Archive for the ‘Tùy Bút / Tản Văn / Ký Sự’ Category

Đỗ Xuân Tê

merry_christmas_eve-viggo_johansen
Merry Christmas Eve. Silent Night, 1891 – Viggo Johansen

Mùa Giáng sinh còn gọi là mùa Nô-en, một danh xưng phiên âm từ tiếng Pháp. Gọi là mùa nhưng thực ra là một ngày. Một ngày nhưng thực chất là một đêm, mà một đêm lại không giống những đêm thường. Các tín đồ, các văn nhân, thi sĩ, nhạc sĩ hay ca ngợi gọi đêm đó là Đêm Thánh và một trong những bản nhạc đưọc phổ cập nhất là bản ‘O Holy Night’ có tên Việt là Đêm Thánh Vô Cùng thường được hát suốt mùa Giáng sinh từ nhiều thế kỷ qua. Chỉ hai năm trước, một bé gái người Mỹ tên Jackie Evancho mới 10 tuổi nhưng đã là một tài năng âm nhạc đáng nể. Album mới nhất của em mang tên bài hát bất hủ này chỉ trong một tuần đã bán ra 250,000 đĩa được coi là album đầu tay thành công nhất từ trước tới nay dành cho một ca sĩ chưa vào tuổi teen (nhưng đã đoạt giải á quân trong chương trình tuyển lựa tài năng của truyền hình Mỹ).
(more…)

Nguyễn Mạnh Trinh

nguyen_sy_te_2
Nhà văn Nguyễn Sỹ Tế (1922-2005)

Nguyễn Sỹ Tế là một khuôn mặt văn hóa và trí thức có thể nói là tiêu biểu cho một thời kỳ lịch sử đặc biệt của dân tộc Việt Nam. Ông là một nhà thơ, một nhà văn và rất trân trọng văn chương chữ nghĩa. Ðọc thơ văn của ông, thấy được tấm lòng với nghệ thuật. Dù đời sống thực tế có nhiều thăng trầm nhưng tâm tình của ông vẫn khoan hòa và trong bất cứ hoàn cảnh nào, văn chương vẫn là của thẩm mỹ quan sâu sắc và chính xác. Là một nhà giáo dục, làm hiệu trưởng trường trung học Trường Sơn và là giáo sư của nhiều viện đai học Việt Nam như Ðại Học Sư Phạm, Ðại Học Vạn Hạnh, Ðại Học Ðà Lạt, Ðại Học Cần Thơ và có nhiều môn sinh thành đạt. Là một nhà văn hóa, ông có nhiều đóng góp vào những công trình giá trị trong mục đích bảo tồn văn hóa dân tộc và tiếp nhận những tinh hoa của các nền văn hóa khác.
(more…)

Nhật Tuấn

ban_ran

Ti vi đang chiếu ông Tổng Bí thơ Nguyễn Phú Trọng huấn thị Đại hội Đoàn ngoài cửa quán chợt có tiếng rao véo von:

Ai bị phong thấp, ngâm sẵn hổ mang.
Ai bị da vàng, tìm rượu hổ lửa.
Đàn bà không chửa, chuốc lấy mang bành.
Đàn ông ỉu xìu, đừng quên rắn ráo…”
.

Rao chưa dứt, thằng Bảy xe ôm đã lôi gã bán rắn cùng với lỉnh kỉnh bình rượu, lồng rắn lúc nhúc vào quán:

“Vào đây, vào đây…có người mua cả bộ ngũ xà…”
(more…)

Huỳnh Ngọc Tuấn

le_tuong_niem_ht_thich_ho_giac_1

Hôm nay đã là ngày cuối của tháng mười âm lịch nhưng trời vẫn trong sáng và không lạnh. Nắng vàng như hổ phách dưới chân đèo Hải vân, và những làn gió nhẹ từ biển thổi vào chỉ đủ làm cho rừng trên đỉnh Hải vân rực rỡ lao xao. Ở đây trời và biển bao la, tôi thầm cám ơn tiền nhân đã để lại cho chúng ta một di sản thiên nhiên hùng vĩ và tráng lệ. Nếu không có viễn kiến và lòng tự tôn dân tộc làm sao cha ông chúng ta đủ dũng lược để tiến về phương Nam mở nước, và làm sao để ngày hôm nay chúng ta có được một giang sơn gấm vóc hiên ngang và đẹp huy hoàng như minh châu trời Đông ?
(more…)

Tưởng Năng Tiến

van_hoa_cong_an
Nguồn ảnh: hoacai2012

Ai nuôi chúng mày lớn,
Cho áo mặc, cơm ăn,
Để mà theo bọn ác
Quay lại đánh người dân?

(Thái Bá Tân)

Có bữa, vừa mới đặt mắt vào trang Dân Luận đã thấy hình (ngó buồn thiu) cùng với những lời càm ràm của nhà báo Trương Duy Nhất:

Sau khi về quê ngoại truy lục lý lịch, sáng qua thứ sáu 12/10/2012, công an tiếp tục làm việc với tôi.

