Archive for the ‘Phan Thành Khương’ Category

Phan Thành Khương


Tượng Lý Thường Kiệt (1019-1105)

Ông là Lý Thường Kiệt,
Danh tướng nước Đại Việt.
Lập nên nhiều chiến công,
Lẫy lừng trận Như Nguyệt!

Đánh, đuổi bọn Tàu – Tống
Sang tận đất của chúng.
Lũ xâm lược khiếp sợ,
Bối rối và lúng túng!
(more…)

Bà Triệu

Posted: 07/02/2019 in Phan Thành Khương, Thơ

Phan Thành Khương


Bà Triệu (225-248)

Có một người con gái
Tên là Triệu Thị Trinh,
Cha mẹ đều mất sớm,
Anh nuôi dạy tận tình.

Bọn Đông Ngô xâm lược
Hống hách và ngang ngược,
Tội ác chúng gây ra,
Giấy nào ghi hết được!
(more…)

Phan Thành Khương

Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585) là đại thụ của văn học thế kỉ XVI. Ngoài các tập thơ (Bạch Vân am thi tập, Bạch Vân gia huấn, Bạch Vân quốc ngữ thi tập), Nguyễn Bỉnh Khiêm còn để lại tập “Sấm kí”, đó là những tiên đoán của Ông về thời cuộc.

Đặc biệt là trong bài thơ chữ Hán “Cự ngao đới sơn” (Ngao to đội núi), một bài thơ luật Đường 7 chữ 8 câu, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã viết hai câu luận (câu 5 và 6) như một lời tiên tri về biển Đông:

Vạn lí Đông minh qui bả ác,
Ức niên Nam cực điện long bình.
(萬里東溟歸把握,
億年南極奠隆平.)
(more…)

Phan Thành Khương

Nguyễn Khuyến (1835-1909), cùng Trần Tế Xương, là hai Thi hào hàng đầu Việt Nam thời kì nửa sau thế kỉ 19 – nửa đầu thế kỉ 20. Khi thấy không thể thi thố tài năng ở chốn quan trường để giúp Dân, giúp Nước, Nguyễn Khuyến đã vội vàng từ quan, về sống ẩn dật, sống thanh bần ở quê nhà.

Bên cạnh những bài thơ phê phán những thói hư tật xấu, những chướng tai gai mắt, Nguyễn Khuyến cũng đã viết những bài thơ ca ngợi, biểu dương người tốt việc tốt. Tiêu biểu nhất là bài hát nói (còn được gọi là ca trù hay hát ả đào) “Mẹ Mốc”.

Mẹ Mốc là một bà mẹ có nhan sắc ở thành Nam Định. Chồng đi biệt tăm, bà đã giả điên giả dại, bôi bẩn mặt mày – để tránh những đôi mắt cú vọ, tránh sự chọc ghẹo của những đứa xấu – mà đi tìm chồng.
(more…)

Phan Thành Khương

Phan Châu Trinh (9/9/1872 – 24/3/1926) là Nhà cách mạng, Nhà văn, Nhà thơ, Nhà văn hóa lớn của Dân tộc Việt Nam. Tất cả những lời nói, bài viết và hành động của Ông đều nhằm đấu tranh cho một Quốc gia Việt Nam Độc lập, Tự do, Dân chủ và Phồn vinh.

Tuy được trui rèn trong môi trường Nho học nhưng Phan Châu Trinh đã sớm nhận thức được sự lạc hậu của thể chế phong kiến chuyên chế, sự ưu việt của thể chế dân chủ, tự do. Bởi vậy, hơn ai hết, Phan Châu Trinh đã kịch liệt phê phán thể chế phong kiến chuyên chế, mạnh mẽ lên án vua quan phong kiến thối nát, bạo tàn.
(more…)

Phan Thành Khương

Inrasara là bút danh quen thuộc của một cây bút người Chăm. Tên thật của anh là Phú Trạm. Quê anh là làng Chăm Mĩ Nghiệp – nổi tiếng với nghề dệt thổ cẩm – thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận. Inrasara sinh năm 1957. Năm 2017 này, anh tròn 60 tuổi.

“Lễ tẩy trần tháng Tư – The purification festival in April” là một tuyển tập thơ và trường ca được Nhà xuất bản Văn Nghệ xuất bản năm 2005. Tuyển tập thơ gồm 26 bài thơ và 6 đoạn trường ca và được in với 2 thứ tiếng: Việt, Anh. Tác phẩm này đã mang về cho Inrasara 2 giải thưởng: Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam và Giải thưởng Văn học Đông Nam Á (ASEAN).

