ, qua biển Manche. Mình chỉ nhận biết  lúc tàu bắt đầu vào hầm tối và ra khỏi hầm, với thời gian hơn hai mươi phút. Kể từ ngày khai trương vào năm 1994, Luân Đôn và Paris không còn bị chia cắt bởi biển, chỉ có hơn hai tiếng đồng hồ để qua lại.
(more…)

Khổng thị Thanh-Hương

jacaranda

Năm 1976, sau đám cưới, M. và tôi không dọn ra riêng liền mà ở với bố mẹ tôi cho tới khi tôi mang bầu đứa thứ hai và sau khi ông bà dì cậu mừng sinh nhật đầu tiên của Duy thì gia đình nhỏ mới dọn ra. Với đồng lương khiêm tốn của M., chúng tôi tìm được một căn apartment một phòng ngủ, một phòng tắm. Căn này thuộc thành phố Anaheim, cùng hàng xóm với hai nàng công chúa. Một nàng mặt mày lúc nào cũng lem luốc như lọ nồi và nàng kia có nước da trắng như tuyết, chuyên lo việc nhà cửa bếp núc cho 7 chàng tiều phu thiếu chiều cao trầm trọng. Dù cho có tẩm bổ bơ sữa hằng trăm năm, bảo đảm không chàng nào cao thêm được một li ông cụ.
(more…)

Võ Kỳ Điền

goc_pho_athens
Góc phố Athens

Mùa hè vừa qua tôi có dịp đi thăm xứ sở thần thoại Hy Lạp núi đồi, đền đài hoang phế bên bờ Địa Trung Hải nước xanh màu ngọc thạch. Không bình thản như các lần đi chơi trước, chuyến nầy tôi chờ mong trong nỗi hồi hộp, náo nức. Các chuyện thần thoại Hy Lạp được học từ nhỏ tưởng là xa vời, nào ngờ lúc bước qua tuổi già lại được chứng kiến tận mắt những vị thần và những kỳ quan của thế giới cổ đại qua tượng đá, thành quách, đền đài, dinh thự, vật dụng… xa xưa còn lưu dấu tích nơi nầy. Chuyến bay từ Toronto tới Athens lâu tới gần mười tiếng đồng hồ, tuy đoạn đường khá dài nhưng may mắn chiếc ghế cạnh bên trống chỗ nên tôi ngồi đứng khá thoải mái.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Dân đói kêu trời vang ổ nhạn
Quân gian dậy đất tựa đàn ong

(Phan Đình Phùng)

Ngày 1 tháng 8 năm 2016, từ Washington D.C., phóng viên Nam Nguyên (RFA) dè dặt đi tin:

Chủ tịch nước Trần Đại Quang có vẻ như đã bật đèn xanh, việc truy cứu trách nhiệm hình sự, đối với các giới chức chính quyền Việt Nam ở địa phương, cũng như các bộ ngành ở Trung ương có liên quan tới dự án Formosa Hà Tĩnh…

Trao đổi với chúng tôi, nhà hoạt động dân quyền và báo chí công dân hiện sống và làm việc ở Saigon – TS Phạm Chí Dũng cho rằng: ‘Phát ngôn của ông Trần Đại Quang Chủ tịch nước là một phát ngôn mang tính chất tín hiệu. Theo tôi hiểu ngay trước mắt là tín hiệu thí chốt, con chốt ở đây chính là ông Võ Kim Cự …”
(more…)

Phan Ni Tấn

chan_dung_nguyen_tat_nhien-dinh_cuong
Chân dung Nguyễn Tất Nhiên
dinhcuong

Tôi còn nhớ một ngày đã xa trong quá khứ, cái ngày của 45 năm về trước, tôi đã phổ thành ca khúc từ một bài thơ ngũ ngôn của Nguyễn Tất Nhiên tựa đề Ðám Ðông.

Cô Bắc kỳ nho nhỏ
Tóc “demi garcon”
Chiều vui chân đón gió
Có thương thầm anh không…

Năm 1973, Nguyễn Tất Nhiên làm thơ tặng cô Bắc kỳ nào đó ở Sài Gòn, cùng lúc tôi viết nhạc cho một cô, cũng Bắc kỳ gốc Bùi Chu theo gia đình trôi giạt lên núi rừng cao nguyên đèo heo hút gió Ban Mê Thuột. Tôi không biết người nữ của Nguyễn Tât Nhiên tên gì, riêng người tôi tán tụng mang tên Trầm Hương. Vì có cùng một nỗi niềm của con người giũa biển đời hệ lụy, nên khi bắt gặp bài thơ Ðám Ðông của Nguyễn Tất Nhiên tôi đã phổ nhạc ngay trong niềm hứng khởi, thích thú, và đã hoàn tất trong vòng một giờ với đầy đủ hợp âm và bè bản đàng hoàng. Bản nhạc phổ này đã được phổ biến vài lần trên đài phát thanh Phật Giáo Ban Mê Thuột, cũng như trên đài Trầm Hương do một số anh em văn nghệ địa phương thành lập.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm
tặng anh Phạm Nhuận

bun_bo_hue

Muốn nấu một nồi bún bò, căn bản bạn phải có đủ những nguyên vật liệu sau… Đây là câu mở đầu bạn sẽ đọc phải trong sách, nghe khi xem video ở internet để rồi tò mò muốn xắn tay áo thử sờ soạn với nồi niêu củi lửa điện gaz, thực thi theo công thức người ta bày vẽ, loay hoay xem thành quả món ấy có đạt được đôi phần hoả hầu tựa Mụ Rớt ngày xưa danh trấn giang hồ một thời vàng son cũ.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

nguyen_phu_trong-chinese_boss-babui
Biếm họa của Babui

Trung quốc có biên giới với hàng chục chục nước, có nước rất nhỏ bé, dân số chỉ có chưa đầy một triệu dân như Bhutan. Vậy mà Trung quốc không làm gì được, trong khi đó thì Trung quốc chỉ bắt nạt ta, chèn ép dân tộc ta. Sao thế? (Dân Quê, độc giả của trang Dân Luận)

