TỰ DO CHO
TẤT CẢ TÙ NHÂN LƯƠNG TÂM!
Thơ Haiku – Bắc Phong dịch [PDF]
Truyện dài song ngữ Việt Anh
Ngô Thế Vinh
Biên Khảo
Công Huyền Tôn Nữ Nha Trang
Du Ký, Tùy Bút, Tạp Bút
Phạm Xuân Đài
Tiểu luận chính trị
Nguyễn Mạnh Hùng
Tập truyện song ngữ Việt Anh
Ngô Thế Vinh
Tuyển văn dịch – Trịnh Y Thư
==========================
Các tác phẩm khác »
==========================
==========================
HOÀNG SA & TRƯỜNG SA
LÀ CỦA VIỆT NAM!
Trần Đức Phổ
Tháng Chạp rồi, em có thấy gì không?
Chim én về bay,
Hoa nẩy nở nụ hồng
Phố xá tưng bừng , hân hoan chờ đón Tết
Cả nước đang ru mình trong mộng đẹp
Nhưng em ơi,
Em có biết
Vườn rau Lộc Hưng
Một khoảnh trời đầy màu xanh
Một xóm nhỏ hiền lành
Giữa lòng thành phố văn minh
Thành phố mang tên
Bác Hồ Chí Minh
Đã biến thành gạch vụn
Trăm gia đình điêu linh
Bị đập phá tan hoang nguồn sống!
Đọc tiếp »
Babui
Biếm họa của Babui
Nguồn: Tác giả gửi
Phan Ni Tấn
Nói thiệt nghen. Lần đầu tiên nghe lời bạn bè rủ rê đi du lịch, hình như tui… nhác thấy mình hổng thua gì anh chàng nhà quê mới lên tỉnh. Trước kia tui đâu có dở ẹc vậy. Ngặt một nổi ở các nước văn minh điện tử, thời gian ngựa chạy, luật lệ của mấy chục năm xưa so với ngày nay nó đã khác biền biệt một trời mây. Khác từ cái chuyện mua vé tàu bay thẳng thét trên online on-liếc gì đó, rồi mua bảo hiểm du lịch (chỉ giỏi móc túi thiên hạ, mần ơn đi cha nội). Hành lý thì tui một cái xắc tay nhẹ hều, bả một cái va-ly nhỏ xíu, vậy mà cũng bắt cân đo nặng nhẹ, kích cỡ ra sao, rồi làm sao online check in để chọn số ghế cho mình trước 24 giờ đồng hồ (cái màn này người thiếu chữ nghĩa như tui đành chịu), rồi chọn Uber, Ubét nào, hẹn giờ ra phi trường ra sao vân vân, nhất nhất đều do ông bạn già Đoàn nhắc nhở, chỉ dẫn tận tình. Kẹt một cái, gặp phải anh nhà quê núi vụng về, văn dốt vũ dát như tui, rốt cuộc gần như ổng… mần giùm cho vợ chồng tui ráo trọi.
Đọc tiếp »
Chu Vương Miện
con tắc kè còn đậu ngọn me
khan cổ gọi bậu từ năm nọ
(Phan Thị Ngôn Ngữ)
chiếc cổng làng 30 năm vẫn rứa
qua vẫn ở không ngóng gió bốn chiều
ngỡ người thân xưa lớp gạch tường xiêu
hương lúa làng quê chiều dông chiều gió
sương muối nhạt nhoà trên từng gốc rạ
mùi đất rải trấu tro mùi khói rơm
cứ ngấm dần chân tơ kẽ tóc trái tim
dù phương người chả thế nào? quên được?
mỗi độ mỗi mùa mồ hôi da thịt
áo mẹ lưng cha mùi tóc chị em
vẫn cứ trời phùn gió bấc liên miên
bên bếp than củi vườn lách tách
mùi khoai lùi gạo rang ngào ngạt
ký ức làng quê nuôi lớn tự bao giờ?
chiếc cổng làng giếng nước cây đa
sân đình gốc gạo già cô độc
qua nơi đây còn đủ hồn đủ phách
mỗi sáng mỗi chiều từng mỗi con trăng
Đọc tiếp »
BBC | Sophie Quinn-Judge
Cuốn “Hồ Chí Minh: Những năm chưa biết đến” (Ho Chi Minh: The Missing Years 1919 – 1941) của tiến sĩ Sophie Quinn-Judge, Đại học LSE, London, chủ yếu dựa trên tư liệu về Quốc tế Cộng sản được giải mật năm 1992 của Trung tâm Lưu trữ Quốc gia Nga – và tư liệu từ kho lưu trữ quốc gia Pháp.