Trong bài viết này, tôi chỉ điểm qua “Lời đề từ” và 5 bài thơ mà tôi yêu thích. Như thế, bài viết sẽ ngắn gọn hơn, ít làm mất thì giờ quí báu của người đọc hơn.
(more…)

Phan Thành Khương

phan_chau_trinh
Phan Châu Trinh (1872-1926)

Phan Châu Trinh (1872-1926) là một nhà cách mạng kiệt xuất, người tiên phong cổ vũ dân chủ ở Việt Nam, người đã đề xướng đường lối cứu nước bất hủ: “khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”.

Nói một cách vắn tắt thì “khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh” là mở mang nhận thức, tri thức của dân; chấn hưng ý chí, chí khí, khí phách của dân; làm cho đời sống của dân được đầy đủ, hùng hậu.
(more…)

Phan Thành Khương

rung_troc

Thơ thế sự, thơ thời thế thường là thơ của người cao tuổi. Bởi một lẽ giản dị là sau nhiều năm nghe, thấy chuyện đời, tiếp xúc với thực tiễn, người lớn tuổi thường muốn giải bày những kinh nghiệm, nêu ra những nguyên lí, những ưu tư, những suy ngẫm về cuộc đời. Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đúc kết: “Còn bạc, còn tiền, còn đệ tử; Hết cơm, hết rượu, hết ông tôi.”. Nó như một nguyên lí, một công thức toán học.

Nhưng, trường hợp Nguyễn Bích Ngân lại rất khác biệt. Nguyễn Bích Ngân mới 14 tuổi, đang là học sinh lớp 8A1 Trường THCS Nguyễn Đình Chiểu (Hà Nội) lại có những ưu tư rất “già”, rất “cao tuổi”. Tôi đã chia sẻ (share) bài thơ của Nguyễn Bích Ngân trên Facebook của tôi và tôi đã có một lời bình (comment) ngắn như sau:
(more…)

Chuông gió

Posted: 02/11/2016 in Phan Thành Khương, Thơ

Phan Thành Khương

phong_linh

Bởi có chuông, biết trời đang lộng gió,
Bởi có gió, biết chuông có đâu đây.
Gắn kết đời nhau giữa chuông và gió:
“Chuông gió” – Người đời gọi, nào có sai!
(more…)

Phan Thành Khương

dang_thi_thu_huong_3
Sinh viên Đặng Thị Thu Hương (1994-2016)

Tên em Đặng Thị Thu Hương
Quán Hàu (1) quê mẹ yêu thương trở về
Giúp dân hoạn nạn ở quê
Nhiệt tình, hăng hái, chẳng nề khó khăn.

Bà cô (2) khóc, kể lại rằng:
“Hương hiền ngoan, mấy ai bằng nó đâu.
Bạc tiền dành dụm ít lâu,
Lại đi giúp đỡ nơi đâu ngặt nghèo. (more…)

Phan Thành Khương

ca_chet_vung_ang_6

Cụ Nguyễn Du ơi! Cụ có buồn?
Quê hương Hà Tĩnh lệ mưa tuôn.
Dân lành quê Cụ đang vật vã!
Ngu, ác, tham, gian. Ấy ngọn nguồn.

Ninh Thuận, 08-10-2016
Phan Thành Khương
Nguồn: Tác giả gửi

Phan Thành Khương

tuong_linh
Nhà thơ Tường Linh

Nhà thơ Tường Linh sinh ngày 12 tháng 12 năm 1931 tại làng Trung Phước, xã Quế Trung, huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam. Năm 23 tuổi (1954), ông ra Huế, Quảng Trị. Năm 25 tuổi (1956), ông vào Sài Gòn và từ đó đến nay, suốt 60 năm qua, ông sống ở Sài Gòn.

Ngày 12 tháng 12 năm 2005, nhân sinh nhật lần thứ 74, ông viết “ Gặp trên đường về” (xem phụ lục) với một chú thích được đặt trong ngoặc đơn “(Dành cho ngày từ biệt tất cả)” Vậy “Gặp trên đường về” là gặp trên đường từ biệt thế gian, từ biệt cõi đời này, là “sống gửi thác về”, là “về” với ông bà.