Thật ra đây là lần thứ ba. Hai lần trước tôi đã im lặng bởi coi đó là những động thái góp ý thiện chí, tích cực. Lần này là A 87 (cục an ninh thông tin truyền thông Bộ Công an), cơ quan an ninh văn hóa và an ninh điều tra…

Một ‘biên bản lấy lời khai’ được lập như mọi lần. Tôi ký như muốn rạch nát tờ giấy sau khi ghi ‘Tôi không đồng ý với cách ghi lời khai’ bởi tôi không phải là tội phạm và cũng không có hành vi sai phạm nào. Tôi không đồng ý với những nhận xét mang tính qui chụp của câu hỏi. Trang blog của tôi không có bất cứ điều gì sai phạm.
(more…)

Đinh Cường
Kỷ niệm 10 năm ngày mất Bửu Chỉ 14.12.2002 – 14.12.2012

TCS-DC-BC-1988
Từ trái: Trịnh Công Sơn, Đinh Cường và Bửu Chỉ (Studio DC, 1988)

En ce monde bouleversé je ne vis plus que dans le souvenir
Trong cuộc đời điên đảo này tôi chỉ còn biết sống với kỷ niệm (Paul Klee)

Bửu Chỉ gởi cho tôi xem bức chân dung tự họa tiếng vọng một đời người vẽ tháng 10.2002, một trong vài bức tranh cuối của Chỉ. Dạo đó chúng tôi trao đổi qua e-mail gần như hàng ngày, tôi thường in ra giữ lại những đoạn thư bàn về Phật về văn chương nghệ thuật …e-mail cuối cùng Bửu Chỉ gởi  ghi ngày 9 tháng 12 năm 2002, mấy ngày kế tiếp không thấy e- mail của bạn, cứ ngóng trông …để rồi tin dữ bất ngờ ập đến, Chỉ bị đột quỵ và ra đi sau 5 hôm vắng e- mail, 14 tháng 12 năm 2002. Mới đó mà đã mười năm sao Chỉ :
(more…)

Trangđài Glassey-Trầnguyễn

cuoi_nhau_cung_thien
Cưới nhau cũng thiền

thiền trang

lòng anh, zendo
tình anh, vũ trụ
hơi anh, tọa cụ
đời anh, chuông đồng

yêu em, anh thở
thương em, anh trầm
cột sống thật thẳng
gội đời em trong

Từ “Thiền bại”

Bài thơ trên là một giấc mơ đẹp tôi ghi lại trong lúc nghiệm thiền. Nhưng trong cuộc sống, những giấc mơ đẹp không phải bao giờ cũng khả thi.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

fear-ty_agha
Fear -Ty Agha

“Thay vì đào những đường hầm để thoát thân khi có biến như Gaddafi, ngay bây giờ hãy khai thông các lối ra cho toàn dân tộc.” (Huy Đức)

 
Ngày 31 tháng 10 năm 2012 – trên trang pro & contra – nhà văn Phạm Thị Hoài cho phổ biến “đoạn trích từ bức thư của một người bạn sống tại Hà Nội”, với những câu mở đầu (xem ra) hoàn toàn không có gì vui vẻ:

“Hơn một tháng qua tớ long tong, đầu bù tóc rối, toan tính những thứ vụn vặt tầm thường. Tâm trí lúc chìm lúc nổi. Xã hội xung quanh im lìm như thóc. Chết lặng. Khủng hoảng thực sự đã tràn về, mọi nơi mọi chỗ. Bài viết của bác Alan Phan hôm 23.10. vừa rồi đã nhấn chìm tia hi vọng cuối cùng còn sót lại của những đại gia lạc quan nhất. Nôm na nói nhanh cho vuông là đất nước đang chìm trong biển nợ.”

  (more…)

Phan Trang Hy

cover_little_match_girl

Cứ cuối tháng 11, đầu tháng 12, cái lạnh bắt đầu thấm trên từng cây lá, thấm vào những bàn tay, vào những nụ cười, tôi nghe được cái lạnh qua lời nói của mọi người: “Gần đến Noel rồi!”. Và tôi nghĩ về mùa Giáng Sinh với những cây thông gắn những món quà xinh xắn, nghĩ về truyện “Cô bé bán diêm” của Andersen. Tôi cảm thấy mình còn may mắn được sống trong sự đủ dùng như theo lời nguyện của người Kitô trước những bữa ăn. Dẫu tôi không theo đạo nào, nhưng tôi vẫn tin có cái Đại Ngã Vô thường tồn tại cùng cái Tiểu Ngã của tôi.
(more…)

Khải Nguyên

zen_master

Tôi được nghe “Cáo tật thị chúng” vào ngày ông tôi mất, người lấy việc đọc sách làm thú vui tuổi già khi lâm bệnh cũng nhờ sách giảm đau. Giọng ông cao và run như cố át tiếng “oe oe” đầy sức sống của em bé mới sinh ba hôm từ dưới nhà vọng lên. Nó bướng bỉnh nhắc nhắc mọi người “Tôi có mặt” Ông bảo đặt tên nó Chi Mai rồi im lặng cho đến khi mất.
(more…)

Đặng Châu Long

cuoi_ngua_ve_vung_thanh_thoat-nghieu_de
Tranh bìa của sách HÒA BÌNH ƠI HÃY ĐẾN, 1969
Cỡi ngựa về “vùng thanh thoát” của Họa sĩ Nghiêu Đề

Khi bước qua mùa thu của cuộc đời mình, người ta thường quay đầu nhìn lại và tìm về những dấu tích một thời của mình. Một lần gặp lại chính mình qua những tấm gương phản chiếu của kỷ niệm, của những người cùng thời, dường như làm ta xốn xang, bồi hồi, niềm vui và ân hận như trộn lẫn trong ta.