Bữa rồi, tôi nghe blogger Vũ Đông Hà kể lại chuyện sau:

HL là một sinh viên ở một tỉnh miền Tây. Trong khi bạn bè rủ nhau trở thành cô dâu Đài Loan thì HL làm đơn xin đi lao động hợp tác. Cán bộ phường là một gã côn đồ, hống hách, xem dân như cỏ rác. HL cũng không thoát khỏi hoàn cảnh đó, vừa sợ hãi, vừa căm giận, vừa phải nhịn nhục khi đến xin chữ ký. “Cuối cùng em nghiệm ra rằng em là nô lệ cho sự sợ hãi của chính em và từ đó danh dự, nhân phẩm của em đã trở thành nô lệ cho chúng nó. ”
(more…)

Lữ Quỳnh
Gửi Lữ Kiều

lu_quynh-ban_huu-1969

Trong một bài viết, bạn kể về tuổi thơ tôi như thế này : …Tôi đã yêu bạn ấy biết bao. Có một ngày rất trẻ, bạn nằm bệnh viện, tôi đến, ngồi bên bạn, nắm tay bạn.Thuở đó bạn là một đứa trẻ cô đơn. Tôi truyền tình cảm của tôi cho bạn qua cái nắm tay hồn nhiên tuổi 13. Đó là kinh nghiệm chia sẻ đầu tiên của đời tôi.

Đúng như lời bạn. Khi bạn ra về, tôi đã tiễn bạn một đoạn trên hành lang lầu 1 của trại bệnh Lê Huân. Tôi đứng vịn lan can nhìn theo dáng đi của bạn cho đến khi bạn khuất sau cánh cỗng lớn bệnh viện Huế. Bạn mặc áo ngắn tay mỏng manh màu hồng nhạt và đội mũ cối trắng. Tôi đứng như thế rất lâu, hình ảnh  và tình thương bạn choáng ngập trái tim tôi.
(more…)

Lâm Bình Duy Nhiên

duong_nghiem_mau-dinh_truong_chinh
Nhà văn Dương Nghiễm Mậu
tranh Đinh Trường Chinh
Nguồn: nguoi-viet.com

Dương Nghiễm Mậu, một trong những nhà văn nổi tiếng nhất tại miền Nam Việt Nam, vừa qua đời vào tối 2/8/2016 tại Sài Gòn, hưởng thọ 81 tuổi.

Sinh ra tại làng Mậu Hòa, tổng Dương Liễu, huyện Đan Phương, tỉnh Hà Đông. Dương Nghiễm Mậu cũng như hàng triệu đồng bào miền Bắc đã di cư vào Nam khi đất nước bị chia đôi sau Hiệp định Genève (1954). Được sống trong một bầu không khí tự do, nhân bản, khuyến khích sự sáng tạo, trong suốt hai thập kỷ 60-70, ông đã để lại nhiều tác phẩm văn học quan trọng như « Cũng Đành », « Địa Ngục Có Thật », « Quê Người », « Gia Tài Người Mẹ », « Gào Thét », « Sống Đã Chết »
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Chúng tôi bây giờ chỉ cầu mong tất cả cộng đồng người Việt ở Hải ngoại và các tổ chức hãy quan tâm đến sự sống của người Thượng tỵ nạn. Đây là lời nói chân thành từ đáy lòng. (Y Thoat Knul)

bay_nguoi_dan_tay_nguyen
Bẩy người dân Tây Nguyên vừa đặt chân đến Cambodia,
vào cuối tháng 6 năm 2016. Ảnh tư liệu của MIRO
chụp tại chùa Samaki Raingsei ở Phnom Penh.

Vào cuối thế kỷ trước, tôi có viết cái truyện ngắn (dự tưởng) về chuyến bay hồi hương của một chàng thanh niên, đang hăm hở trở lại Việt Nam, ngay sau khi đất nước này vừa thoát khỏi hiểm hoạ cộng sản.

Tựa tuy đã quên nhưng tôi vẫn còn nhớ (loáng thoáng) đôi câu:

Phi cơ chao cánh, nhìn qua khung cửa sổ là một dòng sông yêu kiều lượn khúc, đang lấp lánh dưới ánh nắng chiều: Sông Sài Gòn. Tôi kêu khẽ và không ngăn được đôi dòng nước mắt!
(more…)

Mai Thảo

duong_nghiem_mau_2
Nhà văn Dương Nghiễm Mậu
(1936-2016)

Khoảng cuối thập niên 50 và bắt cầu sang đầu thập niên 60- cây cầu đến nay còn soi bóng tuyệt đẹp trên giòng sông đất nước- những tấm lòng đồng chí với những phá vỡ và những làm mới của văn học và cho văn học, đã được liên tiếp chứng kiến gần như trong cùng một thời điểm, hai cuộc lên đường đi về những chân trời phía trước của một thế hệ những người cầm bút ở miền Nam.

