Sáng Tạo

Hồ Đình Nghiêm

Đò trôi êm mái chèo đều lực đẩy. Ban đêm giòng nước ấm ngửa mình đón hạt mưa rơi. Không lớn chẳng nhỏ chỉ đủ cho tầm nhìn thu ngắn, nhoè trên bờ thẳm những ngọn đèn vàng run thân trong vũng tối lần lượt khuất chìm.

Con đò cũng tầm trung theo lượng định, dưới vòm che hình bán nguyệt úp vung có gắn cửa tạm bợ ở mỗi đầu, một trước một sau, mong manh tựa tấm màn bằng giấy cứng cốt ngăn gió lùa cùng tia nhìn thọc mạch kẻ bàng quang. Sau, có giăng tấm bạt nhỏ bằng chất liệu ny-lông chùng, thấp ngang đầu người ngồi chèo đò và nhằm che chắn mưa tạt khỏi làm ướt lò củi ẩm còn âm u hòn than hồng vương khói mỏng. Trước là đằng đầu gỗ tháp gia công tạo dáng cong lên, đâm vào bóng tối nhiều sương quyện trông hư thực chẳng thiết nhìn rõ một bến bờ ghé lại, mặc tình đẩy đưa giữa đoạn sông vắng.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Mụ Mậu chuyển bụng sớm trước mười ngày tính theo lịch ghi ngày cúng ông Táo về trời. Chồng mụ không biết chuyện đó, Trung sĩ đóng đồn ở Đá Bạc gửi lá thư tay nhờ thằng Đực lơ xe đò mang về, chữ viết tháo: “Tết nhất hẵng hay, phép cho đúng tuần mình kỳ kèo tới mươi ngày nửa tháng, Đại Bàng nói vợ mi bụng mang dạ chửa là trường hợp đặc biệt tao sẽ du di cho, khi nớ tha hồ chuyện trò dông dài và sẵn dịp dắt bà đi đẻ luôn. Mẹ, gần hai năm mới có cái phép dài ngày. Súng là vợ đạn là con kiểu ni thiệt quá khổ!”. Ổng nói sao thì nghe vậy, như đã từng nói: Em ơi tiền lính là tính liền. Nghèo chết cha mệ nội luôn. Chừ đẻ con, lòi ra thêm miệng ăn, dễ tắt quạt quá. Nhưng o Dậu mồm năm miệng mười: Khéo lo, trời sinh voi sinh cỏ. Như tui ưa có mụn con mô có dễ chị ơi, rứa mới là đời chớ, quan hoài chi cho thêm cực thân!
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Lãnh Sơn Tự xắn đất, nằm lưng chừng núi. Cô quạnh, mái xanh rêu, trầm mặc tuồng như muốn thu mình vào đá tảng. Thị trấn Gia Hoà an ổn ngụ dưới bình nguyên. Đứng bên hai cây tùng bách thế cổng chùa mùa này sương đọng mây chùng để nhìn xuống, ngoái trông, thì toàn thể cấu trúc Gia Hoà chẳng còn nguyên dạng dưới lũng thấp. Thị lực đâm yếu đi, mờ mịt. Hoặc có nhìn thấy ẩn hiện chút gì thì lòng dâng ngờ vực: Ảo ảnh chăng? Chân bước vào chùa mà cõi hư thực sau lưng vẫn còn sân si đuổi theo, khó đoạn dứt.

Người am tường về thuật phong thuỷ vẫn chấm điểm thị trấn Gia Hoà là vùng đắt địa, quanh năm mưa thuận gió hoà, bởi chăng chùa Lãnh Sơn đã án ở đó tựa bình phong can ngăn và xua đuổi được tà khí. Gia Hoà là gì? Nếu nghĩa nó không nằm ở chữ ấm êm, mọi nhà hoà thuận?
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Montreal snow scene
Darlene Young