Tôi tìm về gặp anh Lê Vĩnh Thọ như một dịp tình cờ qua lời mời gọi của anh Chu Trầm Nguyên Minh – người bạn văn chương cùng lứa tuổi anh-

Nghe tin gặp anh Lê Vĩnh Thọ, tôi bỗng nhớ ngay đến quyển thơ nhạc năm 1969 mang tên Hòa Bình ơi, hãy đến của ba anh Phạm Thế Mỹ-Luân Hoán-Lê Vĩnh Thọ với cái bìa Cỡi ngựa về “vùng thanh thoát” của Họa sĩ Nghiêu Đề. Đây là quyển sách viết chung, có 3 phần: Thơ của Luân Hoán và Lê Vĩnh Thọ, nhạc của Phạm Thế Mỹ.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm

pham_trich_tien
Nhà thơ Phạm Trích Tiên

Điển cố ngày xưa thường ghi lại những cuộc gặp gỡ tri giao, lắm lúc do định số an bài, giữa những người tâm đắc sơ ngộ với nhau. Không có phút giây hẹn trước, đột nhiên tiếng đàn réo rắc âm ba trên một phiến đá bên sườn đồi vắng lặng. Đàn chim thu không bỗng chợt im ắng tiếng hót, cho không gian dịu vơi cung bậc thăng trầm của người thượng trí, được loang tỏa ngan ngát với thiên địa. Bá nha đâu nghĩ rằng khoảng cách của một rừng cây dại hoang sơ, mà trong cuộc viễn du công vụ, đã dừng chân bên dốc đá, ngơ ngẩn giữa vài cánh lá rơi, và tiếng chim thu không còn quây quần dưới sắc ấm của chiếc ráng chiều nơi cố xứ. Âm thanh của nhạc khúc thấm đẫm sự nhung nhớ ly hương, như nước chảy mây trôi, đánh thức một Tử Kỳ vong niên, rúng động châu thân, vắt vai lưỡi búa tiều phu tìm về cội gió thanh ba đơn sắc dội xuống lòng người trong khói hoàng hôn lỗ đỗ sa. Người xưa đã vậy, huống hồ hiện đại thế nhân, cũng nhiều phen rong duỗi giữa chợ đời, áo lạnh phong trần còn chờ người tri kỷ, mà đời chỉ cần một cảm thông để dài hơi cho vó ngựa đạp cầu sương…
(more…)

Tưởng Năng Tiến

ngay_nha_giao_viet_nam

Sự khủng hoảng giáo dục trước hết là khủng hoảng về chất, điều đó cũng có nghĩa là giáo dục không chỉ tụt hậu mà đã đi lạc hướng, trở thành lạc lõng, trong trào lưu chung của thế giới hiện đại. (Nhà giáo Hoàng Tụy)

Việt ngữ có hai chữ “nhà tôi” (nghe) vừa thân thương, vừa trang trọng. My wife và ma femme của Anh với Pháp, khi so với nhà tôi, đều trở thành xoàng xĩnh!

Mà chả riêng gì “nhà tôi” đâu nhá. Mọi chức danh, cũng như nghề nghiệp – trong tiếng Việt – hễ cứ bắt đầu bằng chữ “nhà” là … có giá thấy rõ: nhà qúi tộc, nhà ngoại giao, nhà truyền giáo, nhà ngoại cảm, nhà bình luận, nhà thiên văn, nhà thám hiểm, nhà bác học, nhà nghiên cứu, nhà khảo cổ, nhà yêu nước, nhà chí sĩ, nhà cách mạng, nhà soạn kịch, nhà soạn nhạc, nhà văn, nhà thơ, nhà báo, nhà giáo …

Trong những “nhà” vừa kể (có lẽ) nhà giáo là giới gần gũi nhất, và được nhiều người tin tưởng nhất – trừ hai ông giáo Sầm Đức Xương và Nguyễn Thiện Nhân.
(more…)

Nguyễn Minh Thanh

tran_binh_trong-tu_duyen
Trần Bình Trọng – Tú Duyên

Tiểu Sử

Tướng Trần Bình Trọng thuộc giòng dõi Lê Đại Hành, gốc người Thanh Hoá. Cha là Lê Phụ Trần[1], mẹ là Lý Chiêu Thánh[2]

Trận Thiên Mạc

Năm 1285, quân Nguyên Mông do Thoát Hoan làm Tổng Tư Lệnh đem 50 vạn quân xâm lăng Đại Việt. Thế giặc mạnh như thác đổ, sau vài trận đánh mở màn, quân Trần thua. Tiết Chế Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn cho lui binh về Vạn Kiếp (Chí Linh, Hải Dương). Rồi lui dần về Thăng Long, nhưng vẫn không chận đứng được trước sức tấn công vũ bão của quân thù. Hưng Đạo Vương cùng hai vua Trần Thánh Tôn và Trần Nhân Tôn bèn quyết định rút khỏi Thăng Long, lui binh về Thiên Trường (Nam Định) .
(more…)

Phạm Khắc Trung

thieu_nu_ngoi_mo_mong

Lúc có kết quả thi Tú Tài 2 xong, Quỳnh nhanh chân xuống nhà tôi ôm một mớ sách và tập tôi ghi chép, còn lại bao nhiêu Thành ôm trọn đem về Gò Công gạo bài chờ thi khóa hai. Trước khi đi, Thành ân cần dặn dò tôi, “Mày ở nhà giúp giùm tao. Sinh nhật Dung, mày ra tiệm lựa mua 17 bông hồng nhung thật đẹp, đem đến nhà trao cho nàng bảo là tao gửi mừng sinh nhật”.