Lên đường thứ nhất khởi sự từ Lên Đường Lớn: Từ hiệp định chia đôi đất nước, từ Bến Hải và vĩ tuyến 17, theo những bước chân trùng trùng của di cư một triệu. Đội ngũ tiền phong của nó là Thanh Tâm Tuyền, Trần Thanh Hiệp, Tô Thuỳ Yên, Quách Thoại, Nguyễn Sĩ Tế, Doãn Quốc Sỹ, Cung Trầm Tưởng, Hoàng Anh Tuấn và Nguyên Sa, những người trước vào từ miền Bắc, bài thơ thứ nhất viết dưới những mái lều vải tạm trú của sinh viên, hai người sau “viễn phương” hơn, lên khỏi những hầm rượu tả mạn sông Seine, mới từ Pháp về. Những vì sao đầu này của một vòm trời văn chương vừa dựng thoạt đầu là những lấp lánh lẻ tẻ. Trên tờ Dân Chủ của Vũ Ngọc Các, tờ Đời Mới của Nguyễn Đức Quỳnh, Trần Văn Ân từ Lửa Việt, Người Việt của sinh viên Hà Nội di cư. Rồi sau, cùng đến với nhau thành một họp mặt chung trên tờ Sáng Tạo.
(more…)

Trần Văn Nam

nguyen_manh_trinh
Nguyễn Mạnh Trinh, tác giả “Tạp Ghi văn Nghệ”,
sách dầy 622 trang, Người Việt xb. năm 2007

Nguyễn Mạnh Trinh là người viết nhiều bài báo về văn chương, và trước đây thơ ông cũng thường xuất hiện trên các diễn đàn văn học hải ngoại. Nhưng chưa thấy ông cho đăng một truyện ngắn nào, không như một số người vừa sáng tác thơ vừa sáng tác truyện. Hỏi ra ông cũng đã từng viết một truyện dài bốn trăm trang, gần như là một tự truyện kể lại từ ngày ông mất dịp ra đi bằng máy bay khu trục phản lực năm 1975 (nhờ mất dịp ra đi dù đã lên máy bay mà tự ý leo xuống để nhường cho một người khác cần rời khỏi VN hơn, do đó mà ông thoát chết, vì máy bay phản lực khu trục này đã gặp nạn không ai sống sót khi đáp xuống Thái Lan); và tự truyện cho đến khi coi như ông đã có một đời sống ổn định nghề nghiệp nơi xứ người. Câu chuyện kết thúc bằng những trang viết về cảm nghĩ buồn xa xôi một đời người tuy đã lên tới đỉnh bình yên: định cư nơi đất tốt, đời sống sung túc, vậy mà vẫn thấy khao khát một ước nguyện nào đó chưa thành, nên muốn lao xuống hay rời khỏi đỉnh bình yên. Ta liên-hệ mơ hồ giữa hai sự kiện: rời xuống máy bay để nhường cho bạn và rời xuống đời bình yên để bận tâm việc viết lách văn học. Ðại ý tương tự “Bản chúc thư trên ngọn đỉnh trời” của nhà văn Mai Thảo, nhưng ước nguyện lao xuống vực của Mai Thảo do động lực siêu hình bí ẩn, còn ước nguyện vượt xa hơn đỉnh của Nguyễn Mạnh Trinh tiềm ẩn ước nguyện hoàn thành một sự nghiệp văn học mà ông coi như chưa đạt tới. Truyện dài này đã viết xong, nhưng ông không thấy hứng xem xét lại để cho đăng tải hoặc xuất bản; ngoài ra Nguyễn Mạnh Trinh chưa từng viết một truyện ngắn nào, vậy kể như ông không mặn mòi với sáng tác bằng văn xuôi.
(more…)

Châu Thạch

dang_xuan_xuyen
Nhà thơ Đặng Xuân Xuyến

Với hai bài thơ “Bạn Quan” và “Quê nghèo” của mình, nhà thơ Đặng Xuân Xuyến không làm nổi lên một cơn sốt trên mạng xã hội như bài thơ “Đất nước mình lạ quá phải không anh” của cô giáo Trần Thị Lam nhưng gây ấn tượng mạnh cho bạn đọc trên các trang web, nhất là giới văn nghệ sĩ và trí thức. Từ hai bài thơ đó tôi đi tìm đọc thơ của Đặng Xuân Xuyến và cảm nhận được phong cách riêng lạ của một nhà thơ đương đại. Hình như nhà thơ Đặng Xuân Xuyến làm thơ không nhiều lắm nhưng mỗi bài thơ của anh như ngón tay chỉ ta nhìn thẳng vào cuộc sống và buộc ta phải suy nghiệm bức tranh hiện thực đó, hoặc cho ta hưởng thụ những phút giây sâu nhiệm diễn biến trong tâm hồn nhạy cảm của người thơ.
(more…)