“Gặp trên đường về” là bài thơ thứ 396 trong tập “Thơ Tường Linh tuyển tập” (NXB Văn học, năm 2011) và cũng là bài thơ cuối cùng của tuyển tập thơ mà tác giả cho rằng “cũng tạm tiêu biểu cho cả đời thơ” của ông như ông đã nói trong “Thư vào tập” ở đầu tuyển tập đồ sộ này.
(more…)

Phan Thành Khương

crying_philippines

Cô gái trẻ Philippines rơm rớm nước mắt
Khi nghe phán quyết của PCA (*).
Đất nước của Cô nhỏ bé quá mà!
Đã dám đương đầu với một tên hung hăng, to tướng
Và, Đất nước của Cô đã thắng!
Bằng Pháp lý, Chân lý và Lòng dũng cảm,
(more…)

Phan Thành Khương

toa_do_chanh_sai_gon_xua

Hè 1973, sau khi kết thúc năm học thứ 3 ở Đại học Sư phạm Huế, tôi về Hòa Khánh (cách Đà Nẵng non 10 km) để nghỉ hè. Gia đình tôi tản cư đến ở đấy. Nhưng chưa nghỉ được ngày nào thì có người rủ đi làm thợ nề trên đèo Hải Vân. Tôi đi làm ngay vì muốn có ít tiền để vào Sài Gòn cho biết “Hòn Ngọc Viễn Đông” nó như thế nào!

“Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát,
Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông”
(Áo lụa Hà Đông – Nguyên Sa Trần Bích Lan)

“Con đường Duy Tân cây dài bóng mát
Buổi chiều khuôn viên mây trời xanh ngát”
(Trả lại em yêu – Phạm Duy)

Và ca khúc “Ghé bến Sài Gòn” của Nhạc sĩ Văn Phụng cứ thôi thúc tôi!
(more…)

Phan Thành Khương

darwin__s_evolution_by_me_dulla
Darwin’s evolution by Me-dulla

Suốt hàng triệu năm, tôi chưa thấy một con vượn nào thành người
Mà tôi chỉ thấy hàng triệu con người đã thành khỉ.
Chúng nhảy nhót, khóc, cười, … theo một bàn tay chỉ
Rất tài tình, rất khỉ! Ông Darwin ơi!

Ninh Thuận, 19-3-2016
Phan Thành Khương

(*) Charles Robert Darwin (12 tháng 2, 1809 – 19 tháng 4, 1882) là một
nhà nghiên cứu nổi tiếng trong lĩnh vực tự nhiên học người Anh

Nguồn: Tác giả gửi

Phan Thành Khương

cay_co_thu

Cổ Thụ

Cây cổ thụ gặp hồi suy, cằn cỗi,
Lá vàng rơi rải rác khắp đó đây,
Hoa tàn phai hương sắc đã lâu ngày,
Quả không kết, biết lấy gì gây giống?
Cành trơ trọi và không còn dao động,
Rễ héo nhăn, mưa nắng chịu phơi gan,
Chồi không đâm mà nắng cứ chang chang.
Thế có phải đời mất đi mộng đẹp?
(more…)

Phan Thành Khương

khac_khoai

Chẳng có Xuân đâu
Khi Hoàng Sa, Trường Sa còn nằm trong tay Tàu cộng!
Chẳng có Xuân đâu
Khi Ngư dân ta luôn bị hải tặc Tàu
Đánh, cướp, giết hằng ngày trên biển của Cha Ông!  (more…)

Phan Thành Khương

lich_binh_than

Âm lịch còn gọi là lịch mặt trăng (lunar calendar). Tuy cùng dựa vào chu kì quay của mặt trăng để làm lịch nhưng có nhiều loại âm lịch khác nhau: âm lịch Hồi giáo, âm lịch Việt Nam, âm lịch Tàu, … Hiện chỉ còn 5-6 nước ăn tết âm lịch.