Thành và Dung ở chung cùng cư xá. Từ con đường chính ngoài cổng quẹo phải vào dẫy K giữa cư xá, nhà Thành ở ngay căn thứ nhì bên phải, tức nằm ngay giữa trung tâm. Dẫy K chạy dọc theo cư xá. Đi tiếp đến hết dẫy K là con đường ngang cuối cùng song song con đường chính, bên kia hàng rào là bìa ruộng. Từ đường ngang này quẹo trái là gặp nhà Dung. Ba hay má Dung chắc là nhân viên cao cấp, nên nhà cửa khu này hai tầng, có cổng và vườn hoa phía trước, khang trang, rộng rãi và đẹp hơn nhà Thành nhiều. Tôi có nhiều kỷ niệm thân thương và rất yêu mến khu cư xá này, lòng thầm ao ước sau này có gia đình, sẽ mua một căn xây tổ ấm.
(more…)

Nguyễn Mạnh Trinh


Nhà văn Bình Nguyên Lộc (1914-1987)

Bình Nguyên Lộc, bút hiệu con nai hiền miền bình nguyên, là một nhà văn, nhà báo kỳ cựu, đã sống và trải qua nhiều thời đại của lịch sử Việt Nam. Từ thời Pháp thuộc, ông đã khởi thảo truyện ngắn đầu tay “ Hương Gió Ðồng Nai” năm 1935, rồi sau đó “ Phù Sa”. Và sau khi tản cư vềvùng kháng chiến, rồi trở lại Sài Gòn hành nghề viết báo, ông đã có mặt không những suốt hai mươi năm văn học Miền Nam, mà còn có mặt thời tiền chiến ở miền Nam và cả ở hải ngoại sau khi ông đoàn tụ gia đình với con trai.
(more…)

Mỹ Trí Tử

Dường như chẳng có nơi nào phong phú như Việt Nam – mảnh đất có dáng dấp ngoằn ngoèo hình chữ “S” chạy dọc theo biển. Nhưng cũng chưa nơi nào lại có quá nhiều điều đáng lo sợ cho sự tồn tại của con người đến vậy. Mọi thứ đều lũng đoạn, biến chất, dã man và tàn bạo đến rợn người. Niềm tin vào sự tươi đẹp gần như tắt ngấm, có chăng còn sót lại sự lạc quan le lói trong ánh sáng của con đom đóm nhỏ nào đó lạc lõng giữa không trung. Những hoài niệm về quá khứ là những nỗi niềm đáng sợ nhất. Hạnh phúc thật hiếm hoi, và bất hạnh thì cứ kéo nhau ập đến. Tương lai là sự phù phiếm không dễ thấy cả trong những giấc mơ.
(more…)

Phạm Khắc Trung

Tôi từng đọc ở đâu đấy, có người nói rằng (đại khái): Sở dĩ các sự việc còn rời rạc như những hạt đơn côi, tại vì người ta chưa biết xỏ xâu thành một chuỗi hạt đó thôi.

Thủa học tiểu học, một người bạn học chung đã đố chúng tôi rằng: Có một bầy dê 50 con gồm 49 con đực và một con cái, phải lội qua sông. Biết rằng nơi khúc sông đó có bầy cá sấu dữ, luôn rình rập để táp “trái dứng” của dê. Vậy bằng cách nào để bầy dê qua sông được an toàn?

Lúc đó chúng tôi bí lù. Sau này lên trung học mới thấy câu trả lời thật đơn giản: Bầy dê xếp hàng dọc qua sông, con đi sau ngậm “trái dứng” con đi trước, và con cái đi sau cùng.
(more…)

Hoàng Quy

Nửa chữ cũng là thầy. Cái đạo nghĩa phi thường “Nhứt tự vi sư, bán tự vi sư” ấy, nó lớn vô cùng, nó sâu nặng trong đạo làm người. Thầy tôi. Không phải tôi chỉ học ở thầy có một chữ mà thầy đã trao truyền cho tôi một bụng chữ.

Lớn lên. Tôi biết làm người. Biết hít thở huyền khí để sống. Tôi biết ơn trời đất. Biết vạn hửu, vạn vật, tôi và đất trời đồng thể uyên nguyên. Cái bụng chữ nhỏ nhoi ấy, nó lớn lên, nó đơm hoa nẩy lộc từ lúc nào không biết. Chỉ thấy trong thiên hạ có tôi và trong tôi có thiên hạ. Tôi và thiên hạ như cánh diều no gió giữa hồn nhiên của thiên địa mang mang. Ôi chữ và nghĩa. Thầy và trò. Một đời không nói hết.
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm

Đối với thơ Tân hình thức ở Việt Nam, cách đây hơn 10 năm vẫn còn xa lạ, và ít người hiểu sâu thẳm loại thơ ca đột biến và mới toanh nầy. Ở Mỹ, Khế Iêm dựng lên tạp chí Thơ, quy tụ nhiều nhà thơ quần hùng, để khơi hoạt nông sâu về thơ Tân hình thức. Tâm ý của tạp chí Thơ, cũng được nhiều hưởng ứng từ bạn bè, nhất là những người tâm huyết yêu chuộng cái mới, có tâm tìm tòi khơi nguồn cho thi ca có một hướng chảy sang trọng và hùng vĩ trong tương lai. Dĩ nhiên, thơ Tân hình thức không thể đại diện cho các dòng thơ thế giới, từ cổ điển, tiền chiến, tự do… hoặc bao quát được tát cả khuynh hướng nghệ thuật thơ, mà cả bao nhiêu ngàn năm nhân loại phải kinh qua lối sống, tinh thần, tri thức, trí thức kể cả sáng tạo để đi dần về những thi hướng trong từng thời đại xuyên suốt thời gian trôi qua. Tất nhiên, những thành công hay mò mẫm của thơ Tân Hình Thức, đều được đáng quý trọng, tạo nên một sự sấm chớp, tượng hình, vũ trụ quan… cho bảo sáng thi ca được thêm tượng sáp kỳ bí, sáng hoá và hoằng dương thêm chính khí cho vũ trụ thơ hiện có.
(more…)

Đỗ Xuân Tê

Trời vào thu, Việt nam buồn lắm em ơí!

Tôi nhớ câu hát này của Lam Phương viết tặng cho Bạch Yến khi người nữ ca sĩ này ra định cư tại hải ngoại hồi cuối thập niên ’60 để chắp cánh bay cao cho giọng hát của mình. Bài hát như một sự nhắc nhớ những tình cảm lãng mạn nghề nghiệp giữa hai nghệ sĩ tài hoa và đưa hình ảnh mùa thu quê hương vào dòng nhạc như thầm nhắc những ngày buồn, xa nhau vì không có nhau.
(more…)

Đặng Châu Long
Để nhớ anh Chu Trầm Nguyên Minh


Từ trái: Tác giả và nhà thơ Chu Trầm Nguyên Minh

Hãy cắm giùm anh cánh hoa
Nơi cánh cửa mở ra cõi ngoài
Nơi linh hồn anh bao lần ứa máu
Nơi có những chuyến xe đi về
Mang theo những điều mộng ảo
Nơi anh ôm em và chúng ta sẽ khóc
Lần cuối cùng cho mãi mãi ngàn sau

(Chu Trầm Nguyên Minh, Năm Mới)

Mùa Noel tôi hay nhớ lại bài ca NOEL NOEL của Nguyễn Hữu Ninh sáng tác, mùa Tết tôi lại nhớ đến bài ca NĂM MỚI của Phan Ni Tấn. một bài ca được phổ từ bài thơ Năm mới của Chu Trầm Nguyên Minh.

Tiếng hát khàn trầm của anh bạn Nguyễn Hữu Ninh đã lột tả hết những chịu đựng của con người trước nỗi thống khổ cuộc đời, và chúng tôi, tôi và Út Chiến, thường nghêu ngao một mình để khỏa lấp nỗi trống trải trong những ngày nhọc nhằn của thập niên 80 nơi rừng núi Thạch Thành Phú Yên.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

“Chẳng lẽ cả dân tộc đi xuyên suốt một chặng đường máu lửa để chỉ đổi được từ cái lồng này sang một cái lồng khác hay sao?” (Vũ Cao Quận)

Ông Trần Văn Giàu mất ngày 16 tháng 12 năm 2010. Ba hôm sau, ban biên tập Viet-Studies và ban biên tập Diễn Đàn (mới) được cái  “vinh dự công bố Hồi Kí Trần Văn Giàu.”

Sao mà bí mật và “chảnh” dữ vậy cà?
(more…)

Phạm Khắc Trung

Chỉ vài năm sau đó, cuộc sống của người di cư đã cải thiện thấy rõ. Xóm tôi ở tự động điều chỉnh, người ta bắt liên lạc được với thân nhân nên một số gia đình dọn đến đoàn tụ, nhưng phần đông lại theo thân nhân dọn đi nơi khác làm ăn, một số lớn dọn lên Phú Nhuận, ngã ba Ông Tạ, hoặc ngã tư Bảy Hiền…

Những gia đình ở lại lập nghiệp thì bắt đầu sửa sang nhà cửa, thay thế những căn nhà lá vách đất lụp xụp ban đầu, bằng những căn nhà mái tôn vách ván nền xi măng, thậm chí vách bằng gạch, khang trang, thông thoáng hơn nhiều.
(more…)

Đinh Tấn Lực

Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam
Độc Lập – Hạnh Phúc – Tự Do
– Công Hàm Cung Chúc Tân Nhiệm –

Kính thưa Ngài tân Tổng Bí Thư ĐCSTQ vĩ đại kính mến,

Thật là một vinh hạnh lớn lao vô đối cho tôi được thay mặt cho Chính phủ nước CHXHCNVN dâng trình lên Ngài tân Tổng Bí Thư ĐCSTQ vĩ đại kính mến lời chúc mừng cực kỳ trang trọng và rất mực chân tình với hết cả tấm lòng vô đáy của chúng tôi.