Tập trung vào những năm hoạt động của ông Hồ Chí Minh thời kì trước 1945, cuốn sách cố gắng dựng lại chân dung cũng như vị trí thật sự của ông Hồ trong thời kỳ này.
Hồi tháng 9/2003, khi còn làm việc tại Anh, bà Sophie Quinn-Judge, người Mỹ, đã trả lời phỏng vấn của Ban Tiếng Việt BBC.
BBC: Cuốn sách của bà mở đầu bằng hội nghị tại Paris năm 1919 khi lần đầu tiên ông Hồ Chí Minh – mà lúc này có tên Nguyễn Ái Quốc – được nhiều người biết tới. Vậy trước giai đoạn này chúng ta có biết gì nhiều về hoạt động của ông, đặc biệt là việc người cha của ông có ảnh hưởng thế nào đến ông không?
Sophie Quinn-Judge: Cha của ông Hồ là một nhân vật rất đáng chú ý và tôi hy vọng sẽ có thêm tài liệu nghiên cứu tiếng Việt để hiểu rõ hơn thân thế của người này. Nhưng rõ ràng là việc người cha bị thất sủng, không còn là quan cấp tỉnh trong chế độ Pháp đã có tác động đến cuộc sống ông Hồ.
Đọc tiếp »
Huỳnh Minh Lệ
những chiếc dù
dù là màu đen hay màu vàng
cũng giá trị gấp triệu lần những cái khẩu hiệu trong mấy trận đá banh
cũng đáng quý gấp tỷ lần những cái múa may ỏng ẹo
của những cậu ấm cô chiêu trong một lần đón một ngôi sao ca nhạc xứ hàn
những bài bolero dù cho sến đến đâu đi nữa
cũng nhân bản gấp triệu lần
so với những gì xúi đi giết chóc
tự dưng độ này tôi lại ưa nghe cô hoàng oanh anh giang tử ca
hơn là cái giọng hát hồi nhỏ mình ghiền
nhưng về già lại muối mặt kiếm tiền
ca những bài làm bộ triết lý không đáng một xu
giống như cái nhân cách cộng bún thiu của người viết ra nó
giờ mới thấy mình có một thời làm dáng và phù phiếm
nhưng là cái hồi trẻ dại
cũng may
trẻ ai không dại
Đọc tiếp »
Hoàng Xuân Sơn
tặng Hà Nguyên Du**
Which poet
Richard Brautigan
người có tài
hay kiêu ngạo
(tôi không thích những kẻ ta đây)
tự tỏa sáng mình
ốc đảo
vênh vao
tự nhấn chìm
dưới biển cát
không lời
âm hao
tôi thích chơi với
người biết chia
sẻ
chút tâm tư
bé mọn
một chút tình
cỏn con
một đại dương phía trước
bát ngát
cõi
vuông tròn
Đọc tiếp »
Phạm Hồng Sơn
Đọc xong cuốn sách về một con người đã chết cách đây hơn nửa thế kỷ khi còn đương xuân, đương ở những năm tháng tiềm năng nhất về sức lực và trí lực, tự tôi dằn lòng nở một nụ cười lớn hạnh phúc cho riêng tôi.
Trầm mặc, bùi ngùi, thương xót, đau khổ, nhỏ lệ là một phản xạ nhân bản, hoặc, tệ hơn, một biểu hiện bề ngoài, rất đỗi tự nhiên của con người trước cái chết của con người. Cái tự nhiên đó dường như đã khiến chúng ta quên mất một điều, đối với con người sự hệ trọng nhất không phải sống hay chết mà là đã sống ra sao và được chết như thế nào. “Đã sống ra sao” là sự nỗ lực hay thiếu nỗ lực để sống cho xứng với tên gọi Con Người. “Được chết như thế nào” là “tử bất kỳ”, là điều không phụ thuộc vào ý muốn của chúng ta. Nhưng tư thế của người chết, tinh thần của người chết, bi tráng, lẫm liệt hay vật vã, bi lụy, luôn luôn khiến những kẻ đang sống phải suy nghĩ. Một con người có tầm vóc hiếm có, chỉ được sống một cuộc sống ngắn ngủi so với tha nhân, đã luôn trăn trở, nỗ lực, chịu đựng trong âm thầm cho tới tận lúc chết để bước và vươn cao hơn trên những bậc thang về cả trí tuệ lẫn nhân phẩm, được biết một Con Người như thế trong một cuộc đời còn nhiều ô trọc tại sao ta không hạnh phúc?
Đọc tiếp »
Nguyễn An Bình
Tìm trong màu mắt em trong
Hương sen Tây Hồ thơm ngát
Tiếng sâm cầm trong sương sớm
Mênh mông bờ bãi sông Hồng.