Khổng thị Thanh-Hương

quilt

Khi hồi tưởng lại chuyện xưa, có người ví như giở lại cuốn sách chất chứa những chương buồn vui của đoạn đường đời đã đi qua.  Riêng tôi, khi nhớ lại những kỷ niệm vui buồn trong qúa khứ, tôi xem như ngắm lại những mảnh vải ráp nối đủ mầu, đủ sắc của tấm chăn bông đời tôi.  Có miếng thêu bằng những mũi kim giản dị, như nụ hoa dại ngoài đồng.  Có mảnh chằng chịt chi chít lằn dọc, lằn ngang hỗn độn, rối rắm như mê lộ.  Có mảnh tô điểm bởi những bông hoa xinh xắn kết bằng ren trắng, ren ngà.  Có mảnh tan tác, chỉ tuyền một mầu đen.  Dù đường đời có thênh thang hạnh phúc hay khúc khuỷu quanh co, tấm chăn này là chứng tích đời tôi.  Nâng niu trân trọng ký ức của riêng mình, tôi cất vào ngăn tủ tiềm thức, để dành.  Lâu lâu đem ra mân mê từng ô vải, lần về những thời thăm thẳm xa xưa.  Đôi khi âm thanh và hình ảnh rõ mồn một như giọt mưa rơi lộp bộp xuống cành tre, cành trúc tảng sáng hôm nay.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

nguyen_thi_kim_ngan_3

Tôi đã phải sống với “con điếm” ấy cả đời người. (Lê Phú Khải)

Tôi thì may mắn không dính dáng gì đến đám ma cô và đĩ điếm nhưng lại phải sống tha phương cầu thực cũng gần cả đời người. Lê la và lê lết rất nhiều nơi nhưng không thấy đâu lại có lắm thứ lễ lạt như ở quê mình:

– Lễ Đón Nhận Danh Hiệu Anh Hùng
– Lễ Đón Nhận Danh Hiệu Đoạt Chuẩn Quốc Gia
– Lễ Trao Tặng Vinh Dự Nhà Nước
– Lễ Trao Tặng Dụng Cụ Cho Học Sinh Nghèo
– Lễ Trao Tặng Huy Hiệu Đảng
– Lễ Đón Nhận Bằng Khen
– Lễ Tôn Vinh Doanh Nghiệp Xuất Sắc & Doanh Nhân Tiêu Biểu
– Lễ Tôn Vinh Thương Hiệu Phát Triển Bền Vững
– Lễ Tiếp Nhận Cán Bộ Chuyên Trách Về Công Tác
– Lễ Tiếp Nhận Thiết Bị Phòng Thí Nghiệm
– Lễ Vinh Danh Các Doanh Nghiệp Du Lịch Hàng Đầu
– Lễ Vinh Danh Báo Cáo Thường Niên Tốt
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

bee_attack

Theo khảo sát của giới y khoa, trung bình phải tới 10 tuổi, các em nhỏ mới ý thức về cái chết. Không có nghĩa rằng vào độ tuổi đó các em sẽ đánh mất dần sự hồn nhiên. Tính trong sáng của tuổi mới lớn sẽ đoạn lìa chừng nào các em biết yêu đương, bị dằn vặt bởi tình cảm lứa đôi, biết dối gạt đặt điều, phần nhiều rơi vào hạng tuổi 16 đầy đa đoan lắm sự. Tuổi chưa được phép mua rượu, chưa cho mua súng, chưa được quyền đi bầu.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

bang_cam_tap_trung_rac
Nguồn ảnh: tếu.blogspot.com

Giận mất khôn. (Thành ngữ)

Có lần, tôi (trộm) nghe giáo sư Đỗ Mạnh Tri nói rằng: “Rồi chế độ toàn trị sẽ chấm dứt tại Việt Nam. Nhưng người Việt Nam không thể xây dựng đất nước bằng cách phủ định thực tại Việt Nam. Trong thực tại ấy, có Mác.”

Thế còn Mao? Học thuyết Marx – Lénine, tư tưởng Mao Trạch Đông và tác phong Hồ Chí Minh. Chính Mao (chứ không phải là Hồ) mới là soạn giả của thảm kịch Cải Cách Ruộng Đất, và là tác giả của của cuộc chiến chống Mỹ cứu nước, cùng với sản phẩm phụ là vô số những từ ngữ thô bạo phát sinh ngay sau khi ĐCSVN phóng tay phát động quần chúng:

“Cán bộ:’Tại sao thằng hào Thức nó lại sướng cao độ thế?’
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

benh_nhan_dau_chan_trai_mo_chan_phai

Năm trước, có đứa chạy xe máy lọt ổ gà: Gãy tay trái. Đưa vô bệnh viện người ta bó bột cánh tay phải. Loay hoay mất hai ngày mới êm thắm xuất viện, không kiện tụng, mặt nhăn nhó, để lại phía sau một mẫu chuyện cười, cười chảy nước mắt.

