Sáng Tạo

Phan Ni Tấn

Bài viết này nhằm nhắc nhớ về kỷ niệm tên một con suối tại Ban Mê Thuột mà tôi được biết qua e-mail của một số cựu học sinh Trung học BMT và Lasan đã vô tình gọi sai tên suối là “BU-RI, BU-GI hoặc MOURI” thay vì “MAURY”, (tạm đọc là MU-RI), đã có từ thập niên 1930.

Tôi viết bài này ngoài kỷ niệm sâu đậm với con suối, còn tạm coi như là một “tham khảo ngắn” nhằm dẫn chứng và trình bày dựa trên các tài liệu thâu thập từ sách vở cũng như nói chuyện trực tiếp với các nhân chứng liên quan tới lịch sử con suối mang tên MU-RI.

Tựa đề tuy ngắn gọn, lạ tai, có chút trừu trượng, lãng mạn nhưng mang tính nhân bản nhằm nhắc nhớ, gợi lại, kêu gọi mọi người, không vì chính kiến hay không vì một ai, riêng ai, hãy vì một địa danh, một tên suối trong lòng thị trấn Ban Mê Thuột của chúng ta đã có gần 70 năm tuổi mà “xin gọi đúng tên người”.

Bài viết có thể rất tầm thường đối với bậc thức giả, nhưng vì muốn tìm cách “nói lại cho đúng” tên suối của một người đã khuất nên nếu có gì sơ sót mong quí vị lượng thứ và chỉ bảo giùm để tôi có dịp trau dồi thêm tri thức.
(more…)

Phan Ni Tấn

Không biết trong tương lai tôi có còn gặp ma nữa hay không, nhưng tính đến nay tôi bị ma nhát cả thảy chín lần. Xin kể các bạn nghe.

1. Ma hiền

Hồi nhỏ có lần tôi đi học về, đứng ở dưới bếp đang ngửa cổ uống nước, liếc mắt lên nhà trên tôi thấy rõ ràng dáng một người đàn bà mặc áo dài lam, tóc xõa ngang lưng, từ trong phòng ngủ của bà nội vén màn đi ra hướng về phía bàn Phật. Dáng đi thật nhẹ nhàng, thanh thoát của một người quí phái. Hồi đó nhà ba má tôi thỉnh thoảng hay có bà con ở Sài Gòn lên thăm nên tôi chạy lên định chào hỏi nhưng lạ quá không thấy bóng người nào. Ngạc nhiên tôi chạy xuống bếp hỏi thì nội cười nói nhà mình tối nào cũng tụng kinh niệm Phật nên những oan hồn thường hiện về nương bóng Phật nghe kinh. Đó là lần đầu tiên tôi thấy ma.
(more…)

Phan Ni Tấn

Tây Sẹo

Là người Việt Nam yêu nước, nhắc tới trận chiến Hoàng Sa năm 1974 với kẻ thù Trung cộng, ai cũng lấy làm hãnh diện và nghiêng mình trước anh linh của các chiến sĩ hải quân QLVNCH vì sơn hà xã tắc đã anh dũng hy sinh. Đặc biệt trong số 59 vị anh hùng Hoàng Sa có mặt hạ sĩ Lê Văn Tây, sinh quán tại Buôn Mê Thuột và là cựu học sinh THBMT.

“Tây sẹo” là hỗn danh của cố hạ sĩ hải quân Lê Văn Tây. Gọi “Tây sẹo” vì trên mặt anh có một vết sẹo in dậm từ gò má trái kéo dài xuống cằm. Vết sẹo làm gương mặt Tây lai đẹp trai của anh trông “ngầu” hơn. Nhưng thật ra Lê Văn Tây rất hiền lành và vui tính. Hồi học ở bậc Tiểu học rồi lên Trung học đệ nhất cấp, Tây và tôi chơi với nhau rất thân. Cuối tuần thường rũ thêm năm ba thằng bạn đi đá banh, bắn chim, câu cá hoặc tắm hồ, tắm suối. Rồi lớn lên mỗi đứa một phương. Cho đến năm 1970, tôi trở về quê quán dưới hình thù một anh lính thời chiến, gặp Đầm tôi hỏi thăm mới biết Tây đã là thủy thủ.
(more…)

Phan Ni Tấn

Mỗi năm Giáng Sinh về trên đất khách quê người tôi lại nhớ tới những năm Giáng Sinh thời thơ ấu ở bên nhà. Thời đó nối dài tới bây giờ ngót nghét cũng trên 60 năm ròng.