Qua cầu Long Biên thép gỉ
Thấy một Hà Nội trầm tư
Theo em dịu dàng xuống phố
Mơ gì trên những cửa ô?
Đọc tiếp »
Hồ Đình Nghiêm
Một tháng trôi qua nhanh không ngờ tới. Ba mươi ngày tuần tự lật giở sang trang, cuộc đời cứ thế vẫn lạnh lùng trôi đi, nhưng ở một vài bộ môn, đôi ba xứ sở, ngày 7 tháng 7 vừa qua đã đánh dấu một sự kiện khó quên. Ngày có trận chung kết Women’s World Cup diễn ra ở sân vận động Stade de Lyon, cầu trường chứa hơn 59.000 người. Lyon này chẳng mắc mớ gì tới ga Lyon đèn vàng “lên xe tiễn em đi, chưa bao giờ buồn thế”.
Tôi buồn vì tôi chia tay với môn football (soccer) hết được theo dõi trực tiếp những trận đá banh. Và tôi cũng chia buồn với đội tuyển nữ Hoà Lan (Oranjeleeuwinnen), họ đã bị USA soán đoạt lấy giấc mơ ngàn năm một thuở. Cần nhìn lại sự có mặt của đội bóng màu da cam với các lần thi đấu (toàn thắng) đầy thuyết phục: Thắng New Zealand 1-0. Thắng Cameroon 3-1. Thắng Canada 2-1. Thắng Japan 2-1. Thắng Italy 2-0. Vào bán kết (lần đầu tiên trong lịch sử Dutch) để gặp Sweden và thắng 1-0 ở extra-time; mở toang cánh cửa nhằm đụng đầu địch thủ Mỹ lần cuối cùng.
Đọc tiếp »
Mặc Phương Tử
Ta nhớ ngày xưa chuyện kể ra
Một mùa thu trước buổi lâu xa.
Có vườn hoa nở cành hoa diệu
Lùa ngát hương thơm khắp mọi nhà.
Thuở ấy mênh mông giữa đất trời
Gió vàng hiu hắt, lá vàng rơi.
Lung linh tích trượng ngời sao điểm
Đạo sáng tâm người, trăng sáng soi.
Đọc tiếp »
Phạm Nga
Ta về cúi mái đầu sương điểm
Nghe nặng từ tâm lượng đất trời
(Tô Thùy Yên)
1.
Qua Úc lần này, tôi trở lại ngay với cái hẹn mỗi sáng với anh Thành sui gia là cùng ra cái công viên không-có-hàng-rào gần nhà để đi bộ thể dục. Từ năm ngoái năm kia, anh Thành từng ân cần dẫn dắt tôi đi bộ buổi sáng bởi anh thuộc hàng “chuyên gia” đi bộ, rất rành rẽ về các công viên lớn/nhỏ ở các vùng Cabramatta và Liverpool. Đáng nể hơn là kỳ này, dù sức khỏe vừa có vấn đề, anh vẫn không gác bỏ cố tật mê đi bộ.
Hơn 10 năm trước, thời anh Thành chưa qua đây định cư, một bệnh viện nhân dân nào đó ở VN đã mỗ cấp cứu ca nghẹt ruột non cho anh. Đến năm ngoái, ở đất Úc này vết mỗ chợt viêm sưng nặng nề, anh bị cứng bụng, bỏ ăn và ngất xỉu vì đau, gia đình lại phải lập tức đưa anh đi cấp cứu. Lần này, bệnh viện công ở Liverpool , với ca mỗ suốt 3 tiếng đồng hồ, đã phải cắt bỏ 8 tấc đoạn ruột có vết mỗ cũ đã biến dạng. Vì trước đây không được may, nối hoàn chỉnh, nay chỗ ruột này hoại tử, đe dọa làm thúi luôn các phần ruột xung quanh.
Đọc tiếp »
Nguyễn Minh Phúc
còn trong nỗi nhớ không nguôi
là nghìn giông bão xa xôi ngậm ngùi
khuya nay mưa tạt buốt trời
đâu hay tôi giấu một đời không may
tình là cơn mộng nghin sau
người đi bỏ lại lạc loài một tôi
đêm nằm nghe những chia phôi
gió chan niềm nhớ mưa trôi giọt sầu
Đọc tiếp »
Song Chi
Tù nhân lương tâm, tù nhân chính trị ở VN – Muôn ngàn cách khủng bố, đày đọa của nhà cầm quyền
Thông tin về các tù nhân chính trị Nguyễn Văn Túc, Trương Minh Đức (nhà báo), Đào Quang Thực (thầy giáo) và Ngô Viết Dũng tại phân Trại 2, trại giam số 6, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, đang tuyệt thực từ ngày 10.6 để phản đối việc giám thị trại giam tháo quạt điện giữa thời tiết nắng nóng lịch sử lên đến 42-43 độ C ở Nghệ An khiến những ai quan tâm đến tình hình chính trị tại VN đều hết sức lo lắng.