Người Nhật đã bỏ ăn tết âm lịch từ năm 1873, đã 143 năm rồi! Và ai cũng thấy rõ khoa học, kĩ thuật, công nghệ, văn hóa, giáo dục, văn học, nghệ thuật, … của người Nhật đều phát triển mạnh mẽ, vượt trội, được cả thế giới ngưỡng mộ.
(more…)

Thần tốc

Posted: 06/02/2016 in Phan Thành Khương, Thơ

Phan Thành Khương
Kỉ niệm 227 năm chiến thắng giặc Tàu-Thanh (30-01-1789 – 30-01-2016)

vua_quang_trung

Thằng Tôn Sĩ Nghị, mặt xanh lè,
Cố sức trèo lên lưng ngựa,
Khi ngựa chưa kịp đóng yên, cương.
Thằng Lê Chiêu Thông già nua vội vàng đến đỡ đít nó,
Những thằng khác chưa kịp mặc áo,
Những thằng khác chưa kịp mặc quần,  (more…)

Phan Thành Khương

phan_chau_trinh
Phan Châu Trinh (1872-1926)

Năm 2016 là năm kỉ niệm 90 năm Ngày mất của Nhà cách mạng, Nhà văn hóa kiệt xuất Phan Châu Trinh (24/3/1926 – 24/3/2016). Trong quá trình hoạt động cứu Nước, cứu Dân, Phan Châu Trinh đã viết một khối lượng tác phẩm đồ sộ bằng chữ Hán, chữ Nôm, chữ Quốc ngữ và chữ Pháp, với nhiều thể loại khác nhau: thơ chữ Hán và thơ tiếng Việt, nghị luận chính trị, tiểu thuyết diễn ca, các bài báo, các bài diễn thuyết, thư từ, v.v… (1).

Nhân dịp đón năm mới 2016, chúng ta cùng đọc lại một số thi phẩm của Ông để hiểu được phần nào lòng yêu Nước thương Dân đậm đà, sâu sắc, tinh thần cách mạng kiên cường, gan thép và tư tưởng tiên tiến của vị Lãnh tụ Phong trào Duy Tân, của một Người mà “Ba tấc lưỡi mà gươm mà súng, nhà cường quyền trông gió cũng gai ghê; Một ngòi lông vừa trống vừa chiêng, cửa dân chủ khêu đèn thêm rạng chói.” (“Văn tế Phan Châu Trinh” – Phan Bội Châu).
(more…)

Phan Thành Khương

tu_xuong
Nhà thơ Tú Xương (1870-1907)

TỰA

Đã có nhiều tác giả viết về Tú Xương qua nhiều khía cạnh. Người viết bài này chỉ xin góp một cái nhìn về nhà thơ “Tài cao phận thấp khí khí uất” (*) của chúng ta mà thôi.

Từ lâu, người viết hằng thắc mắc, không hiểu tại sao một con người chan chứa những ý tình cao đẹp như Tú Xương lại có thể “ăn chơi trụy lạc” như người ta nói và như chính ông đã viết được. Qua bài này, người viết sẽ thử cố gắng trả lời câu hỏi đó.

Người viết sẽ giới thiệu những tính chất căn bản nhằm phát họa thái độ của Tú Xương trước bản thân cuộc đời. Bởi lẽ, sống là chọn lựa một thái độ, không có thái độ nào cả cũng đã là có một thái độ rồi.

Do đó, bài viết này sẽ được giới hạn trong việc tìm hiểu xem Tú Xương đã “xử kỉ tiếp vật”, đã ở đời ra làm sao và người viết trộm nghĩ rằng sự tìm hiểu này sẽ có một lợi ích nào chăng.

Viết tại E4, Đại Học Xá Nam Giao,
Huế, đêm 18 tháng 4 năm 1974
PHAN THÀNH KHƯƠNG
(more…)

Phan Thành Khương

chuong_ho

“Nhớ rừng” của Thế Lữ là một bài thơ hay. Những ai có chí khí, có khát vọng thoát ra khỏi cuộc sống chật hẹp, tù túng, quẩn quanh, gò bó, tầm thường đều thấy phấn khích khi đọc hay khi nghe ngâm bài thơ “Nhớ rừng”. Bài thơ được tác giả đề tặng nhà văn lớn Nhất Linh và có một chú thích rất rõ ràng, cụ thể: “Lời con hổ ở vườn Bách thú”. Đúng vậy. Bài thơ là “lời con hổ” nhưng lại mang tâm trạng của con người. Và, đó không chỉ là tâm trạng của một người, của riêng Thế Lữ mà còn là tâm trạng của cả một tầng lớp, một thế hệ. Đáng tiếc thay, đó lại là tâm trạng gần như bất lực và bế tắc!

“Nhớ rừng” mở đầu bằng một nỗi căm hờn, một niềm bi phẫn cao độ:

Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt,
Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua,
Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,
Giương mắt bé diễu oai linh rừng thẳm
Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,
Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi,
Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,
Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.