Phải nói là suốt đời, không thể nào bản thân tôi khả dĩ có một thời khắc nào lãng quên niềm vui sướng tột cùng được bắt tay Ngài trong dịp khấu kiến lãnh đạo quý quốc và tham quan Hội chợ China–ASEAN Expo hồi tháng 9 vừa qua. Mà không phải đợi đến thời điểm thiêng liêng bấy giờ tôi mới nhận chân ra rằng Ngài mới thật sự là đỉnh cao lãnh tụ anh minh của thiên triều quý quốc. Tự trong thâm tâm của một người làm chính trị dày dạn qua bao nhiêu thác ghềnh của dòng sử cận đại Việt Nam, tôi không hề ngần ngại để kính trình đến Ngài là tôi đã nhìn thấy điều đó từ những năm năm trước, xin được lặp lại là từ 5 năm trước. Nói như thế để mong rằng Ngài nhận ra ở tấm lòng tôi chí ít là hai điểm son:
(more…)

Nguyễn Mạnh Trinh


Nhà thơ Hoài Khanh

Hoài Khanh là một thi sĩ nổi tiếng của hai mươi năm văn học miền Nam. Nhưng bên cạnh vóc dáng một thi sĩ, ông còn là một nhà khảo luận, một dịch giả, một nhà xuất bản có uy tín, một chủ bút tạp chí văn học có ảnh hưởng trong văn giới…

Hoài Khanh là bút hiệu, tên thật của ông là Võ Văn Quế, sinh ngày 3 tháng 6 năm 1933 tại phường Ðức Nghĩa, huyện Hàm Thuận, tỉnh Bình Thuận. Thuở nhỏ ông học chưa hết chương trình tiểu học thì trong nước có cuộc kháng chiến chống Pháp, ông và cùng một số bạn bè rời bỏ trường học vào chiến khu tham gia kháng chiến dù tuổi còn quá nhỏ.
(more…)

Tưởng Năng Tiến


Chủ tịch nước Trương Tấn Sang – Ảnh: PL TPHCM Online

Về sự nghiệp cách mạng rất huê dạng của bác Tôn Đức Thắng, giáo sư Nguyễn Văn Lục đã có đôi lời bàn (ra) nghe hơi cay đắng:

Tôi nghĩ nếu người ta không đôn ông lên làm chủ tịch nước, nếu người ta không màu mè ca tụng ông khi ông đã nằm xuống. Nghĩa là người ta để ông yên … Ông sẽ là một người bình thường, nhưng với môt nhân cách cao hơn nhiều người… Ông trước hết và sau cùng vẫn là một ông già miền Nam đúng nghĩa của nó – chơn chớt – có sao nói dzậy trước khi là một người cộng sản!!
(more…)

Ngô Nguyên Nghiễm


Nhà thơ Trịnh Bửu Hoài (Ảnh tư liệu tác giả)

Sau tết Mậu Thân, những đột biến của đất nước tiếp diễn ngày càng khốc liệt, tôi đằng đẵng trú ngụ tại Sài Gòn xem ra cũng non 4 năm tiếp bước sách đèn. Khác với những năm đầu khép mình nuôi mộng thư sinh, chuyện thành đạt trên bước đường lều chõng, vốn là một hướng tối ưu của kẻ sĩ. Tôi có gắng thu mình hòa mình vào nét sống phồn hoa, dù dặn lòng không rơi chân vào cám dỗ phù du, nhưng cũng hoá thân phong vũ cho trọn vẹn từng giai đoạn sống nhân sinh. Cái say mê văn nghệ cũng giúp tôi trang trải hồn xanh, trong những ngày tháng xa quê quạnh quẽ. Mỗi lần, có dịp rong xe ngang đường Petrus Ký ( nay là đường Lê Hồng Phong, bến xe lục tỉnh nằm trải dài yên vị trên khoảng đường dài hai cây số, là mỗi lần tôi không kiềm chế được nỗi nhớ nhà, nhớ núi, nôn nao kỳ lạ trong tâm hồn. Về thôi, tôi không thể cưỡng lại nỗi thôi thúc không rời, bắt buộc phải quầy quã thường xuyên trở lại nơi chôn rau cắt rốn, gần như mỗi nguyệt kỳ là một lần xuyên suốt bay về, với 300 km đường chim. Để thăm lại ngôi nhà phủ ấm suốt quãng đời ấu thơ, để nhìn lại những giọt mồ hôi tần tảo của song thân, suốt ngày quần quật trên cuộc sống, và để rong ruổi cùng bạn bè tỉnh lẻ, lướt thướt đi dưới trận mưa bay, mà uống café lý sự.
(more…)

Nguyễn Văn Sâm
Bài đọc trong buổi lễ cầu siêu cho nhà thơ Nguyễn Chí Thiện
ngày Thứ Bảy 10 tháng 11 năm 2012 tại chùa Bát Nhã, Orange County, CA, USA

Sau khi một người nào đó từ giả cõi trần thì thân nhân đến chùa tổ chức lễ cầu siêu cho hương linh người quá vãng được lên cõi Tịnh Độ. Thi sĩ Nguyễn Chí Thiện ở vào trường hợp đặc biệt: Ông không có thân nhân ở cạnh và nhứt là ông là một thi sĩ có tâm hồn cương dũng, đã đóng góp tích cực cho tiếng nói chống lại bạo quyền nên chùa Bát Nhã có buổi lễ cầu siêu hôm nay.
(more…)

Lê Thương


Quan họ – Bùi Xuân Phái

Giai thoại là những chuyện hay và lạ được truyền tụng trong mọi từng lớp dân gian. Cũng như các truyện cổ tích, phong dao, tục ngữ, giai thoại cũng là sản phẩm văn nghệ tiêu biểu cho tình cảm và nếp sống của một dân tộc. Nhưng có điều khác hơn, giai thoại là những chuyện có thật, nghĩa là xuất phát từ sự thật, từ những nhân vật có tên tuổi và sự kiện rõ ràng. Còn giai thoại văn chương là những chuyện hay, vui, lạ về văn chương, mang tính chất bổ ích trong việc xây dựng và phát triển nền văn học nói riêng và tinh thần dân tộc nói chung.

