Hà Sĩ Phu
Cổ thi Trung hoa có câu thơ nổi tiếng :
Ngô đồng nhất diệp lạc 梧桐一葉落,
Thiên hạ cộng (tận) tri thu 天下共(盡)知秋
Thấy một lá ngô đồng rụng , mọi người đều biết mùa thu đã về.
Không chỉ bởi nét đẹp “mùa thu lá rụng”, câu thơ cổ chinh phục các nghệ sĩ và thức giả muôn đời chính bởi nét đẹp triết lý. Ở đây có quan hệ giữa cái cụ thể là chiếc lá rụng với cái trừu tượng là mùa thu, tình thu, hơi thu…! Lại có quan hệ giữa cái “một” đơn chiếc và cái tổng thể , “thiên hạ” , “cộng” hoặc “tận” là yếu tố rộng lớn, bao trùm. Lại có quan hệ giữa cảm giác nhìn thấy lá rụng trước mắt, với “tri” tức tri giác, là bước phân tích và tổng hợp của tư duy trừu tượng bên trong não bộ.
Đọc tiếp »