Sáng nay trời ửng chút nắng. Nhiệt độ leo lên được con số 3, độ C. Nàng Bạch Tuyết mới làm tình làm tội phủ ngập người mà giờ này lại cựa mình, bắt đầu tan chảy, tựa niềm vui hiếm thấy, chẳng mấy khi gặp. Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ? Câu này đúng mấy phần, sai bao dặm? Chớ thắc mắc. Chỉ nên tin vào thống kê người ta cất công nghiên cứu: Ngoại cảnh u sầu ám nặng trong mùa đông đã ảnh hưởng tới tâm lý và sức khoẻ con người, dẫn tới số tử vong cao nhất so với ba mùa Xuân Hạ Thu còn lại trong năm. Nôm na, qua khỏi mùa Đông thì trên các mặt báo sẽ thưa bớt những ô phân ưu chia buồn bao kẻ bạc mệnh nhác chơi với cuộc lữ. Và mùa đông chốn này, eo ơi nó lê thê kéo dài, giết người không gươm đao bằng cái miên man nọ. Đứng tuổi mới dạ cảm hoài kiểu ấy, chứ thanh niên trai tráng lại phán: Chỉ teo bu-gi chút đỉnh. Chuyện nhỏ! Già cả đâm bất tiện các thứ. Nó teo lại là chết chắc đấy con ạ!
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Tôi quen anh trong một tiệc cưới. Trước đó, người bạn “rắn mắt” chơi trò “bắt cóc bỏ dĩa” mà không sợ bể dĩa ê mặt quan viên hai họ, biểu tôi đại diện nhà gái lên nói đôi lời về hạnh phúc trăm năm mà đôi trẻ sẽ chung vai gánh vác. Người bạn là bố cô dâu và anh là cha chú rể. Hai ông cứng thân trong bộ đồ lớn cả đời chẳng mấy khi được diện, còn tôi vì “nhân vật quan trọng” theo cách đánh giá của người bạn, cũng đã khổ sở đi vay mượn vét-tông cà-vạt ngó sao cho được tử tế trước mắt hơn hai trăm thực khách đình đám được mời chung vui. Dù trang phục xộc xệch vì không vừa kích nhưng tôi hy vọng lời ăn tiếng nói của mình chẳng đến nỗi luộm thuộm vô duyên. Khi toát mồ hôi hột, xong nhiệm vụ với bài diễn văn dài tám phút, bước xuống khỏi ánh đèn màu, chính anh là người đứng lên bắt tay tôi, ca tụng và cảm ơn.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Tôi mời em ra quán phở, lâu rồi mình không kéo ghế ngồi ngó vào mặt nhau. Chuông điện thoại đổ dồn nức nở, hồi lâu vọng tới giọng em cùng tiếng thở: Răng chọn bữa ni? Nhằm ngày Phật đản cả nhà em ăn chay. Anh đơn thân một mình mà đi. Rứa nghe! Trời đang mưa tự cầm dù mà che. Chẳng dông dài. Em cắt sóng. Thôi trông ngóng. Tôi đã mất ô, ai như Tú Xương: “Lấy gì đi sớm về trưa với tình!”

Đã lạ lùng chưa hôm qua nắng gắt bây chừ lại mưa. Ướt nghe ngói từ sớm tới trưa, khóc bưa thôi chẳng biết khi mô tạnh. Vũ vô kiềm toả năng lưu khách, đường tới chùa Quan Âm hàng lại hàng xe cộ đi vô. Mô Phật! Có cả mấy ông tây bà đầm chen chân cùng thiện nam tín nữ cố xa dần bến mê, cố chặt đứt những tham sân si đời là bể khổ.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

1.
Ông có thấy không? Tờ báo ngày mỗi nặng nề, thô nhám. Người đọc dần dà lơ là thôi mó tay.

Sao là nặng? Sao là thô? Chuyện thời sự đau đầu thì cần phải mổ xẻ, đoái hoài. Thô với nặng xem ra còn nhẹ so với tội danh lãnh cảm.

Ý của cả anh lẫn cả chị đều không sai. Chúng ta ngồi lại là để tìm một lối đi thích hợp. Trung dung không có nghĩa là huề vốn.