Năm nay cớ sự có thay đổi, chiều ngày 19 tháng 7 bệnh viện Việt Đức đưa nạn nhân lên bàn gây mê, bày dao kéo nhè chân phải mà mổ chả ngó ngàng gì tới cái chân còn lại đang lâm nguy. Chuyển ra giường nằm, kẻ bất hạnh ứa nước mắt, khi không mà thành tàn phế toàn tập. Chân này chân nọ thảy dính chấn thương. Người nhà vào thăm hỏi han cớ sự, nói chuyện phải trái với bệnh viện. Câu trả lời thậm đơn giản và sáng suốt: Muốn mổ chân kia quý vị phải đóng thêm tiền.
(more…)

Nguyễn Thanh Giang

Ngày 15 tháng 7 năm 2016 Nhà nước CHXHCNVN đã long trọng tổ chức lễ tiếp nhận bài hát “Tiến quân ca”. Bài hát được xưng tụng là quốc ca, tác giả được truy tặng huân chương Hồ Chí Minh, vợ tác giả, bà Nghiêm Thúy Bằng được nhận bằng khen Chính phủ. Nhận dip này mời quý vị đọc lại tiểu luận “Tản mạn về người viết quốc ca Việt Nam” của tiến sỹ Nguyễn Thanh Giang viết từ Mùa Thu 1992 để cùng nghe vang vọng những tiếng rên thảm khốc của người nhạc sỹ tài ba trong suốt quãng đời đằng đẵng bị ĐCSVN truy bức thật tàn bạo. (Bùi Hiền)

ns_van_cao
Nhạc sĩ Văn Cao (1923-1995)

Chuẩn bị tiễn Văn Cao rời thành phố Hồ Chí Minh về Hà Nội hôm mồng 5 tháng 8 năm 1993, nhà thơ Đỗ Trung Quân có đêm đã hình dung thấy ở trên trời: “Ngày mai có một chuyến bay cất cánh, tóc ông và mây, cái nào trắng hơn?”.
(more…)

Trần Mộng Lâm

lhacène_ziani
Thi sỹ Lhacène Ziani

Vũ Hoàng Chương đã viết những câu thơ mà rất nhiều người trong chúng ta đã thuộc lòng :

Lũ chúng ta lạc loài dăm bẩy đứa.
Bị quê hương ruồng bỏ giống nòi khinh.

Tôi không biết tại sao ông lại viết như vậy ngay khi còn ở tại trong nước. Ai đã khinh ông, và quê hương nào có ruồng bỏ gì, vì sau đó ông vẫn sống tại VN, vẫn gắn bó với thi ca và những tật xấu của mình, vẫn được đời trọng vọng cho đến khi Miền Nam thất thủ. Hay là thi sỹ đã có được cái khả năng nhìn thấu tương lai, và thấy trước thảm họa thuyền nhân Việt Nam cuối Thế Kỷ 20 ?? Nói như vậy cũng không đúng, vì giống nòi không bao giờ khinh những người thuyền nhân này, chỉ có các người Miền Nam khinh và không muốn sống với bọn CS đến từ phương Bắc, cách sống thiếu văn minh và sự đê hèn với ngoại bang. Họ lỳ lợm và tráo trợn đến không chịu nổi. Một trong 4 nỗi khổ của con người là phải sống với người mà ta khinh ghét – Tứ Diệu Dế của Phật Giáo dậy như vậy. Chân lý này không chỉ dành cho người Việt Nam, mà cho tất cả nhân loại, tất cả các chủng tộc.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

beer_myanmar

Buồn từ ngã bẩy ngã ba buồn về … (Hoàng Hải Thủy)

“Miến Điện từng được kể là một trong những thuộc địa đem lại lợi lộc nhất cho đế quốc Anh. Kyaw Nyein đã mô tả đất nước Miến Điện dưới thời Anh đô hộ như sau: ‘Đó là một xã hội hình tháp social pyramid với dưới đáy là bao nhiêu triệu người Miến nghèo khổ ngu dốt và bị bóc lột, và trên đỉnh là một thiểu số người ngoại quốc Anh, Ấn và Hoa…’

Để rồi hơn một nửa Thế Kỷ sau tình hình không có gì đổi khác, cũng vẫn xã hội hình tháp ấy với nguyên dưới đáy vẫn là hàng chục triệu những người Miến Điện nghèo khổ ngu dốt và bị bóc lột, chỉ có khác là bị bóc lột triệt để hơn bởi chính đồng bào của họ, đám Tướng lãnh quân phiệt Miến.” (Ngô Thế Vinh. Cửu Long Cạn Dòng Biển Đông Dậy Sóng. Văn Nghệ: California, 2000).
(more…)

Khổng thị Thanh-Hương

i_am_fine

Dù đã ở dọn sang Big Island gần một năm rưỡi, tôi mới chỉ nhớ được vỏn vẹn trên dưới ba, bốn tên đường, ngoài Kolekole, Umauma, hay Kamehameha vì có những âm lập đi lập lại vui tai. Sẵn chàng của tôi muốn học tiếng bản xứ, tôi cũng bắt chước đi theo. Biết đâu, nhờ hiểu nghĩa của tên đường, tôi sẽ nhớ lâu hơn. Khi cần chỉ đường cho ai tới một cửa tiệm hay một nhà hàng mới khám phá trong vùng, tôi sẽ không còn lúng túng. Nói cho cùng, không phải mình tôi khổ sở vì tên đường bên Hạ Uy Di này. Có lần kia, khi đang đợi cô nhân viên địa ốc trước một căn nhà sẽ vào coi để mua, thì một người lái xe FedEx trờ tới hỏi đường! Tài xế FedEx mà còn lạc thì người “giỏi” phương hướng như tôi, một kẻ chuyên đóng hụi chết cho công ty dầu hỏa, là chuyên viên đi lạc thì có gì là lạ.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

pham_binh_minh
Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh

Những con người này đang tự bôi bẩn mình, đồng thời cũng đang bôi bẩn hình ảnh một nước Việt Nam kiêu hùng – chúng đang phản bội lại chính nhân dân mình vậy. (André Menras Hồ Cương Quyết)

Mãi gần đây, tôi mới biết rằng mình với André Menras có chút tình “đồng khói.” Té ra, ổng nhận Việt Nam làm quê hương (thứ hai) cho dù đất nước này không … được dễ thương gì lắm.

