Sáng Tạo

Nguyễn Lệ Uyên

Nhà văn Nguyên Minh

Đến với nhau trong văn chương không phải là sự tình cờ. Và vì vậy, khi Nguyên Minh đến với thế giới chữ nghĩa là mang đến cả một niềm đam mê không biết mệt mỏi. 18 tuổi anh và bạn bè làm tờ Gió Mai ở Huế. Và từ đó đến nay anh có hơn 50 năm tuổi nghề, mặc dù có những lúc, thời gian đã chặn anh lại nửa đường. Nhưng thời gian mang những dấu ấn lịch sử kia đã không thể trói tay chân, đầu óc anh. Hết Gió Mai, ở Phan Rang anh lại cùng Ngy Hữu và bạn bè ra tờ Ý Thức, tờ báo in ronéo đẹp nhất Miền Nam thời bấy giờ và cũng tập trung đông đảo người viết trẻ nhất.

Cả cuộc đời Nguyên Minh không thể thiếu mùi mực in, mùi giấy và kim chỉ. Vắng chúng chừng như anh không thể nào sống nổi thêm giây phút nào nữa, như một Trần Hoài Thư ở New Jersey vừa khâu sách trên bàn ăn tối vừa tiếp bạn xa! Thời in ronéo chấm dứt, có lúc Nguyên Minh thẫn thờ như kẻ mất hồn giữa thị trấn tràn gió và cát bay. Anh quyết định bỏ Phan Rang, chốn quê nhà yêu dấu của mình, vào Sài Gòn để làm một điều gì đó cho văn chương, cho tuổi trẻ. Vậy là Ý Thức từ ronéo chuyển sang in typo, rồi ofset, có nhà in riêng hẳn hoi, có thư ký tòa soạn, có nhân viên phát hành… đặt tại 666 Phan Thanh Giản (nay là Điện Biên Phủ). Phải thừa nhận công sức anh bỏ ra khá nhiều cho Ý Thức, nhưng từ nội dung tới hình thức chưa được một chỗ đứng “xứng tầm” trong làng báo văn học ở Miền Nam thời kỳ văn chương phi lý, hiện sinh lẫn với tình tự dân tộc… đang nở rộ. Có lúc tôi bạo miệng đề nghị anh xem lại và mạnh dạn làm một cuộc cách mạng cho tờ báo. Là nói vậy chứ trong đầu cũng chưa hình dung sẽ cách tân thế nào (nếu như Nguyên Minh giao chuyện cách tân đó cho tôi)?
(more…)