Qua hơn bốn ngàn năm văn hiến, kho tàng văn học ta có rất nhiều giai thoại văn chương, trong khuôn khổ bài này, người viết xin kể lại một vài giai thoại văn chương tiêu biểu hầu cống hiến quý độc giả để “Mua vui cũng được một vài trống canh.”
(more…)

Nguyễn Mạnh Trinh


Nhà văn Linda Lê

Ngày 30 tháng 10 năm 2012, viện Hàn Lâm Goncourt thông báo tên của 4 nhà văn lọt được vào vòng chung kết để xét trao giải thưởng văn học giá trị nhất của nước Pháp. Trong đó có nhà văn Linda Lê với tác phẩm Lame De Fond và 3 nhà văn khác là Patrick Deville, Jerôme Ferrari và Joel Dicker. Ngày tuyên bố giải là ngày 7 tháng 11 năm 2012*. Linda Lê rất có hy vọng đoạt được giải thưởng cao quý này. Cô là nhà văn Pháp gốc Việt đã đoạt được nhiều giải thưởng văn học giá trị của Pháp và được đánh giá là một trong những tác giả biểu tượng của văn học Pháp hiện đại. Nhà phê bình văn học Nancy Milner Kelly đã so sánh Linda Lê với Marguerite Duras. Trong khi có sự xếp đặt Linda Lê là một trong ba nhà văn hàng đầu của văn học Pháp với Alice Ferney và Marie Darrieussecq.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Giá các ông ấy cứ ăn nhưng đừng giảng dậy đạo đức cho mình thì dễ chịu hơn.” (Bùi Ngọc Tấn)

Tôi không rành ngoại ngữ nên chỉ đoán non, đoán già rằng nhân loại (chắc) không mấy ai “đam mê” chuyện ăn uống  như là dân Việt: ăn tết, ăn giỗ, ăn khao, ăn cưới, ăn đám, ăn mừng … Ngoài ăn trưa, ăn tối, ăn chiều và (thỉnh thoảng) ăn dặm, ăn chơi,  ăn hàng – như đa phần thiên hạ – người Việt còn ăn chực, ăn ké, ăn quà, hay ăn vặt … suốt ngày.
(more…)

Vũ Ngọc Anh

Tiểu thuyết là câu chuyện kể mang tính nghệ thuật ngôn ngữ và ẩn màu ắc tư tưởng. Khi chưa có chữ viết thì kể bằng miệng. Lúc kể chuyện, muốn cho hấp dẫn; nghệ sĩ dùng một số bộ điệu đóng thế một số vai để câu chuyện trở nên sống động hơn. Đó là tiền thân của bộ môn kịch về sau. Và bộ môn kịch sớm được đưa vào văn học, và ngay ở buổi ban đầu, gần như nó chiếm lĩnh trên văn đàn đầy uy lực hơn so với tiểu thuyết văn chương chữ viết.
(more…)

Nguyễn Mạnh Trinh

Tôi đọc những bài thơ đầu của Lâm Hảo Dũng khi tôi ở Pleiku những năm đầu của thập niên 70. Lúc ấy chiến tranh thật khốc liệt và tuổi trẻ chúng tôi vật vã theo với đà chiến cuộc. Bạn bè, có đứa vừa đùa giỡn với nhau ở bãi đậu phi cơ thì đã vội ra đi trong một phi cụ không về, thân xác vỡ trên trời. Bạn bè vừa bù khú tối hôm qua, vừa ngâm những câu thơ biên tái vừa bi thảm vừa hùng tráng, mấy ngày sau đã thành tử sĩ thân xác gói trong poncho để trở về đất mẹ. Và đời sống lúc ấy, với hiện thực đầy mầu đen tối, thì những câu thơ, như : “Chư Pao ai oán hờn trong gió / mỗi một khăn tang một tấc đường” truyền cảm và tạo rung động biết bao.
(more…)

Tưởng Năng Tiến

Lời thưa đầu:

Gần như thành thông lệ, cứ vào cuối năm, mọi người sẽ có dịp nghe Những Câu Nói Ấn Tượng Nhất Trong Năm do nhiều tác giả phổ biến. Mỗi năm một tuổi, tôi bây giờ bắt đầu nghễnh ngãng nghe (e) không được rõ như trước nên bắt đầu có thói quen theo dõi thời sự bằng hình.

Chục tấm ảnh này, tôi xem được trong vòng 10 tháng đầu năm 2012. Chắc chắn, từ đây đến hết năm, còn nhiều hình ảnh khác “ấn tượng” hơn, sẽ được sưu tập và phổ biến bởi những blogger chuyên nghiệp – vào cuối năm nay. Mong thay.