Ai đã từng trải qua cái nóng ở miền Trung VN nói chung và Nghệ An nói riêng đều biết nó khó chịu như thế nào, nóng đến phát điên lại còn thêm gió Lào thổi khô rát cả người, cẩy cối cũng phải héo quắt lại. Mà theo báo Thanh Niên số ra ngày 23.6 thì năm nay “…Nghệ An đã phá vỡ nhiều mốc lịch sử nhiệt độ cao nhất từng ghi nhận những năm trước đây. Cụ thể, tại H.Quỳ Hợp, nhiệt độ lên tới 43 độ C, tại H.Con Cuông là 43,3 độ C, cao hơn nhiệt độ cao nhất được ghi nhận ngày 30.5.2015 ở H.Quỳ Hợp là 42,7 độ C và ở H.Con Cuông là 42,5 độ C. Đặc biệt, tại H.Tương Dương, nhiệt độ trong ngày là 42,8 độ C, cũng phá vỡ kỷ lục 53 năm qua, ghi nhận từ ngày 12.5.1966…” (“Nắng nóng ở Nghệ An phá vỡ nhiều mốc lịch sử”)
Đọc tiếp »
Phạm Hồng Ân
về lại Vàm Cỏ Tây biên giới
nghe sương đêm rơi ướt hiên chùa
ta hớp lời kinh tan theo khói
lòng chợt quặn lòng nhớ cõi xưa.
ngó trăng vằng vặc làng Long Khốt
thương chiếc xuồng em vội vã bơi
thương cánh dơi đêm bay hoảng hốt
giặc đã qua sông, lửa ngút trời.
Đọc tiếp »
Babui
Biếm họa của Babui
Nguồn: Tác giả gửi
Khuyết Danh
Nguyễn Văn Sâm phiên âm và giới thiệu lần đầu tiên
Trong cuốn Vè Nam Bộ của Huỳnh Ngọc Trảng có 4 bài (các trang 379-389) Vè Bão lụt năm Giáp Thìn do ông Trảng nghe được từ những người dân sống trong vùng quê khác nhau đọc cho, nghĩa là truyền miệng và mới được khám phá gần đây thôi. Chỉ riêng bài nầy là chúng tôi có bản Nôm xưa, rất nhiều xác suất là được viết bởi người sống gần với thời gian sự kiện bão lụt xảy ra. Tài liệu gồm 8 trang chữ Nôm viết tay, khổ lớn, tất cả có 226 câu lục bát nói về hai đề tài gần như khác biệt:
(1) Giặc Tây tới Việt Nam và những gì họ làm sau đó.
(2) Chuyện bão lụt năm Giáp Thìn 1904.
Đọc tiếp »
Trần Huy Sao
1.
bốn tháng bảy chu lai pho
là ngày có xứ cờ hoa tưng bừng
người ta nô nức ăn mừng
tự do dân chủ chưa từng thế gian
2.
nhớ tôi quê cũ kiếp nàn
chạy đôn chạy đáo chạy quàng tới đây
biển Đông phiêu giạt bờ Tây
mấy mươi năm tới tận rày êm ru
Đọc tiếp »
Hồ Đình Nghiêm
Mỗi lần hẹn hò gặp mặt ở quán ăn, ông Hoan không quên mang bia theo. Bạn già kể cả quý bà khi đưa cay họ thảy đều mặn rượu chát, nhâm nhi, sành điệu. Thứ này “ăn” với hải sản, hiệu nọ hợp với thịt bò và nói chung “uống rượu chát rất tốt”. Vô tình, ông Hoan thành đứa nhà quê, lạc loài và mãi chung tình với anh “Tôn Thất Bia”.
Ông Hoan người Huế, chẳng dân hoàng phái, nghe bạn già đặt cho ngoại hiệu kia cũng nên ngậm cười sương sương chút vui thú. Máu ông Hoan thuộc nhóm gì? A, B hay O? Cái đó Hoan (không có g nằm đằng sau) chẳng bận tâm, chỉ biết là đổ bia vào người thì không răng cả, rứa chơ rượu chảy qua cuống họng, trôi xuống bao tử thì bỗng phừng phừng nóng nảy tợ Trương Phi, mặt đỏ hơn Quan Công và phát ngôn có đôi phần giống Tào Tháo: Phàm muốn tựu thành việc lớn trong thiên hạ trước tiên phải về nhà vấn kế vợ, vợ bảo sao cứ thế mà làm ngược lại, ắt thành công.