Dạo đó, gia đình nội ngoại tôi đã là những Phật tử thuần thành, chủ nhật nào cũng theo ba má đi chùa nên hai anh em tôi được Gia Đình Phật Tử chùa Khải Đoan hoan hỉ đón nhận vào đoàn Phật Tử, từ Chim Non, Mở Mắt, Oanh Vũ, tới Chân Cứng v.v… Đồng phục nam muôn năm vẫn áo sơ-mi cụt tay màu lam, quần sọt xanh, nón nỉ lam rộng vành. Đồng phục nữ cũng áo sơ-mi cụt tay, váy đầm xanh có quai.
(more…)

Phan Ni Tấn

Thỉnh thoảng tôi được đọc những bài viết của Nhóm Huế viết về Huế, về các bạn Huế thật giản di, chân tình, thật thắm thiết, thật hay.

Chữ nghĩa dành cho Huế của các bạn Thái Huỳnh, Tống Mai, Trần Kiêm Đoàn, Trụ Vũ, Hoàng Xuân Sơn… làm tôi thêm thèm Huế. Tôi chưa ra Huế lần nào, nhưng thơ tôi ở với Huế từ những ngày xưa lắm. Chính vì vậy mà dòng máu Huế trong tôi dù luân lưu một nửa nhưng Huế vẫn quả quyết nhận ra tôi. Bởi vì tôi đâu phải là người khách lạ. Và Huế đâu phải là một miền đất xa xăm, huyền ảo mong manh như một cái gì không thực. Dù Huế có tối tăm trong các đền đài, thành quách rêu phong, ẩm mốc nhưng Huế trong trí tưởng tôi lúc nào cũng trầm mặc, cổ kính nên Huế buồn. Ông bạn già Hoàng Xuân Sơn, người thơ xứ Huế có lần tự vấn:

Huế buồn chi, Huế không vui
Huế o ở lại, Huế tui đoạn đành
(more…)

Phan Ni Tấn

Đám cưới Việt Mỹ

Buổi sáng thức dậy ở Dallas nghe tiếng chim hót làm thần thái con người tôi nhẹ nhàng, thơ thới hẳn ra. Nghĩ chim sáo quê người sướng thiệt, tuy cùng lứa như sáo ở bên nhà nhưng kiếp sống thì… khoẻ re. Nghĩa là từ lúc sinh ra cho đến chết, nó luôn luôn sống trong tự do tuyệt đối. Con sáo Việt Nam không được may mắn như vậy. Có lẽ kiếp trước sáo ta không có tu nên kiếp này phải chịu cảnh… chim lồng. Chỉ một câu ca dao thôi, hay một điệu lý sơ sịa như vậy mà nó cũng không tài nào bay thoát ra ngoài, cho nên đã mấy trăm năm rồi, tiếng hót của nó tuy lảnh lót nhưng sao mà thê thiết quá, cứ như than, như oán, cứ rớt dài trên mặt sông:

Ai đưa con sáo sang sông
Để cho con sáo xổ lồng bay xa

Đó. Buổi sáng ở Dallas của tôi giản dị chỉ có vậy. Chẳng có gì gọi là rắc rối cuộc đời.
(more…)

Phan Ni Tấn

Sau nhiều năm chống chọi với cơn bệnh trầm kha, cuối cùng bạn Toại cũng bỏ đời mà đi. Bạn tôi đi để lại biết bao nước mắt tiếc thương của gia đình thân nhân, bè bạn cũng như để lại cho tôi một chút kỷ niệm vui buồn.

Ở đời ít nhiều gì ai cũng có những kỷ niệm để nhớ, vì kỷ niệm là những chuyện hệ trọng, những mớ hình ảnh luôn luôn bám chặt vào đời mình. Riêng tôi không hiểu sao lần nào có dịp nhắc đến Ngô Vương Toại, tôi lại nhớ đến… một bữa ăn.
(more…)