Vậy thì mỗi số nên đi hai bài xã luận. Hai bài nghiên cứu văn học hoặc địa danh lịch sử. Một bài điểm sách, còn kỳ dư thì đăng tải thơ văn?
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Milkmaid
Johannes Vermeer

Phòng tranh mang tên “Giao Mùa” mở cửa hơn hai ngày thì bị đóng. Mưa đang về, bay nghiêng hạt xuống một địa phận sẵn lòng đón nhận sự dầm thân trong rét mướt. Tấm bích chương mềm nhũn, hoen màu, chịu thử thách ban đầu cái tác hại của nước ngấm. Hàng chữ “từ ngày 7 đến ngày 14” đã bị mưa cào đến thủng giấy, hết còn đọc ra. Đây là cuộc triển lãm cá nhân đầu tiên của Nguyễn Văn Xê, 30 bức tranh sơn dầu hiện hữu sau 10 năm mài miệt vẽ. Xin được giấy phép đúng một tuần, chỉ bán được một bức “Thiếu Nữ Cởi Áo Lụa Bên Hồ” thì… giông bão tới.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Portrait of a blonde girl
Doris Joa

Má Céline mang ra hai tách cà phê. Tôi ngồi bên cái bàn gỗ có trải tấm khăn bằng chất liệu ny-lông kẽ ô vuông đỏ trắng quen thuộc. Không thay đổi, chẳng sờn rách. Cả chục năm vẫn vậy, chung tình. Không riêng nó, những đồ vật bày biện trong gian phòng nhỏ này vẫn giữ nguyên diện mạo. Chừng như chúng biết tạo ra dưỡng khí và sự hô hấp của con người thì luôn nương nhờ vào đó. Phần khác, người ta sống cũng cần những hình ảnh vây quanh. Nó gây vào cảm giác nỗi an toàn, sự ấm cúng quen mặt. Bạn sẽ xúc động khi vắng xa lâu ngày để khi có cớ trở về nhìn nhận sự câm tiếng của nó, cách chịu đựng như chờ đợi ở bạn một niềm cảm thông, bất di bất dịch.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Khi sang đây, thời gian đầu tôi xin được việc làm với đồng lương khá cao: Chùi rửa, thay bao rác, quét dọn vệ sinh trong một cao ốc có bốn tầng lầu. Từ chín giờ tối tới hai giờ sáng. Địa điểm khá xa, nằm giáp ranh với ngoại ô không đèn, hơi bất tiện. Cho dù người ta có thiết lập ra tuyến đường xe buýt chạy về khu tân lập kia thì tan tầm vào lúc hai giờ sáng, chẳng có ma nào còn láng cháng đi lại trên vùng đất vắng tẻ kia. Muốn cày bừa, tiên quyết bạn phải có xe để tự lái đi. Mới chân ướt chân ráo đến nhập cư, tôi làm gì tậu được xe. Người bạn giới thiệu việc vì ở nơi trái đường đã dọ hỏi giúp tôi, may thay một ông người Miên gốc Việt làm chung chỗ hứa sẽ nai lưng đóng vai tài xế giùm, chỉ chi cho ổng một khoảng tiền nhỏ dùng để đổ xăng và đừng quên đãi cà phê bánh ngọt. Như thế, vạn sự không hẳn đều khởi đầu nan. Với tôi, có mòi thuận lợi. Chỉ duy một chuyện hơi lấn cấn trong khi lao động, đêm nào cũng vậy, khoảng một giờ sáng, đang hút bụi ở hành lang có trải tấm tapis màu đỏ bầm, máy đang êm tự nhiên gầm rú lên đồng thời tôi đón nhận hơi lạnh kỳ lạ như kiểu có cơn gió vừa vụt qua. Mọi cánh cửa đều đóng kín sau khi đã kỳ cọ lau sạch. Hàn khí chợt gây ớn xương sống nổi da gà nọ thật khó giải thích.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