(more…)

Phan Thành Khương

haiyan_victims

Bạn ở đầu sóng đầu gió,
Bão tố xồng xộc vào nhà,
Gây ra trùng trùng đau khổ!
Thương Bạn, thương lắm Bạn à!
(more…)

Phan Thành Khương

nguoi_gia

Phép sống của người già
Không nên tùy tiện ứng dụng

Đưa nhiều không khí vào phổi
Hơn nói ra phều phào

Đạp xe lòng vòng một giờ
Hơn ba giờ ngồi mit-tinh
(more…)

Phan Thành Khương

me_au_co-bui_duc
Mẹ Âu Cơ (tranh sơn mài) – Bùi Đức

Hoàng Sa, Trường Sa, tuy ở ngoài khơi xa,
Vẫn như Sài Gòn, Hà Nội,
Vẫn như Huế, Hải Phòng, Buôn Mê Thuột,
Vẫn như Cần Thơ, Đà Nẵng, Pleiku,
Vẫn như Thái Nguyên, Phú Quốc, Côn Sơn,
Vẫn như Vinh, Đà Lạt, Phan Rang, …
Bởi tất cả – tất cả – đều là con của Mẹ.
Mẹ yêu tất cả các con!
(more…)

Phan Thành Khương

trong_cay

Người dùng một que nhỏ để xoi một lỗ nhỏ, trồng cây.
Khi người đứng lên, cây cao chưa tới mắt cá chân người.
Như một que tăm, cây bé bỏng, yếu mềm, đáng thương quá đỗi!
Người cần mẫn chăm sóc cho cây,
Tưới cho cây những gàu nước mát.
(more…)

Phan Thành Khương

Rừng xà nu, thương lắm!

rung_xa_nu

Rừng xà nu có còn “ưỡn tấm ngực lớn của mình ra, che chở cho làng”? (*)
Bom đạn một thời đã đầu hàng rừng xà nu rồi đó.
Cưa máy của Tàu chém từng cây, từng cây – chém bỏ, 
Xe ủi của Tàu ủi bật cả gốc, rễ xà nu lên.
Thương lắm xà nu ơi! Tội lắm xà nu ơi!
Nguyên Ngọc có nhớ xà nu thì hãy tạc ngay một bức tượng xà nu
Để mà ngắm, nhìn, nghĩ, tưởng đến xà nu!

Ninh Thuận, 25-4-2009
(*) Trích từ truyện ngắn “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành (tức Nguyên Ngọc)
(more…)

Phan Thành Khương
Tặng Minh, Khuê, Danh, Nghĩa, Nam, Quang, …

chien_tranh_trung_viet_1979

Giặc Trung Quốc đánh vào biên giới,
Đánh vào da thịt Việt Nam,
Em chích ngón tay, lấy máu viết đơn,
Tình nguyện ra đi diệt loài quỉ dữ.
(more…)

Chào Xuân

Posted: 07/02/2013 in Phan Thành Khương, Thơ

Phan Thành Khương

thieu_nu_hoa_dao

Xuân cứ mãi như một cô gái đẹp
Rất dịu dàng, tươi tắn và thông minh!
Xuân đã đến thì không gì cản được.
Bởi vì Xuân – Lời hẹn ước đinh ninh!
(more…)

Phan Thành Khương

phan_boi_chau
Phan Bội Châu (1867-1940)

Phan Bội Châu (1867-1940) là một Nhà yêu nước, một Nhà văn, một Nhà thơ, một Nhà văn hóa lớn của Dân tộc. Mùa xuân năm 1927, Phan Bội Châu tròn 60 tuổi và đang bị thực dân Pháp giam lỏng ở Bến Ngự (Huế). Nhân dịp học sinh các trường Quốc Học, trường Nhà Dòng (Pellerin) đến thăm và chúc tết, Phan Bội Châu đã “đáp lễ” bằng một bài hát nói. Đấy là bài “Bài ca chúc tết thanh niên” trứ danh. Với bài thơ này, Phan Bội Châu đã đổi mới việc chúc tết vốn có truyền thống lâu đời. Thay vì chúc lắm tiền nhiều của, chúc thăng quan tiến chức, chúc sinh năm đẻ bảy, …, Phan Bội Châu chúc yêu Nước, chúc đổi mới, chúc xả thân cứu Nước. Bài thơ gồm 21 dòng với 2 nội dung cơ bản: tâm sự riêng của Phan Bội Châu và khát vọng chung của cả Dân tộc.
(more…)