Đọc tiếp »
Sông Cửu
(Chào lễ Độc Lập Hoa Kỳ )
Lốc cốc …Leng keng
Leng keng …Lốc cốc…
Ngựa phi qua dốc
Dọc triền núi cao
Nhấp nhô cờ sao
Trăng treo vách núi
Băng rừng vượt suối
Lốc cốc …Leng keng …
Đọc tiếp »
Tưởng Năng Tiến
Trên thế giới, có lẽ không có nước nào đối xử với tù binh Mỹ tốt như ở nước ta. (Đại Tá Trần Trọng Duyệt, Chỉ Huy Trưởng Trại Hoả Lò)
Cũng như Cát Bụi Chân Ai, tác phẩm Chiều Chiều rất được công luận quan tâm, cùng không ít những lời tán thưởng:
Nguyễn Sỹ Đại: “Tô Hoài sinh ra để viết.”
Đặng Tiến: “Ở các tác phẩm trước, Tô Hoài thường bao che, bào chữa, như là một hồi ký bao cấp. Đến Chiều Chiều, giọng kể nghiêm nghị hơn về đời sống chính trị và văn nghệ ngột ngạt những năm 1955-1970, về những sai lầm trong chính sách Cải cách ruộng đất, về những đợt học tập chiếu lệ ở trường Đảng cao cấp là trường Nguyễn Ái Quốc …”
Đọc tiếp »
Trần Đức Phổ
“Tình hữu nghị viễn vông”* sao cố giữ?
Một ngàn năm đô hộ bởi giặc Tàu
Một ngàn năm máu chảy từng trang sử
“Bạn láng giềng bốn tốt” ngẫm mà đau
Miệng rao giảng nào bạn vàng, đồng chí
Tay nhăm nhe cướp sông núi từng giờ
Xưa: thúc giục hãy “trường kỳ đánh Mỹ”
Nay: bỏ tiền thuê đất đợi thời cơ
Đọc tiếp »
Nguyễn Mạnh Trinh
Văn Cao (1923-1995)
Văn Cao mất ngày 10 tháng 7 năm 1995, đến ngày hôm nay là 24 năm. Với riêng tôi, Văn Cao vừa quen và vừa lạ. Quen, bởi vì những bản nhạc nghe hàng ngày, những Ðàn Chim Việt, những Suối Mơ, những Buồn Tàn Thu… từ lúc vừa mới lớn ở quê nhà đến cả những lúc sống ở đây. Quen, bởi vì biết ông là một nghệ sĩ đa tài, nghệ thuật văn, nhạc, họa độc đáo, là một người trong nhóm Nhân Văn Giai Phẩm và bị chế độ đương thời đầy ải trù dập suốt cả cuộc đời mặc dù là tác giả của bản quốc ca Tiến Quân Ca. Và, cũng quen là những hành khúc hùng tráng mà tôi đã cùng với bạn bè đồng ngũ hát vang lên trên thao trường, trên binh lửa, những Không Quân Việt Nam, những Chiến sĩ Việt Nam… của những bài hát mà chúng tôi nghĩ đã nợ từ lòng ái quốc, từ sự hy sinh của thế hệ cha anh đi trước.
Đọc tiếp »
Nguyễn Hiền
Mở “lon” Việt Nam
Giỡn chút cho vui
Giang hồ dậy sóng
Chính tà choảng nhau
Tờ tuổi trẻ giựt tít ‘thắng rồi’
Thắng gì?
Coca cola rút slogan quảng cáo
Dân mạng nổi nóng
Cần loại bỏ những cái đầu không trong sáng
Liên tưởng bậy bạ
Đọc tiếp »
Lê Hữu
Mỗi người Việt là một thi sĩ, câu ấy ta vẫn nghe. Có đúng, nhưng mà chưa đủ. Người Việt bây giờ không chỉ thích làm thơ mà còn thích viết nhạc. Nói cách khác, người Việt không chỉ là thi sĩ mà còn là nhạc sĩ.
Sáng tác nhạc, khó hay dễ?