Trân trọng,

Tưởng Năng Tiến
04 tháng 11 năm 2012
(more…)

Vũ Thi

Con giun có đường đi của con giun, con dế có đường đi của con dế, con người có đường đi của con người. Khi tiếng gà gáy sáng vang lên, vạn vật như cựa mình thức dậy, loài vật ăn đêm chui vào hang yên nghỉ, loài chim cất cánh bay đi kiếm mồi, đó là sự tuần hoàn trong trời đất! Mọi sinh vật đều có chỗ mà ở, có đường mà đi, có mồi mà ăn, song cứ ngẫm trong muôn loài con người là khổ nhất! Mà khổ thì cũng phải thôi vì hắn mang trong mình tính tự đại! Các bạn thử nghĩ mà xem, loài thú có chúa trời hay phật pháp gì đâu, có lẽ trong điểm này, đứng trên quan điểm đạo học mà ngẫm thì sự thánh thiện luôn tồn tại trong chúng! Cứ ngắm một đàn gà gặp quạ, gà mẹ giương mỏ, xòe cánh mà gào, mà thét, mà che chở cho gà con, còn bác gà trống thì sợ bạt vía, rúc đầu vào bụi rậm mà lánh nạn, nhưng nếu mà gặp loài vật trên cạn, thì bác gà trống ta xòe cánh, gân cổ mặt đỏ như say rượu xông vào quyết tử. Thiên nhiên là như thế đấy, vậy xin các nhà bác học thử lý giải xem sao? Chắc trong lĩnh vực này kể ra cũng khó! Chỉ có loài người mới có cái tính tự đại đến ghê gớm. Tôi xin kể một câu chuyện trong gia đình tôi thôi làm ví dụ, tôi có một người vợ, nàng rất đẹp nên càng đáng yêu. Nàng yêu chồng, thương con đến phát sợ! Nhất nhất công việc gì nàng cũng thấy, cũng tường nên cả gia đình tôi nhiều khi phát hoảng, nàng thường hay giải thích:
(more…)

Người Buôn Gió

Nước Vệ triều nhà Sản năm thứ 67. Vệ Kính Vương năm thứ hai.

Mùa thu, có cơn bão đổi hướng không dự đoán được, tàn phá nặng nề vùng duyên hải, cây cối hoa màu ngoài đồng không kịp thu hái dập nát, tả tơi.

Năm ấy nhà Sản chỉnh đốn quan lại, kiểm kê nợ nần, số nợ thật là khủng khiếp. Mọi việc đều đổ tại cho phủ Chúa quản lý không ra gì mới đến nỗi vậy. Chúa là người cơ mưu ứng biến tài giỏi, trước việc khó vẫn tươi cười như không. Khi xưa còn thưở là cai đội ở miền heo hút tận cùng đất nước, đã hiểu được chuyện kinh tài rành rẽ. Lại từng canh cửa biển ngăn chặn bọn vượt biên, nên ngài nắm được trong dân còn có nhiều vàng lắm.
(more…)

Nguyễn Mạnh Trinh


Nhà thơ Cao Thoại Châu

Cao Thoại Châu là tên của một thi sĩ thành danh từ những năm cuối thập niên 1960,1970 của hai mươi năm văn học miền Nam. Những bài thơ đăng trên những tạp chí văn nghệ thời đó như Văn, Nghệ Thuật, Khởi Hành, Văn Học, Thời Tập… với một bản sắc riêng, là những trầm khúc buồn của những bài bảy chữ , tám chữ mang phong vị hành, có một chút gì trân trọng với đời, với ngươì nhưng cũng có nỗi niềm của lãng mạn trộn lẫn với thực tại nhiều điều không được như ý. Thi sĩ đã sinh sống trên nhiều vùng đất nước với những địa danh như Châu Ðốc, Kontum, Pleiku, Long An và đã để lại dấu ấn rất nhiều trong thơ của ông. Những nơi chốn ông đã sống từng phần đời mình với những kỷ niệm buồn nhiều hơn vui. Những nơi chốn đó đã thành kỷ niệm, thành một phần xương thịt của chính mình.
(more…)

Văn Quang


Thi sĩ Tô Kiều Ngân (1926-2012)

Lâu lắm rồi, tôi không gặp anh Tô Kiều Ngân, mặc dù chúng tôi cùng ở chung một thành phố Sài Gòn. Được tin anh từ trần vào ngày 20-10 vừa qua khiến tôi ngỡ ngàng. Sau khi xác nhận, tôi gọi điện thoại cho Huy Sơn ở Mỹ trước tiên vì Huy Sơn và Tô Kiều Ngân cùng tôi từng có thời gian dài cùng làm việc trong tòa soạn 3 tờ báo của Quân Đội là Bán nguyệt san Chiến Sĩ Cộng Hòa, Nguyệt san Phụng Sự và tuần báo Thông Tin Chiến Sĩ.
(more…)

Phạm Cao Hoàng


Nhà thơ Chu Trầm Nguyên Minh

Cuối thập niên 1960, những tình khúc lãng mạn của Vũ Thành An xuất hiện ở miền nam như một luồng gió mới, được nhiều người yêu thích, nhất là giới sinh viên học sinh, trí thức và quân đội… Nhạc Vũ Thành An sang trọng, nhẹ nhàng, dễ đi vào lòng người. Chất lãng mạn trong nhạc của ông có một cái gì đó rất gần gũi với tâm trạng của tuổi trẻ lúc bấy giờ: buồn vì chiến tranh , sợ hãi vì phải đối mặt với những hiểm nguy, đau khổ vì chia ly, mất mát. Ngoài những bài không tên và những tình khúc do ông tự viết nhạc và lời, Vũ Thành An còn có một ít ca khúc phổ từ thơ. Một trong nhừng ca khúc phổ từ thơ rất thành công của ông là bài LỜI TÌNH BUỒN.
(more…)