Hồ Cương Quyết được công luận biết đến như là người đặc biệt quan tâm đến vấn đề Biển Đông, qua bộ phim Hoàng Sa Việt Nam Nỗi Đau Mất Mát. Tác phẩm này, tiếc thay, bị “tẩy chay có tổ chức” theo như lời than phiền của chính tác giả:

… bộ phim này đã chịu cảnh tẩy chay có tổ chức, sự tẩy chay vẫn đang tiếp tục tiến hành bởi những đại diện của nước Việt Nam ở nước ngoài và những dây truyền lực của họ là những “Hội người Việt.”
(more…)

Trần Huy Sao

tran_minh_tri

Trí ơi !.
…chiều nay nhớ con nhiều lắm
thằng-con-thằng-bạn của Ba
một năm không ghé về thăm
con đi đâu mà xa quá….

Dặn lòng, thôi đừng thêm nữa, viết về một ngày đáng nhớ nên nhớ cần nhớ thiệt nhớ cho một lần chia tay vậy mà cuối cùng lại ngồi dưới hiên sau nhà Trí, miên man câu chữ…

Khởi đầu hai chữ “giáp năm” đã nghe thấm lắng lòng đau không giấu…
(more…)

Thế Uyên

the_uyen-dinh_cuong
Nhà văn Thế Uyên (1935-2013)
dinhcuong

Mùa hè năm đó tôi quyết định ra Huế. Một phần vì suốt đời tôi đã nghe nói nhiều về thành phố này, bạn bè xuất xứ nơi đây cũng đông, một phần vì tình hình chính trị và tôn giáo miền Trung đang bắt đầu sôi động dữ dội, có thể tác động tới tình hình chiến tranh Việt Nam. Hơn nữa, tôi được biết người bạn đồng môn cũ tại Đại học Sư Phạm và Văn Khoa Sài Gòn, là Hoàng Phủ Ngọc Tường đang là một trong những lãnh tụ sinh viên thanh niên ngoài đó. Chính Tường, qua một bạn chung, đã nhắn tôi ra chơi.
(more…)

Phan Ni Tấn

an_phi_ho_thi_chi-ho_thi_mai

Hai mươi lăm năm trước má và hai đứa em tôi qua Canada đoàn tụ gia đình có mang theo cây vĩ cầm và cuốn album hình gia đình. Đây là hai kỷ vật có mặt từ thời Bảo Đại theo người vượt không gian qua đây.

Cây vĩ cầm từng làm nên sự nghiệp cải lương tài tử  của ba tôi, nay theo năm tháng đã già như một… đồ cổ. Nhìn cây đàn mà tiếc một thời vang tiếng đã qua. Ba tôi mất, cây đàn bị bỏ quên lâu ngày dây đã chùng, trục đã lỏng; cây lông vỹ thì ôi thôi, những sợi cước bạc phếu đứt xác xơ.
(more…)

Ngô Thế Vinh

nhu_phong
Từ trái: Như Phong tuổi thanh xuân và Như Phong 1990 chụp trước
bức danh hoạ “Vườn Xuân Trung Nam Bắc” của Nguyễn Gia Trí

[nguồn: tư liệu Đinh Quang Anh Thái & Nguyễn Tường Giang]

TIỂU SỬ NHƯ PHONG

Như Phong Lê Văn Tiến, không rõ ngày sinh thật nhưng trên căn cước ghi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1923 tại Bắc Việt. Tên thật ít ai biết là Nguyễn Tân Tiến, sau do nhu cầu hoạt động cách mạng, đổi tên là Lê Văn Tiến. Từ 1945, Như Phong làm tuần báo Ngày Nay Bộ Mới ở Hà Nội, sau đó làm biên tập cho sở Thông Tin Bắc Việt. Năm 1954, di cư vào Nam, ban đầu làm cho Việt Tấn Xã, sau đó từ 1955 sang làm nhật báo Tự Do xuyên suốt cả hai thời kỳ cho tới 1963 khi Tự Do bị đóng cửa. Ngoài báo chí Việt ngữ, Như Phong còn là cộng tác viên của The China Quarterly, London (1964-1972); các bài viết của ông về giới Trí Thức Miền Bắc, về Phong trào Nhân văn Giai phẩm đã tạo nên tên tuổi ông trên diễn đàn báo chí quốc tế. GS Patrick J. Honey, Giám đốc Ban Việt ngữ BBC luôn là bạn đồng hành của Như Phong trong nhiều thập niên và cũng là người dịch sang tiếng Anh các bài viết của Như Phong. Sang tới Mỹ, Như Phong còn tham gia viết bài cho The Asian Wall Street Journal, Hong Kong (1994-1996).
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

eder_portugal-france-euro_2016

Khi bạn vô tình (hay cố ý) phạm lỗi lầm, chúng sinh đua nhau mắng chửi bạn và người ta đẻ ra một từ thật dễ chịu để chỉ tới thảm hoạ nọ: Bị ném gạch đá. Bạn cũng như tôi, đi trong cuộc lữ phiền muộn này, thế nào cũng hơn một lần bị hứng chịu gạch đá, không khỏi.