Nhạc sĩ ở đây được hiểu là nhạc sĩ sáng tác hơn là nhạc sĩ trình diễn, nghĩa là soạn nhạc hơn là chơi nhạc. Nhạc sĩ trình diễn cần sử dụng thuần thục ít nhất một hai nhạc cụ nào đó đủ để mê hoặc lòng người hoặc sinh sống bằng nghề đàn địch, cũng tựa ca sĩ với nghề hát xướng. Nhạc sĩ sáng tác thì không nhất thiết phải chơi đàn giỏi, chỉ cần am hiểu về nhạc lý căn bản, về kỹ thuật sáng tác bài nhạc và thêm cây đàn thùng guitar nữa là đủ mang đến cho đời những ca khúc chạm ít chạm nhiều trái tim người yêu nhạc.
Đọc tiếp »
Hoa Nguyên
Ta nhớ em như nhớ bàn chân
Ta nhớ như bỗng nhớ có lần
Trên bờ cát hôm nào biển hát
In vào đâu những dấu chân trần…
Bàn chân em trong cát dã tràng
Va chạm còn đâu dấu thiết thân
Ngoài kia vẫn rào rào lối sóng
Áo mỏng em bay miết thanh xuân
Đọc tiếp »
Phạm Đình Trọng
Lê Thanh Hải
Khi đứng đầu đảng bộ cộng sản ở thành phố có sức mạnh kinh tế lớn nhất nước, cũng là khi ông Lê Thanh Hải có sức mạnh quyền lực như một lãnh chúa và lãnh chúa Lê Thanh Hải đã huy động cả bộ máy quyền lực của đảng bộ và chính quyền thành phố hăm hở lao vào cướp đất của dân Thủ Thiêm, đẩy hàng vạn người dân vào cảnh khốn cùng, lầm than, không chốn dung thân, không đường kiếm sống. Phẫn uất và bất lực trước sức mạnh tàn bạo của băng cướp ngày Lê Thanh Hải, có người dân phải tự tìm đến cái chết bằng sợi dây treo cổ. Nghèo đói, đau khổ và bế tắc, nhiều người dân mang bệnh, chết không nhà cửa.
Đọc tiếp »
Hoàng Xuân Sơn
Marc Chagall, Time is a River without Banks
có chút lành lạnh ru ta
cơn ngủ sáng sớm la cà
nướng
trây
nằm lười
một khấc ngật ngầy
mà nghe kỳ hạn lên đầy xương da
nơi tiểu phùng
có bao la
gặp gỡ gặp gỡ
chút ta ngùi ngùi
chút người
văng vẳng ngày vui
giờ chơi điểm hẹn
chút mùi lân la
gợn chút mình
trong nỗi ta
cùng năm tháng rộng
bơi già tóc râu
Đọc tiếp »
Trịnh Y Thư
1.
Nhà văn Võ Phiến, trong một tùy bút viết năm 1967, tỏ ý thắc mắc tại sao trong văn học của ta lẫn tàu đều thiếu vắng tiếng cười. Ông bảo nếu dựa trên sách vở mà nói thì đó là những dân tộc không biết cười. Ông viết như sau:
“Văn học Trung Hoa từ xưa tới nay phong phú vô kể: muốn tìm trong đó thơ văn lâm ly thống thiết, không thiếu gì; muốn tìm những truyện ly kỳ quái đản, cũng không thiếu gì; thậm chí muốn tìm những cái tục tĩu (tức cái phát kiến rất mới mẻ của Âu Tây) thì tưởng Kim Bình Mai cũng cống hiến được nhiều đoạn không hổ thẹn với các danh phẩm của Lawrence, Miller… Thế nhưng bị yêu cầu xuất trình một tác phẩm hoạt kê, trào lộng cho có giá trị, chắc chắn cả ta lẫn tàu đều lúng túng.
…
Những nhân vật nổi tiếng của chúng ta – xuất hiện từ trang sách mà ra – dù nghèo, dù giàu, dù khôn, dù dại, dù thiện, dù ác, đều không có gì đáng cười: Lục Vân Tiên, Thúy Kiều, Thôi Oanh Oanh, Tống Giang, v.v…”
Đọc tiếp »
Nguyễn An Bình
Về bên bờ kênh Vĩnh Tế
Chiều lên nước bạc đồng chua
Lênh đênh bao mùa nước nổi
Biết đâu là bến hay bờ?
Nhớ tiền nhân thời mở cõi
Máu còn đẩm gót lưu dân
Lúa thơm tình người tình đất
Thuyền xuôi về tận Giang Thành.
Đọc tiếp »
Phan Tấn Hải
Xu Lizhi (1990-2004)
Nhà thơ Xu Lizhi (1990-2014) là một hình ảnh bi thảm trong thời đại chúng ta. Anh sống và chết như một bóng mờ rất nhỏ trong lịch sử Trung Quốc. Anh là một người lao động nhập cư, làm việc tới kiệt sức hàng ngày. Những gì anh để lại là hơn 200 bài thơ, ghi lại những đau đớn phận người lao động nhập cư. Tài liệu về Xu nơi đây được dịch sang tiếng Việt từ nhiều bài báo tiếng Anh.