1.
“Em hỏi anh bao giờ trở lại? Xin trả lời, xin trả lời…” Nhạc bốc mùi trong quán phở nhạt. Câu hỏi đáp thời chiến tranh mãi nhắc lại điệp khúc tranh chiến. Kinh Kha sang sông, rồi hắn có quy cố hương? Nào ai hay biết, con dao nhỏ đùi lây thủ làm ám khí cắt đứt được khúc ruột dặm ngoài mãi than van? “Trở về bại tướng cụt chân?” Vẽ làm chi hình ảnh thân bại danh liệt! Phó thường dân nghe cũng luống những ngậm ngùi. Thưa em gãy một giò anh mang hờn tủi đi trên ngày lắc lẻo tháng chênh vênh sao đủ hồi hộp tựa diệt kiều? Hoàn cảnh! Nói dzậy mà hổng phải dzậy, người ta dìa hà rầm anh cà chớn cà khịa quá đi nha. Tự nhủ thầm mình đang rảnh, cơ mà mình được chảnh. “Người từ trăm năm về qua sông rộng”, cơ khổ anh không biết bơi, từng ngồi đò mặt xanh như đít nhái. “Đưa người ta không đưa sang sông” chỉ đứng trên bờ nghe xâm xoàng chóng mặt. Người ác thì cũng chừng mực nào thôi chớ, “xa quê hương nhớ mẹ hiền” như chén rượu cay. Đồ bất hiếu, biết vậy thà tao đẻ ra cái hột dịt ngồi nhậu khan. Ủa, thế 99 hột còn lại đâm cháy hàng định hướng kinh tế xã hội chủ nghĩa. Tiền nhân mới đếm đủ trăm trứng, sao có người tham ô hủ hoá làm phép tính sai qui trình ưa chơi tư bản đỏ, con sâu cực đoan làm rầu nồi canh đậm đà bản sắc dân tộc.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Vào mùa hè, thảm cỏ xanh trong công viên có đôi ba phụ nữ trải khăn, phanh ngực nằm dang tay dạng chân phơi nắng. Bốn năm đứa nhỏ quây quần gần đó nghịch đùa cùng trái bóng lăn. Ruồi tụ bầy trên những thùng rác, chúng bay lên khi có đứa hổn hển chạy bộ vụt qua. Công viên thu cất một bộ mặt không mấy vui, dường như nó thiếu bóng cây, vẫn rát mặt chẳng khác gì người đi bên ngoài phạm vi nó. Nói chung, đó là chốn khá vắng tẻ; chẳng trông ra một hấp lực nhằm trì kéo đôi chân bộ hành muốn vào tìm chỗ ngơi nghỉ.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Ngự bình là gì? Tôi ngó đứa cháu xa quê đã lâu. Chừng năm phút sau tôi mới có được câu trả lời. Nghĩa là ngồi trên chữ an lành, tao đồ vậy. Nghĩa là tên gọi một ngọn núi có chút tiếng tăm ở Huế.

Chúng tôi đang ngồi dưới chân nó, đang tìm chút an vui bằng cách thụ hưởng cà phê cà pháo trong quán nhỏ bên đường. Đời đẻ ra một bọn người chuyên làm chuyện “động trời”, tiếng đập đá từ bên sườn núi mãi vang vọng, chát chúa, đinh tai. Bụi không ngừng lân la tới bên thềm, đang từ tốn phủ mờ những chiếc xe gắn máy dựng ngang dọc.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Sợi dây căng thẳng có khi chùng. Con chó như dẫn người đàn bà đi không giới hạn vào buồn vui vận tốc. Nó thích gầm đầu hôn hít bậy bạ, bờ hoa bụi cỏ rồi tìm gốc cây như thể ưa chơi trò trốn tìm. Ồ, hoá ra là chó mà cũng biết cả thẹn. Nghe nói ở bên mình, người ta bú mồm nhau thì lôi vào chỗ um tùm kín đáo còn thường khi việc tiểu tiện thì cứ vạch quần chu mõ huýt sáo mà đái giữa chốn thông thoáng thanh thiên bạch nhật. Sảng khoái cầm vòi vẽ rồng vẽ rắn vào tường vôi chưa đủ đậm mùi hôi khai.
(more…)

Hồ Đình Nghiêm

Bạn tôi mở đầu bằng hai chữ Cảm ơn. Sao có lắm đứa xấu bụng bảo rằng ở chốn ấy chẳng còn ai dùng cám ơn và xin lỗi? Cảm ơn thời đại internet, nhờ nó mà tao bắt được mày. Điện thư viết không dài, chủ đích chỉ nhằm dóng tiếng: Đi chi mà lâu ác! Mút mùa lệ thuỷ quỉ tha ma bắt. Về đây đi mi, (mặc áo the đi guốc mộc?) tao đón ở Tân Sơn Nhất bao cơm hàng cháo chợ và vào nhà nghỉ vô tư thư giãn mươi ngày. Việt kiều không chắc đã nhiều tiền đô bằng tao đâu nhé! Ủa, mày đã là đại gia? Không dám đâu!
(more…)