Ngày 7 tháng 7 (song thất mà không lục bát) tôi đã lục chén lục nồi ngồi ăn cơm nguội cục vắt thành hòn mà lệ ứa trong tim. Hậu sự do bởi thằng Đức đã không thắng nổi thằng Pháp. Đức gạt lệ thua buồn và tôi thua cá độ bay mất một nạm tiền. Chẳng do cảm tính, tôi nhảy vào cuộc chơi lành ít dữ nhiều sau lắm đêm đọc báo để minh định thực tài của đội Đức, dẫu sao họ cũng là nhà đương kim vô địch và theo từ điển bóng đá, họ là hình ảnh của một cỗ xe tăng. Chí ít họ sẽ thắng 1 bàn, đó là theo dự đoán của đám đông, trong đó có tôi sốt sắng làm chú du kích bồng súng đi theo đường mòn đã mở. Mặt trận miền Tây vẫn không yên tĩnh. E.M. Remarque có sống dậy cũng sẽ hậm hực viết sang một cuốn tiểu thuyết khác.
(more…)

Trần Huy Sao
gởi cậu Hai Trí
nhớ những mùa câu trên cầu Oceanside, Escondido

cau_oceanside

Tôi ngồi chờ, thè thẹ liếc nhìn về phía sân sau. Thấy Ba tôi đang tước lạt tre để bó, dễ cũng năm sáu cái cần câu, cho gọn nhẹ. Mùi thơm mè rang từ gian bếp lan tỏa tới nhà trên. Nghe tiếng Ba tôi:

– Nhắc chảo xuống, đổ ra mâm.

Mợ tôi vội vàng nhắc chảo xuống, đổ tràn mè ra chiếc mâm thiếc đã để sẵn bên bếp. Những hạt mè đang nóng gặp hơi lạnh tanh của mâm thiếc, nhảy nổ lung tung. Mùi mè thơm bung ra ngào ngạt. Ba tôi ngừng tay, ngó trời hít mũi mắt lim nhim. Ông trở lại công việc đang dang dở, không nói gì. Không nói gì là đã bằng lòng độ thơm chính xác của mùi mè rang. Không sớm quá để mùi thơm còn vướng vất mùi dầu. Không trễ quá để mùi dầu bắt đầu trở khét.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

tnxp_tai_dan

Nửa đời tải đạn ghánh non sông
Trọn kiếp chơi vơi cảnh ế chồng

Thử hỏi đường kia ai dệt gấm?
Mà giờ mốc vú cả thâm mông!
(Giang Thanh Hà)

Sau gần một thập niên giữ chức Chủ Tịch Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố Hà Nội, ông Nguyễn Thế Thảo đã hạ … cánh an toàn và để lại (hơi) nhiều điều tai tiếng. Người kế nhiệm, ông Nguyễn Đức Chung, tuy mới nhận việc chưa lâu nhưng đã được dân chúng và nhiều ban ngành đoàn thể “hoan nghênh” và “ngợi khen” không ngớt – theo như nguyên văn cách dùng từ của giới truyền thông thuộc nhà nước Việt Nam:

Hôm nay, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung sẽ ký quyết định tuyển dụng đặc cách vợ của phi công Trần Quang Khải vào dạy tại trường Chu Văn An.
(more…)

Nguyễn Thị Khánh Minh

nguyen_thi_khanh_minh-tuan_khanh
Nguyễn Thị Khánh Minh và nhạc sĩ Tuấn Khanh
(chụp bởi Nguyễn Lương Vỵ)

Vuốt mặt… để trong phút ngỡ ngàng nhìn ra chân diện mục nỗi thất lạc của thân phận chúng ta hôm nay, bởi thấu được can cớ của vong thân mới đau đáu nẻo về.

Vuốt mặt… để trong phút dừng lại chợt ngơ ngác trước nỗi thúc thủ bẽ bàng của lương tri, bởi có bức bách hỏi mới quay quắt đi tìm đáp số.

Vuốt mặt… để cùng nhau, rơi xuống mặt hóa trang đã bao lâu che dấu niềm bi phẫn, bởi nhìn ra trắng đen của khổ đau mới có thể chia sẻ tận tình.
(more…)

Hà Việt Hùng

hoang_thi_thu_hien_trong_lop

Ngày 11 tháng 05-2016, cô Hoàng Thị Thu Hiền, hiện đang giảng dạy tại một trường THPT ở TP. HCM, có viết một lá thư dài ba trang đánh máy gửi ông Phùng Xuân Nha, Tân Bộ Trưởng GD & ĐT (trong nước), thỉnh cầu ông giải quyết một số điềm. Nhưng không biết ông đã giải quyết điểm nào chưa. Ngày 25 tháng 06-2016, Báo Tuổi Trẻ Online đăng lại thư của cô.

Vì lá thư quá dài, chúng tôi chỉ tóm tắt những điểm chính sau:

1. Học Sinh Lớp 12 học quá nhiều môn, có những môn không ích lợi, làm các em mệt mỏi, kiến thức lờ mờ, không có giờ nghỉ, giờ chơi.