Tên anh là Xu Lizhi (hình như phiên âm ra tiếng Việt có lẽ là Hứa Lập Chí?)… Anh sinh ngày 18/7/1990 tại một vùng quê có tên Jieyang (hình như phiên âm là Kiệt Dương), và chết ngày 30/9/2014 tại Thẩm Quyến. Xu bỏ quê lên thành thị, làm việc cho hãng Foxconn và chỉ sau khi anh tự sát, truyền thông mới để ý tới anh, sau khi các bạn anh phổ biến các bài thơ anh làm khi sinh thời.
Đọc tiếp »
Bùi Nguyên Phong
Bỗng dưng! Mang nhớ vào tim.
Bỗng dưng! Sao bậu lại tìm đến tôi?
Bỗng dưng! Dạ nhói bồi hồi.
Bướm vàng ngưng lượn, mây trời thôi bay.
Kể từ… Tay lại tìm tay.
Em nghiêng sóng mắt, tôi say má đào.
Đọc tiếp »
Tưởng Năng Tiến
Bọn nào mỗi khi tụ họp, không biết suy nghĩ gì khác ngoài việc bàn mưu tính kế để moi tiền, lấy tiền của bá tánh? Chỉ có thể là bọn cướp! (FB Nguyễn- Chương Mt)
Tôi xem Hồi Ký của Trần Thư, Đèn Cù của Trần Đĩnh, Đêm Giữa Ban Ngày của Vũ Thư Hiên, và Chuyện Kể Năm 2000 của Bùi Ngọc Tấn đến năm lần (bẩy lượt) nên cứ tưởng rằng mình cũng tường tận về Vụ Án Xét Lại chả khác gì người trong cuộc. Bữa rồi, tình cờ, coi được “Điếu Văn Bà Nguyễn Thị Mỹ” (thứ nam Đặng Kim Sơn đọc trước mộ thân mẫu hôm 25 tháng 5 năm 2019) mới biết đúng là Tưởng Tầm Bậy. Nước mắt của những nạn nhân (tràn lan) nhiều hơn tôi tưởng.
Theo nhà báo Huy Đức: “Điếu văn này có giá trị như một sử liệu.” Nói thế (e) ông có hơi quá lời chút xíu, và cũng chỉ chút xíu thôi, chứ không nhiều lắm:
Bà Nguyễn Thị Mỹ, sinh ngày 2 tháng 3 năm 1919, mất ngày 22 tháng 5 năm 2019 (tức ngày 18 tháng 4 âm lịch) tròn 100 tuổi đời đóng góp cho đất nước, hi sinh vì gia đình.
Đọc tiếp »
Quảng Tánh Trần Cầm
ở một khu chợ đêm
của một thành phố cao nguyên
tôi giáp mặt
một bà mẹ bên bếp nhỏ than hồng
thơm phức mùi khoai, bắp nướng
khói cay rám mặt mẹ
dưới mái tóc xám tro
mắt đỏ gay, da đổ đồi mồi
khi dòng người ăn đêm tan biến
mẹ tắt lò, quang gánh
đèn khuya, bóng đổ, vai gầy
ai người đón mẹ về đêm nay?
Đọc tiếp »
T.Vấn
Sóng – Tranh: Mai Tâm
1.
Tôi may mắn là một trong số hiếm hoi những người ưa thích công việc làm kiếm sống của mình. Điều thú vị nhất trong những điều thú vị của công việc là thỉnh thỏang tôi được sở cử đi công tác ở những thành phố nhỏ phụ cận. Những chuyến đi đó luôn tạo cơ hội cho tôi được nhìn cuộc sống ở những góc cạnh đơn giản, trung thực, không che đậy, không màu mè, không đánh lừa (kể cả tự đánh lừa mình). Như dạo tháng 5 vừa rồi, tôi có dịp đặt chân đến thành phố Greensburg, cách Wichita (nơi tôi sinh sống và làm việc) khỏang 100 dặm về phía Tây. Chỉ vài ngày sau chuyến công tác ngắn ngủi mấy tiếng đồng hồ ở Greensburg, một đêm mưa gió bão bùng, cơn gió xóay (tornado) quái ác đã cuốn sạch thành phố như đứa trẻ trong cơn giận dữ hất đổ sạch bát đũa trên bàn xuống đất (có lẽ vì vậy mà người xưa đã dùng chữ Trẻ Tạo Hóa để chỉ ông Trời chăng?). Để rồi những trang viết của tôi lại được là chứng nhân cho những ý tưởng rất thật:
Đọc tiếp »
Hoài Ziang Duy
Có những ngôi trường
Mang tên người rất lạ
Không tìm thấy
Trong lịch sử nước nhà
Vậy mà nhiều năm
Tôi ở đó
Ở ngôi trường
Tên người
Không có thật
Sau nầy khi nghỉ học
Tôi hiểu qua bài học thật thà
Khi nhận mình rất thấp
Người ta cho mình
Làm cao
Đọc tiếp »
Nguyễn Trần Diệu Hương
Trong khi hơn 320 triệu người Mỹ đang chuẩn bị cho Lễ Độc lập lần thứ 243 (July 4th 2019) thì đội tuyển nữ môn đá banh (USWST- US Women Soccer Team) đang trên đường tiến vào bán kết của giải thế giới dành cho phái nữ, và tràn đầy hy vọng giữ được danh hiệu vô địch thế giới thêm 4 năm nữa.