Điều này cô đúng. nhà nước CS chỉ muốn khi ra đời các em thiếu những kỹ năng cần thiết nhất: kỹ năng sống, giao tiếp ứng xử, không biết cách bảo vệ mình, không biết bênh vực cái tốt, không dám phản đối giữa cái ác, cái xấu.
(more…)

Nguyễn Văn Sâm

cao_ba_quat

Bệnh, vấn đề đặt ra từ khi con người khôn (homo sapien) xuất hiện trên trái đất, nỗi lo âu cho hầu hết mọi người, ít nhứt một vài lần trong đời, đặc biệt khi bóng dâu đã xế. Bệnh, bậc đại giác đã chọn làm một trong bốn đầu đề huyền diệu suy tư để tìm ra chân lý cuộc sống vô thường, sinh hoại và đã lập nên một nền văn minh hằng cữu hầu hết vùng Đông Nam Á.

Nhân tâm khác biệt, bệnh được đón nhận tùy người, thường nhân quay mòng trong thực tại: buồn lo. Ung dung hiền giã lý hội được sự thường hằng quy kỳ, không coi là một cớ để đeo lo mang lắng ưu phiền. Văn chương Việt xuất hiện nhiều ‘bệnh hậu cảm tác’, hay ‘bệnh trung thi’ trong đó nhà văn kẻ sĩ phát biểu ý kiến mình về cuộc đời, về ý hướng của mình trong và sau thời gian chứng nghiệm nỗi khổ tật bệnh. Người đạt lý tuần hoàn trời đất đón chờ bệnh – và cả anh em song sinh của nó là cái chết – với phong thái tự nhiên, không chỉ thể hiện trong thơ mà ngay cả trong thái độ sống nữa. Trường hợp trước khi lâm chung, bảo người nhà sờ chân, sờ mình, khi được báo đều đã lạnh, buộc miệng tuyên bố ‘Tốt!’ rồi tắt thở nhẹ nhàng ra đi như tác giả Đoạn Trường Tân Thanh không phải là duy nhất.
(more…)

Ngô Thế Vinh

nguyen_khai_1
Chân dung Nguyên Khai

TIỂU SỬ NGUYÊN KHAI

Tên thật Nguyễn Phước Bửu Khải, sinh ngày 01.09.1940 tại Huế. Nguyên Khai theo học hai năm đầu tại trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế (1960-1961), chuyển vào học năm thứ ba và thứ tư trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định (1962-1963). Huy chương Đồng Triển lãm Mùa Xuân Saigon 1963, cũng là năm Nguyên Khai tốt nghiệp tại trường này. Là một trong những thành viên sáng lập và là khuôn mặt nổi bật của Hội Hoạ sĩ Trẻ Việt Nam từ 1966. Nguyên Khai hầu như tham dự tất cả những cuộc triển lãm hàng năm do Hội Hoạ sĩ Trẻ tổ chức (1965-1975) cùng với các cuộc triển lãm tranh khác của Alliance Française 24 Gia Long Saigon, Centre Culturel Français trên đường Đồn Đất, Goethe Institute đường Phan Đình Phùng (1968-1975).
(more…)

Khổng thị Thanh-Hương


Time is a River without Banks
Marc Chagall

Một buổi tối năm nào, tôi đã vất vả ngược xuôi hơn 2 tiếng đồng hồ trên một quãng đường dài có 24 cây số để về tới nhà, khi kim đồng hồ cho thấy đã qua nửa đêm. Dù trời không mưa, những dòng nước mắt tức tưởi đã đổ ra như một tấm rèm ướt đẫm phủ mờ kính xe, khiến đường đi nhạt nhòa, khó thấy.

Muộn phiền cắm ghim vào tim, vào óc. Không lối thoát, từ sau đêm đó, tôi bắt đầu ghi xuống giấy trắng mực đen. Không biết viết để làm gì, viết như là một cứu cánh, một nơi để tâm sự mà không cần ủi an? Viết để mà viết, viết không đầu không đuôi, viết như “dùi đục chấm móng cáy.” Thói quen này trở thành một nhu cầu hằnng ngày không thể thiếu từ hồi nào không hay. Cho đến hôm nay tôi không còn biết mình đã trải lòng trên bao nhiêu chục cuốn tập giầy, tập mỏng “nhật ký đời tôi.”
(more…)

Phan Thành Khương

toa_do_chanh_sai_gon_xua

Hè 1973, sau khi kết thúc năm học thứ 3 ở Đại học Sư phạm Huế, tôi về Hòa Khánh (cách Đà Nẵng non 10 km) để nghỉ hè. Gia đình tôi tản cư đến ở đấy. Nhưng chưa nghỉ được ngày nào thì có người rủ đi làm thợ nề trên đèo Hải Vân. Tôi đi làm ngay vì muốn có ít tiền để vào Sài Gòn cho biết “Hòn Ngọc Viễn Đông” nó như thế nào!

“Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát,
Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông”
(Áo lụa Hà Đông – Nguyên Sa Trần Bích Lan)

“Con đường Duy Tân cây dài bóng mát
Buổi chiều khuôn viên mây trời xanh ngát”
(Trả lại em yêu – Phạm Duy)

Và ca khúc “Ghé bến Sài Gòn” của Nhạc sĩ Văn Phụng cứ thôi thúc tôi!
(more…)