Đội tuyển nữ bóng tròn của Mỹ được hướng dẫn bởi huấn luyện viên Jill Ellis. Là người gốc Anh nhưng bà Ellis cùng gia đình qua Mỹ định cư từ năm 1981, khi bà vừa bước vào tuổi 16 đẹp nhất đời người.
Cô thiếu nữ trẻ Jill Ellis bắt đầu sự nghiệp chuyên môn về soccer năm 1984 với vai trò tiền đạo cho một đội banh chuyên nghiệp nữ của Mỹ. Sau đó bà theo lớp đào tạo chuyên môn của The United States Soccer Federation (USSF) và trở thành huấn luyện viên chuyên nghiệp với license.
Đọc tiếp »
Phạm Hồng Ân
(Thân tặng cháu nội Golden)
cháu đến trường, ông cũng đến trường
cháu học chữ, ông học cách thương
chữ và thương, học hoài không tận
suốt trăm năm, đời vẫn là trường.
đưa cháu đi, từ thời mẫu giáo
lúc gặp thầy, cháu quậy đòi về
ông xuống nước, cháu càng đại náo
sân trường rền bởi tiếng khóc oe.
Đọc tiếp »
Khuyết Danh
Nguyễn Văn Sâm phiên âm và giới thiệu
Cách nay gần mười năm (2010) một người sưu tập tác phẩm Nôm kỳ cựu ở Sàigòn có nhường tôi vài quyển sách Nôm viết tay, trong đó có một quyển mỏng gồm 10 trang, hình như là phần còn lại của một quyển lớn hơn đã bị hư rách (?). Mười trang nầy thì hai trang cuối không quan trọng vì là những bài thơ không có gì đặc biệt. Riêng 8 trang đầu rất đáng chú ý, đó là 226 câu lục bát nói về hai đề tài gần như khác biệt:
(1) Giặc Tây tới Sơn Chà năm Đinh Tỵ (1857) và những gì họ làm sau đó trên vùng đất Nam Kỳ vừa chiếm đóng. Phần nầy người sáng tác đã nói tốt về giặc Tây hơn là nói xấu. Chuyện nầy cũng dễ hiểu: Mới tới đất lạ, chưa biết mô tê gì lại thấy có nhiều điều cần cải tiến nên họ đã cải tiến và tạo nên sự choáng ngộp, kính phục dưới mắt người dân bản địa.
(2) Chuyện bão lụt năm Giáp Thìn 1904. sự kiện đặc biệt nầy được mô tả khá tỷ mỹ nhứt là những chuyện chết chóc tang thương xảy ra cùng là những đóng góp của thân hào nhân sĩ thời đó.
Tôi coi tác phẩm nầy là phần văn chương khuyết danh của văn học Miền Nam, một phần không thể bỏ qua khi nghiên cứu văn học, văn hóa Miền Nam Kỳ Lục Tỉnh. Bài nầy giới thiệu phần 1. Tôi tạm gọi là: Vè Tây tới, tác giả Khuyết Danh.
Đọc tiếp »
Lê Quang Thông
Qua Vàm Kỳ Hôn, Vàm Kỳ Hôn.
Tên ai khéo đặt nghe dễ thương?
Hỏi kỳ? Thiệt chẳng kỳ chi hết.
Hôn mà kỳ…đâu ai dám hôn.
Xuôi ngược em đi ghe bán buôn.
Mà đoan trang đài các lạ thường.
Chắc thuở ngày xưa, em đi học…
Hỏi gì nhiều quá vậy? Kỳ hôn!
Đọc tiếp »
Sáng Tạo 